Theo ghi nhận của PV Báo CAND ngày 10/8, phần lớn tuyến La Sơn - Hòa Liên (thuộc Dự án mở rộng cao tốc Bắc - Nam phía Đông), đã cơ bản hoàn thiện với khối lượng khoảng 97%. Mặt đường đã được thảm bê tông nhựa, nhiều đoạn đã hoàn thành vạch sơn, dải phân cách, lưới chống chói và hộ lan. Tuy nhiên, do một số vị trí vẫn đang thi công, các phương tiện phải giảm tốc độ, có đoạn chỉ di chuyển khoảng 20-40km/h để bảo đảm an toàn.
Trong khi công nhân trên mặt đường đang khẩn trương hoàn thiện các hạng mục bảo đảm an toàn giao thông, tại những sườn núi dọc tuyến, các nhà thầu cũng đang tập trung xử lý những điểm sạt trượt sau các đợt mưa bão năm 2025, chuẩn bị cho mùa mưa năm 2026.
Ông Dương Đức Nam, Giám sát trưởng Công ty CP Tư vấn xây dựng công trình giao thông 2, cho biết khối lượng công việc khoảng 3% còn lại chủ yếu là biển báo, hộ lan và một số hạng mục bảo đảm an toàn giao thông.
Theo ông Nam, các đơn vị đang dồn nhân lực, thiết bị để hoàn thiện những phần việc còn lại, phấn đấu cơ bản hoàn thành dự án vào cuối tháng 8 này. Tại một số đoạn nền đường đắp cao, công nhân đang tháo, lắp lại từng đoạn hộ lan. Theo yêu cầu kỹ thuật, những vị trí nền đường cao từ 5m trở lên phải sử dụng hộ lan tôn ba sóng thay cho hộ lan hai sóng nhằm tăng khả năng bảo vệ phương tiện khi xảy ra sự cố.
Bên cạnh khối lượng còn lại, thời tiết vùng núi cũng là một trong những yếu tố ảnh hưởng đến tiến độ. Có ngày buổi sáng trời nắng nhưng đầu giờ chiều xuất hiện mưa lớn, khiến các hạng mục ngoài trời phải tạm dừng. Khi thời tiết thuận lợi, các nhà thầu tăng ca, tổ chức thi công ban đêm để bù tiến độ.
Nếu trên mặt đường là cuộc chạy nước rút hoàn thiện các hạng mục cuối, thì trên những sườn núi dọc tuyến lại là cuộc đua xử lý các điểm sạt trượt trước mùa mưa.
Tại Km50+700, công trường nằm ở khu vực địa hình đặc biệt khó khăn, một bên là sườn núi, một bên là vực sâu, trong khi tuyến đường hiện hữu vẫn phải duy trì giao thông. Máy khoan cọc nhồi cùng nhiều thiết bị cơ giới được bố trí trên mặt bằng hạn chế. Công nhân chia thành nhiều nhóm thi công cọc, mố trụ, gia công cốt thép và đúc dầm. Nhà thầu vừa phải thi công sát mép vực, vừa bảo đảm phần đường để các phương tiện lưu thông an toàn.
Theo Ban Quản lý dự án Đường Hồ Chí Minh, dự án mở rộng cao tốc Bắc - Nam phía Đông đoạn La Sơn - Hòa Liên dài khoảng 65km, qua thành phố Huế và thành phố Đà Nẵng, tổng mức đầu tư điều chỉnh hơn 3.270 tỷ đồng.
Đến nay, các lớp bê tông nhựa đã đạt hơn 99% khối lượng. Trong tổng số 50 cầu trên tuyến, 42 cầu đủ điều kiện thông xe, 46 cầu đã được thảm bê tông nhựa mặt cầu. Giá trị xây lắp thực hiện hơn 2.455 tỷ đồng.
Rời Km50+700, những dấu vết đất đá trượt từ sườn núi xuống vẫn xuất hiện ở nhiều vị trí khác. Tại Km39+900 qua Đà Nẵng, đất đá từ mái taluy trượt xuống sát mặt đường. Mùa mưa mới bắt đầu nhưng một số vị trí đã có dấu hiệu mất ổn định.
