Davos 2026: Cơ hội cuối cùng cho trật tự thế giới cũ?

“Tinh thần Đối thoại” là chủ đề của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) năm nay tại thị trấn nghỉ dưỡng Davos trên vùng núi Alps của Thụy Sĩ. Hội nghị đã bị chi phối bởi căng thẳng leo thang giữa Mỹ và các đồng minh châu Âu, với các nhà lãnh đạo cảnh báo về trật tự thế giới đang sụp đổ, chủ nghĩa đơn phương gia tăng và mối đe dọa của trí tuệ nhân tạo đối với lực lượng lao động toàn cầu…

Chủ đề được bàn tán tại Davos xoay quanh căng thẳng leo thang do các mối đe dọa của Mỹ liên quan đến Greenland, với các nhà lãnh đạo cảnh báo về sự rạn nứt của các liên minh và sự xói mòn của trật tự quốc tế dựa trên luật lệ.

1.jpg -0
“Tinh thần Đối thoại” là chủ đề của Diễn đàn Kinh tế Thế giới năm nay.

Diễn đàn Davos đạt đến đỉnh điểm vào ngày 21/1, khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tham dự hội nghị cùng phái đoàn lớn nhất từ trước đến nay - bao gồm Ngoại trưởng Marco Rubio, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent, Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick và đặc phái viên Steve Witkoff.

Sự hiện diện của ông Trump đã bao trùm những ngày đầu tiên của hội nghị thông qua các bài đăng trên mạng xã hội và các tin nhắn riêng giữa ông Trump và Tổng thư ký NATO Mark Rutte và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron bị rò rỉ, bao gồm cả một bức thư gửi Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Store liên kết các yêu sách của ông về Greenland với việc ông không giành được giải Nobel Hòa bình.

Trước đó, trong bài phát biểu hôm 20/1, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã đưa ra lời cảnh báo tại diễn đàn về sự chuyển dịch khỏi chủ nghĩa đa phương. "Đó là sự chuyển dịch hướng tới một thế giới không có luật lệ, nơi luật pháp quốc tế bị chà đạp và nơi luật duy nhất dường như có ý nghĩa là luật của kẻ mạnh nhất," Macron nói, tóm tắt những lo ngại của châu Âu về chủ nghĩa đơn phương đang gia tăng. Nhà lãnh đạo Pháp, người luôn đi đầu trong các lời kêu gọi châu Âu kích hoạt các cơ chế bảo vệ thương mại, đã nêu rõ sự lựa chọn mà các nước phương Tây phải đối mặt.

Năm ngoái, chỉ vài ngày sau lễ nhậm chức nhiệm kỳ thứ hai, ông Trump đã xuất hiện trên màn hình tại Davos để có bài phát biểu mạnh mẽ, trong đó ông đe dọa áp thuế toàn diện, kêu gọi các nước NATO tăng chi tiêu quốc phòng và yêu cầu Cục Dự trữ Liên bang cắt giảm lãi suất “ngay lập tức” - tạo tiền đề cho 12 tháng hỗn loạn sau đó. Một năm trôi qua, những gì còn sót lại của trật tự toàn cầu dựa trên luật lệ đang lung lay, nhanh chóng tan rã và “tinh thần đối thoại” trở nên vô cùng khó tìm.

Hội nghị năm nay diễn ra trong bối cảnh địa chính trị hỗn loạn đặc biệt. Chiến tranh vẫn tiếp diễn ở Ukraine, nơi Tổng thống Volodymyr Zelensky đang thực hiện chuyến đi đến Davos để tiếp tục kêu gọi sự ủng hộ.

Chỉ vài ngày trước khi đến WEF, ông Trump đã khiến các nhà lãnh đạo châu Âu choáng váng khi đe dọa áp thuế trừng phạt lên các đồng minh, bao gồm cả Anh, nếu họ không ủng hộ kế hoạch sáp nhập Greenland của ông. Các đại sứ EU đã tổ chức các cuộc đàm phán khẩn cấp vào Chủ nhật, khi các nhà lãnh đạo của họ chuẩn bị tham gia cùng ông Trump ở dãy Alps.

