Đằng sau câu chuyện xe tăng phương Tây vào Ukraine

Sau nhiều tháng chần chừ, cuối cùng thì hai quốc gia giàu có bậc nhất trong Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) là Đức và Mỹ đã đồng ý cung cấp đợt đầu tiên gồm 14 xe tăng Leopard 2 và 30 xe tăng Abrams 1 cho Ukraine.

Giá trị chiến lược của những cỗ tăng

Quyết định chi viện chiến xa hạng nặng cho Ukraine, dù miễn cưỡng, nhưng mang ý nghĩa chiến lược rất lớn cho cả Kiev lẫn Phương Tây. Theo nhận định của nhiều chuyên gia, việc chuyển giao xe tăng hạng nặng cho Ukraine có thể đánh dấu một bước ngoặt trên chiến trường, cũng như cuộc khủng hoảng giữa phương Tây và Nga.

Thời gian gần đây, Ukraine gần như ngày nào cũng kêu gọi các đồng minh phương Tây khẩn cấp chi viện xe tăng hạng nặng với số lượng lớn, ít nhất 300 chiếc. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky là một trong những người luôn nêu bật nhu cầu cấp thiết của mình. Nhân cuộc họp tại Ramstein (Đức) ngày 20/1 của các nước chi viện cho Ukraine, trước thái độ dè dặt của nhiều đồng minh, ông Zelensky đã không ngần ngại phê phán: “Trăm lời cảm ơn không bằng trăm chiếc xe tăng”.

Đằng sau câu chuyện xe tăng phương Tây vào Ukraine -0
Thủ tướng Đức Olaf Scholz (áo đen) trước một chiếc Leopard 2 cùng tổ lái tại cuộc tập trận ở Ostenholz, năm 2022.

Đối với giới quan sát, lý do đầu tiên thúc đẩy Ukraine khẩn cấp kêu gọi phương Tây chi viện chiến xa hạng nặng cho mình là vì Kiev cần thay thế những chiếc xe tăng cũ (hoặc đã bị phá hủy). Lực lượng xe tăng hiện nay của Ukraine chủ yếu là loại có từ thời Liên Xô, chẳng hạn như T-72 có từ những năm 1970. Cho đến nay, các đồng minh châu Âu của Kiev chỉ cung cấp cho nước này các loại thiết bị quân sự thời Liên Xô, vì một lý do đơn giản: Quân đội Ukraine đã được huấn luyện để sử dụng các loại vũ khí này. Ba Lan và Cộng hòa Séc đã thanh lý toàn bộ kho dự trữ cũ kỹ của họ và cung cấp khoảng 200 xe tăng T-72S cho nước láng giềng.

Kể từ khi Nga bắt đầu cuộc tấn công, Ukraine đã bị mất hàng trăm chiến xa. Tính đến cuối tháng 10/2022 đã có hơn 330 chiếc xe tăng Ukraine bị phá hủy. Kiev hiện vẫn còn vài nghìn chiếc (đặc biệt là loại đã được sửa chữa lại sau trận chiến), nhưng đều thuộc diện cũ kỹ với hiệu năng tầm thường.

Vì lý do đó mà Ukraine khẩn thiết kêu gọi đồng minh phương Tây cung cấp cho mình loại chiến xa tối tân hơn, có hỏa lực mạnh, chính xác hơn và ít tiêu tốn nhiên liệu hơn. Xe tăng Abraham của Mỹ hay Leopard của Đức có trang bị tiên tiến nhưng quan trọng hơn cả là chúng có lớp giáp tốt và hiệu quả hơn.

Vấn đề đặt ra là không giống như loại T-72, xe tăng phương Tây yêu cầu người sử dụng phải được đào tạo từ 4 đến 6 tháng. Ngoài ra, xe tăng Anh, Pháp, Đức và Mỹ, mỗi loại sử dụng một công nghệ khác nhau, sự pha trộn giữa thể loại này đặt ra vấn đề kỹ thuật và hậu cần to lớn để bảo trì những phương tiện này.

Lý do thứ hai thúc đẩy Kiev yêu cầu phương Tây nhanh chóng cung cấp xe tăng là thay đổi chiến lược từ phía Ukraine, muốn đánh phủ đầu để chặn trước một cuộc tấn công của Nga vào mùa xuân tới. Theo đánh giá của Tổng Thư ký NATO Jens Stoltenberg, chiến tranh Ukraine rất có thể sẽ bước qua một giai đoạn mới, thậm chí là “giai đoạn quyết định của cuộc chiến”.