Ông Chu Minh Tuấn, Chỉ huy trưởng thuộc Tổng công ty Thành An, cho biết phương án xử lý đang được tính toán là hạ độ dốc mái taluy, tạo cơ, tạo thềm để giảm áp lực khối đất. Một số vị trí cần mở rộng thêm 30-50m vào phía trong, đồng nghĩa phải bổ sung mặt bằng trên diện tích trồng keo của người dân. Trong thời gian chờ hoàn thiện thủ tục, tại chân taluy, nhà thầu đã đặt các khối bê tông thành hàng để hạn chế đất đá tràn xuống mặt đường.
“Có vị trí cao cả trăm mét. Đưa máy lên đã khó, gặp mưa kéo dài để máy trên đó cũng nguy hiểm. Nhưng cứ đưa lên rồi lại đưa xuống thì mất rất nhiều thời gian”, ông Tuấn nói.
Theo ông Dương Đức Nam, một số vết trượt bắt đầu từ độ cao hàng trăm mét phía trên mặt đường. Do đó, muốn xử lý ổn định lâu dài phải can thiệp từ mái núi, gồm giảm độ dốc, tạo thềm, gia cố các vị trí cần thiết và tổ chức thoát nước để hạn chế nước ngấm vào khối đất. Tùy từng khu vực, giải pháp có thể là hạ mái taluy, giật cơ, xây tường chắn hoặc điều chỉnh hệ thống thoát nước.
Ông Nguyễn Minh Khánh, Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án Đường Hồ Chí Minh, cho biết dù tổng khối lượng thi công toàn dự án đã đạt mức cao, một số nhà thầu vẫn còn chậm trễ cục bộ, gây áp lực đối với tiến độ và giải ngân vốn.
Để kiểm soát tiến độ, Bộ Xây dựng yêu cầu chủ đầu tư, các nhà thầu tập trung nhân lực, máy móc, phấn đấu đến ngày 15/8/2026 hoàn thành các hạng mục trên tuyến chính gồm cầu, đường và hệ thống an toàn giao thông. Các hạng mục thu phí và trạm dừng nghỉ được yêu cầu hoàn thành trước ngày 30/11/2026.
Đối với việc xử lý sạt trượt, lãnh đạo Bộ Xây dựng yêu cầu trong quá trình thi công phải bảo đảm thoát nước, tránh tái diễn sạt lở. Các đơn vị được lưu ý nghiên cứu, áp dụng giải pháp phù hợp với điều kiện địa hình như thay đan ô vuông bê tông gây tăng tải cho mái taluy bằng đan lưới phun vữa, kết hợp đóng cọc neo.
Đối với các trạm dừng nghỉ, Bộ Xây dựng yêu cầu Ban Quản lý dự án Đường Hồ Chí Minh làm việc với các đơn vị liên quan, đẩy nhanh tiến độ triển khai; đồng thời tham khảo mô hình tại các tuyến cao tốc đang tổ chức thu phí, lựa chọn đơn vị có năng lực, chuyên nghiệp để đề xuất phương án thực hiện.
Ông Nguyễn Minh Khánh thông tin thêm, Ban Quản lý dự án Đường Hồ Chí Minh đang phối hợp với địa phương đẩy nhanh thủ tục bổ sung mặt bằng tại những nơi cần hạ mái taluy, sớm bàn giao để các nhà thầu triển khai.
Khoảng 97% khối lượng dự án đã hoàn thành. Phần việc còn lại không chỉ là đưa tuyến cao tốc cơ bản hoàn thành vào cuối tháng 8. Trước những mùa mưa phía trước, cuộc chạy đua quan trọng hơn vẫn đang diễn ra trên những mái núi: giữ đất ở lại trên sườn và giữ con đường phía dưới được an toàn cho các phương tiện lưu thông trên tuyến.
