Đàm phán hạt nhân Iran: Chưa thể đến hồi kết!

Iran phải đối mặt với việc gia hạn các lệnh trừng phạt theo lệnh của Liên Hợp Quốc trong vòng vài tuần tới nếu nước này không chịu quay lại đàm phán về tương lai chương trình hạt nhân và cho phép các cuộc thanh sát quốc tế đối với những cơ sở hạt nhân của mình.

Các cuộc đàm phán ngày 26/8 tại Geneva giữa đại diện của Anh, Pháp, Đức và Iran đã "kết thúc mà không có kết quả cuối cùng". Một nhà ngoại giao cho biết, đại diện 3 nước châu Âu (E3) đe dọa tái áp đặt các lệnh trừng phạt của Liên hợp quốc (LHQ) đối với Iran liên quan đến chương trình hạt nhân của nước này đã không đạt được thỏa thuận với Iran về cách thức tránh các biện pháp tái trừng phạt. Một nhà ngoại giao giấu tên cho biết các nỗ lực sẽ tiếp tục tìm kiếm giải pháp trước thời hạn cuối tháng 8 nhằm tránh áp dụng "cơ chế tái áp dụng" ghi trong thỏa thuận hạt nhân Iran năm 2015 (còn gọi là JCPOA) đối với những yêu cầu mà Iran không tuân thủ.

Việc tái áp dụng sẽ đồng nghĩa với việc quay trở lại các lệnh trừng phạt rộng rãi của LHQ đã được áp dụng trước JCPOA, bao gồm lệnh cấm vận vũ khí thông thường, hạn chế phát triển tên lửa đạn đạo, đóng băng tài sản, cấm đi lại và cấm sản xuất công nghệ liên quan đến hạt nhân.

6-1.jpg -0
Cuộc gặp giữa Iran và nhóm E3 ngày 26/8 tại Geneva không mang lại kết quả nào.

Mối quan ngại của châu Âu về chương trình hạt nhân của Iran càng gia tăng kể từ khi Tehran cắt đứt mọi hợp tác với Cơ quan Năng lượng nguyên tử Quốc tế (IAEA) sau cuộc chiến tranh Iran-Israel kéo dài 12 ngày hồi tháng 6/2025. Điều này càng khiến cộng đồng quốc tế không biết gì về chương trình của Iran - cũng như tình trạng kho dự trữ uranium làm giàu đến độ tinh khiết 60% của nước này, một bước tiến ngắn về mặt kỹ thuật để đạt đến cấp độ vũ khí 90%.

Iran từ lâu vẫn khẳng định chương trình hạt nhân của mình là hòa bình, và đây là quốc gia phi hạt nhân duy nhất làm giàu uranium ở mức độ đó. Mỹ, IAEA và các nước khác cho biết Iran đã có chương trình vũ khí hạt nhân cho đến năm 2003.

Đầu năm nay, các nước châu Âu đã nhất trí với Mỹ về việc đặt ra hạn chót là cuối tháng 8 để kích hoạt cơ chế “tái áp dụng” nếu Iran không đáp ứng một số điều kiện, bao gồm việc nối lại đàm phán với Mỹ về chương trình hạt nhân của mình, cho phép các thanh sát viên hạt nhân của LHQ tiếp cận các địa điểm hạt nhân của mình và giải trình hơn 400 kg uranium làm giàu cao.

Điều khoản "tái áp dụng" của JCPOA có thể được bất kỳ bên nào kích hoạt nếu họ thấy Iran không tuân thủ các yêu cầu. Mục đích của điều khoản này là nhanh chóng áp đặt lại tất cả các lệnh trừng phạt trước thỏa thuận mà không bị các thành viên Hội đồng Bảo an LHQ phủ quyết.

Iran cho rằng không có cơ sở pháp lý nào để châu Âu tái áp đặt các lệnh trừng phạt của LHQ thông qua biện pháp trả đũa, với lý do các nước này đã không duy trì JCPOA sau khi Mỹ rút khỏi thỏa thuận này vào năm 2018, đặc biệt là việc đảm bảo những lợi ích kinh tế dự kiến cho Iran. Tehran cũng đe dọa sẽ rút khỏi Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân toàn cầu (NPT).

Trong nỗ lực đảm bảo Iran không thể phát triển vũ khí hạt nhân, các cường quốc thế giới đã ký một thỏa thuận với Tehran vào năm 2015 (JCPOA), theo đó Tehran đồng ý hạn chế làm giàu uranium ở mức cần thiết cho năng lượng hạt nhân để đổi lấy việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt kinh tế. Các thanh sát viên của LHQ được giao nhiệm vụ giám sát chương trình.