Nga tố cáo phương Tây can thiệp trực tiếp

Nga tố cáo việc NATO cung cấp xe tăng chiến đấu cho Ukraine và cho rằng đó là bằng chứng cho thấy Mỹ và châu Âu đang can dự “trực tiếp và ngày càng tăng” vào cuộc chiến.

Đại sứ Nga tại Mỹ Anatoly Antonov ngày 25/1 đã phản đối quyết định của Mỹ gửi xe tăng tới Ukraine, nói rằng động thái như vậy sẽ dẫn đến một “sự khiêu khích trắng trợn chống lại Liên bang Nga”. Ông Anatoly Antonov viết trên ứng dụng nhắn tin Telegram: “Nếu Mỹ quyết định cung cấp xe tăng thì việc biện minh cho bước đi đó bằng những lập luận về “vũ khí phòng thủ” chắc chắn sẽ không hiệu quả. Rõ ràng Washington đang cố tình gây ra một đòn chiến lược đánh bại chúng tôi. Không người nào còn ảo tưởng ai mới là kẻ xâm lược thực sự trong cuộc xung đột hiện nay. Không còn nghi ngờ gì nữa, nếu quyết định chuyển giao Abrams 1 cho Kiev được đưa ra, xe tăng Mỹ sẽ bị quân đội chúng tôi tiêu diệt giống như tất cả các mẫu trang bị vũ khí khác của NATO đang bị tiêu diệt hiện nay”. Còn Đại sứ Nga tại Đức Sergei Netchaev ngày 25/1 nói rằng quyết định gửi xe tăng là “cực kỳ nguy hiểm” và “đưa cuộc xung đột này lên mức đối đầu mới”. Trước đó, ông Dmitry Medvedev, Phó Chủ tịch Hội đồng An ninh Quốc gia Nga khẳng định Nga “có đủ vũ khí” chứ không hề “thiếu hỏa tiễn, xe tăng, đạn dược như các đối thủ luôn nói”.

Đằng sau câu chuyện xe tăng phương Tây vào Ukraine -0
Xe tăng chủ lực M1A1 Abrams của Mỹ tại căn cứ Fort Irwin, California.

Fyodor Lukyanov, Giám đốc nghiên cứu của Câu lạc bộ thảo luận Valdai, nói việc Berlin đồng ý gửi xe tăng Leopard là hệ quả của quá trình quân sự hóa chung của châu Âu: “Rõ ràng là trong môi trường hiếu chiến hiện đang hình thành ở phương Tây, người Đức thực sự không thể từ chối”.

Nguy cơ từ vũ khí phương Tây

Trước khi Nga tiến hành chiến dịch quân sự đặc biệt ở Ukraine vào cuối tháng 2/2022, quân đội Mỹ sản xuất khoảng 14.400 quả đạn pháo mỗi tháng. Vào tháng 9/2022, Lầu Năm Góc đã tăng gấp 3 mục tiêu sản xuất, sau đó tăng gấp đôi vào tháng 1/2023 và hiện đang sản xuất tới 90.000 quả đạn pháo mỗi tháng. Tuy nhiên, việc Ukraine - một quốc gia vẫn còn nhiều tham nhũng - yêu cầu cung cấp thêm vũ khí, đạn dược từ Washington và các đồng minh có nguy cơ dẫn tới nhiều vũ khí phương Tây rơi vào tay kẻ xấu.

Bài học Iraq cho thấy một lượng rất lớn vũ khí hiện đại của Mỹ như 2.300 xe chở quân Humvee, 52 đại pháo M198 Howitzers, 74 nghìn súng máy, 40 xe tăng M1A1 Abrams và nhiều loại hệ thống vũ khí khác đã rơi vào tay của tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS), khi tổ chức này chiếm được một số thành phố của Iraq. Nhờ vậy IS đã có thể bành trướng lãnh thổ đến tận Syria, buộc Mỹ phải điều quân trở lại Iraq. Hay như tại Afghanistan, Mỹ đã “biếu” công nghệ máy bay không người lái (UAV) cho Iran và Trung Quốc để rồi Iran cung cấp cho Nga nhiều UAV “tự sát” phục vụ trên chiến trường Ukraine. Có tài liệu khẳng định vào lúc chính quyền Kabul sụp đổ năm 2021, phe Taliban đã tịch thu được rất nhiều thiết bị quân sự của Mỹ. Một số thì rơi vào tay Iran, số khác có lẽ cũng đã được chia sẻ với nước khác như dự định của Taliban.

Có thể thấy việc Mỹ và phương Tây tiếp tục cung cấp vũ khí cho Ukraine với mức độ trang bị ngày càng nhiều vũ khí hạng nặng hơn dẫn đến nguy cơ đối đầu trực diện giữa phương Tây và Nga ngày càng cao. Cũng không loại trừ việc Mỹ và phương Tây muốn thử nghiệm những vũ khí hiện đại trên chiến trường Ukraine để có tính toán sau này trong trường hợp đối đầu với Nga hoặc một cường quốc nào khác.

