Cựu sĩ quan tình báo Ba Lan bị buộc tội hợp tác với CIA

Theo tiết lộ của nhật báo hàng đầu Ba Lan Gazeta Wyborcza, cựu lãnh đạo Cơ quan Tình báo Ba Lan (AW, hay ABW) Zbigniew Siemiatkowski bị buộc tội vi phạm luật pháp quốc tế khi giúp đỡ CIA xây dựng nhà tù bí mật ở nước này để giam giữ và tra tấn những nghi can Al-Qaeda. Theo tờ báo, cựu sĩ quan tình báo Ba Lan đã có hành vi "tước đoạt tự do của các tù nhân một cách bất hợp pháp". Ngoài ra, Andrzej Derlatka - cựu Phó giám đốc AW và người có liên quan trực tiếp với CIA - có thể sẽ đối mặt với cáo buộc tương tự.

Khi nhậm chức năm 2009, Tổng thống Barack Obama tuyên bố ông muốn "nhìn về phía trước hơn là nhìn lại phía sau" đồng thời từ chối mọi lời kêu gọi mở cuộc điều tra toàn diện về hoạt động thẩm vấn của Cơ quan Tình báo trung ương Mỹ (CIA) cũng như những chương trình chống khủng bố khác được tiến hành dưới thời chính quyền George W. Bush.

Leszek Miller, cựu Thủ tướng Ba Lan nắm quyền trong giai đoạn các nghi can khủng bố của Al-Qaeda bị tra tấn trong nhà tù bí mật ở nước này, cũng có thể bị Tòa án Tối cao Ba Lan buộc tội. Riêng Adam Bodnar, Phó chủ tịch Quỹ Nhân quyền Helsinki (HFHR) đặt trụ sở tại Warsaw, khẳng định người dân Ba Lan không thể bỏ qua sự vi phạm Hiến pháp Ba Lan ngay trên lãnh thổ nước này.

Adam Bodnar lập luận rằng sự buộc tội không đơn giản chỉ là vấn đề "nhìn lại phía sau" như  Tổng thống Obama từng nói, mà cũng là sự cảnh báo đến các lãnh đạo và quan chức tương lai rằng họ không thể hành động sai quấy mà không bị trừng phạt. Về phần mình, giới quan chức CIA tỏ ra hết sức lo ngại trước việc bùng nổ những cuộc tranh cãi xoay quanh chương trình giam giữ và tra tấn nghi can khủng bố bất hợp pháp ở Ba Lan cũng như tại các quốc gia khác, những nơi mà người ta tin CIA vẫn còn duy trì hệ thống nhà tù bí mật.

Trong khi chính quyền của ông Obama cố tránh né những cáo buộc tra tấn tù nhân, thì tại Ba Lan vụ việc được xử lý một cách nghiêm minh. Theo tiết lộ của tờ Gazeta Wyborcza, lãnh đạo tình báo Ba Lan Siemiatkowski bị buộc tội vào tháng 1/2012, nhưng vụ việc được giữ bí mật cho đến nay. Trong khi đó, Piotr Kosmaty, người phát ngôn của Cơ quan Công tố ở Krakow, tuyên bố cuộc điều tra đang tiến hành trong bí mật và từ chối xác nhận thông tin của tờ báo. Còn người phát ngôn của CIA từ chối bình luận vấn đề này.

Cựu lãnh đạo Tình báo Ba Lan, Zbigniew Siemiatkowski.
Cựu lãnh đạo Tình báo Ba Lan, Zbigniew Siemiatkowski.

CIA chưa bao giờ chính thức tiết lộ địa điểm của những nhà tù bí mật ở hải ngoại, nhưng một số sĩ quan tình báo và báo cáo lịch trình bay cũng như thông tin từ báo chí khẳng định tình báo Mỹ xây dựng nhiều "điểm đen" ở Afghanistan, Thái Lan, Romania, Jordan, Ba Lan và một số các quốc gia khác. Trong số hơn 100 tù nhân bị giam giữ bất hợp pháp, khoảng 30 người là đối tượng của những gì mà CIA gọi là kỹ thuật tra tấn "nâng cao".

