Davos 2026: Cơ hội cuối cùng cho trật tự thế giới cũ?

“Tinh thần Đối thoại” là chủ đề của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) năm nay tại thị trấn nghỉ dưỡng Davos trên vùng núi Alps của Thụy Sĩ. Hội nghị đã bị chi phối bởi căng thẳng leo thang giữa Mỹ và các đồng minh châu Âu, với các nhà lãnh đạo cảnh báo về trật tự thế giới đang sụp đổ, chủ nghĩa đơn phương gia tăng và mối đe dọa của trí tuệ nhân tạo đối với lực lượng lao động toàn cầu…

Chủ đề được bàn tán tại Davos xoay quanh căng thẳng leo thang do các mối đe dọa của Mỹ liên quan đến Greenland, với các nhà lãnh đạo cảnh báo về sự rạn nứt của các liên minh và sự xói mòn của trật tự quốc tế dựa trên luật lệ.

1.jpg -0
“Tinh thần Đối thoại” là chủ đề của Diễn đàn Kinh tế Thế giới năm nay.

Diễn đàn Davos đạt đến đỉnh điểm vào ngày 21/1, khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tham dự hội nghị cùng phái đoàn lớn nhất từ trước đến nay - bao gồm Ngoại trưởng Marco Rubio, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent, Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick và đặc phái viên Steve Witkoff.

Sự hiện diện của ông Trump đã bao trùm những ngày đầu tiên của hội nghị thông qua các bài đăng trên mạng xã hội và các tin nhắn riêng giữa ông Trump và Tổng thư ký NATO Mark Rutte và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron bị rò rỉ, bao gồm cả một bức thư gửi Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Store liên kết các yêu sách của ông về Greenland với việc ông không giành được giải Nobel Hòa bình.

Trước đó, trong bài phát biểu hôm 20/1, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã đưa ra lời cảnh báo tại diễn đàn về sự chuyển dịch khỏi chủ nghĩa đa phương. "Đó là sự chuyển dịch hướng tới một thế giới không có luật lệ, nơi luật pháp quốc tế bị chà đạp và nơi luật duy nhất dường như có ý nghĩa là luật của kẻ mạnh nhất," Macron nói, tóm tắt những lo ngại của châu Âu về chủ nghĩa đơn phương đang gia tăng. Nhà lãnh đạo Pháp, người luôn đi đầu trong các lời kêu gọi châu Âu kích hoạt các cơ chế bảo vệ thương mại, đã nêu rõ sự lựa chọn mà các nước phương Tây phải đối mặt.

Năm ngoái, chỉ vài ngày sau lễ nhậm chức nhiệm kỳ thứ hai, ông Trump đã xuất hiện trên màn hình tại Davos để có bài phát biểu mạnh mẽ, trong đó ông đe dọa áp thuế toàn diện, kêu gọi các nước NATO tăng chi tiêu quốc phòng và yêu cầu Cục Dự trữ Liên bang cắt giảm lãi suất “ngay lập tức” - tạo tiền đề cho 12 tháng hỗn loạn sau đó. Một năm trôi qua, những gì còn sót lại của trật tự toàn cầu dựa trên luật lệ đang lung lay, nhanh chóng tan rã và “tinh thần đối thoại” trở nên vô cùng khó tìm.

Hội nghị năm nay diễn ra trong bối cảnh địa chính trị hỗn loạn đặc biệt. Chiến tranh vẫn tiếp diễn ở Ukraine, nơi Tổng thống Volodymyr Zelensky đang thực hiện chuyến đi đến Davos để tiếp tục kêu gọi sự ủng hộ.

Chỉ vài ngày trước khi đến WEF, ông Trump đã khiến các nhà lãnh đạo châu Âu choáng váng khi đe dọa áp thuế trừng phạt lên các đồng minh, bao gồm cả Anh, nếu họ không ủng hộ kế hoạch sáp nhập Greenland của ông. Các đại sứ EU đã tổ chức các cuộc đàm phán khẩn cấp vào Chủ nhật, khi các nhà lãnh đạo của họ chuẩn bị tham gia cùng ông Trump ở dãy Alps.

