Đảng Cải cách Anh: Chiến thắng chấn động và làn sóng dân túy

Ngày 2/5/2025, kết quả bầu cử địa phương tại Anh gây chấn động khi một đảng non trẻ mới thành lập giành thắng lợi vang dội, vượt mặt cả đảng Bảo thủ và làm lung lay vị thế của Công đảng cầm quyền. Chiến thắng này không chỉ đánh dấu sự trỗi dậy của một thế lực chính trị mới mà còn hé lộ những mâu thuẫn sâu sắc trong lòng cử tri Anh, đặt ra câu hỏi về tương lai của nền chính trị tại quốc gia này.  

Từ Brexit đến khát vọng cải cách

Đảng Cải cách Vương quốc Anh (Reform UK) ra đời năm 2021, dưới sự dẫn dắt của Nigel Farage, ông là một nhân vật chính trị kỳ cựu từng dẫn dắt phong trào Brexit và thành lập đảng Độc lập Vương quốc Anh (UKIP). Ông Farage, với phong cách diễn thuyết thẳng thắn và tư tưởng dân túy, đã biến đảng Cải cách thành "tiếng nói của những người bị lãng quên", nơi những cử tri bất mãn với chính sách nhập cư, toàn cầu hóa, sự thiếu quyết đoán của các đảng truyền thống từ Bảo thủ đến Công đảng trong việc giải quyết các vấn đề cuộc sống hằng ngày của người dân tập hợp lại dưới ngọn cờ mới.

Đảng Cải cách Anh: Chiến thắng chấn động và làn sóng dân túy -0
Thủ lĩnh Farage của đảng Cải cách ăn mừng chiến thắng sau bầu cử hôm 2/5.

Về mặt chính sách, đường lối của đảng Cải cách tập trung vào 4 mục tiêu chính. Đầu tiên là chống nạn nhập cư bất hợp pháp, đặc biệt qua eo biển Manche. Theo những lãnh đạo của đảng thì việc kiểm soát kém dòng người nhập cư của chính phủ đã làm tăng gánh nặng an sinh của đất nước cũng như ảnh hưởng tới cơ hội việc làm của người dân Anh. Thứ hai là họ phản đối các chính sách thuế hiện nay. Theo lãnh đạo đảng thì việc đánh thuế cao là bất công cho người lao động nên chính phủ cần giảm thuế cho người dân và tăng thuế đối với các tập đoàn đa quốc gia thu lợi tại Anh. Đồng thời, ông Farage luôn cho rằng chính phủ đang hoạt động thiếu hiệu quả với một bộ máy cồng kềnh nên cần tinh giản để cắt giảm chi tiêu. 

Ông Farage cũng muốn thúc đẩy Anh tách khỏi ảnh hưởng của Liên minh châu Âu (EU) dù Anh đã rời khối này vì cho rằng Anh đang bị ảnh hưởng bó buộc bởi những chính sách của khối. Ông Farage cũng đề xuất cải cách thể chế để tăng tính minh bạch và trách nhiệm giải trình của chính phủ. Những luận điểm này của ông Farage rất gần gũi với đương kim Tổng thống Mỹ Donald Trump. Vì vậy, ông Farage được coi là Donald Trump của nước Anh, một người đang dẫn đầu cuộc cải cách cho nền chính trị Anh vốn nổi tiếng bảo thủ.

Về chiến lược tranh cử, tận dụng sự bất mãn xã hội tại Anh hiện nay, đảng Cải cách hoạt động mạnh ở các vùng nông thôn và công nghiệp cũ, nơi chịu ảnh hưởng nặng nề từ suy thoái kinh tế và làn sóng di cư. Đảng này khéo léo sử dụng mạng xã hội và các buổi mít-tinh trực tiếp để kết nối với cử tri, hứa hẹn "thay đổi triệt để" hệ thống chính trị "đã lỗi thời". Thị trưởng mới đắc cử ở Lincolnshire, bà Andrea Jenkyns, cựu bộ trưởng đảng Bảo thủ đã chuyển sang đảng Cải cách, nhân vật đứng thứ hai của đảng phát biểu trong lễ nhậm chức của mình mới đây khẳng định sẽ chấm dứt “nước Anh mềm mỏng” và “công cuộc tái thiết bắt đầu từ đây... chúng ta sẽ có một nước Anh mà người dân Anh được đặt lên hàng đầu”.

