Đằng sau việc áp trần giá dầu Nga

Được Liên minh châu Âu (EU), các nước G7 và Australia thông qua, việc áp trần giá dầu của Nga có hiệu lực từ ngày 5/12/2022, theo đó, EU cấm các dịch vụ vận tải hàng hải vận chuyển dầu thô của Nga đến các nước thứ ba nếu dầu được mua trên mức giá 60 USD/thùng và áp đặt lệnh cấm vận đối với việc nhập khẩu dầu của Nga vào EU bằng đường biển.

Có nhiều ý kiến trái chiều về chính sách này của các nước phương Tây, nhưng chủ yếu là nhằm hạn chế doanh thu của Nga từ dầu mỏ, từ đó làm giảm hoạt động quân sự của nước này ở Ukraine.

Phản ứng trước việc này, Tổng thống Nga Putin nói rằng Moscow sẽ không thiệt hại vì chính sách áp giá trần đối với xuất khẩu dầu mỏ của Nga. Lãnh đạo Nga nói rằng biện pháp do phương Tây áp đặt là “ngu ngốc” và giá năng lượng sẽ “tăng vọt” đối với những nước áp đặt các giới hạn này.

Ngày 14/12, Nhật báo Vedomosti của Nga đưa tin các nhà chức trách nước này đã soạn thảo một nghị định cấm bán dầu thô của Nga cho bất kỳ ai tham gia cơ chế trần giá dầu của G7. Dự thảo sắc lệnh của Tổng thống Nga, với các điều khoản chi tiết sẽ do chính phủ nước xây dựng, nhằm cấm các công ty Nga bán dầu thô nếu hợp đồng chỉ định một thành viên của liên minh giới hạn giá là khách hàng hoặc nếu hợp đồng chỉ định giới hạn giá là một điều kiện để bán, theo Vedomosti.

Đằng sau việc áp trần giá dầu Nga -0
EU, G7 và Australia thông qua việc áp dụng giá trần đối với dầu của Nga, hiệu lực từ ngày 5/12.

Moscow tuyên bố mức trần giá sẽ không ảnh hưởng nghiêm trọng đến việc khai thác dầu mỏ và nền kinh tế của nước này. Hoạt động xuất khẩu dầu thô, khí đốt và các sản phẩm dầu mỏ chiếm phần lớn cơ cấu doanh thu của nhà nước Nga. Bất chấp các lệnh trừng phạt từ phương Tây và sự gián đoạn trong khâu sản xuất, Nga vẫn thu về lợi nhuận cao nhờ sự bùng nổ giá dầu trên thị trường quốc tế. Chỉ trong 10 tháng của năm 2022, thu ngân sách qua dầu khí của Nga đã tăng hơn 1/3. Trước khi nổ ra cuộc xung đột tại Ukraine, Nga từng xuất khẩu khoảng 8 triệu thùng/ngày đối với dầu và các sản phẩm dầu mỏ. EU từng là khách hàng lớn nhất của Nga. Tuy nhiên, lục địa già đã giảm nhập khẩu dầu để trừng phạt Nga. Nga đã xoay xở bằng cách chuyển hướng xuất khẩu sang châu Á và giảm nhẹ sản lượng xuống còn 7,6 triệu thùng/ngày. Ngân hàng JPMorgan (Mỹ) cho rằng, chính sách áp trần giá dầu Nga sẽ có tác động rất ít vì Nga có thể sử dụng tàu chở dầu của họ và huy động thêm tàu từ Trung Quốc, Ấn Độ.

Song, những chuyên gia khác lại nhìn thấy tác động sâu sắc hơn. Bà Kirill Melnikov – nhà phân tích tại Trung tâm Nghiên cứu phát triển năng lượng (Nga) - dự đoán, sản lượng dầu thô của Nga sẽ giảm 1 đến 1,5 triệu thùng/ngày trong tháng 1/2023, so với mức của tháng 11/2022. Cơ quan Năng lượng quốc tế (IEA) dự kiến sản lượng dầu thô của Nga sẽ giảm 2 triệu thùng/ngày vào cuối quý đầu tiên của năm 2023. Tuy nhiên, dữ liệu này đã tính luôn cả tác động từ lệnh cấm vận các sản phẩm dầu mỏ của EU. Bộ trưởng Năng lượng Arab Saudi, Abdelaziz bin Salman cho biết: “Những biện pháp này được tạo ra vì mục đích chính trị và vẫn chưa rõ liệu chúng có thể đạt được những mục tiêu chính trị này hay không”.

