Đàm phán hạt nhân Iran: Thỏa thuận cứu vãn tình thế

Cơ hội đàm phán giữa Mỹ và Iran về chương trình hạt nhân của Iran đã được mở ra kể từ khi ông Joe Biden lên làm Tổng thống Mỹ. Tuy nhiên, cơ hội chưa thành hiện thực, khó khăn càng tăng thêm sau khi Iran rút khỏi cam kết bổ sung với các cường quốc. Vì thế, việc Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) ký kết một thỏa thuận tạm thời với Iran hôm 21-2 được xem như giải pháp kéo dài hy vọng đàm phán.

Một thỏa thuận cần thiết

IAEA và Iran đã đạt được một thỏa thuận có hiệu lực trong 3 tháng, trong đó Iran cho phép IAEA tiếp tục thực hiện quyền thanh tra hạt nhân tại các cơ sở hạt nhân của nước này để xác nhận tình hình hoạt động của chương trình hạt nhân. Việc ký thỏa thuận này tuy chỉ mang ý nghĩa tạm thời nhưng cần thiết trong bối cảnh Iran và Mỹ vẫn chưa thể nối lại đàm phán. 

Cách đây 2 tháng, Quốc hội Iran đã thông qua một đạo luật đơn phương rút khỏi các cam kết bổ sung về thanh sát chương trình hạt nhân đã ký với các cường quốc thế giới sau khi Mỹ rút khỏi Kế hoạch hành động toàn diện chung (JCPOA), tức thỏa thuận hạt nhân giữa Iran và nhóm P5+1 (gồm 5 nước Thường trực Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc và Đức).

Ngoại trưởng Iran Javad Zarif.

Ngoại trưởng Iran Javad Zarif.

Trong khi tiến trình làm nóng lại đàm phán vẫn đang giẫm chân tại chỗ do chính quyền mới tại Mỹ vẫn chưa có động thái nào gọi là “khởi động”, Iran quyết định sẽ thực hiện điều luật của mình ngay trong tuần cuối tháng 2 này. Việc Iran rút khỏi các cam kết bổ sung có nghĩa là mọi chuyện sẽ càng trở nên khó khăn hơn cho việc kiểm soát hoạt động hạt nhân của nước này. Đạo luật mới ban hành của Iran hạn chế số lượng thanh tra viên quốc tế, cấm việc thanh tra đột xuất các cơ sở hạt nhân của Iran và nhiều hạn chế khác. Vì thế, các quan chức IAEA đã làm việc không ngừng nghỉ trong suốt những ngày cuối tuần để thảo luận với phía Iran về các điều kiện để đi đến ký kết thỏa thuận.

Trong thông báo vào tối muộn 21-2, Tổng Giám đốc IAEA Rafael Grossi mô tả thỏa thuận này là “một sự hiểu biết kỹ thuật song phương tạm thời”, sẽ giảm thiểu tác động của việc Iran rút khỏi cam kết và mang lại niềm tin cho IAEA rằng họ có thể tiếp tục xác minh hoạt động hạt nhân của Iran. Nó giúp các thanh sát viên của IAEA tiếp tục làm việc bình thường, tránh được tình trạng căng thẳng. Tuy nhiên, giới chức Iran cho biết, theo thỏa thuận tạm thời, Iran sẽ vẫn duy trì các camera giám sát tại các cơ sở hạt nhân nhưng sẽ không chuyển giao dữ liệu cho IAEA chừng nào việc đàm phán với Mỹ chưa được nối lại và Mỹ chưa gỡ bỏ các lệnh cấm vận.

Tổng Giám đốc IAEA nói thêm rằng, thỏa thuận tạm thời ngoài việc giúp duy trì hoạt động thanh tra hạt nhân, còn tạo thêm không gian cho các đối thoại ngoại giao giữa Mỹ và Iran. Điều này cũng có nghĩa là thêm cơ hội cho đàm phán giữa Mỹ và Iran.

Trước mắt, Tổng Giám đốc IAEA Grossi sẽ phải giải trình với nhóm các cường quốc tham gia JCPOA, đặc biệt là Anh, Pháp và Đức về “hiểu biết kỹ thuật” giữa IAEA với Iran. 3 nước Anh, Pháp và Đức đã lên tiếng cảnh báo Iran về việc rút khỏi các cam kết bổ sung, vì thế IAEA cần làm hài lòng 3 nước này về giá trị của thỏa thuận vừa ký. Mục tiêu của thỏa thuận tạm thời là tạo điều kiện cho đối thoại trực tiếp giữa Mỹ và Iran, để từ đó có thể dẫn đến việc Mỹ gỡ bỏ cấm vận kinh tế đối với Iran và quay trở lại JCPOA, đồng thời Iran cũng sẽ quay trở lại tuân thủ nghiêm các điều khoản của JCPOA. Iran chưa rút khỏi JCPOA, nhưng trong hơn một năm qua đã từng bước giảm thực hiện các cam kết, đặc biệt là liên quan đến mức độ làm giàu uranium và hoạt động của các máy ly tâm hiện đại.

