Đằng sau những chiếc máy bay bí ẩn trên bầu trời nước Mỹ

Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) đang điều hành một phi đội máy bay nhỏ - được trang bị camera và thiết bị giám sát điện thoại di động - mang tên nhiều công ty ma nhằm che chắn cho hoạt động gián điệp của chính quyền. Hoạt động này nói chung là được tiến hành không có lệnh phê chuẩn từ một thẩm phán tòa án và FBI biện hộ rằng, những chuyến bay được sử dụng cho những cuộc điều tra đặc biệt.

Điều tra của Hãng tin AP cho biết tháng vừa qua FBI đã triển khai những chuyến bay gián điệp trên bầu trời của hơn 30 thành phố thuộc 11 bang nước Mỹ.

Chương trình gián điệp trên không là một "điệp vụ" khác của lực lượng hành pháp Mỹ, được coi là công cụ quan trọng của chính quyền liên bang trong điều tra chống tội phạm, khủng bố và tình báo. Chương trình của FBI khiến các chuyên gia nhân quyền đặt vấn đề về việc liệu nó có vi phạm quyền riêng tư công dân hay không.

Chiếc máy bay FBI bay gần sân bay khu vực Manassas, bang Virginia, được chụp hôm 26/5.

Chiếc máy bay FBI bay gần sân bay khu vực Manassas, bang Virginia, được chụp hôm 26/5.

Giới chức hành pháp Mỹ thừa nhận đây là lần đầu tiên một số lượng đông đảo máy bay cỡ nhỏ được sử dụng với quy mô rộng và được che giấu dưới tên của ít nhất 13 công ty "ma" như: FVX Research, KQM Aviation, NBR Aviation và PXW Services. Trong khi đó, chương trình gián điệp trên không của FBI mặc dù không được coi là "tuyệt mật" nhưng vẫn được "biên tập" rất cẩn thận trong các báo cáo chính thức của Văn phòng Tổng thanh tra Bộ Tư pháp Mỹ.

Người phát ngôn của FBI Christopher nói rằng, đội ngũ máy bay của FBI "không được trang bị, thiết kế để sử dụng vào mục đích thu thập thông tin hay giám sát hàng loạt". Tuy nhiên, những chiếc máy bay này có thể quay video hoạt động liên quan đến tội phạm để phục vụ cho công việc điều tra. Một số máy bay cũng có thể được trang bị công nghệ tiên tiến giúp xác định hàng ngàn người trên mặt đất cho dù họ không mang theo điện thoại di động hay thậm chí không thực hiện cuộc gọi.

Theo  AP, ít nhất 50 chiếc máy bay được FBI sử dụng để thực hiện 100 chuyến bay trong thời gian gần đây tại các thành phố lớn cũng như vùng nông thôn của ít nhất 11 bang - bao gồm Houston, Phoenix, Seattle, Chicago, Noston, Minneapolis và miền Nam California. Một chiếc máy bay mà phóng viên AP chụp được ở bầu trời miền Bắc bang Virginia cho thấy rõ những chiếc ăngten bên dưới thân và một camera nằm bên sườn trái.

Thiết bị Srtingray giám sát điện thoại di động được FBI sử dụng trên máy bay.
Thiết bị Srtingray giám sát điện thoại di động được FBI sử dụng trên máy bay.

Một tài liệu ngân sách liên bang năm 2010 tiết lộ ít nhất 115 chiếc máy bay, bao gồm 90 chiếc Cessna 182T Skylane, nằm trong phi đội gián điệp của FBI. Những chuyến bay của FBI cũng hỗ trợ cảnh sát địa phương, như là theo dõi vụ án liên quan đến cái chết của thanh niên Freddie Gray 25 tuổi ở Baltimore thời gian gần đây. Công nghệ gián điệp được FBI sử dụng có thể quay video chất lượng cao từ khoảng cách xa, thậm chí vào ban đêm, và có khả năng thu thập thông tin từ điện thoại di động bằng công cụ gọi là "Stingray".

Sau khi tờ Washington Post tiết lộ những chuyến bay của 2 chiếc máy bay trên bầu trời Baltimore vào đầu tháng 5 vừa qua, Hãng tin AP bắt đầu tiến hành phân tích dữ liệu bay và số hiệu đăng ký cơ quan sở hữu máy bay của FBI. Theo AP, ít nhất 40.000 cư dân được "sứ mạng của FBI" dõi theo từ bầu trời thành phố Anaheim bang California vào cuối tháng 5 vừa qua.