Theo Reuters, thị trường thế giới càng mất nhiều dầu Nga thì giá dầu càng chịu tác động lớn, có thể mang lại lợi thế cho Nga và những nước xuất khẩu dầu lớn khác, đồng thời gây thiệt hại cho người tiêu dùng phương Tây - những người đang phải đối mặt với tình trạng lạm phát gia tăng mạnh nhất trong nhiều thập niên, ảnh hưởng bởi chi phí năng lượng. Ông Igor Galaktionov (Công ty môi giới BCS Mir Investitsiy) nói: “Ngay cả khi xuất khẩu dầu của Nga sụt giảm nhiều hơn dự kiến, ngân sách Nga vẫn được bù đắp bằng giải pháp tăng giá. Do đó, nguồn thu ngân sách Nga sẽ không bị ảnh hưởng đáng kể”.

Nhật báo Global Times cho rằng, châu Âu sẽ phải trả giá đắt. Khoảng cách giữa các thành viên quốc gia EU sẽ càng tăng do sự chia rẽ nội bộ và tình trạng tê liệt của các nguyên tắc thị trường mà phương Tây đang dựa vào.

Tiếp đến, để làm rõ hơn nữa những nguy cơ mà EU có thể sẽ vấp phải, nhà phân tích Mikhail Gamandiy-Egorov đã nhắc lại lập trường chính thức của Trung Quốc về vấn đề này thông qua phát biểu của bà Mao Ninh - Phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc. Theo đó, bà cho biết rằng mối quan hệ hợp tác năng lượng Trung-Nga luôn được tiến hành trên tinh thần tôn trọng và cùng có lợi cho đôi bên, nhằm đảm bảo an ninh nguồn cung năng lượng của thế giới - một vấn đề mang tầm quan trọng sống còn.

Đằng sau việc áp trần giá dầu Nga -0
Tổng thống Nga Vladimir Putin nói rằng Moscow sẽ không thiệt hại vì chính sách áp giá trần của phương Tây.

Đối với ông Cui Heng - trợ lý nghiên cứu tại Trung tâm Nghiên cứu về Nga tại Đại học Sư phạm Hoa Đông, Moscow sẽ cảm thấy khó chịu về chính sách áp trần, vì quyết định giới hạn giá dầu của phương Tây sẽ hạn chế khả năng xuất khẩu dầu của Nga sang phương Tây.

Tuy nhiên, cũng theo ông, vấn đề đó sẽ không có tác động lớn. Chuyên gia Trung Quốc cho biết: “Họ có thể đi tìm những người mua khác để bù đắp khoảng trống do châu Âu để lại, như Trung Quốc, Ấn Độ. Họ cũng có thể tiến xa hơn bằng cách ưu tiên xuất khẩu dầu sang các nước Trung Đông, rồi mới đem sang châu Âu. Đừng quên rằng điều này sẽ thúc đẩy nhiều quốc gia châu Âu yêu cầu được miễn trừ khỏi các hạn chế mới về việc mua dầu Nga (ví dụ như Hungary)”.

Ông Cui Heng cho biết thêm, EU sẽ phải trả giá cho hành động của mình, vì họ sẽ phải tìm nguồn thay thế cho dầu thô của Nga và trả mức thuế cao hơn để mua từ Anh và Mỹ. Còn ông Wang Yiwei - giám đốc Viện Quan hệ Quốc tế tại Đại học Nhân dân Trung Hoa thì khẳng định: Áp đặt giá trần là hành động vi phạm nghiêm trọng các nguyên tắc thị trường trong một ngành công nghiệp trưởng thành. Trên thực tế, sự can thiệp đó sẽ chỉ làm giảm uy tín của các chính phủ có liên quan, đồng thời tạo thêm sức nặng lên nền kinh tế vốn đã gặp khó khăn của họ. Chưa kể, từ lâu, chính sách này đã vấp phải sự phản đối của các cường quốc quốc tế lớn như Trung Quốc và Ấn Độ.

