Đằng sau những chiếc máy bay bí ẩn trên bầu trời nước Mỹ

Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) đang điều hành một phi đội máy bay nhỏ - được trang bị camera và thiết bị giám sát điện thoại di động - mang tên nhiều công ty ma nhằm che chắn cho hoạt động gián điệp của chính quyền. Hoạt động này nói chung là được tiến hành không có lệnh phê chuẩn từ một thẩm phán tòa án và FBI biện hộ rằng, những chuyến bay được sử dụng cho những cuộc điều tra đặc biệt.

Điều tra của Hãng tin AP cho biết tháng vừa qua FBI đã triển khai những chuyến bay gián điệp trên bầu trời của hơn 30 thành phố thuộc 11 bang nước Mỹ.

Chương trình gián điệp trên không là một "điệp vụ" khác của lực lượng hành pháp Mỹ, được coi là công cụ quan trọng của chính quyền liên bang trong điều tra chống tội phạm, khủng bố và tình báo. Chương trình của FBI khiến các chuyên gia nhân quyền đặt vấn đề về việc liệu nó có vi phạm quyền riêng tư công dân hay không.

Chiếc máy bay FBI bay gần sân bay khu vực Manassas, bang Virginia, được chụp hôm 26/5.

Chiếc máy bay FBI bay gần sân bay khu vực Manassas, bang Virginia, được chụp hôm 26/5.

Giới chức hành pháp Mỹ thừa nhận đây là lần đầu tiên một số lượng đông đảo máy bay cỡ nhỏ được sử dụng với quy mô rộng và được che giấu dưới tên của ít nhất 13 công ty "ma" như: FVX Research, KQM Aviation, NBR Aviation và PXW Services. Trong khi đó, chương trình gián điệp trên không của FBI mặc dù không được coi là "tuyệt mật" nhưng vẫn được "biên tập" rất cẩn thận trong các báo cáo chính thức của Văn phòng Tổng thanh tra Bộ Tư pháp Mỹ.

Người phát ngôn của FBI Christopher nói rằng, đội ngũ máy bay của FBI "không được trang bị, thiết kế để sử dụng vào mục đích thu thập thông tin hay giám sát hàng loạt". Tuy nhiên, những chiếc máy bay này có thể quay video hoạt động liên quan đến tội phạm để phục vụ cho công việc điều tra. Một số máy bay cũng có thể được trang bị công nghệ tiên tiến giúp xác định hàng ngàn người trên mặt đất cho dù họ không mang theo điện thoại di động hay thậm chí không thực hiện cuộc gọi.

Theo  AP, ít nhất 50 chiếc máy bay được FBI sử dụng để thực hiện 100 chuyến bay trong thời gian gần đây tại các thành phố lớn cũng như vùng nông thôn của ít nhất 11 bang - bao gồm Houston, Phoenix, Seattle, Chicago, Noston, Minneapolis và miền Nam California. Một chiếc máy bay mà phóng viên AP chụp được ở bầu trời miền Bắc bang Virginia cho thấy rõ những chiếc ăngten bên dưới thân và một camera nằm bên sườn trái.

Thiết bị Srtingray giám sát điện thoại di động được FBI sử dụng trên máy bay.
Thiết bị Srtingray giám sát điện thoại di động được FBI sử dụng trên máy bay.

Một tài liệu ngân sách liên bang năm 2010 tiết lộ ít nhất 115 chiếc máy bay, bao gồm 90 chiếc Cessna 182T Skylane, nằm trong phi đội gián điệp của FBI. Những chuyến bay của FBI cũng hỗ trợ cảnh sát địa phương, như là theo dõi vụ án liên quan đến cái chết của thanh niên Freddie Gray 25 tuổi ở Baltimore thời gian gần đây. Công nghệ gián điệp được FBI sử dụng có thể quay video chất lượng cao từ khoảng cách xa, thậm chí vào ban đêm, và có khả năng thu thập thông tin từ điện thoại di động bằng công cụ gọi là "Stingray".

Sau khi tờ Washington Post tiết lộ những chuyến bay của 2 chiếc máy bay trên bầu trời Baltimore vào đầu tháng 5 vừa qua, Hãng tin AP bắt đầu tiến hành phân tích dữ liệu bay và số hiệu đăng ký cơ quan sở hữu máy bay của FBI. Theo AP, ít nhất 40.000 cư dân được "sứ mạng của FBI" dõi theo từ bầu trời thành phố Anaheim bang California vào cuối tháng 5 vừa qua.

Phần lớn những chuyến bay theo quỹ đạo ngược chiều kim đồng hồ và với tốc độ thấp. Năm 2009, giới chức FBI đề nghị Quốc hội phê chuẩn 5,1 triệu USD cho chương trình gián điệp trên không đồng thời khẳng định "giám sát trên không đang là kỹ thuật thu thập thông tin tình báo và điều tra cần thiết, phục vụ cho lực lượng hành pháp trên mặt đất".

