Đàm phán hạt nhân Iran: Chưa thể đến hồi kết!

Iran phải đối mặt với việc gia hạn các lệnh trừng phạt theo lệnh của Liên Hợp Quốc trong vòng vài tuần tới nếu nước này không chịu quay lại đàm phán về tương lai chương trình hạt nhân và cho phép các cuộc thanh sát quốc tế đối với những cơ sở hạt nhân của mình.

Các cuộc đàm phán ngày 26/8 tại Geneva giữa đại diện của Anh, Pháp, Đức và Iran đã "kết thúc mà không có kết quả cuối cùng". Một nhà ngoại giao cho biết, đại diện 3 nước châu Âu (E3) đe dọa tái áp đặt các lệnh trừng phạt của Liên hợp quốc (LHQ) đối với Iran liên quan đến chương trình hạt nhân của nước này đã không đạt được thỏa thuận với Iran về cách thức tránh các biện pháp tái trừng phạt. Một nhà ngoại giao giấu tên cho biết các nỗ lực sẽ tiếp tục tìm kiếm giải pháp trước thời hạn cuối tháng 8 nhằm tránh áp dụng "cơ chế tái áp dụng" ghi trong thỏa thuận hạt nhân Iran năm 2015 (còn gọi là JCPOA) đối với những yêu cầu mà Iran không tuân thủ.

Việc tái áp dụng sẽ đồng nghĩa với việc quay trở lại các lệnh trừng phạt rộng rãi của LHQ đã được áp dụng trước JCPOA, bao gồm lệnh cấm vận vũ khí thông thường, hạn chế phát triển tên lửa đạn đạo, đóng băng tài sản, cấm đi lại và cấm sản xuất công nghệ liên quan đến hạt nhân.

6-1.jpg -0
Cuộc gặp giữa Iran và nhóm E3 ngày 26/8 tại Geneva không mang lại kết quả nào.

Mối quan ngại của châu Âu về chương trình hạt nhân của Iran càng gia tăng kể từ khi Tehran cắt đứt mọi hợp tác với Cơ quan Năng lượng nguyên tử Quốc tế (IAEA) sau cuộc chiến tranh Iran-Israel kéo dài 12 ngày hồi tháng 6/2025. Điều này càng khiến cộng đồng quốc tế không biết gì về chương trình của Iran - cũng như tình trạng kho dự trữ uranium làm giàu đến độ tinh khiết 60% của nước này, một bước tiến ngắn về mặt kỹ thuật để đạt đến cấp độ vũ khí 90%.

Iran từ lâu vẫn khẳng định chương trình hạt nhân của mình là hòa bình, và đây là quốc gia phi hạt nhân duy nhất làm giàu uranium ở mức độ đó. Mỹ, IAEA và các nước khác cho biết Iran đã có chương trình vũ khí hạt nhân cho đến năm 2003.

Đầu năm nay, các nước châu Âu đã nhất trí với Mỹ về việc đặt ra hạn chót là cuối tháng 8 để kích hoạt cơ chế “tái áp dụng” nếu Iran không đáp ứng một số điều kiện, bao gồm việc nối lại đàm phán với Mỹ về chương trình hạt nhân của mình, cho phép các thanh sát viên hạt nhân của LHQ tiếp cận các địa điểm hạt nhân của mình và giải trình hơn 400 kg uranium làm giàu cao.

Điều khoản "tái áp dụng" của JCPOA có thể được bất kỳ bên nào kích hoạt nếu họ thấy Iran không tuân thủ các yêu cầu. Mục đích của điều khoản này là nhanh chóng áp đặt lại tất cả các lệnh trừng phạt trước thỏa thuận mà không bị các thành viên Hội đồng Bảo an LHQ phủ quyết.

Iran cho rằng không có cơ sở pháp lý nào để châu Âu tái áp đặt các lệnh trừng phạt của LHQ thông qua biện pháp trả đũa, với lý do các nước này đã không duy trì JCPOA sau khi Mỹ rút khỏi thỏa thuận này vào năm 2018, đặc biệt là việc đảm bảo những lợi ích kinh tế dự kiến cho Iran. Tehran cũng đe dọa sẽ rút khỏi Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân toàn cầu (NPT).