Cuối cùng, các chuyên gia Trung Quốc cũng nhắc lại rằng, OPEC+, tổ chức các nhà xuất khẩu dầu mỏ chính của thế giới, đã đồng ý duy trì lộ trình cắt giảm hạn ngạch sản xuất dầu, với 2 triệu thùng dầu bị cắt khỏi hạn ngạch hằng ngày. Họ cũng đề cập thêm một tình trạng khác: OPEC+ đang có thêm tiếng nói trên trường quốc tế, khi tổ chức này đã dần trở nên độc lập hơn trong việc phát triển các chính sách kinh tế và tự giải phóng mình khỏi áp lực của Mỹ. Vì vậy, theo lời của các chuyên gia Trung Quốc và ông Mikhail Gamandiy-Egorov, trong tương lai, EU có khả năng sẽ tiếp tục “làm con gà tây trên bàn ăn” trong cuộc chiến giữa Washington và Nga (cùng những người ủng hộ chế độ đa cực). Ông Mikhail Gamandiy Egorov viết: “Mối xung đột Nga - Mỹ sẽ tiếp diễn cho đến khi nào? Tình trạng này không chỉ nằm trong lĩnh vực dầu khí, mà còn lan rộng ra những vấn đề chiến lược khác như uranium và vô số chuyện khác”.

Mộc Thạch (Tổng hợp)

Các tin khác

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Từ ngày 1/5, Các tiểu vương quốc Arab Thống Nhất (UAE) thống báo rút khỏi Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) và cơ chế OPEC+. Việc lựa chọn rút khỏi tổ chức sau gần 60 năm là thành viên ở thời điểm này được coi là cú sốc với “cartel dầu mỏ” do Saudi Arabia dẫn đầu bấy lâu nay, và cả với hệ thống cung ứng năng lượng thế giới.

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Những ngày qua, Tổng thống Mỹ liên tục đưa ra nhiều thay đổi bất ngờ trong nỗ lực tháo gỡ bế tắc ở Iran. Sau khi cho rằng Iran vẫn chưa “trả giá đủ lớn”, ngày 5/5, ông đưa ra cái gọi là Dự án Tự do, để giúp các tàu và thủy thủ đoàn bị mắc kẹt thoát khỏi Vịnh Persic, nhưng cũng nhằm làm suy yếu sự kiểm soát của Iran đối với eo biển Hormuz.

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Bình minh ngày 24/2/2022 không chỉ được đánh dấu bằng tiếng xích xe tăng Nga gầm rú vượt qua biên giới Ukraine, mà còn bởi một “cú đánh bồi” lạnh lùng và vô hình trên không gian mạng. Đúng một giờ trước khi phát súng đầu tiên nổ ra, mã độc AcidRain đã âm thầm đánh sập mạng vệ tinh của Viasat, khiến hàng nghìn modem trở thành những khối nhựa vô dụng. Một phần hệ thống liên lạc chỉ huy của Ukraine lập tức tê liệt, 5.800 turbine điện gió ở Đức mất kết nối điều khiển từ xa, hàng chục nghìn thuê bao internet ở Pháp, Hungary, Hy Lạp và Ba Lan mất kết nối. Đó là buổi sáng khiến thế giới hiểu ra: bầu trời thấp không còn là vùng trung lập, mà đã trở thành chiến trường.