FBI yêu cầu Hãng tin AP không tiết lộ tên của các công ty do lo ngại gây nguy hiểm cho phi đội máy bay cũng như các sứ mạng gián điệp của họ. Tuy nhiên, AP từ chối yêu cầu trên với lý do tên của các công ty được nêu trong các tài liệu công khai và cơ sở dữ liệu của chính quyền. Mới đây, các nhà báo và trang web độc lập tìm thấy một số hộp thư công ty ma ở Virginia, trong số đó có một hộp thư được chia sẻ với Bộ Tư pháp Mỹ.

FBI cho biết Bộ Tư pháp Mỹ đã phê chuẩn quyết định tạo ra mạng lưới công ty "ma" nhằm mục đích bảo vệ an ninh chiến dịch của những chuyến bay và Cục Hàng không Liên bang (FAA) cũng được thông báo về điều này. Tổng thống Barack Obama cũng cho biết ông hoan nghênh cuộc tranh luận về hoạt động gián điệp của chính quyền, đồng thời kêu gọi sự minh bạch hơn nữa về hoạt động này sau những tiết lộ về các chương trình tình báo mật của Cơ quan An ninh Quốc gia trong thời gian qua.

Duy Minh (tổng hợp)

Các tin khác

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Kể từ khi Chiến tranh lạnh kết thúc, khả năng tác chiến chống tàu ngầm của Khối quân sự NATO đã suy yếu đáng kể do việc giảm đầu tư và thay đổi ưu tiên. Tuy nhiên, trước sự gia tăng các cuộc tuần tra bằng tàu ngầm của Nga - đặc biệt là các tàu lớp Borei và Yasen tiên tiến - gần biên giới các nước NATO và ở các vùng biển chiến lược như Biển Baltic, Bắc Cực, Bắc Đại Tây Dương và Địa Trung Hải đã khiến các đồng minh châu Âu lo ngại.

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Cách đây hơn 65 năm, rạng sáng ngày 24/1/1961, một vụ tai nạn máy bay kinh hoàng diễn ra, khiến máy bay ném bom B-52 của Không quân Mỹ (USAF) văng ra hai trái bom nhiệt hạch xuống North Carolina nhưng chưa kích nổ. Sự may mắn tình cờ này đã cứu nước Mỹ khỏi thảm họa “gậy ông đập lưng ông”.

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Khuôn viên Nhà Trắng, Washington D.C., một ngày cuối tháng 7/1921. Trong bức ảnh chụp chính thức hôm đó, một người đàn ông trong lễ phục trắng đứng cạnh một người phụ nữ được báo chí Mỹ khi đó gọi là Công chúa Fatima của Afghanistan và đoàn tùy tùng, ngay sau cuộc tiếp kiến Tổng thống Warren G. Harding. Trên ngực người đàn ông ấy lấp lánh những tấm huân chương. Bức ảnh nhanh chóng xuất hiện trên báo chí Mỹ. Ít lâu sau, một lá thư khiếu nại gửi tới Bộ Ngoại giao Mỹ bắt đầu kéo sập vai diễn ấy. Người đàn ông trong ảnh không giữ bất kỳ chức vụ nào ở bộ trên, mà chỉ là một kẻ giả danh đến từ Brooklyn, chưa học xong trung học.

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Tháng 10/2001, Mỹ cùng các đồng minh mở chiến dịch quân sự tại Afghanistan với mục tiêu truy quét Al-Qaeda và buộc Taliban giao nộp Osama bin Laden. Chỉ trong vài tuần, chính quyền Taliban sụp đổ, Kabul thất thủ. Nhưng chiến thắng đấy không khép lại cuộc chiến. 20 năm sau, khi quân đội Mỹ và NATO rời Afghanistan, Taliban trở lại thủ đô. Từ một chiến dịch chống khủng bố có mục tiêu tương đối rõ, Washington đã bước vào cuộc chiến kéo dài hai thập niên. Vì sao một lực lượng từng bị đánh bật khỏi quyền lực lại có thể trở lại sau 20 năm?

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Đây là cuộc phỏng vấn đặc biệt diễn ra ngày 20/12/2009 giữa Anh hùng, Đại tá KGB Aleksei M. Kozlov với tờ Izvestia của Nga về hoạt động quy mô toàn cầu của “Cục S” hay còn gọi là “Cục tình báo bất hợp pháp” trong thời gian Chiến tranh Lạnh.

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Tháng 5/2026, tờ The New York Times (NYT) khẳng định rằng Israel và Mỹ có kế hoạch thay đổi chế độ tại Iran - và cựu Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad sẽ là người lên lãnh đạo đất nước. Vào thời điểm đó, bài báo nghe có vẻ khá hoang đường. Nhưng mới đây, NYT đã tiến xa hơn nhiều. Trong một bài phóng sự điều tra mới, các nhà báo của NYT đã kể lại câu chuyện về chiến dịch kéo dài nhiều năm của tình báo Israel nhằm tiếp cận ông Ahmadinejad.

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Ngày 17/7/1944 đã xảy ra một thảm họa tồi tệ nhất trên đất Mỹ trong thời kỳ Thế chiến II. Mặc dù các cuộc điều tra không thể xác định được thủ phạm, nhưng rõ ràng một trong những nguyên nhân chính gây ra biến cố đã cướp đi sinh mạng của hàng trăm người này chính là chế độ phân biệt chủng tộc trong Lực lượng Hải quân Mỹ.

