Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn hiểu, trong lịch sử loài người, mọi sự biến thiên thời thế đều phải nhờ cậy tới sức dân. Nhưng chỉ có những cuộc cách mạng xã hội thực sự tiến bộ mới lấy quyền lợi của nhân dân làm cứu cánh (mục đích cuối cùng). Chính trong tinh thần đó, Bác đã cùng Đảng ta lãnh đạo thực hiện thành công cuộc cách mạng mùa thu 1945 trong bối cảnh tình hình trong nước và quốc tế cực kỳ phức tạp và nguy nan...
Thực tế cho thấy, trên cơ sở thấm nhuần các quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin, kết hợp nhuần nhuyễn và đúng đắn với tinh hoa giáo lý dân tộc và phương Đông, những người Cộng sản Việt Nam đã sớm nhận thức rõ ràng vai trò không gì thay thế được của nhân dân trong sự nghiệp cách mạng. Chính nhờ biết xây dựng khối đoàn kết toàn dân, “lực lượng vĩ đại hơn hết” như lời Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói, nên những người Cộng sản đã lãnh đạo thành công đất nước đứng lên đánh đổ các ách thống trị thực dân và phát xít, giành lại độc lập tự do cho dân tộc, xây dựng xã hội mới trên nền tảng của những tư tưởng cách mạng, dân chủ và xã hội chủ nghĩa. Lại nói theo lời Bác Hồ, “đó là một cuộc thắng lợi xưa nay chưa từng thấy trong lịch sử nước ta”. Từ nhân dân mà ra và cùng nhân dân mà chiến thắng - đó là một trong những bài học lớn của Cách mạng Tháng Tám năm 1945, của toàn bộ cuộc cách mạng dân tộc dân chủ và xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam. Một nhân dân đã được giác ngộ và đi theo Đảng rõ ràng đã là cái gốc của mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam. Không ngẫu nhiên mà trong bản Tuyên ngôn độc lập do Bác Hồ đọc trong Lễ Độc lập 2/9/1945 tại quảng trường Ba Đình, những từ được nhắc tới thường xuyên nhất là “đồng bào ta”, “dân ta”, “nhân dân ta” và “toàn dân Việt Nam”...
Cũng chính vì nhân dân là cái gốc của mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam dưới sự lãnh đạo của những người cộng sản nên mọi hoạt động của chính quyền mới đều xuất phát từ tình yêu nhân dân sâu sắc và nhằm mục đích vì hạnh phúc của nhân dân, tạo điều kiện tốt nhất để nhân dân thực hiện quyền làm chủ của mình. Làm cho nhân dân được tự do hạnh phúc mới là mục đích cuối cùng của cách mạng và của những người cộng sản Việt Nam. Mô hình xã hội tốt nhất là mô hình mà trong đó, mọi cơ chế và chế độ đều nhằm mục đích tạo điều kiện để cho người dân thực sự làm chủ vận mệnh của mình, của tổ quốc mình. Khác đi tức là đã chệch hướng, đã như “cây lìa cội”. Đảng Cộng sản lãnh đạo nhân dân nhưng luôn là một bộ phận khăng khít của dân tộc và ở trong nhân dân chứ không phải ở trên dân tộc hay nhân dân. Có thế, Đảng mới thực sự là sự chọn lựa tốt nhất của dân tộc, của nhân dân. Điều này đã được Bác Hồ quán triệt ngay từ những ngày đầu tiên của chế độ mới. “Dân chủ” đã là một trong những từ được Bác Hồ nhắc tới nhiều nhất trong các bài viết của Người trong những năm đầu của chế độ mới và cả sau này nữa. Bác luôn nhấn mạnh tới khối thống nhất giữa nhân dân và chính quyền cách mạng, giữa nhân dân với Đảng Cộng sản. Ngày 17/10/1945, trong thư gửi ủy ban nhân dân các cấp, Bác viết: “Nếu không có nhân dân thì Chính phủ không có lực lượng. Nếu không có Chính phủ thì nhân dân không ai dẫn đường. Vậy nên Chính phủ với nhân dân phải đoàn kết một khối. Ngày nay, chúng ta đã xây dựng nên nước Việt Nam dân chủ cộng hòa. Nhưng nếu nước độc lập mà dân không hưởng hạnh phúc tự do, thì độc lập cũng chẳng có nghĩa lý gì”... Để chế độ mới thực sự là của nhân dân, các cán bộ cách mạng cần:
“Việc gì lợi cho dân, ta phải hết sức làm.