Tín hiệu mới

Từ khi ông Biden lên làm Tổng thống Mỹ, giữa Mỹ và Iran đã có nhiều dấu hiệu nối lại đàm phán. Mỹ đưa ra một số điều kiện sẽ nối lại đàm phán với Iran và quay trở lại JCPOA. Ngược lại, phía Iran cũng đưa ra nhiều điều kiện để quay lại đàm phán với Mỹ, trong đó có yêu cầu quan trọng nhất là Mỹ phải gỡ bỏ tất cả các lệnh cấm vận đã áp đặt trở lại từ khi Mỹ rút khỏi JCPOA tháng 5-2018.

Tổng Giám đốc IAEA.
Tổng Giám đốc IAEA.

Trong một phát biểu trên truyền hình quốc gia, Ngoại trưởng Iran Javad Zarif nhắc lại rằng Iran đang chờ đợi hành động thực tế từ phía Mỹ, chứ không chỉ là lời hứa suông. Việc hạn chế thanh sát hạt nhân là điều bắt buộc đã được đưa thành luật và không thể đảo ngược, chừng nào Mỹ chưa gỡ bỏ cấm vận Iran. Ngoại trưởng Zarif cũng nói thêm rằng, không chỉ phải gỡ bỏ cấm vận mà Mỹ còn phải xem xét bối thường cho Iran 1.000 tỉ USD thiệt hại kinh tế do các lệnh cấm vận của Mỹ gây ra. Ông cho rằng, cần chờ xem Mỹ sẽ hành động ra sao, sẽ quay trở lại JCPOA rồi lại rút ra như trước hay không.

Ở chiều ngược lại, chính quyền Mỹ đã gợi ý sẽ tham gia một cuộc họp với Iran do EU chủ trì, với sự tham gia của cả Nga và Trung Quốc. Tại cuộc họp này, Mỹ sẽ đề xuất một “lộ trình” gỡ bỏ cấm vận kinh tế và các hạn chế khác nếu Iran chịu trở lại tuân thủ các cam kết của JCPOA.

Trong khi đó, trong nội bộ Iran cũng đang sục sôi về việc đàm phán với Mỹ. Thành phần cứng rắn trong Quốc hội Iran giận dữ cho rằng Chính phủ Iran đã qua mặt Quốc hội để thỏa thuận với IAEA. Một người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran cho biết, vấn đề đàm phán hạt nhân với Mỹ đang gây ra một cuộc đấu đá nội bộ giữa thành phần cứng rắn và chính phủ có thiên hướng thỏa thuận. Và cuộc đấu đá này cũng sẽ ảnh hưởng đến cuộc bầu cử Tổng thống Iran sắp tới.

An Châu (Tổng hợp)

Các tin khác

Cuộc chiến của AI

Cuộc chiến của AI

Tháng 9/2025, các nhà nghiên cứu của Anthropic phát hiện một điều mà giới an ninh mạng từng chỉ hình dung trong các kịch bản tương lai: một nhóm tin tặc định danh là GTG-1002, đã "bẻ khóa" công cụ Claude Code của chính công ty và biến nó thành một tác nhân tự động thực hiện tới 80-90% khối lượng công việc trong một chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào khoảng 30 tổ chức toàn cầu. Đây được Anthropic gọi là "chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên được thực hiện mà không có sự can thiệp đáng kể của con người". Sự kiện này đã trở thành biểu tượng cho một thực tế không thể chối cãi: kỷ nguyên hacker AI không còn là dự báo.

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Từ lời hứa “việc nhẹ, lương cao” trên mạng xã hội đến những cuộc hôn nhân ngoại quốc được vẽ ra bằng viễn cảnh sung túc, tội phạm mua bán người tìm mọi cách đánh vào giấc mơ “đổi đời” của người dân. Tại Cà Mau, phía sau mỗi vụ án được khám phá là một sự thật đau lòng: Khi bước qua ranh giới của sự cả tin, giấc mơ về một tương lai tốt đẹp có thể biến thành những tháng ngày bị bóc lột, giam cầm, bạo hành, thậm chí là tước đoạt mạng sống. Ngăn chặn tội phạm mua bán người, vì thế, không chỉ là cuộc đấu tranh của cơ quan chức năng, mà là cuộc chiến của toàn xã hội.

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.