Giải mật vũ khí “Vòm Sáng” của Liên Xô

Giải mật vũ khí “Vòm Sáng” của Liên Xô

Vào mùa thu 1988, một máy bay do thám Mỹ phát hiện một hiện tượng độc lạ: “Vòm Sáng” sau khi tên lửa đạn đạo tầm trung SS-20 Saber của Liên Xô (cũ) được phóng đi. Quá trình trên tạo ra cực quang gây tranh cãi trong suốt thập kỷ, thậm chí còn bị nhầm là UFO.

Mỹ đầu tư hàng tỷ USD cho tình báo phát triển AI

Mỹ đầu tư hàng tỷ USD cho tình báo phát triển AI

Theo các quan chức đương nhiệm và cựu quan chức Mỹ, Nhà Trắng đã phê duyệt một đề xuất ngân sách mật trị giá 9 tỷ USD để mua các chip máy tính tiên tiến. Đây là những linh kiện cần thiết để các cơ quan tình báo Mỹ có thể khai thác tối đa tiềm năng của các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) mới nhất.

Cuộc truy lùng “kẻ sát nhân bị quỷ ám”

Cuộc truy lùng “kẻ sát nhân bị quỷ ám”

Suốt gần hai năm, lực lượng điều tra Tây Ban Nha lần theo những dấu vết mong manh từ các hiện trường, rà soát hơn 3.000 hồ sơ và chờ kết quả đối chiếu ADN quốc tế để xác định danh tính kẻ gây ra chuỗi án mạng ở Alicante.

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Mùa hè năm 1950, tại vĩ tuyến 38, đường phân giới giữa hai miền Triều Tiên được thiết lập sau Thế chiến II bất ngờ bùng phát cuộc khủng hoảng chiến lược. Những rạn nứt của trật tự hậu chiến tại Đông Bắc Á hiện rõ, buộc nước Mỹ phải đối diện với thách thức quyền lực của thời Chiến tranh lạnh.

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Ngày 19/6, Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki đã ký quyết định tước Huân chương Đại bàng Trắng trao tặng Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky năm 2023. Đáp lại, ông Zelensky cùng nhiều cựu tổng thống và thành viên chính phủ Ukraine đã gửi trả các huân chương do Ba Lan trao tặng. Xin trân trọng giới thiệu bài trả lời phỏng vấn của Giáo sư Lukasz Tomasz Sroka, chuyên gia về lịch sử Trung và Đông Âu, trên tờ DW, về nguyên nhân căng thẳng giữa Ba Lan - Ukraine.

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Không còn bó hẹp trong hệ thống hồ sơ chính thức, thông tin mật ngày nay có thể hiện diện ngay trong những ghi chép cá nhân tưởng như riêng tư. Vụ việc gần đây cho thấy, khi các “nhật ký công vụ” chứa nội dung nhạy cảm, việc lưu giữ, chia sẻ hoặc bảo quản không đúng quy định đều có thể trở thành nguồn phát sinh rủi ro rò rỉ thông tin.

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

Cuối thập niên 1950, khi Fidel Castro lên nắm quyền ở Cuba, Liên Xô vẫn thận trọng trong việc đánh giá chế độ mới vì hiểu biết còn hạn chế về ban lãnh đạo Cuba và lo ngại ảnh hưởng đến quan hệ với Mỹ. Tuy nhiên, sau Khủng hoảng Caribe đưa thế giới đến bờ vực chiến tranh hạt nhân, Liên Xô nhận ra những hạn chế trong hoạt động tình báo đối với Mỹ. Từ đó, GRU chuyển hướng tăng cường triển khai các lực lượng và phương tiện tình báo vô tuyến điện tử ở Cuba.

Thất bại của những “khung trời hẹp”

Thất bại của những “khung trời hẹp”

9 năm tiêu tốn khoảng 4 tỷ euro mà không một nguyên mẫu nào được chế tạo. Đó là tổng kết của chương trình máy bay chiến đấu thế hệ mới FCAS - dự án quốc phòng tham vọng nhất trong lịch sử châu Âu - khi Pháp và Đức chính thức tuyên bố khai tử nó ngày 8/6/2026. Vì sao siêu dự án này đổ vỡ?

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Bản án đối với Ahmad Abouammo được điều chỉnh một phần về mặt pháp lý. Tuy nhiên, các cáo buộc cốt lõi liên quan đến việc thu thập và chuyển giao dữ liệu người dùng vẫn tiếp tục được duy trì.

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Năm 1946, một nhóm học sinh Liên Xô đã tặng Đại sứ Mỹ tại Liên Xô William Harriman bức phù điêu quốc huy Hoa Kỳ bằng gỗ, biểu tượng của tình hữu nghị giữa hai nước trong Thế chiến II. Được treo trong phòng làm việc của Đại sứ tại Moscow suốt 7 năm, món quà tưởng như vô hại này sau đó được phát hiện là “con ngựa thành Troy”, bên trong chứa một thiết bị nghe lén tinh vi do Liên Xô chế tạo.