Vịnh Aden lại dậy sóng

Vịnh Aden lại dậy sóng

Một loạt tàu thương mại bị cướp biển khống chế trên vùng biển Somalia và vịnh Aden chỉ trong khoảng 2 tuần, từ cuối tháng 4 đến đầu tháng 5/2026. Đây là tốc độ leo thang chưa từng thấy kể từ thập kỷ trước - thời điểm hành lang hàng hải này trở thành nỗi kinh hoàng của ngành vận tải biển toàn cầu. Điều gì đã kéo “bóng ma hải tặc” trở lại, và tại sao đúng vào lúc này?

Những thông điệp từ nước Anh

Những thông điệp từ nước Anh

Giữa lúc quan hệ Anh - Mỹ đang trải qua thử thách nghiêm trọng, chuyến thăm kéo dài 4 ngày của Quốc vương Charles III tới Washington nhân kỷ niệm 250 năm ngày ký Tuyên ngôn Độc lập đã mang theo nhiều thông điệp quan trọng về “mối quan hệ đặc biệt” giữa hai bên.

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Ngày 21 và 22/4 vừa qua, 4 ứng cử viên cho chức Tổng Thư ký Liên hợp quốc đã trải qua các phiên đối thoại trực tiếp trước Đại Hội đồng - sự kiện được ví như “một trong những cuộc phỏng vấn xin việc khắt khe nhất thế giới”. Cuộc đua thay thế ông Antonio Guterres, người kết thúc nhiệm kỳ ngày 31/12/2026, đang bước vào giai đoạn quyết định.

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Thỏa thuận hòa bình mang tính bước ngoặt năm 2016 giữa Chính phủ Colombia và lực lượng nổi dậy lớn nhất ở Mỹ Latin đã thành công ở một số khía cạnh: Lực lượng vũ trang Cách mạng Colombia (FARC) đồng ý hạ vũ khí và bạo lực từng tàn phá đất nước đã giảm đáng kể.

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Cuộc xung đột diễn ra tại Trung Đông cho thấy mức độ phụ thuộc ngày càng cao của quân đội Mỹ và Israel vào trí tuệ nhân tạo (AI) trong lĩnh vực quân sự, đặc biệt là trong việc xác định mục tiêu và lập kế hoạch tấn công.

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Hormuz bị phong tỏa đẩy chuỗi cung ứng toàn cầu vào thế đảo lộn, khiến các hãng vận tải đổ dồn qua kênh đào Panama và chấp nhận trả phí ưu tiên cao chưa từng có để tránh rủi ro chậm trễ.

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) thông báo, kể từ ngày 1/5, nước này rời khỏi Tổ chức Các quốc gia xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) sau 60 năm là thành viên, giáng một đòn nặng nề vào tổ chức này, trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu đang phải đối mặt với cuộc khủng hoảng nguồn cung lớn nhất lịch sử.

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Chỉ với 12 ngày làm việc, nhưng Kỳ họp thứ Nhất Quốc hội khóa XVI đã thực hiện rất nhiều nhiệm vụ quan trọng: đó là, tập trung kiện toàn bộ máy Nhà nước, bầu các chức danh lãnh đạo cao cấp; kịp thời thể chế hóa nhiều chủ trương, chính sách thành pháp luật để triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng; đồng thời, quyết định các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh và đối ngoại, trong đó có nhiều nhiệm vụ gấp rút, cấp bách; thông qua 9 luật và 31 nghị quyết.

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Cuộc bầu cử đầu tiên của người Gaza sau hơn 2 thập kỷ, diễn ra tại thành phố Deir al-Balah hôm 26/4, đã chứng kiến thắng lợi nghiêng về những ứng viên được cho là có liên hệ với Chính quyền Palestine (PA). Nhưng, đằng sau kết quả ấy vẫn là những câu hỏi thực chất chưa có lời đáp về năng lực quản trị và vai trò của PA trong một cục diện mà họ hầu như bị gạt ra ngoài lề.

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Những chuyến tàu dầu bắt đầu khựng lại ở eo biển Hormuz, khi cuộc xung đột Iran nổ ra đang khiến cả thế giới như nín thở. “Chúng ta đang đối mặt với mối đe dọa an ninh năng lượng lớn nhất trong lịch sử”, ông Fatih Birol, Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), đã thốt lên như vậy và nó không phải là lời nói quá.

