Trong quá trình khai thác và thu phí tại 5 dự án thành phần đầu tư công thuộc Dự án cao tốc Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 2017-2020 (từ đầu tháng 3/2026 đến nay), hệ thống giao thông thông minh, thu phí không dừng và hệ thống kiểm soát tải trọng xe đã bộc lộ một số nội dung tồn tại.
Cụ thể, sau 2 lần đánh giá cho thấy, chỉ số hiệu năng vận hành (KPI) của hệ thống thu phí tại 5 dự án thành phần đầu tư công thuộc Dự án cao tốc Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 2017 - 2020 vẫn chưa đạt yêu cầu (mặc dù đã được cải thiện). Nguyên nhân chủ yếu do các tồn tại, khiếm khuyết của hệ thống thu phí trong giai đoạn thực hiện dự án như: Việc bố trí một số thiết bị tại các trạm thu phí chưa phù hợp với mô hình thu phí kín liên tuyến (đầu vào đa làn tự do, đầu ra đơn làn có barrier); phần mềm thu phí tại trạm và phần mềm nghiệp vụ hệ thống Back-End chưa hoàn thiện…
Theo Cục Kinh tế-Quản lý đầu tư xây dựng nhìn nhận, các vấn đề còn tồn tại cần khắc phục của hệ thống là nội dung chuyên sâu về công nghệ thông tin cần được kiểm tra, đánh giá chi tiết để xác định nguyên nhân và giải pháp khắc phục; nếu để các chủ đầu tư tự rà soát và khắc phục sẽ rất khó đảm bảo tiến độ.
Trước thực tế trên, Bộ Xây dựng vừa có yêu cầu các đơn vị liên quan rà soát, khắc phục các tồn tại của hệ thống thu phí tại 5 dự án thành phần đầu tư công. Các tuyến cao tốc được yêu cầu khắc phục gồm: Mai Sơn - Quốc lộ 45, Quốc lộ 45 - Nghi Sơn, Nghi Sơn - Diễn Châu, Vĩnh Hảo - Phan Thiết và Phan Thiết - Dầu Giây. Đây là các tuyến cao tốc đã được triển khai thu phí từ ngày 2/3/2026.
Cụ thể, Bộ Xây dựng giao Trung tâm Công nghệ thông tin chủ trì, phối hợp với Vụ Khoa học công nghệ, Môi trường và Vật liệu xây dựng, Cục Đường bộ Việt Nam và Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng kiểm tra, rà soát từng trạm thu phí thuộc 5 dự án thành phần cao tốc Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 2017 - 2020 và hệ thống Back-End thu phí cao tốc thuộc dự án thành phần Vân Phong - Nha Trang.
Việc kiểm tra nhằm xác định nguyên nhân, đề xuất giải pháp sửa chữa, khắc phục các tồn tại, đồng thời chỉ đạo chủ đầu tư tổ chức thực hiện, bảo đảm hệ thống đáp ứng các yêu cầu đặt ra. Đồng thời, các Ban QLDA phải chỉ đạo nhà thầu thi công và đơn vị tư vấn khẩn trương khắc phục các tồn tại của hệ thống thu phí tại 5 dự án thành phần và hệ thống Back-End, bảo đảm đáp ứng yêu cầu kỹ thuật và các chỉ số KPI theo quy định, hoàn thành trước ngày 15/8/2026.
Cũng liên quan đến đường cao tốc, Cục Đường bộ Việt Nam vừa có văn bản yêu cầu Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC) khẩn trương rà soát, xử lý các tồn tại về tổ chức giao thông trên các tuyến cao tốc do doanh nghiệp này quản lý, khai thác. Động thái này được thực hiện sau khi Cục Đường bộ Việt Nam nhận được văn bản của Cục Cảnh sát giao thông về việc kiến nghị khắc phục các tồn tại về tổ chức giao thông trên các đoạn tuyến cao tốc.
Theo Cục Đường bộ Việt Nam, các tuyến cao tốc do VEC quản lý, vận hành khai thác gồm Cầu Giẽ - Ninh Bình, Hà Nội - Lào Cai và Đà Nẵng - Quảng Ngãi đang còn một số tồn tại, bất cập cần được kịp thời xử lý. Đối với tuyến cao tốc Cầu Giẽ - Ninh Bình và Đà Nẵng - Quảng Ngãi, Cục Đường bộ Việt Nam yêu cầu VEC khẩn trương rà soát điều kiện khai thác, phương án tổ chức giao thông, hệ thống báo hiệu đường bộ, tốc độ khai thác, tổ chức phân làn và các điều kiện bảo đảm an toàn giao thông.
Các nội dung rà soát phải được đối chiếu với quy định pháp luật, quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật hiện hành cũng như các kiến nghị của Cục Cảnh sát giao thông để tổ chức khắc phục ngay những tồn tại, bất cập. Riêng với cao tốc Cầu Giẽ - Ninh Bình, VEC được yêu cầu nghiên cứu phương án tổ chức giao thông bảo đảm đồng bộ với các đoạn tuyến liền kề; rà soát quy định về tốc độ khai thác, tốc độ theo từng làn xe, hệ thống báo hiệu đường bộ và hoàn thiện hồ sơ phương án tổ chức giao thông theo quy định.
Đối với cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi, Cục Đường bộ yêu cầu tập trung rà soát điều kiện khai thác thực tế, đặc biệt là làn dừng xe khẩn cấp. Trường hợp điều kiện khai thác không đáp ứng quy chuẩn kỹ thuật hiện hành, VEC phải chủ động nghiên cứu phương án tổ chức giao thông phù hợp, trong đó có việc điều chỉnh tốc độ khai thác khi cần thiết và báo cáo Cục Đường bộ Việt Nam xem xét, phê duyệt theo quy định.
Đối với đoạn Km123 - Km244 tuyến cao tốc Nội Bài - Lào Cai, Cục Đường bộ Việt Nam yêu cầu VEC khẩn trương rà soát toàn bộ các vị trí đang thi công trên tuyến và tổ chức khắc phục ngay những tồn tại, bất cập ảnh hưởng đến trật tự, an toàn giao thông. Trong quá trình thi công, các đơn vị phải thực hiện đầy đủ biện pháp bảo đảm an toàn giao thông theo phương án tổ chức giao thông đã được chấp thuận, tiêu chuẩn TCCS14:2016/TCĐBVN và các quy định hiện hành.
Không chỉ yêu cầu xử lý các tồn tại trước mắt, Cục Đường bộ Việt Nam còn yêu cầu VEC rà soát, bổ sung và hoàn thiện hệ thống biển báo, vạch sơn, biển chỉ dẫn, giá long môn và các nội dung khác của phương án tổ chức giao thông, bảo đảm thống nhất với phương án đã được phê duyệt và phù hợp quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật hiện hành. VEC cũng phải nghiên cứu bổ sung vào phương án tổ chức giao thông các quy định cụ thể về chức năng từng làn xe, đối tượng phương tiện được phép lưu thông, nguyên tắc chuyển làn, vượt xe và các trường hợp hạn chế lưu thông kéo dài trên làn sát dải phân cách giữa…
Cục Đường bộ Việt Nam đặt thời hạn trước ngày 26/8/2026 để VEC hoàn thành việc rà soát, khắc phục các tồn tại; đồng thời tổng hợp kết quả thực hiện, báo cáo Cục.