Trong nỗ lực đảm bảo Iran không thể phát triển vũ khí hạt nhân, các cường quốc thế giới đã ký một thỏa thuận với Tehran vào năm 2015 (JCPOA), theo đó Tehran đồng ý hạn chế làm giàu uranium ở mức cần thiết cho năng lượng hạt nhân để đổi lấy việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt kinh tế. Các thanh sát viên của LHQ được giao nhiệm vụ giám sát chương trình.

Theo thỏa thuận, Iran chỉ được phép làm giàu uranium ở độ tinh khiết tối đa 3,67%, có thể duy trì kho dự trữ uranium 300 kg và chỉ được phép sử dụng các máy ly tâm IR-1 rất cơ bản - những máy quay khí uranium ở tốc độ cao cho mục đích làm giàu. Theo thỏa thuận, Iran được nới lỏng các lệnh trừng phạt để đổi lấy các giới hạn nghiêm ngặt và có thể kiểm chứng được đối với chương trình hạt nhân của mình.

Nhưng, sau khi Tổng thống Donald Trump rút nước Mỹ khỏi thỏa thuận trong nhiệm kỳ đầu tiên của mình, Iran đã giảm bớt việc tuân thủ bằng cách đẩy nhanh việc làm giàu uranium gần đến cấp độ vũ khí.

6-2.jpg -0
Tổng Giám đốc IAEA Rafael Grossi.

Tiến trình đàm phán mới giữa Mỹ và Iran đã được khởi động lại sau khi ông Trump giữ chức Tổng thống Mỹ nhiệm kỳ 2, diễn biến khá chậm do còn vướng nhiều vấn đề. Và, Iran đã đình chỉ đàm phán sau khi Mỹ và Israel ném bom các cơ sở hạt nhân của Iran trong cuộc chiến kéo dài 12 ngày vào tháng 6.

Ngày 28/8, E3 chính thức thông báo cho Tổng thư ký LHQ và Chủ tịch Hội đồng Bảo an LHQ về "việc Iran không thực hiện đáng kể các cam kết trong JCPOA". Điều này sẽ kích hoạt một khoảng thời gian 30 ngày, trong đó một nghị quyết mới để tiếp tục nới lỏng lệnh trừng phạt phải được thông qua. Vì điều đó khó có thể xảy ra, do Mỹ, Anh và Pháp sẽ phủ quyết một nghị quyết như vậy, nên tất cả các lệnh trừng phạt của LHQ sẽ tự động được khôi phục nhanh.

Các quốc gia châu Âu khẳng định rằng Iran đã "cố ý và công khai rời bỏ" các cam kết của thỏa thuận hạt nhân. Vào tháng 5, IAEA cho biết Iran đã tích lũy được 408,6 kg uranium làm giàu đến độ tinh khiết 60%. IAEA cũng ước tính rằng, đến ngày 17/5, tổng kho dự trữ uranium làm giàu của Iran là 9.247,6 kg, vượt xa giới hạn được quy định trong thỏa thuận hạt nhân (300 kg). Ngoài ra, vào năm 2022, Iran đã tháo dỡ hầu hết các thiết bị giám sát, bao gồm cả camera của IAEA. Một năm sau, Iran đã cấm một số thanh tra viên giàu kinh nghiệm nhất của cơ quan này.

Một khi cơ chế phục hồi được kích hoạt, cơ hội cho một giải pháp ngoại giao vẫn còn rất mong manh, Ali Vaez, giám đốc dự án Iran tại Nhóm Khủng hoảng Quốc tế (ICG), cho biết. Và, ông nói thêm rằng, cơ hội sẽ đến khi Washington và Tehran có thể đạt được một thỏa thuận hạt nhân mới.

An Châu (Tổng hợp)

Các tin khác

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Vòng 2 cuộc bầu cử Tổng thống Colombia diễn ra vào ngày 21/6 cho kết quả ứng viên cực hữu Abelardo de la Espriella đã giành chiến thắng sít sao trước ứng viên cánh tả, tiếp nối làn sóng cực hữu thân Mỹ, ủng hộ Tổng thống Donald Trump giành quyền lãnh đạo tại khu vực được cho là “sân sau” của Mỹ.

