Đằng sau câu chuyện xe tăng phương Tây vào Ukraine

Sau nhiều tháng chần chừ, cuối cùng thì hai quốc gia giàu có bậc nhất trong Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) là Đức và Mỹ đã đồng ý cung cấp đợt đầu tiên gồm 14 xe tăng Leopard 2 và 30 xe tăng Abrams 1 cho Ukraine.

Giá trị chiến lược của những cỗ tăng

Quyết định chi viện chiến xa hạng nặng cho Ukraine, dù miễn cưỡng, nhưng mang ý nghĩa chiến lược rất lớn cho cả Kiev lẫn Phương Tây. Theo nhận định của nhiều chuyên gia, việc chuyển giao xe tăng hạng nặng cho Ukraine có thể đánh dấu một bước ngoặt trên chiến trường, cũng như cuộc khủng hoảng giữa phương Tây và Nga.

Thời gian gần đây, Ukraine gần như ngày nào cũng kêu gọi các đồng minh phương Tây khẩn cấp chi viện xe tăng hạng nặng với số lượng lớn, ít nhất 300 chiếc. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky là một trong những người luôn nêu bật nhu cầu cấp thiết của mình. Nhân cuộc họp tại Ramstein (Đức) ngày 20/1 của các nước chi viện cho Ukraine, trước thái độ dè dặt của nhiều đồng minh, ông Zelensky đã không ngần ngại phê phán: “Trăm lời cảm ơn không bằng trăm chiếc xe tăng”.

Đằng sau câu chuyện xe tăng phương Tây vào Ukraine -0
Thủ tướng Đức Olaf Scholz (áo đen) trước một chiếc Leopard 2 cùng tổ lái tại cuộc tập trận ở Ostenholz, năm 2022.

Đối với giới quan sát, lý do đầu tiên thúc đẩy Ukraine khẩn cấp kêu gọi phương Tây chi viện chiến xa hạng nặng cho mình là vì Kiev cần thay thế những chiếc xe tăng cũ (hoặc đã bị phá hủy). Lực lượng xe tăng hiện nay của Ukraine chủ yếu là loại có từ thời Liên Xô, chẳng hạn như T-72 có từ những năm 1970. Cho đến nay, các đồng minh châu Âu của Kiev chỉ cung cấp cho nước này các loại thiết bị quân sự thời Liên Xô, vì một lý do đơn giản: Quân đội Ukraine đã được huấn luyện để sử dụng các loại vũ khí này. Ba Lan và Cộng hòa Séc đã thanh lý toàn bộ kho dự trữ cũ kỹ của họ và cung cấp khoảng 200 xe tăng T-72S cho nước láng giềng.

Kể từ khi Nga bắt đầu cuộc tấn công, Ukraine đã bị mất hàng trăm chiến xa. Tính đến cuối tháng 10/2022 đã có hơn 330 chiếc xe tăng Ukraine bị phá hủy. Kiev hiện vẫn còn vài nghìn chiếc (đặc biệt là loại đã được sửa chữa lại sau trận chiến), nhưng đều thuộc diện cũ kỹ với hiệu năng tầm thường.

Vì lý do đó mà Ukraine khẩn thiết kêu gọi đồng minh phương Tây cung cấp cho mình loại chiến xa tối tân hơn, có hỏa lực mạnh, chính xác hơn và ít tiêu tốn nhiên liệu hơn. Xe tăng Abraham của Mỹ hay Leopard của Đức có trang bị tiên tiến nhưng quan trọng hơn cả là chúng có lớp giáp tốt và hiệu quả hơn.

Vấn đề đặt ra là không giống như loại T-72, xe tăng phương Tây yêu cầu người sử dụng phải được đào tạo từ 4 đến 6 tháng. Ngoài ra, xe tăng Anh, Pháp, Đức và Mỹ, mỗi loại sử dụng một công nghệ khác nhau, sự pha trộn giữa thể loại này đặt ra vấn đề kỹ thuật và hậu cần to lớn để bảo trì những phương tiện này.

Lý do thứ hai thúc đẩy Kiev yêu cầu phương Tây nhanh chóng cung cấp xe tăng là thay đổi chiến lược từ phía Ukraine, muốn đánh phủ đầu để chặn trước một cuộc tấn công của Nga vào mùa xuân tới. Theo đánh giá của Tổng Thư ký NATO Jens Stoltenberg, chiến tranh Ukraine rất có thể sẽ bước qua một giai đoạn mới, thậm chí là “giai đoạn quyết định của cuộc chiến”.

Nga tố cáo phương Tây can thiệp trực tiếp

Nga tố cáo việc NATO cung cấp xe tăng chiến đấu cho Ukraine và cho rằng đó là bằng chứng cho thấy Mỹ và châu Âu đang can dự “trực tiếp và ngày càng tăng” vào cuộc chiến.