Khi WEF hỏi hơn 1.300 chính trị gia, lãnh đạo doanh nghiệp và học giả về nỗi lo sợ của họ đối với tương lai, họ đã xác định “sự đối đầu địa kinh tế” là rủi ro cấp bách nhất trong hai năm tới - cuộc đụng độ giành quyền thống trị kinh tế giữa các cường quốc. Lựa chọn phổ biến thứ hai là chiến tranh toàn diện giữa các quốc gia.

Chỉ trong những tuần gần đây, ông Trump đã điều quân bắt giữ Tổng thống Venezuela, Nicolás Maduro; tuyên bố Ukraine miễn cưỡng chấp nhận hòa bình hơn Nga; và đe dọa tấn công Iran nếu các cuộc biểu tình tiếp tục bị đàn áp.

Tuy nhiên, với kiểu chủ nghĩa đa phương mà WEF được thành lập để thúc đẩy dường như đang trên bờ vực sụp đổ, cũng có một cuộc phản kháng đang diễn ra. Điều này thể hiện rõ ràng trong quyết định của các nhà hoạch định chính sách tiền tệ thường kín tiếng trong tuần này, khi họ can thiệp vào cuộc tranh cãi về tính độc lập của chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang, Jerome Powell, bằng cách công bố một bức thư chung chưa từng có tiền lệ.

Trước nguy cơ về an ninh xuyên Đại Tây Dương và rủi ro thương mại, Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen kêu gọi cả hai bên tránh leo thang căng thẳng, đồng thời cảnh báo về những rủi ro đối với sự đoàn kết của phương Tây. "Việc đẩy chúng ta vào vòng xoáy đi xuống chỉ giúp ích cho chính những kẻ thù mà cả hai bên đều cam kết loại bỏ khỏi bối cảnh chiến lược", bà Leyen nói, lặp lại những lo ngại rằng xung đột thương mại Mỹ-châu Âu có lợi cho những nước khác.

Tổng thư ký NATO Mark Rutte thì cho biết tình hình hỗn loạn hiện nay đã khiến thế giới không còn tập trung vào cuộc chiến toàn diện đang diễn ra ở Ukraine. "Vấn đề chính hiện nay không phải là Greenland, vấn đề chính là Ukraine", ông Rutte nói thêm rằng ông "hơi lo lắng rằng chúng ta có thể bỏ lỡ cơ hội khi quá tập trung vào những vấn đề khác".

Chủ tịch WEF Borge Brende đã nêu rõ nỗi lo ngại về kinh tế đang bao trùm diễn đàn khi căng thẳng địa chính trị lấn át các cuộc thảo luận về đổi mới và tăng trưởng. "Chúng tôi lo ngại nhất về sự leo thang chiến tranh quy mô lớn. Điều đó có thể giết chết tăng trưởng toàn cầu", ông Brende nói.

Về trí tuệ nhân tạo, các mối đe dọa đối với lực lượng lao động và tương lai của nó, Giám đốc điều hành BlackRock Larry Fink, người đảm nhiệm vị trí đồng chủ tịch WEF, đã cảnh báo rằng trí tuệ nhân tạo (AI) đe dọa lặp lại những thất bại của chủ nghĩa tư bản trong ba thập kỷ qua, với những lợi ích ban đầu "chảy về tay những người sở hữu mô hình, chủ sở hữu dữ liệu và chủ sở hữu cơ sở hạ tầng" trong khi có khả năng gây ra thiệt hại nghiêm trọng cho người lao động trí thức giống như toàn cầu hóa đã gây ra cho các công việc sản xuất.

Trương Hùng (Tổng hợp)

Các tin khác

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Vòng 2 cuộc bầu cử Tổng thống Colombia diễn ra vào ngày 21/6 cho kết quả ứng viên cực hữu Abelardo de la Espriella đã giành chiến thắng sít sao trước ứng viên cánh tả, tiếp nối làn sóng cực hữu thân Mỹ, ủng hộ Tổng thống Donald Trump giành quyền lãnh đạo tại khu vực được cho là “sân sau” của Mỹ.