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

Cuộc đàm phán tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình lâu dài giữa Mỹ và Iran đang diễn ra trong thời hạn 60 ngày do hai bên ấn định tại bản ghi nhớ ngừng bắn ký kết hồi tuần trước. Tuy nhiên, việc Israel tiếp tục tấn công các mục tiêu ở Lebanon và không chịu rút quân đang gây khó khăn rất lớn cho đàm phán.

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Từ năm 2018, quan hệ đối thoại Nga - ASEAN (Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á) đã đạt đến tầm chiến lược. Đối với Nga, phát triển hợp tác với ASEAN vẫn là trọng điểm trong việc mở rộng sang các thị trường đang phát triển nhanh chóng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. ASEAN bao gồm 11 quốc gia với dân số hơn 680 triệu và tổng GDP vượt quá 4 nghìn tỷ USD, đang là một trong những hiệp hội lớn nhất thế giới.

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Những cuộc điện thoại mời nhận quà tri ân, cơ hội đầu tư sinh lời, chương trình nâng cấp quyền lợi nghỉ dưỡng hay hỗ trợ chuyển nhượng hợp đồng tưởng chừng vô hại đã trở thành chiếc bẫy mất tiền. Đằng sau những văn phòng sang trọng, những bản hợp đồng được in ấn chuyên nghiệp và những lời hứa hẹn đầy hấp dẫn là cả một hệ thống doanh nghiệp được tổ chức bài bản nhằm dẫn dụ, thao túng tâm lý khách hàng để chiếm đoạt tài sản.

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Theo lời kể của những phụ nữ Afghanistan với nhật báo Shargh của Iran, Taliban đã siết chặt các quy định về trang phục đối với phụ nữ. Loại hijab thông thường che kín cơ thể và tóc hiện đã bị cấm; thay vào đó, phụ nữ chỉ được phép mặc trang phục burqa trùm kín cơ thể từ đầu đến chân, che cả khuôn mặt và chỉ để lại một lớp lưới nhỏ trước mắt để nhìn ra bên ngoài.

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Chỉ vài ngày sau chiến thắng áp đảo tại Makerfield, ông Andy Burnham đang trở thành tâm điểm của chính trường Anh. Trong bối cảnh Thủ tướng Keir Starmer vừa tuyên bố từ chức sau nhiều tuần chịu sức ép từ nội bộ Công đảng, ngày càng nhiều tiếng nói xem ông Burnham là nhân vật có thể giúp đảng cầm quyền khôi phục niềm tin của cử tri và mở ra một giai đoạn ổn định mới cho nước Anh.

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Ngày 18/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đặt bút ký vào bản thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ với Iran sau hơn 100 ngày chiến tranh làm hàng nghìn người thiệt mạng và khiến nền kinh tế toàn cầu rơi vào khủng hoảng. Sau thỏa thuận, những gì sẽ triển khai thực hiện cũng quan trọng không kém, trong đó có việc Mỹ phải làm thế nào để kiềm chế được Israel.

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Hội nghị cấp cao ASEAN - Nga từ ngày 17 đến 19/6/2026 tại Kazan, Nga diễn ra vào thời điểm quan trọng đối với cả cấu trúc khu vực lẫn ngoại giao toàn cầu. Đánh dấu kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ đối thoại và 8 năm quan hệ đối tác chiến lược, Hội nghị cấp cao lần này mang đến cơ hội có một không hai để điều chỉnh lại hợp tác giữa hai bên.

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Những vụ bạo loạn liên quan đến người nhập cư tại Anh và Bắc Ireland một lần nữa cho thấy đây vẫn là chủ đề gây chia rẽ nhất tại châu Âu, bất chấp việc EU vừa triển khai Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới nhằm tìm lời giải triệt để cho bài toán gai góc này.

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Sau hơn 100 ngày xung đột với những đợt leo thang rồi xuống thang liên tiếp, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận hòa bình, mở đường cho việc nối lại lưu thông qua eo biển Hormuz. Phía sau các diễn biến ngoại giao dẫn đến kết quả đó, có một thực tế ít được nhắc đến nhưng là động lực quan trọng: kho dự trữ dầu của thế giới đang cạn với tốc độ chưa từng thấy.

