Đã đến lúc Mikhail Gorbachev phải trả "món nợ lịch sử" với người dân Nga?

Hôm 10/4 vừa qua, báo Tin tức Nga đưa tin: một nhóm các nhà lập pháp Đuma Quốc gia Nga đã yêu cầu tiến hành một cuộc điều tra hình sự công khai chống lại cựu Tổng thống Liên Xô Mikhail Gorbachev vì đã “góp phần tích cực” vào sự sụp đổ của Liên Xô. Động thái này của các nhà lập pháp có thể viết nên một trang mới cho lịch sử chính trị Nga.

5 nhà lập pháp tố cáo Gorbachev là đảng viên đảng Cộng sản và đảng viên đảng Dân chủ Tự do đã gửi đơn tố cáo đến ông Yury Chaika - Viện trưởng Kiểm sát Trung ương yêu cầu điều tra các sự kiện xung quanh việc giải thể của Liên bang Xôviết.

Các nhà lập pháp cho rằng, lãnh đạo Xôviết khi đó, đứng đầu là Gorbachev đã hành động bất hợp pháp khiến Liên Xô sụp đổ, mặc dù vào tháng 3/1991 có hơn 77% cử tri bỏ phiếu khẳng định phải duy trì Liên bang Xôviết.

Đơn tố cáo do các nhà lập pháp soạn có đoạn viết: "Vì hậu quả của những hành động tội phạm, Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Liên bang Xôviết, một siêu cường toàn cầu đã bị phá hủy và không còn tồn tại như một thực thể địa chính trị".

Trong suốt hơn 20 năm qua, nhiều người dân Nga luôn lên tiếng phản đối, tố cáo ông Gorbachev là thủ phạm chính xô đổ thành trì cách mạng vĩ đại Xôviết.

"Những hậu quả thảm khốc đã thể hiện rõ nét bản chất của chúng trong suốt những năm qua kể từ khi Liên Xô sụp đổ, ở Nga cũng như phần lãnh thổ khác của Liên Xô trước đây” trích đơn tố cáo của các nhà lập pháp Nga.

Ông Gorbachev trả lời phỏng vấn báo chí sau khi biết thông tin vụ kiện.
Ông Gorbachev trả lời phỏng vấn báo chí sau khi biết thông tin vụ kiện.

Phó tổng Thư ký đảng Nước Nga thống nhất (đảng cầm quyền) cho biết, phải điều tra các sự kiện diễn ra năm 1991 có liên quan đến ông Gorbachev. 

"Công tác điều tra vụ việc này rất quan trọng, kể từ đó cho đến ngày hôm nay không có bất kỳ giá trị hợp pháp nào đối với sự thật phá hoại một đất nước. Thậm chí hôm nay, chúng ta vẫn đang phải đối mặt với những hậu quả mầm mống từ năm 1991. Người dân ở Kiev đang chết dần, chết mòn và sẽ tiếp tục chết vì sai lầm của những kẻ mà nhiều năm trước ở Kremlin đã đưa ra quyết định để phá hoại đất nước này (Liên Xô)", ông Mikhail Dataryov, đảng viên đảng Dân chủ nhận xét về hậu quả nghiêm trọng được cho là do Gorbachev để lại.

Gorbachev cũng bị tố cáo vì tạo ra "Hội đồng Nhà nước Liên Xô" và lãnh đạo nó hoạt động như một chính phủ - hành động này vi phạm Hiến pháp Liên Xô.  Gorbachev còn góp phần gây nên làn sóng ly khai ở các quốc gia Baltic thuộc Liên bang Xôviết trong suốt những năm 80 cho đến khi Liên Xô tan rã.

Trả lời phỏng vấn báo Bưu điện Kiev, cựu Tổng thống Liên Xô Gorbachev đã phủ nhận những cáo buộc chống lại ông và cho rằng các nhà lập pháp Nga đang hành động "sai lầm".

"Những lời kêu gào này chỉ nhằm đáp ứng nhu cầu tự quảng bá bản thân của một số nghị sĩ Quốc hội. Họ thích có tiếng tăm và để được chú ý, tuy nhiên nỗ lực của họ không có hiệu quả và hoàn toàn không có cơ sở từ quan điểm lịch sử", ông Gorbachev cho Hãng tin Interfax biết.