Đảng Cải cách Anh: Chiến thắng chấn động và làn sóng dân túy -0
Nếu đảng Cải cách giành thêm nhiều ghế sẽ dẫn đến Quốc hội Anh bị phân mảnh.

Chiến thắng của khát vọng thay đổi 

Trong cuộc bầu cử địa phương ngày 1/5 vừa qua, đảng Cải cách đã giành quyền kiểm soát 8 hội đồng từ tay đảng Bảo thủ, trong đó có các thành trì như Kent và Staffordshire, đồng thời giành được các khu vực Doncaster và Durham từ tay Công đảng. Đáng chú ý, đảng này còn thắng ghế nghị sĩ Quốc hội khu vực Runcorn và Helsby, nơi Công đảng từng thống trị trong nhiều năm.

Hiện, đảng Cải cách đang nắm giữ 5 ghế nghị sĩ trong Hạ viện Anh với tổng số 4 triệu phiếu bầu, chiếm 14,3% số phiếu toàn quốc và là đảng lớn thứ ba tại Quốc hội. Một thành tích rất đáng nể với một đảng có tuổi đời chỉ 4 năm so với những đảng đã tồn tại hàng trăm năm của Anh. Tiến sĩ John Curtice, chuyên gia nghiên cứu chính trị đến từ Đại học Strathclyde nhận định: ”Đảng Cải cách đang tái định hình chính trường Anh. Chiến thắng địa phương cho thấy họ không chỉ là hiện tượng nhất thời".

Thắng lợi của đảng Cải cách được giải thích bởi nhiều nguyên nhân khác nhau. Đầu tiên là sự suy yếu của đảng Bảo thủ. Sau 14 năm cầm quyền (2010-2024), đảng này để lại di sản là khủng hoảng kinh tế, bê bối tham nhũng và chia rẽ nội bộ. Việc thay 3 thủ tướng trong 5 năm cuối cầm quyền cho thấy đảng không còn giữ được sự đoàn kết và không có lãnh đạo đủ uy tín. Những bê bối cá nhân của các lãnh đạo đảng, điển hình như vụ Partygate của cựu Thủ tướng Boris Johnson khiến người dân Anh mất niềm tin vào giới lãnh đạo đảng. Trong cuộc bầu cử vừa qua, họ mất tới 676 ghế, chỉ còn 115 ghế tại các hội đồng địa phương. 

Đảng Cải cách Anh: Chiến thắng chấn động và làn sóng dân túy -0
Khẩu hiệu “Nước Anh cần Cải cách”.

Trong khi đó, Công đảng dù mới lên nắm quyền từ tháng 7/2024 đã gây nhiều nỗi thất vọng. Đảng đã thất hứa về cải cách y tế (NHS) và kiểm soát lạm phát, khiến họ mất 186 ghế trong cuộc bầu cử địa phương vừa qua. Với sự thất vọng lớn về hai đảng cầm quyền liên tiếp, cử tri công nhân và tầng lớp lao động đã chuyển hướng ủng hộ đảng Cải cách vì tuyên bố chống nhập cư và bảo vệ việc làm địa phương của họ.

Sự thất bại của hai đảng lớn truyền thống đã thay nhau cầm quyền ở Anh trong hơn 100 năm qua hay chiến thắng của một “tân đảng” Cải cách đã đánh dấu hiện tượng “phân mảnh quyền lực”. Lần đầu tiên trong lịch sử, tổng phiếu bầu của hai đảng lớn (Bảo thủ và Công đảng) giảm xuống 50%, cho thấy xu hướng đa cực rõ ràng trong nền chính trị Anh quốc. Điều này sẽ đặt dấu chấm hết cho giai đoạn đối đầu giữa hai chính đảng, mở ra thời kỳ chính trị thỏa hiệp rộng rãi, các đảng nhỏ có cơ hội để can thiệp sâu hơn vào chính trường. 