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Trong bối cảnh liên tiếp xảy ra sự cố hạ tầng dưới biển tại Baltic, Phần Lan thử nghiệm hệ thống cảm biến âm học nhằm phát hiện sớm nguy cơ đối với cáp ngầm, cho thấy xu hướng chuyển sang phòng ngừa chủ động trong bảo vệ hạ tầng số then chốt.

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Hơn 2 tháng sau khi Mỹ và Iran chính thức bước vào đàm phán tìm kiếm giải pháp hòa bình lâu dài cho cuộc chiến, cho đến nay, hầu như mọi nỗ lực chưa mang lại kết quả khả quan nào, và các bên tiếp tục “vừa đánh vừa đàm” trên khắp các mặt trận.

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Bên trung gian hòa giải châu Âu có thể tháo gỡ bế tắc trong đàm phán giữa Nga và Ukraine, theo một số nhà phân tích, tuy nhiên thỏa thuận hòa bình bền vững khó có thể đạt được trừ khi 2 nước này cùng đi đến kết luận rằng chiến tranh tiếp diễn sẽ tốn kém hơn về mặt chiến lược và chính trị so với thỏa hiệp.

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Thất bại chưa từng có của Berlin trong cuộc đua giành ghế Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc mới đây không phải một cú sẩy chân đơn thuần mà phản ánh uy tín đi xuống của Đức sau một giai đoạn theo đuổi chính sách đối ngoại cứng nhắc và cả sự phản kháng ngày càng mạnh mẽ từ phương Nam đối với trật tự thế giới do phương Tây định hình.

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Một đường dây săn bắt, giết mổ, mua bán voọc bạc ở Phú Quốc vừa bị Phòng CSĐT tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường Công an tỉnh An Giang chủ công, phối hợp cùng các đơn vị đấu tranh, triệt phá. Nhiều đối tượng bị bắt giữ và những lời khai ban đầu đã hé lộ quy mô, tính chất của nạn mua bán động vật hoang dã, quý hiếm trên mạng xã hội...

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Với tinh thần quyết liệt và quyết tâm chính trị cao, tập thể lãnh đạo, cán bộ, chiến sĩ Phòng An ninh điều tra Công an tỉnh Lạng Sơn đã biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động. Qua đó, gặt hái những kết quả đặc biệt xuất sắc trên mặt trận đấu tranh phòng, chống tội phạm, bóc gỡ hàng loạt chuyên án lớn, giữ vững bình yên nơi địa đầu Tổ quốc.

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

Trong bối cảnh an ninh châu Âu tiếp tục biến động, các tín hiệu chính sách gần đây từ Mỹ về khả năng mở rộng triển khai vũ khí hạt nhân tới một số quốc gia thành viên đang đưa Đông Âu trở thành trọng tâm trong cấu trúc răn đe của NATO.

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Nhật Bản vừa công bố kết quả điều tra cho thấy dân số nước này đã giảm hơn 3 triệu người chỉ trong vòng 5 năm - mức sụt giảm lớn nhất kể từ khi bắt đầu thống kê cách đây hơn một thế kỷ. Những con số mới nhất cho thấy cuộc khủng hoảng nhân khẩu học được cảnh báo trong nhiều thập niên qua không còn là nguy cơ, mà đã trở thành hiện thực với xứ sở Mặt trời mọc.

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Với đường biên giới dài, tiếp giáp nước bạn Campuchia, kết nối với mạng lưới giao thông thông suốt đến trung tâm kinh tế lớn của phía Nam là TP Hồ Chí Minh, nên Tây Ninh luôn được cánh đầu nậu chọn lựa làm địa bàn tuồn hàng lậu qua biên giới trước khi trung chuyển đến các địa phương khác tiêu thụ.

Khoe kết quả test ma túy: Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Sau hàng loạt nghệ sĩ vướng vòng lao lý vì ma túy, hình ảnh giới giải trí Việt đang đối mặt với cuộc khủng hoảng niềm tin chưa từng có. Trong bối cảnh đó, nhiều ca sĩ, diễn viên đã chủ động công khai kết quả xét nghiệm ma túy âm tính để chứng minh bản thân “sạch”. Thế nhưng, liệu một tờ giấy xét nghiệm có đủ để bảo chứng cho sự trong sạch của một người nghệ sĩ hay không khi mà theo các chuyên gia, dấu vết ma túy trong cơ thể chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian nhất định?