Đại sứ Nga tại Mỹ Anatoly Antonov ngày 25/1 đã phản đối quyết định của Mỹ gửi xe tăng tới Ukraine, nói rằng động thái như vậy sẽ dẫn đến một “sự khiêu khích trắng trợn chống lại Liên bang Nga”. Ông Anatoly Antonov viết trên ứng dụng nhắn tin Telegram: “Nếu Mỹ quyết định cung cấp xe tăng thì việc biện minh cho bước đi đó bằng những lập luận về “vũ khí phòng thủ” chắc chắn sẽ không hiệu quả. Rõ ràng Washington đang cố tình gây ra một đòn chiến lược đánh bại chúng tôi. Không người nào còn ảo tưởng ai mới là kẻ xâm lược thực sự trong cuộc xung đột hiện nay. Không còn nghi ngờ gì nữa, nếu quyết định chuyển giao Abrams 1 cho Kiev được đưa ra, xe tăng Mỹ sẽ bị quân đội chúng tôi tiêu diệt giống như tất cả các mẫu trang bị vũ khí khác của NATO đang bị tiêu diệt hiện nay”. Còn Đại sứ Nga tại Đức Sergei Netchaev ngày 25/1 nói rằng quyết định gửi xe tăng là “cực kỳ nguy hiểm” và “đưa cuộc xung đột này lên mức đối đầu mới”. Trước đó, ông Dmitry Medvedev, Phó Chủ tịch Hội đồng An ninh Quốc gia Nga khẳng định Nga “có đủ vũ khí” chứ không hề “thiếu hỏa tiễn, xe tăng, đạn dược như các đối thủ luôn nói”.

Đằng sau câu chuyện xe tăng phương Tây vào Ukraine -0
Xe tăng chủ lực M1A1 Abrams của Mỹ tại căn cứ Fort Irwin, California.

Fyodor Lukyanov, Giám đốc nghiên cứu của Câu lạc bộ thảo luận Valdai, nói việc Berlin đồng ý gửi xe tăng Leopard là hệ quả của quá trình quân sự hóa chung của châu Âu: “Rõ ràng là trong môi trường hiếu chiến hiện đang hình thành ở phương Tây, người Đức thực sự không thể từ chối”.

Nguy cơ từ vũ khí phương Tây

Trước khi Nga tiến hành chiến dịch quân sự đặc biệt ở Ukraine vào cuối tháng 2/2022, quân đội Mỹ sản xuất khoảng 14.400 quả đạn pháo mỗi tháng. Vào tháng 9/2022, Lầu Năm Góc đã tăng gấp 3 mục tiêu sản xuất, sau đó tăng gấp đôi vào tháng 1/2023 và hiện đang sản xuất tới 90.000 quả đạn pháo mỗi tháng. Tuy nhiên, việc Ukraine - một quốc gia vẫn còn nhiều tham nhũng - yêu cầu cung cấp thêm vũ khí, đạn dược từ Washington và các đồng minh có nguy cơ dẫn tới nhiều vũ khí phương Tây rơi vào tay kẻ xấu.

Bài học Iraq cho thấy một lượng rất lớn vũ khí hiện đại của Mỹ như 2.300 xe chở quân Humvee, 52 đại pháo M198 Howitzers, 74 nghìn súng máy, 40 xe tăng M1A1 Abrams và nhiều loại hệ thống vũ khí khác đã rơi vào tay của tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS), khi tổ chức này chiếm được một số thành phố của Iraq. Nhờ vậy IS đã có thể bành trướng lãnh thổ đến tận Syria, buộc Mỹ phải điều quân trở lại Iraq. Hay như tại Afghanistan, Mỹ đã “biếu” công nghệ máy bay không người lái (UAV) cho Iran và Trung Quốc để rồi Iran cung cấp cho Nga nhiều UAV “tự sát” phục vụ trên chiến trường Ukraine. Có tài liệu khẳng định vào lúc chính quyền Kabul sụp đổ năm 2021, phe Taliban đã tịch thu được rất nhiều thiết bị quân sự của Mỹ. Một số thì rơi vào tay Iran, số khác có lẽ cũng đã được chia sẻ với nước khác như dự định của Taliban.

Có thể thấy việc Mỹ và phương Tây tiếp tục cung cấp vũ khí cho Ukraine với mức độ trang bị ngày càng nhiều vũ khí hạng nặng hơn dẫn đến nguy cơ đối đầu trực diện giữa phương Tây và Nga ngày càng cao. Cũng không loại trừ việc Mỹ và phương Tây muốn thử nghiệm những vũ khí hiện đại trên chiến trường Ukraine để có tính toán sau này trong trường hợp đối đầu với Nga hoặc một cường quốc nào khác.

Sơn Hà (Tổng hợp)

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.