Hiện nay, ông Gorbachev được cho là đang cư trú ở Đức và nếu sau cuộc điều tra hình sự có thể luận tội ông thì rất có thể Đức sẽ từ chối dẫn độ nhân vật có món nợ lịch sử rất lớn này đối với người dân Nga, nhất là trong khi Mỹ, phương Tây đang đối đầu với Nga xung quanh căng thẳng chính trị ở Ukraina.

Tuy nhiên, các nhà lập pháp Nga khẳng định họ quyết tâm theo đuổi đến cùng vụ kiện hình sự chống lại Gorbachev và khẳng định ông này không có khả năng miễn bị truy tố trách nhiệm hình sự

Phạm Anh Trúc (tổng hợp)

Các tin khác

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Cuộc đối đầu quân sự giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran đang là tâm điểm thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế; song những diễn biến thực sự lại luôn bị che phủ bởi bức màn bí mật. Để làm sáng tỏ những góc khuất trong cuộc chiến tranh tình báo âm thầm tại khu vực đầy biến động này, phóng viên tờ “Argumenty Nedeli” (Luận cứ trong tuần của Nga) đã có cuộc trao đổi với chuyên gia về Trung Đông, Trung tá tình báo Nga Aleksandr Voronin.

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Hoạt động tình báo luôn là động lực thúc đẩy sự đổi mới và các phát minh mang tính đột phá. Trong những năm 1960-1970, các cơ quan tình báo trên thế giới đã tạo ra một khối lượng công nghệ khổng lồ phục vụ cho Chiến tranh Lạnh. Nhiều công nghệ gián điệp được phát triển và sử dụng trong thế kỷ XX hiện vẫn được giữ bí mật. Nhưng ngay cả những gì đã biết cũng đủ khiến người ta phải ngạc nhiên.

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Vụ nổ súng tại bữa tiệc tối dành cho các phóng viên Nhà Trắng chỉ là một trong chuỗi các sự kiện an ninh có liên quan đến Tổng thống Trump kể từ năm 2024.

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Không cần tiếp cận trực diện, mạng lưới thu thập thông tin có thể khởi nguồn từ những tương tác dân sự tưởng chừng vô hại. Vụ việc tại Philippines cho thấy phương thức hoạt động ngày càng tinh vi, khó nhận diện trong môi trường an ninh phức tạp.

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Mỹ và Iran đang “đấu phong tỏa” giữa lúc bế tắc trong đàm phán tiếp tục kéo dài - theo đó Mỹ ra sức phong tỏa các cảng biển Iran để buộc nước này xuống thang trong đàm phán, còn Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn 14 ngày và tuyên bố tiếp tục đóng eo biển Hormuz.

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch phá hoại do cơ quan tình báo quân đội Israel (Aman) tổ chức vào tháng 7/1954 đã thất bại thảm hại. Được xây dựng trên những toan tính thực dụng và chiến thuật phi đạo đức mang tên “hành động dưới màu cờ giả”, chiến dịch này cuối cùng trở nên phản tác dụng đối với chính những kẻ chủ mưu, đồng thời để lại nhiều tranh cãi lớn trong lịch sử ngành tình báo thế giới.

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Cuối thế kỷ XIX, trong suốt hơn 10 năm, nước Pháp tin rằng, Hội Tam Điểm là một tổ chức thờ quỷ với những bí mật đen tối đang bị phanh phui. Nhưng đến năm 1897, người dựng nên toàn bộ câu chuyện ấy công khai thú nhận: từ nhân chứng, tài liệu đến các nghi lễ gây rúng động, tất cả đều là giả. Cú lừa của Léo Taxil vì thế không chỉ là một scandal thế kỷ, mà còn là một minh chứng cho thấy niềm tin xã hội có thể bị dẫn dắt như thế nào.