Việc gì hại đến dân, ta phải hết sức tránh”.
Và để thực sự xứng đáng là “người lãnh đạo, là người đầy tớ thật trung thành của nhân dân”, Đảng ta cần “thật trong sạch” và mỗi đảng viên phải “thực sự thấm nhuần đạo đức cách mạng, thật sự cần kiệm liêm chính, chí công vô tư” (trích Di chúc). Những lời này cho tới hôm nay vẫn còn nguyên giá trị thời sự và vĩnh cửu của nó. “Tu thân” theo những tiêu chuẩn của người cán bộ cách mạng cần phải là một việc làm thường xuyên, hàng ngày và lâu dài của tất cả chúng ta!
Trong bản thảo Di chúc viết 45 năm trước, Bác Hồ đã dành một phần không nhỏ để căn dặn về những việc mà Đảng ta cần phải làm “đối với con người”. Trước tiên là đối với “những người đã dũng cảm hy sinh một phần xương máu”, các liệt sĩ, cha mẹ và vợ con của các thương binh liệt sĩ. Bác cũng bày tỏ mối quan tâm thiết thực đối với tương lai của “những chiến sĩ trẻ tuổi trong các lực lượng vũ trang nhân dân và thanh niên xung phong”. Bác cũng căn dặn: “Đảng và Chính phủ cần phải có kế hoạch thiết thực để bồi dưỡng, cất nhắc và giúp đỡ để ngày thêm nhiều phụ nữ phụ trách mọi công việc, kể cả công việc lãnh đạo..”. Bác đặc biệt quan tâm tới đời sống của nông dân, mong sau chiến tranh có thể làm sao thiết thực nhất để “đồng bào hỉ hả, mát dạ, mát lòng, thêm niềm phấn khởi, đẩy mạnh sản xuất...”. Ngay cả đối với những nạn nhân của chế độ cũ, Bác cũng có những lời căn dặn thích đáng để “Nhà nước phải vừa dùng giáo dục, vừa dùng pháp luật để cải tạo họ, giúp họ trở nên những người lao động lương thiện”. Một tấm lòng lãnh tụ bao la “Ôm cả non sông, mọi kiếp người” (thơ Tố Hữu)...
Bác Hồ cũng đã không quên căn dặn rằng, Đảng ta “cần phải có kế hoạch thật tốt để phát triển kinh tế và văn hóa, nhằm không ngừng nâng cao đời sống nhân dân”. Một nỗi niềm đau đáu vì dân của nhà lãnh tụ cách mạng kiệt xuất, vị Cha già của dân tộc!
Những tư tưởng quí báu “vị nhân dân” của Bác Hồ đã soi rọi con đường lắm gian khó, chông gai và thử thách nhưng cũng nhiều thắng lợi và vinh quang hơn nửa thế kỷ qua của cách mạng Việt Nam. Chúng ta đã giành được những thắng lợi vĩ đại trong các cuộc chiến tranh bảo vệ đất nước cũng chính là nhờ biết dựa vào dân. Chúng ta đã bảo vệ được chế độ xã hội chủ nghĩa trong phong ba bão táp của những đổ vỡ tư tưởng trên trường quốc tế cũng là do có một Nhân Dân từ ngày có Đảng, nói như lời trong Di chúc của Bác Hồ: “Luôn luôn đi theo Đảng, rất trung thành với Đảng và chính phủ ta, ra sức góp của góp người, vui lòng chịu đựng khó khăn gian khổ”... Ngày nay, Đảng Cộng sản Việt Nam đang sát cánh cùng nhân dân xây dựng một chế độ “dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, văn minh” trên cơ sở của nền dân chủ xã hội chủ nghĩa, với dân là gốc! Khó khăn thách thức còn nhiều nhưng cơ hội cũng không ít, nếu chúng ta biết thực hiện đúng đắn và nhất quán những tư tưởng vị nhân dân mà Bác đã từng đau đáu suốt cả một đời...
“Dân vi bản” - tinh hoa trí tuệ người xưa luôn cần được tiếp thu một cách đúng đắn và khoa học ở nước ta ngày nay. Dân là gốc và dân còn như nước, một động lực vĩ đại. Dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, con thuyền cách mạng Việt Nam cần phải luôn đi trên dòng chảy xuôi chiều thuận chí của con nước ấy