Phần lớn những chuyến bay theo quỹ đạo ngược chiều kim đồng hồ và với tốc độ thấp. Năm 2009, giới chức FBI đề nghị Quốc hội phê chuẩn 5,1 triệu USD cho chương trình gián điệp trên không đồng thời khẳng định "giám sát trên không đang là kỹ thuật thu thập thông tin tình báo và điều tra cần thiết, phục vụ cho lực lượng hành pháp trên mặt đất".

FBI yêu cầu Hãng tin AP không tiết lộ tên của các công ty do lo ngại gây nguy hiểm cho phi đội máy bay cũng như các sứ mạng gián điệp của họ. Tuy nhiên, AP từ chối yêu cầu trên với lý do tên của các công ty được nêu trong các tài liệu công khai và cơ sở dữ liệu của chính quyền. Mới đây, các nhà báo và trang web độc lập tìm thấy một số hộp thư công ty ma ở Virginia, trong số đó có một hộp thư được chia sẻ với Bộ Tư pháp Mỹ.

FBI cho biết Bộ Tư pháp Mỹ đã phê chuẩn quyết định tạo ra mạng lưới công ty "ma" nhằm mục đích bảo vệ an ninh chiến dịch của những chuyến bay và Cục Hàng không Liên bang (FAA) cũng được thông báo về điều này. Tổng thống Barack Obama cũng cho biết ông hoan nghênh cuộc tranh luận về hoạt động gián điệp của chính quyền, đồng thời kêu gọi sự minh bạch hơn nữa về hoạt động này sau những tiết lộ về các chương trình tình báo mật của Cơ quan An ninh Quốc gia trong thời gian qua.

Duy Minh (tổng hợp)

Các tin khác

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Cuộc đối đầu quân sự giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran đang là tâm điểm thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế; song những diễn biến thực sự lại luôn bị che phủ bởi bức màn bí mật. Để làm sáng tỏ những góc khuất trong cuộc chiến tranh tình báo âm thầm tại khu vực đầy biến động này, phóng viên tờ “Argumenty Nedeli” (Luận cứ trong tuần của Nga) đã có cuộc trao đổi với chuyên gia về Trung Đông, Trung tá tình báo Nga Aleksandr Voronin.

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Hoạt động tình báo luôn là động lực thúc đẩy sự đổi mới và các phát minh mang tính đột phá. Trong những năm 1960-1970, các cơ quan tình báo trên thế giới đã tạo ra một khối lượng công nghệ khổng lồ phục vụ cho Chiến tranh Lạnh. Nhiều công nghệ gián điệp được phát triển và sử dụng trong thế kỷ XX hiện vẫn được giữ bí mật. Nhưng ngay cả những gì đã biết cũng đủ khiến người ta phải ngạc nhiên.

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Vụ nổ súng tại bữa tiệc tối dành cho các phóng viên Nhà Trắng chỉ là một trong chuỗi các sự kiện an ninh có liên quan đến Tổng thống Trump kể từ năm 2024.

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Không cần tiếp cận trực diện, mạng lưới thu thập thông tin có thể khởi nguồn từ những tương tác dân sự tưởng chừng vô hại. Vụ việc tại Philippines cho thấy phương thức hoạt động ngày càng tinh vi, khó nhận diện trong môi trường an ninh phức tạp.

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Mỹ và Iran đang “đấu phong tỏa” giữa lúc bế tắc trong đàm phán tiếp tục kéo dài - theo đó Mỹ ra sức phong tỏa các cảng biển Iran để buộc nước này xuống thang trong đàm phán, còn Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn 14 ngày và tuyên bố tiếp tục đóng eo biển Hormuz.

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch phá hoại do cơ quan tình báo quân đội Israel (Aman) tổ chức vào tháng 7/1954 đã thất bại thảm hại. Được xây dựng trên những toan tính thực dụng và chiến thuật phi đạo đức mang tên “hành động dưới màu cờ giả”, chiến dịch này cuối cùng trở nên phản tác dụng đối với chính những kẻ chủ mưu, đồng thời để lại nhiều tranh cãi lớn trong lịch sử ngành tình báo thế giới.

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Cuối thế kỷ XIX, trong suốt hơn 10 năm, nước Pháp tin rằng, Hội Tam Điểm là một tổ chức thờ quỷ với những bí mật đen tối đang bị phanh phui. Nhưng đến năm 1897, người dựng nên toàn bộ câu chuyện ấy công khai thú nhận: từ nhân chứng, tài liệu đến các nghi lễ gây rúng động, tất cả đều là giả. Cú lừa của Léo Taxil vì thế không chỉ là một scandal thế kỷ, mà còn là một minh chứng cho thấy niềm tin xã hội có thể bị dẫn dắt như thế nào.