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Nguy cơ một cuộc khủng hoảng lương thực mới đang bùng nổ khi chỉ số giá lương thực toàn cầu quay đầu tăng tháng thứ hai liên tiếp. Trong bối cảnh xung đột Trung Đông bóp nghẹt nguồn cung phân bón và một “siêu El Nino” được dự báo sẽ tàn phá các vựa lúa lớn nhất hành tinh thời gian tới, liệu chúng ta có thể làm gì để ngăn lại một thảm họa?

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Đầu tháng 10/2017, tại Âu Mỹ người ta đồng loạt phát hành ấn phẩm "King of Spies: The Dark Reign of America’s Spymaster in Korea" (tạm dịch: Vua gián điệp: Thời kỳ suy tàn của trùm tình báo Mỹ tại Triều Tiên) của nhà văn Blaine Harden. Sách mô tả Donald Nichols là “điệp viên giỏi nhất vùng Viễn Đông” hay chiến binh “cuộc chiến một người”.

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Tháng 3 năm nay, tại phiên điều trần trước Ủy ban Tình báo Thượng viện Mỹ, Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard đã trình bày báo cáo “Đánh giá mối đe dọa thường niên” của cộng đồng tình báo nước này. Sau đây, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu một số phân tích và nhận định của Đại tá tình báo Igor Orlov, người từng phục vụ trong hàng ngũ KGB, về các nội dung trọng tâm của bản báo cáo này.

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

Đầu tháng 2/2026, Hiệp ước về cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược giữa Mỹ và Nga (Hiệp ước New START) đã chính thức hết hạn mà không có thỏa thuận mới nào được ký kết. New START là trở ngại cuối cùng đối với một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân tiềm tàng giữa Moscow và Washington. Tuy nhiên, theo chuyên gia về chính sách hạt nhân Nicole Grajewski, Nga hiện không đủ nguồn lực để sản xuất hàng loạt các loại vũ khí chiến lược mới.

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Tạp chí trực tuyến Kho lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) của Nga vừa cập nhật vụ án được CIA giải mật theo Đạo luật tiết lộ thông tin, có liên quan đến nữ điệp viên CIA Martha Peterson bị bắt quả tang cùng với điệp viên hai mang của KGB.

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

Khi chiến trường thực địa bị chi phối bởi hỏa lực và không kích, một dạng xung đột khác cũng đã hình thành trong không gian số. Cuộc chiến Cyber warfare (chiến tranh mạng) đã chính thức khai hỏa, đang biến những cơ sở hạ tầng trọng yếu tại Mỹ, Israel và Iran thành những mục tiêu bị tấn công không ngừng nghỉ .

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

Trong bối cảnh các nền kinh tế ngày càng phụ thuộc vào hạ tầng số, báo cáo rủi ro thường niên của hãng bảo hiểm Allianz công bố đầu năm 2026 một lần nữa khẳng định nguy cơ đến từ môi trường mạng. Giờ đây, các sự cố an ninh mạng không chỉ là câu chuyện kỹ thuật mà đã trở thành vấn đề sống còn của nền kinh tế toàn cầu, đặt ra áp lực chưa từng có lên các lực lượng bảo vệ không gian mạng.

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập (LAS) được thành lập ngày 22/3/1945 tại Cairo. Dựa trên Nghị định thư Alexandria năm 1944, LAS tuyên bố mục tiêu cốt lõi là thắt chặt quan hệ, phối hợp chính sách, bảo vệ độc lập và chủ quyền của các nước Ả Rập. Ý tưởng về chủ nghĩa Liên Ả Rập là một phản ứng hợp lý đối với việc giải phóng thuộc địa, nhưng hiệp ước của LAS đã đưa ra một quy tắc về sau trở thành hạn chế chính của nó.

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Để thu thập được nhiều thông tin quan trọng, các cơ quan tình báo KGB và Stasi đã thành lập mạng lưới điệp viên "Casanova" (điệp viên “Romeo”). Họ là những người có sức hút đặc biệt và được huấn luyện bài bản các thủ thuật nghiệp vụ. Ở CHDC Đức, kế hoạch đào tạo này mang mật danh “Romeo”; còn ở Liên Xô, các học viên của Trường Kỹ thuật tình báo Lenin được trang bị những phương thức quyến rũ để biến tình yêu thành vũ khí lợi hại.