Sơn Hà (Tổng hợp)

Các tin khác

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Vòng 2 cuộc bầu cử Tổng thống Colombia diễn ra vào ngày 21/6 cho kết quả ứng viên cực hữu Abelardo de la Espriella đã giành chiến thắng sít sao trước ứng viên cánh tả, tiếp nối làn sóng cực hữu thân Mỹ, ủng hộ Tổng thống Donald Trump giành quyền lãnh đạo tại khu vực được cho là “sân sau” của Mỹ.

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

Cuộc đàm phán tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình lâu dài giữa Mỹ và Iran đang diễn ra trong thời hạn 60 ngày do hai bên ấn định tại bản ghi nhớ ngừng bắn ký kết hồi tuần trước. Tuy nhiên, việc Israel tiếp tục tấn công các mục tiêu ở Lebanon và không chịu rút quân đang gây khó khăn rất lớn cho đàm phán.

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Từ năm 2018, quan hệ đối thoại Nga - ASEAN (Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á) đã đạt đến tầm chiến lược. Đối với Nga, phát triển hợp tác với ASEAN vẫn là trọng điểm trong việc mở rộng sang các thị trường đang phát triển nhanh chóng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. ASEAN bao gồm 11 quốc gia với dân số hơn 680 triệu và tổng GDP vượt quá 4 nghìn tỷ USD, đang là một trong những hiệp hội lớn nhất thế giới.

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Những cuộc điện thoại mời nhận quà tri ân, cơ hội đầu tư sinh lời, chương trình nâng cấp quyền lợi nghỉ dưỡng hay hỗ trợ chuyển nhượng hợp đồng tưởng chừng vô hại đã trở thành chiếc bẫy mất tiền. Đằng sau những văn phòng sang trọng, những bản hợp đồng được in ấn chuyên nghiệp và những lời hứa hẹn đầy hấp dẫn là cả một hệ thống doanh nghiệp được tổ chức bài bản nhằm dẫn dụ, thao túng tâm lý khách hàng để chiếm đoạt tài sản.

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Theo lời kể của những phụ nữ Afghanistan với nhật báo Shargh của Iran, Taliban đã siết chặt các quy định về trang phục đối với phụ nữ. Loại hijab thông thường che kín cơ thể và tóc hiện đã bị cấm; thay vào đó, phụ nữ chỉ được phép mặc trang phục burqa trùm kín cơ thể từ đầu đến chân, che cả khuôn mặt và chỉ để lại một lớp lưới nhỏ trước mắt để nhìn ra bên ngoài.

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Chỉ vài ngày sau chiến thắng áp đảo tại Makerfield, ông Andy Burnham đang trở thành tâm điểm của chính trường Anh. Trong bối cảnh Thủ tướng Keir Starmer vừa tuyên bố từ chức sau nhiều tuần chịu sức ép từ nội bộ Công đảng, ngày càng nhiều tiếng nói xem ông Burnham là nhân vật có thể giúp đảng cầm quyền khôi phục niềm tin của cử tri và mở ra một giai đoạn ổn định mới cho nước Anh.

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Ngày 18/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đặt bút ký vào bản thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ với Iran sau hơn 100 ngày chiến tranh làm hàng nghìn người thiệt mạng và khiến nền kinh tế toàn cầu rơi vào khủng hoảng. Sau thỏa thuận, những gì sẽ triển khai thực hiện cũng quan trọng không kém, trong đó có việc Mỹ phải làm thế nào để kiềm chế được Israel.

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Hội nghị cấp cao ASEAN - Nga từ ngày 17 đến 19/6/2026 tại Kazan, Nga diễn ra vào thời điểm quan trọng đối với cả cấu trúc khu vực lẫn ngoại giao toàn cầu. Đánh dấu kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ đối thoại và 8 năm quan hệ đối tác chiến lược, Hội nghị cấp cao lần này mang đến cơ hội có một không hai để điều chỉnh lại hợp tác giữa hai bên.

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Những vụ bạo loạn liên quan đến người nhập cư tại Anh và Bắc Ireland một lần nữa cho thấy đây vẫn là chủ đề gây chia rẽ nhất tại châu Âu, bất chấp việc EU vừa triển khai Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới nhằm tìm lời giải triệt để cho bài toán gai góc này.

