Đàm phán hạt nhân Iran: Thỏa thuận cứu vãn tình thế

Cơ hội đàm phán giữa Mỹ và Iran về chương trình hạt nhân của Iran đã được mở ra kể từ khi ông Joe Biden lên làm Tổng thống Mỹ. Tuy nhiên, cơ hội chưa thành hiện thực, khó khăn càng tăng thêm sau khi Iran rút khỏi cam kết bổ sung với các cường quốc. Vì thế, việc Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) ký kết một thỏa thuận tạm thời với Iran hôm 21-2 được xem như giải pháp kéo dài hy vọng đàm phán.

Một thỏa thuận cần thiết

IAEA và Iran đã đạt được một thỏa thuận có hiệu lực trong 3 tháng, trong đó Iran cho phép IAEA tiếp tục thực hiện quyền thanh tra hạt nhân tại các cơ sở hạt nhân của nước này để xác nhận tình hình hoạt động của chương trình hạt nhân. Việc ký thỏa thuận này tuy chỉ mang ý nghĩa tạm thời nhưng cần thiết trong bối cảnh Iran và Mỹ vẫn chưa thể nối lại đàm phán. 

Cách đây 2 tháng, Quốc hội Iran đã thông qua một đạo luật đơn phương rút khỏi các cam kết bổ sung về thanh sát chương trình hạt nhân đã ký với các cường quốc thế giới sau khi Mỹ rút khỏi Kế hoạch hành động toàn diện chung (JCPOA), tức thỏa thuận hạt nhân giữa Iran và nhóm P5+1 (gồm 5 nước Thường trực Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc và Đức).

Ngoại trưởng Iran Javad Zarif.

Ngoại trưởng Iran Javad Zarif.

Trong khi tiến trình làm nóng lại đàm phán vẫn đang giẫm chân tại chỗ do chính quyền mới tại Mỹ vẫn chưa có động thái nào gọi là “khởi động”, Iran quyết định sẽ thực hiện điều luật của mình ngay trong tuần cuối tháng 2 này. Việc Iran rút khỏi các cam kết bổ sung có nghĩa là mọi chuyện sẽ càng trở nên khó khăn hơn cho việc kiểm soát hoạt động hạt nhân của nước này. Đạo luật mới ban hành của Iran hạn chế số lượng thanh tra viên quốc tế, cấm việc thanh tra đột xuất các cơ sở hạt nhân của Iran và nhiều hạn chế khác. Vì thế, các quan chức IAEA đã làm việc không ngừng nghỉ trong suốt những ngày cuối tuần để thảo luận với phía Iran về các điều kiện để đi đến ký kết thỏa thuận.

Trong thông báo vào tối muộn 21-2, Tổng Giám đốc IAEA Rafael Grossi mô tả thỏa thuận này là “một sự hiểu biết kỹ thuật song phương tạm thời”, sẽ giảm thiểu tác động của việc Iran rút khỏi cam kết và mang lại niềm tin cho IAEA rằng họ có thể tiếp tục xác minh hoạt động hạt nhân của Iran. Nó giúp các thanh sát viên của IAEA tiếp tục làm việc bình thường, tránh được tình trạng căng thẳng. Tuy nhiên, giới chức Iran cho biết, theo thỏa thuận tạm thời, Iran sẽ vẫn duy trì các camera giám sát tại các cơ sở hạt nhân nhưng sẽ không chuyển giao dữ liệu cho IAEA chừng nào việc đàm phán với Mỹ chưa được nối lại và Mỹ chưa gỡ bỏ các lệnh cấm vận.

Tổng Giám đốc IAEA nói thêm rằng, thỏa thuận tạm thời ngoài việc giúp duy trì hoạt động thanh tra hạt nhân, còn tạo thêm không gian cho các đối thoại ngoại giao giữa Mỹ và Iran. Điều này cũng có nghĩa là thêm cơ hội cho đàm phán giữa Mỹ và Iran.