Ở Ba Lan, nghi can khủng bố bị giam cầm trong một nhà tù tạm thời tại căn cứ bí mật gần sân bay Szymany, cách thủ đô Warsaw chừng 160km về phía bắc. Người ta tin rằng 3 tù nhân ở Ba Lan bị nhân viên CIA tra tấn bằng kỹ thuật gọi là "waterboard" (dội nước) bao gồm: Khalid Shaikh Mohammed, người tổ chức cuộc tấn công khủng bố ngày 11/9/2001; Abd al-Rahimal-Nashiri, người liên can vụ đánh bom tàu khu trục Mỹ USS Cole năm 2000; và Abu Zubaydah, người quản lý một trại huấn luyện khủng bố và tổ chức xuất ngoại cho các phần tử khủng bố. Hai luật sư bảo vệ cho Abu Zubaydah và Abd Nashiri năm 2010 đã chính thức yêu cầu chính quyền Ba Lan tiến hành vụ kiện hình sự đối với chương trình tra tấn của CIA.

Joseph Margulies, luật sư của Abu Zubaydah, cho biết ông hết sức phấn khởi trước thông tin về vụ buộc tội cựu lãnh đạo tình báo Siemiatkowski và nhận định đây là lần đầu tiên chương trình nhà tù bí mật của CIA được công khai ở Ba Lan. Để đối phó, Bộ trưởng Tư pháp Mỹ Eric H. Holder cũng đã ra lệnh mở một cuộc điều tra "giới hạn" về chương trình tra tấn bất hợp pháp của CIA.

Tháng 7/2011, Eric Holder thông báo không có cáo buộc nào đối với những "điểm đen" của CIA được thành lập, còn về cái chết của 2 tù nhân bị Mỹ giam giữ - một ở Iraq và một ở Afghanistan - còn đang trong vòng điều tra! Từ lâu, giới quan chức Ba Lan luôn phủ nhận mọi cáo buộc của các nhóm nhân quyền cho rằng nước này cho phép CIA xây dựng nhà tù bí mật trong chiến dịch chống khủng bố toàn cầu.

Trong khi đó, Leszek Miller - lãnh đạo đảng Liên minh Dân chủ cánh tả (SLD) trong Quốc hội Ba Lan và Thủ tướng Ba Lan từ năm 2001 đến 2004 - tiếp tục phủ nhận cáo buộc Ba Lan từng là nơi xuất hiện nhà tù bí mật của CIA. Leszek Miller tuyên bố từ chối trả lời mọi câu hỏi của công tố viên ở bất cứ giai đoạn điều tra nào, cho dù trước tòa án.

Những cáo buộc được tiết lộ vừa qua liên quan đến một cuộc điều tra bắt đầu năm 2008 về "điểm đen" của CIA tồn tại từ giữa tháng 12-2002 đến tháng 9/2003 tại căn cứ quân sự Stare Kiejkuty ở miền Bắc Ba Lan. Waledmar Tyl, công tố viên lãnh đạo cuộc điều tra, cho biết, kết quả điều tra có lẽ sẽ được công bố trước tháng 8 năm nay. Theo tờ Gazeta Wyborcza, Viện Công tố chỉ hành động sau khi nhận được toàn bộ tài liệu từ Cơ quan Tình báo Ba Lan về sự hợp tác với CIA trong những năm đầu tiên của cuộc chiến chống khủng bố do Mỹ dẫn đầu.

Những cáo buộc chống các cựu quan chức Ba Lan được tiết lộ trong bối cảnh Nghị viện châu Âu ở Brussels tiếp tục nghe điều trần về các "điểm đen" của CIA ở Ba Lan, Lithuania và Romania, vào ngày 26/3 vừa qua. Chính quyền Ba Lan từ chối gửi bất cứ đại diện nhà nước nào đến Brussels để dự cuộc họp. Mặc dù trước đó, Tổng thống đương nhiệm Ba Lan Bronislaw Komorowski tuyên bố ông muốn "tìm hiểu ngọn nguồn vấn đề về sự tồn tại của những nhà tù CIA ở Ba Lan". Các "điểm đen" này được tờ báo Mỹ Washington Post công bố lần đầu tiên năm 2005

Trang Thuần (tổng hợp)

Các tin khác

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Cuộc đối đầu quân sự giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran đang là tâm điểm thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế; song những diễn biến thực sự lại luôn bị che phủ bởi bức màn bí mật. Để làm sáng tỏ những góc khuất trong cuộc chiến tranh tình báo âm thầm tại khu vực đầy biến động này, phóng viên tờ “Argumenty Nedeli” (Luận cứ trong tuần của Nga) đã có cuộc trao đổi với chuyên gia về Trung Đông, Trung tá tình báo Nga Aleksandr Voronin.