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

Cuộc đàm phán tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình lâu dài giữa Mỹ và Iran đang diễn ra trong thời hạn 60 ngày do hai bên ấn định tại bản ghi nhớ ngừng bắn ký kết hồi tuần trước. Tuy nhiên, việc Israel tiếp tục tấn công các mục tiêu ở Lebanon và không chịu rút quân đang gây khó khăn rất lớn cho đàm phán.

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Từ năm 2018, quan hệ đối thoại Nga - ASEAN (Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á) đã đạt đến tầm chiến lược. Đối với Nga, phát triển hợp tác với ASEAN vẫn là trọng điểm trong việc mở rộng sang các thị trường đang phát triển nhanh chóng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. ASEAN bao gồm 11 quốc gia với dân số hơn 680 triệu và tổng GDP vượt quá 4 nghìn tỷ USD, đang là một trong những hiệp hội lớn nhất thế giới.

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Những cuộc điện thoại mời nhận quà tri ân, cơ hội đầu tư sinh lời, chương trình nâng cấp quyền lợi nghỉ dưỡng hay hỗ trợ chuyển nhượng hợp đồng tưởng chừng vô hại đã trở thành chiếc bẫy mất tiền. Đằng sau những văn phòng sang trọng, những bản hợp đồng được in ấn chuyên nghiệp và những lời hứa hẹn đầy hấp dẫn là cả một hệ thống doanh nghiệp được tổ chức bài bản nhằm dẫn dụ, thao túng tâm lý khách hàng để chiếm đoạt tài sản.

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Theo lời kể của những phụ nữ Afghanistan với nhật báo Shargh của Iran, Taliban đã siết chặt các quy định về trang phục đối với phụ nữ. Loại hijab thông thường che kín cơ thể và tóc hiện đã bị cấm; thay vào đó, phụ nữ chỉ được phép mặc trang phục burqa trùm kín cơ thể từ đầu đến chân, che cả khuôn mặt và chỉ để lại một lớp lưới nhỏ trước mắt để nhìn ra bên ngoài.

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Chỉ vài ngày sau chiến thắng áp đảo tại Makerfield, ông Andy Burnham đang trở thành tâm điểm của chính trường Anh. Trong bối cảnh Thủ tướng Keir Starmer vừa tuyên bố từ chức sau nhiều tuần chịu sức ép từ nội bộ Công đảng, ngày càng nhiều tiếng nói xem ông Burnham là nhân vật có thể giúp đảng cầm quyền khôi phục niềm tin của cử tri và mở ra một giai đoạn ổn định mới cho nước Anh.

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Ngày 18/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đặt bút ký vào bản thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ với Iran sau hơn 100 ngày chiến tranh làm hàng nghìn người thiệt mạng và khiến nền kinh tế toàn cầu rơi vào khủng hoảng. Sau thỏa thuận, những gì sẽ triển khai thực hiện cũng quan trọng không kém, trong đó có việc Mỹ phải làm thế nào để kiềm chế được Israel.

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Hội nghị cấp cao ASEAN - Nga từ ngày 17 đến 19/6/2026 tại Kazan, Nga diễn ra vào thời điểm quan trọng đối với cả cấu trúc khu vực lẫn ngoại giao toàn cầu. Đánh dấu kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ đối thoại và 8 năm quan hệ đối tác chiến lược, Hội nghị cấp cao lần này mang đến cơ hội có một không hai để điều chỉnh lại hợp tác giữa hai bên.

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Những vụ bạo loạn liên quan đến người nhập cư tại Anh và Bắc Ireland một lần nữa cho thấy đây vẫn là chủ đề gây chia rẽ nhất tại châu Âu, bất chấp việc EU vừa triển khai Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới nhằm tìm lời giải triệt để cho bài toán gai góc này.

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Sau hơn 100 ngày xung đột với những đợt leo thang rồi xuống thang liên tiếp, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận hòa bình, mở đường cho việc nối lại lưu thông qua eo biển Hormuz. Phía sau các diễn biến ngoại giao dẫn đến kết quả đó, có một thực tế ít được nhắc đến nhưng là động lực quan trọng: kho dự trữ dầu của thế giới đang cạn với tốc độ chưa từng thấy.

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Trong bối cảnh liên tiếp xảy ra sự cố hạ tầng dưới biển tại Baltic, Phần Lan thử nghiệm hệ thống cảm biến âm học nhằm phát hiện sớm nguy cơ đối với cáp ngầm, cho thấy xu hướng chuyển sang phòng ngừa chủ động trong bảo vệ hạ tầng số then chốt.