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Nguy cơ một cuộc khủng hoảng lương thực mới đang bùng nổ khi chỉ số giá lương thực toàn cầu quay đầu tăng tháng thứ hai liên tiếp. Trong bối cảnh xung đột Trung Đông bóp nghẹt nguồn cung phân bón và một “siêu El Nino” được dự báo sẽ tàn phá các vựa lúa lớn nhất hành tinh thời gian tới, liệu chúng ta có thể làm gì để ngăn lại một thảm họa?

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Đầu tháng 10/2017, tại Âu Mỹ người ta đồng loạt phát hành ấn phẩm "King of Spies: The Dark Reign of America’s Spymaster in Korea" (tạm dịch: Vua gián điệp: Thời kỳ suy tàn của trùm tình báo Mỹ tại Triều Tiên) của nhà văn Blaine Harden. Sách mô tả Donald Nichols là “điệp viên giỏi nhất vùng Viễn Đông” hay chiến binh “cuộc chiến một người”.

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Tháng 3 năm nay, tại phiên điều trần trước Ủy ban Tình báo Thượng viện Mỹ, Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard đã trình bày báo cáo “Đánh giá mối đe dọa thường niên” của cộng đồng tình báo nước này. Sau đây, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu một số phân tích và nhận định của Đại tá tình báo Igor Orlov, người từng phục vụ trong hàng ngũ KGB, về các nội dung trọng tâm của bản báo cáo này.

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

Đầu tháng 2/2026, Hiệp ước về cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược giữa Mỹ và Nga (Hiệp ước New START) đã chính thức hết hạn mà không có thỏa thuận mới nào được ký kết. New START là trở ngại cuối cùng đối với một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân tiềm tàng giữa Moscow và Washington. Tuy nhiên, theo chuyên gia về chính sách hạt nhân Nicole Grajewski, Nga hiện không đủ nguồn lực để sản xuất hàng loạt các loại vũ khí chiến lược mới.

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Tạp chí trực tuyến Kho lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) của Nga vừa cập nhật vụ án được CIA giải mật theo Đạo luật tiết lộ thông tin, có liên quan đến nữ điệp viên CIA Martha Peterson bị bắt quả tang cùng với điệp viên hai mang của KGB.

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

Khi chiến trường thực địa bị chi phối bởi hỏa lực và không kích, một dạng xung đột khác cũng đã hình thành trong không gian số. Cuộc chiến Cyber warfare (chiến tranh mạng) đã chính thức khai hỏa, đang biến những cơ sở hạ tầng trọng yếu tại Mỹ, Israel và Iran thành những mục tiêu bị tấn công không ngừng nghỉ .

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

Trong bối cảnh các nền kinh tế ngày càng phụ thuộc vào hạ tầng số, báo cáo rủi ro thường niên của hãng bảo hiểm Allianz công bố đầu năm 2026 một lần nữa khẳng định nguy cơ đến từ môi trường mạng. Giờ đây, các sự cố an ninh mạng không chỉ là câu chuyện kỹ thuật mà đã trở thành vấn đề sống còn của nền kinh tế toàn cầu, đặt ra áp lực chưa từng có lên các lực lượng bảo vệ không gian mạng.

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập (LAS) được thành lập ngày 22/3/1945 tại Cairo. Dựa trên Nghị định thư Alexandria năm 1944, LAS tuyên bố mục tiêu cốt lõi là thắt chặt quan hệ, phối hợp chính sách, bảo vệ độc lập và chủ quyền của các nước Ả Rập. Ý tưởng về chủ nghĩa Liên Ả Rập là một phản ứng hợp lý đối với việc giải phóng thuộc địa, nhưng hiệp ước của LAS đã đưa ra một quy tắc về sau trở thành hạn chế chính của nó.

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Để thu thập được nhiều thông tin quan trọng, các cơ quan tình báo KGB và Stasi đã thành lập mạng lưới điệp viên "Casanova" (điệp viên “Romeo”). Họ là những người có sức hút đặc biệt và được huấn luyện bài bản các thủ thuật nghiệp vụ. Ở CHDC Đức, kế hoạch đào tạo này mang mật danh “Romeo”; còn ở Liên Xô, các học viên của Trường Kỹ thuật tình báo Lenin được trang bị những phương thức quyến rũ để biến tình yêu thành vũ khí lợi hại.