Trước mắt, Tổng Giám đốc IAEA Grossi sẽ phải giải trình với nhóm các cường quốc tham gia JCPOA, đặc biệt là Anh, Pháp và Đức về “hiểu biết kỹ thuật” giữa IAEA với Iran. 3 nước Anh, Pháp và Đức đã lên tiếng cảnh báo Iran về việc rút khỏi các cam kết bổ sung, vì thế IAEA cần làm hài lòng 3 nước này về giá trị của thỏa thuận vừa ký. Mục tiêu của thỏa thuận tạm thời là tạo điều kiện cho đối thoại trực tiếp giữa Mỹ và Iran, để từ đó có thể dẫn đến việc Mỹ gỡ bỏ cấm vận kinh tế đối với Iran và quay trở lại JCPOA, đồng thời Iran cũng sẽ quay trở lại tuân thủ nghiêm các điều khoản của JCPOA. Iran chưa rút khỏi JCPOA, nhưng trong hơn một năm qua đã từng bước giảm thực hiện các cam kết, đặc biệt là liên quan đến mức độ làm giàu uranium và hoạt động của các máy ly tâm hiện đại.

Tín hiệu mới

Từ khi ông Biden lên làm Tổng thống Mỹ, giữa Mỹ và Iran đã có nhiều dấu hiệu nối lại đàm phán. Mỹ đưa ra một số điều kiện sẽ nối lại đàm phán với Iran và quay trở lại JCPOA. Ngược lại, phía Iran cũng đưa ra nhiều điều kiện để quay lại đàm phán với Mỹ, trong đó có yêu cầu quan trọng nhất là Mỹ phải gỡ bỏ tất cả các lệnh cấm vận đã áp đặt trở lại từ khi Mỹ rút khỏi JCPOA tháng 5-2018.

Tổng Giám đốc IAEA.
Tổng Giám đốc IAEA.

Trong một phát biểu trên truyền hình quốc gia, Ngoại trưởng Iran Javad Zarif nhắc lại rằng Iran đang chờ đợi hành động thực tế từ phía Mỹ, chứ không chỉ là lời hứa suông. Việc hạn chế thanh sát hạt nhân là điều bắt buộc đã được đưa thành luật và không thể đảo ngược, chừng nào Mỹ chưa gỡ bỏ cấm vận Iran. Ngoại trưởng Zarif cũng nói thêm rằng, không chỉ phải gỡ bỏ cấm vận mà Mỹ còn phải xem xét bối thường cho Iran 1.000 tỉ USD thiệt hại kinh tế do các lệnh cấm vận của Mỹ gây ra. Ông cho rằng, cần chờ xem Mỹ sẽ hành động ra sao, sẽ quay trở lại JCPOA rồi lại rút ra như trước hay không.

Ở chiều ngược lại, chính quyền Mỹ đã gợi ý sẽ tham gia một cuộc họp với Iran do EU chủ trì, với sự tham gia của cả Nga và Trung Quốc. Tại cuộc họp này, Mỹ sẽ đề xuất một “lộ trình” gỡ bỏ cấm vận kinh tế và các hạn chế khác nếu Iran chịu trở lại tuân thủ các cam kết của JCPOA.

Trong khi đó, trong nội bộ Iran cũng đang sục sôi về việc đàm phán với Mỹ. Thành phần cứng rắn trong Quốc hội Iran giận dữ cho rằng Chính phủ Iran đã qua mặt Quốc hội để thỏa thuận với IAEA. Một người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran cho biết, vấn đề đàm phán hạt nhân với Mỹ đang gây ra một cuộc đấu đá nội bộ giữa thành phần cứng rắn và chính phủ có thiên hướng thỏa thuận. Và cuộc đấu đá này cũng sẽ ảnh hưởng đến cuộc bầu cử Tổng thống Iran sắp tới.

An Châu (Tổng hợp)

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.