Liệu có một cuộc lật đổ?  

Theo khảo sát của Financial Times và YouGov thực hiện vào đầu tháng 2/2025, sự ủng hộ dành cho Reform UK hiện dẫn đầu với 26% người được hỏi, vượt cả Công đảng (24%) và Bảo thủ (21%). Nếu xu hướng này tiếp diễn, đảng Cải cách của ông Farage có thể giành 40-50 ghế trong tổng tuyển cử tiếp theo, đủ để trở thành lực lượng lớn tại Quốc hội. Điều đó chắc chắn sẽ dẫn đến những thay đổi trên chính trường Anh, đặc biệt là ở mặt chính sách.ề nhập cư, đảng Cải cách được cho là sẽ mạnh tay ngăn chặn hoàn toàn di cư trái phép qua thuyền, thậm chí có thể rút nước Anh khỏi Công ước Nhân quyền châu Âu để tăng các hoạt động ngăn chặn.

Với chủ trương cắt giảm thuế và chi tiêu công, một bộ máy như Bộ Hiệu quả chính phủ tại Mỹ có thể được dựng lên và cải cách dịch vụ công theo hướng tư nhân hóa. Với chính sách cứng rắn, phản đối thỏa thuận thương mại với EU, mối quan hệ hai bờ eo biển Manche sẽ căng thẳng hơn, ảnh hưởng đến toàn châu Âu.

Nhưng, với giới quan sát, điều đáng lo nhất là đảng Cải cách đại diện cho chủ nghĩa dân túy sẽ thách thức thể chế hiện hành, làm suy yếu các chuẩn mực dân chủ như những gì đang xảy ra ở Mỹ dưới thời ông Trump. Giáo sư Tony Travers đến từ Trường Kinh tế London cho rằng: "Nếu đảng Cải cách tiếp tục thắng lớn, Anh có thể chứng kiến sự hình thành liên minh cánh hữu, tương tự xu hướng ở Pháp và Ý". Điều này sẽ dẫn đến những thay đổi căn bản trong chính sách cũng như đời sống chính trị đất nước. 

Đảng Cải cách Anh: Chiến thắng chấn động và làn sóng dân túy -0
Phong trào chống người nhập cư lan rộng tại Anh giúp cho đảng Cải cách giành được nhiều sự ủng hộ.

Dẫu vậy, những mối lo này có thể đang bị phóng đại bởi hệ thống chính trị Anh về cơ bản là bảo thủ và nhiều rào cản với những đảng nhỏ như Cải cách. Thể thức bầu cử được gọi là "Chiến thắng duy nhất” (hiểu đơn giản là chỉ cần dành đa số ghế là có chiến thắng tuyệt đối chung cuộc) khiến các đảng nhỏ khó giành nhiều ghế dù có tỷ lệ ủng hộ cao. Đội ngũ lãnh đạo của đảng Cải cách cũng chưa từng nắm quyền, nên bị nghi ngờ về năng lực điều hành mức cao nhất. Thêm vào đó, cuộc tổng tuyển cử tiếp theo ở Anh theo quy định sẽ diễn ra vào năm 2029, còn rất nhiều thời gian cho các đảng lớn sửa chữa sai lầm từ thất bại vừa qua.

Dẫu vậy, sự vươn lên của đảng Cải cách cũng là tín hiệu đáng chú ý. Mới chỉ là những thắng lợi nhỏ, nhưng như ông Farage khẳng định trong lễ ăn mừng cùng những người ủng hộ: “Đây là một đêm trọng đại đối với nước Anh”. Đó là khi các đảng dân túy có thể định hình lại chính sách đối nội và đối ngoại, mở một kỷ nguyên chính trị khó lường hơn.

Tiểu Phong

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.