Theo thỏa thuận, Iran chỉ được phép làm giàu uranium ở độ tinh khiết tối đa 3,67%, có thể duy trì kho dự trữ uranium 300 kg và chỉ được phép sử dụng các máy ly tâm IR-1 rất cơ bản - những máy quay khí uranium ở tốc độ cao cho mục đích làm giàu. Theo thỏa thuận, Iran được nới lỏng các lệnh trừng phạt để đổi lấy các giới hạn nghiêm ngặt và có thể kiểm chứng được đối với chương trình hạt nhân của mình.

Nhưng, sau khi Tổng thống Donald Trump rút nước Mỹ khỏi thỏa thuận trong nhiệm kỳ đầu tiên của mình, Iran đã giảm bớt việc tuân thủ bằng cách đẩy nhanh việc làm giàu uranium gần đến cấp độ vũ khí.

6-2.jpg -0
Tổng Giám đốc IAEA Rafael Grossi.

Tiến trình đàm phán mới giữa Mỹ và Iran đã được khởi động lại sau khi ông Trump giữ chức Tổng thống Mỹ nhiệm kỳ 2, diễn biến khá chậm do còn vướng nhiều vấn đề. Và, Iran đã đình chỉ đàm phán sau khi Mỹ và Israel ném bom các cơ sở hạt nhân của Iran trong cuộc chiến kéo dài 12 ngày vào tháng 6.

Ngày 28/8, E3 chính thức thông báo cho Tổng thư ký LHQ và Chủ tịch Hội đồng Bảo an LHQ về "việc Iran không thực hiện đáng kể các cam kết trong JCPOA". Điều này sẽ kích hoạt một khoảng thời gian 30 ngày, trong đó một nghị quyết mới để tiếp tục nới lỏng lệnh trừng phạt phải được thông qua. Vì điều đó khó có thể xảy ra, do Mỹ, Anh và Pháp sẽ phủ quyết một nghị quyết như vậy, nên tất cả các lệnh trừng phạt của LHQ sẽ tự động được khôi phục nhanh.

Các quốc gia châu Âu khẳng định rằng Iran đã "cố ý và công khai rời bỏ" các cam kết của thỏa thuận hạt nhân. Vào tháng 5, IAEA cho biết Iran đã tích lũy được 408,6 kg uranium làm giàu đến độ tinh khiết 60%. IAEA cũng ước tính rằng, đến ngày 17/5, tổng kho dự trữ uranium làm giàu của Iran là 9.247,6 kg, vượt xa giới hạn được quy định trong thỏa thuận hạt nhân (300 kg). Ngoài ra, vào năm 2022, Iran đã tháo dỡ hầu hết các thiết bị giám sát, bao gồm cả camera của IAEA. Một năm sau, Iran đã cấm một số thanh tra viên giàu kinh nghiệm nhất của cơ quan này.

Một khi cơ chế phục hồi được kích hoạt, cơ hội cho một giải pháp ngoại giao vẫn còn rất mong manh, Ali Vaez, giám đốc dự án Iran tại Nhóm Khủng hoảng Quốc tế (ICG), cho biết. Và, ông nói thêm rằng, cơ hội sẽ đến khi Washington và Tehran có thể đạt được một thỏa thuận hạt nhân mới.

An Châu (Tổng hợp)

Các tin khác

Cuộc chiến của AI

Cuộc chiến của AI

Tháng 9/2025, các nhà nghiên cứu của Anthropic phát hiện một điều mà giới an ninh mạng từng chỉ hình dung trong các kịch bản tương lai: một nhóm tin tặc định danh là GTG-1002, đã "bẻ khóa" công cụ Claude Code của chính công ty và biến nó thành một tác nhân tự động thực hiện tới 80-90% khối lượng công việc trong một chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào khoảng 30 tổ chức toàn cầu. Đây được Anthropic gọi là "chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên được thực hiện mà không có sự can thiệp đáng kể của con người". Sự kiện này đã trở thành biểu tượng cho một thực tế không thể chối cãi: kỷ nguyên hacker AI không còn là dự báo.

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Từ lời hứa “việc nhẹ, lương cao” trên mạng xã hội đến những cuộc hôn nhân ngoại quốc được vẽ ra bằng viễn cảnh sung túc, tội phạm mua bán người tìm mọi cách đánh vào giấc mơ “đổi đời” của người dân. Tại Cà Mau, phía sau mỗi vụ án được khám phá là một sự thật đau lòng: Khi bước qua ranh giới của sự cả tin, giấc mơ về một tương lai tốt đẹp có thể biến thành những tháng ngày bị bóc lột, giam cầm, bạo hành, thậm chí là tước đoạt mạng sống. Ngăn chặn tội phạm mua bán người, vì thế, không chỉ là cuộc đấu tranh của cơ quan chức năng, mà là cuộc chiến của toàn xã hội.

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.