Khi WEF hỏi hơn 1.300 chính trị gia, lãnh đạo doanh nghiệp và học giả về nỗi lo sợ của họ đối với tương lai, họ đã xác định “sự đối đầu địa kinh tế” là rủi ro cấp bách nhất trong hai năm tới - cuộc đụng độ giành quyền thống trị kinh tế giữa các cường quốc. Lựa chọn phổ biến thứ hai là chiến tranh toàn diện giữa các quốc gia.

Chỉ trong những tuần gần đây, ông Trump đã điều quân bắt giữ Tổng thống Venezuela, Nicolás Maduro; tuyên bố Ukraine miễn cưỡng chấp nhận hòa bình hơn Nga; và đe dọa tấn công Iran nếu các cuộc biểu tình tiếp tục bị đàn áp.

Tuy nhiên, với kiểu chủ nghĩa đa phương mà WEF được thành lập để thúc đẩy dường như đang trên bờ vực sụp đổ, cũng có một cuộc phản kháng đang diễn ra. Điều này thể hiện rõ ràng trong quyết định của các nhà hoạch định chính sách tiền tệ thường kín tiếng trong tuần này, khi họ can thiệp vào cuộc tranh cãi về tính độc lập của chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang, Jerome Powell, bằng cách công bố một bức thư chung chưa từng có tiền lệ.

Trước nguy cơ về an ninh xuyên Đại Tây Dương và rủi ro thương mại, Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen kêu gọi cả hai bên tránh leo thang căng thẳng, đồng thời cảnh báo về những rủi ro đối với sự đoàn kết của phương Tây. "Việc đẩy chúng ta vào vòng xoáy đi xuống chỉ giúp ích cho chính những kẻ thù mà cả hai bên đều cam kết loại bỏ khỏi bối cảnh chiến lược", bà Leyen nói, lặp lại những lo ngại rằng xung đột thương mại Mỹ-châu Âu có lợi cho những nước khác.

Tổng thư ký NATO Mark Rutte thì cho biết tình hình hỗn loạn hiện nay đã khiến thế giới không còn tập trung vào cuộc chiến toàn diện đang diễn ra ở Ukraine. "Vấn đề chính hiện nay không phải là Greenland, vấn đề chính là Ukraine", ông Rutte nói thêm rằng ông "hơi lo lắng rằng chúng ta có thể bỏ lỡ cơ hội khi quá tập trung vào những vấn đề khác".

Chủ tịch WEF Borge Brende đã nêu rõ nỗi lo ngại về kinh tế đang bao trùm diễn đàn khi căng thẳng địa chính trị lấn át các cuộc thảo luận về đổi mới và tăng trưởng. "Chúng tôi lo ngại nhất về sự leo thang chiến tranh quy mô lớn. Điều đó có thể giết chết tăng trưởng toàn cầu", ông Brende nói.

Về trí tuệ nhân tạo, các mối đe dọa đối với lực lượng lao động và tương lai của nó, Giám đốc điều hành BlackRock Larry Fink, người đảm nhiệm vị trí đồng chủ tịch WEF, đã cảnh báo rằng trí tuệ nhân tạo (AI) đe dọa lặp lại những thất bại của chủ nghĩa tư bản trong ba thập kỷ qua, với những lợi ích ban đầu "chảy về tay những người sở hữu mô hình, chủ sở hữu dữ liệu và chủ sở hữu cơ sở hạ tầng" trong khi có khả năng gây ra thiệt hại nghiêm trọng cho người lao động trí thức giống như toàn cầu hóa đã gây ra cho các công việc sản xuất.

Trương Hùng (Tổng hợp)

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.