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Hơn 2 tháng sau khi Mỹ và Iran chính thức bước vào đàm phán tìm kiếm giải pháp hòa bình lâu dài cho cuộc chiến, cho đến nay, hầu như mọi nỗ lực chưa mang lại kết quả khả quan nào, và các bên tiếp tục “vừa đánh vừa đàm” trên khắp các mặt trận.

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Bên trung gian hòa giải châu Âu có thể tháo gỡ bế tắc trong đàm phán giữa Nga và Ukraine, theo một số nhà phân tích, tuy nhiên thỏa thuận hòa bình bền vững khó có thể đạt được trừ khi 2 nước này cùng đi đến kết luận rằng chiến tranh tiếp diễn sẽ tốn kém hơn về mặt chiến lược và chính trị so với thỏa hiệp.

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Thất bại chưa từng có của Berlin trong cuộc đua giành ghế Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc mới đây không phải một cú sẩy chân đơn thuần mà phản ánh uy tín đi xuống của Đức sau một giai đoạn theo đuổi chính sách đối ngoại cứng nhắc và cả sự phản kháng ngày càng mạnh mẽ từ phương Nam đối với trật tự thế giới do phương Tây định hình.

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Một đường dây săn bắt, giết mổ, mua bán voọc bạc ở Phú Quốc vừa bị Phòng CSĐT tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường Công an tỉnh An Giang chủ công, phối hợp cùng các đơn vị đấu tranh, triệt phá. Nhiều đối tượng bị bắt giữ và những lời khai ban đầu đã hé lộ quy mô, tính chất của nạn mua bán động vật hoang dã, quý hiếm trên mạng xã hội...

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Với tinh thần quyết liệt và quyết tâm chính trị cao, tập thể lãnh đạo, cán bộ, chiến sĩ Phòng An ninh điều tra Công an tỉnh Lạng Sơn đã biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động. Qua đó, gặt hái những kết quả đặc biệt xuất sắc trên mặt trận đấu tranh phòng, chống tội phạm, bóc gỡ hàng loạt chuyên án lớn, giữ vững bình yên nơi địa đầu Tổ quốc.

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

Trong bối cảnh an ninh châu Âu tiếp tục biến động, các tín hiệu chính sách gần đây từ Mỹ về khả năng mở rộng triển khai vũ khí hạt nhân tới một số quốc gia thành viên đang đưa Đông Âu trở thành trọng tâm trong cấu trúc răn đe của NATO.

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Nhật Bản vừa công bố kết quả điều tra cho thấy dân số nước này đã giảm hơn 3 triệu người chỉ trong vòng 5 năm - mức sụt giảm lớn nhất kể từ khi bắt đầu thống kê cách đây hơn một thế kỷ. Những con số mới nhất cho thấy cuộc khủng hoảng nhân khẩu học được cảnh báo trong nhiều thập niên qua không còn là nguy cơ, mà đã trở thành hiện thực với xứ sở Mặt trời mọc.

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Với đường biên giới dài, tiếp giáp nước bạn Campuchia, kết nối với mạng lưới giao thông thông suốt đến trung tâm kinh tế lớn của phía Nam là TP Hồ Chí Minh, nên Tây Ninh luôn được cánh đầu nậu chọn lựa làm địa bàn tuồn hàng lậu qua biên giới trước khi trung chuyển đến các địa phương khác tiêu thụ.

Khoe kết quả test ma túy: Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Sau hàng loạt nghệ sĩ vướng vòng lao lý vì ma túy, hình ảnh giới giải trí Việt đang đối mặt với cuộc khủng hoảng niềm tin chưa từng có. Trong bối cảnh đó, nhiều ca sĩ, diễn viên đã chủ động công khai kết quả xét nghiệm ma túy âm tính để chứng minh bản thân “sạch”. Thế nhưng, liệu một tờ giấy xét nghiệm có đủ để bảo chứng cho sự trong sạch của một người nghệ sĩ hay không khi mà theo các chuyên gia, dấu vết ma túy trong cơ thể chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian nhất định?