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

Liên minh châu Âu (EU) hôm 23/4 đã phê duyệt gói vay 90 tỷ euro để giúp Ukraine đáp ứng các nhu cầu kinh tế và quân sự trong 2 năm, theo tuyên bố của Síp, Chủ tịch luân phiên của EU. Đồng thời, phê duyệt một loạt biện pháp trừng phạt mới đối với Nga.

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu đang ở vị thế vô cùng khó xử trong cuộc xung đột Mỹ/Israel - Iran. Họ vừa không phải là bên ra quyết định có ảnh hưởng đến cuộc chiến, vừa không phải là bên trung gian hòa giải có ảnh hưởng đáng kể. Châu Âu chỉ là bên ngoài cuộc, bất lực trong việc can thiệp và là nạn nhân gánh chịu những tổn thất không ngừng lan rộng.

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

10 năm sau “cuộc ly hôn” thế kỷ, nước Anh vẫn chưa tìm thấy bình yên hậu Brexit. Giữa những hệ lụy kinh tế kéo dài và một nghịch lý là làn sóng mong muốn quay lại EU ngày càng dâng cao trong dư luận, Thủ tướng Keir Starmer đứng trước bài toán nan giải: làm sao để thực hiện lời hứa về một “nước Anh toàn cầu” mà không làm ngơ trước sự đảo chiều tư tưởng của công chúng.

Sự mệt mỏi bắt đầu len lỏi ở Điện Capitol

Sự mệt mỏi bắt đầu len lỏi ở Điện Capitol

Những dấu hiệu mệt mỏi, mất kiên nhẫn đang len lỏi trong hàng ngũ Đảng Cộng hòa trước diễn biến ngày càng khó kiểm soát của cuộc chiến với Iran. Giữa áp lực kinh tế, sức ép cử tri và toan tính chính trị, liệu tín hiệu từ các nghị sĩ có thể thúc đẩy Nhà Trắng tiến nhanh hơn đến thỏa thuận chấm dứt chiến sự?

Mỹ - Iran: Ngừng bắn và những kịch bản

Mỹ - Iran: Ngừng bắn và những kịch bản

Cùng với thỏa thuận ngừng bắn, cả Washington và Tehran đã đưa ra những tuyên bố chiến thắng trái ngược nhau. Kể từ ngày 28/2, ước tính Mỹ và Israel đã thực hiện hơn 13.000 cuộc tấn công vào các mục tiêu tại Iran, ban đầu chủ yếu nhắm vào các đơn vị quân sự, sau đó mở rộng thành 800 cuộc không kích nhằm vào các cơ sở hạ tầng công nghiệp quốc phòng trọng yếu, bao gồm đường sắt, đường bộ và cầu.

Israel - Lebanon: Sự yên tĩnh mong manh

Israel - Lebanon: Sự yên tĩnh mong manh

0 giờ ngày 17/4, lệnh ngừng bắn tạm thời 10 ngày giữa Israel và Lebanon có hiệu lực. Dù rất mong manh nhưng lệnh ngừng bắn được xem là một trong những nỗ lực ngoại giao nhằm chấm dứt chiến tranh, mang lại hòa bình lâu dài cho khu vực Trung Đông.

“Cây cầu Islamabad” và triển vọng hòa bình cuộc xung đột Mỹ - Iran

“Cây cầu Islamabad” và triển vọng hòa bình cuộc xung đột Mỹ - Iran

Trong bối cảnh cuộc khủng hoảng Iran gây ra hiệu ứng khốc liệt với kinh tế thế giới, việc Washington và Tehran cùng chấp nhận thỏa thuận ngừng bắn tạm thời hôm 8/4 là “khoảng thở” quý giá cho toàn cầu. Đứng sau sự kiện này không phải những cường quốc phương Tây hay các nước Vùng Vịnh giàu có, mà là Pakistan - quốc gia đã khéo léo sử dụng vị thế đặc thù để kết nối hai đối thủ.