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Sau hơn 100 ngày xung đột với những đợt leo thang rồi xuống thang liên tiếp, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận hòa bình, mở đường cho việc nối lại lưu thông qua eo biển Hormuz. Phía sau các diễn biến ngoại giao dẫn đến kết quả đó, có một thực tế ít được nhắc đến nhưng là động lực quan trọng: kho dự trữ dầu của thế giới đang cạn với tốc độ chưa từng thấy.

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Trong bối cảnh liên tiếp xảy ra sự cố hạ tầng dưới biển tại Baltic, Phần Lan thử nghiệm hệ thống cảm biến âm học nhằm phát hiện sớm nguy cơ đối với cáp ngầm, cho thấy xu hướng chuyển sang phòng ngừa chủ động trong bảo vệ hạ tầng số then chốt.

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Hơn 2 tháng sau khi Mỹ và Iran chính thức bước vào đàm phán tìm kiếm giải pháp hòa bình lâu dài cho cuộc chiến, cho đến nay, hầu như mọi nỗ lực chưa mang lại kết quả khả quan nào, và các bên tiếp tục “vừa đánh vừa đàm” trên khắp các mặt trận.

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Bên trung gian hòa giải châu Âu có thể tháo gỡ bế tắc trong đàm phán giữa Nga và Ukraine, theo một số nhà phân tích, tuy nhiên thỏa thuận hòa bình bền vững khó có thể đạt được trừ khi 2 nước này cùng đi đến kết luận rằng chiến tranh tiếp diễn sẽ tốn kém hơn về mặt chiến lược và chính trị so với thỏa hiệp.

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Thất bại chưa từng có của Berlin trong cuộc đua giành ghế Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc mới đây không phải một cú sẩy chân đơn thuần mà phản ánh uy tín đi xuống của Đức sau một giai đoạn theo đuổi chính sách đối ngoại cứng nhắc và cả sự phản kháng ngày càng mạnh mẽ từ phương Nam đối với trật tự thế giới do phương Tây định hình.

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Một đường dây săn bắt, giết mổ, mua bán voọc bạc ở Phú Quốc vừa bị Phòng CSĐT tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường Công an tỉnh An Giang chủ công, phối hợp cùng các đơn vị đấu tranh, triệt phá. Nhiều đối tượng bị bắt giữ và những lời khai ban đầu đã hé lộ quy mô, tính chất của nạn mua bán động vật hoang dã, quý hiếm trên mạng xã hội...

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Với tinh thần quyết liệt và quyết tâm chính trị cao, tập thể lãnh đạo, cán bộ, chiến sĩ Phòng An ninh điều tra Công an tỉnh Lạng Sơn đã biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động. Qua đó, gặt hái những kết quả đặc biệt xuất sắc trên mặt trận đấu tranh phòng, chống tội phạm, bóc gỡ hàng loạt chuyên án lớn, giữ vững bình yên nơi địa đầu Tổ quốc.

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

Trong bối cảnh an ninh châu Âu tiếp tục biến động, các tín hiệu chính sách gần đây từ Mỹ về khả năng mở rộng triển khai vũ khí hạt nhân tới một số quốc gia thành viên đang đưa Đông Âu trở thành trọng tâm trong cấu trúc răn đe của NATO.

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Nhật Bản vừa công bố kết quả điều tra cho thấy dân số nước này đã giảm hơn 3 triệu người chỉ trong vòng 5 năm - mức sụt giảm lớn nhất kể từ khi bắt đầu thống kê cách đây hơn một thế kỷ. Những con số mới nhất cho thấy cuộc khủng hoảng nhân khẩu học được cảnh báo trong nhiều thập niên qua không còn là nguy cơ, mà đã trở thành hiện thực với xứ sở Mặt trời mọc.

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Với đường biên giới dài, tiếp giáp nước bạn Campuchia, kết nối với mạng lưới giao thông thông suốt đến trung tâm kinh tế lớn của phía Nam là TP Hồ Chí Minh, nên Tây Ninh luôn được cánh đầu nậu chọn lựa làm địa bàn tuồn hàng lậu qua biên giới trước khi trung chuyển đến các địa phương khác tiêu thụ.

Khoe kết quả test ma túy: Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Sau hàng loạt nghệ sĩ vướng vòng lao lý vì ma túy, hình ảnh giới giải trí Việt đang đối mặt với cuộc khủng hoảng niềm tin chưa từng có. Trong bối cảnh đó, nhiều ca sĩ, diễn viên đã chủ động công khai kết quả xét nghiệm ma túy âm tính để chứng minh bản thân “sạch”. Thế nhưng, liệu một tờ giấy xét nghiệm có đủ để bảo chứng cho sự trong sạch của một người nghệ sĩ hay không khi mà theo các chuyên gia, dấu vết ma túy trong cơ thể chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian nhất định?