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Hoạt động tình báo luôn là động lực thúc đẩy sự đổi mới và các phát minh mang tính đột phá. Trong những năm 1960-1970, các cơ quan tình báo trên thế giới đã tạo ra một khối lượng công nghệ khổng lồ phục vụ cho Chiến tranh Lạnh. Nhiều công nghệ gián điệp được phát triển và sử dụng trong thế kỷ XX hiện vẫn được giữ bí mật. Nhưng ngay cả những gì đã biết cũng đủ khiến người ta phải ngạc nhiên.

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Vụ nổ súng tại bữa tiệc tối dành cho các phóng viên Nhà Trắng chỉ là một trong chuỗi các sự kiện an ninh có liên quan đến Tổng thống Trump kể từ năm 2024.

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Không cần tiếp cận trực diện, mạng lưới thu thập thông tin có thể khởi nguồn từ những tương tác dân sự tưởng chừng vô hại. Vụ việc tại Philippines cho thấy phương thức hoạt động ngày càng tinh vi, khó nhận diện trong môi trường an ninh phức tạp.

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Mỹ và Iran đang “đấu phong tỏa” giữa lúc bế tắc trong đàm phán tiếp tục kéo dài - theo đó Mỹ ra sức phong tỏa các cảng biển Iran để buộc nước này xuống thang trong đàm phán, còn Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn 14 ngày và tuyên bố tiếp tục đóng eo biển Hormuz.

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch phá hoại do cơ quan tình báo quân đội Israel (Aman) tổ chức vào tháng 7/1954 đã thất bại thảm hại. Được xây dựng trên những toan tính thực dụng và chiến thuật phi đạo đức mang tên “hành động dưới màu cờ giả”, chiến dịch này cuối cùng trở nên phản tác dụng đối với chính những kẻ chủ mưu, đồng thời để lại nhiều tranh cãi lớn trong lịch sử ngành tình báo thế giới.

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Cuối thế kỷ XIX, trong suốt hơn 10 năm, nước Pháp tin rằng, Hội Tam Điểm là một tổ chức thờ quỷ với những bí mật đen tối đang bị phanh phui. Nhưng đến năm 1897, người dựng nên toàn bộ câu chuyện ấy công khai thú nhận: từ nhân chứng, tài liệu đến các nghi lễ gây rúng động, tất cả đều là giả. Cú lừa của Léo Taxil vì thế không chỉ là một scandal thế kỷ, mà còn là một minh chứng cho thấy niềm tin xã hội có thể bị dẫn dắt như thế nào.

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Nguy cơ một cuộc khủng hoảng lương thực mới đang bùng nổ khi chỉ số giá lương thực toàn cầu quay đầu tăng tháng thứ hai liên tiếp. Trong bối cảnh xung đột Trung Đông bóp nghẹt nguồn cung phân bón và một “siêu El Nino” được dự báo sẽ tàn phá các vựa lúa lớn nhất hành tinh thời gian tới, liệu chúng ta có thể làm gì để ngăn lại một thảm họa?

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Đầu tháng 10/2017, tại Âu Mỹ người ta đồng loạt phát hành ấn phẩm "King of Spies: The Dark Reign of America’s Spymaster in Korea" (tạm dịch: Vua gián điệp: Thời kỳ suy tàn của trùm tình báo Mỹ tại Triều Tiên) của nhà văn Blaine Harden. Sách mô tả Donald Nichols là “điệp viên giỏi nhất vùng Viễn Đông” hay chiến binh “cuộc chiến một người”.

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Tháng 3 năm nay, tại phiên điều trần trước Ủy ban Tình báo Thượng viện Mỹ, Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard đã trình bày báo cáo “Đánh giá mối đe dọa thường niên” của cộng đồng tình báo nước này. Sau đây, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu một số phân tích và nhận định của Đại tá tình báo Igor Orlov, người từng phục vụ trong hàng ngũ KGB, về các nội dung trọng tâm của bản báo cáo này.

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

Đầu tháng 2/2026, Hiệp ước về cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược giữa Mỹ và Nga (Hiệp ước New START) đã chính thức hết hạn mà không có thỏa thuận mới nào được ký kết. New START là trở ngại cuối cùng đối với một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân tiềm tàng giữa Moscow và Washington. Tuy nhiên, theo chuyên gia về chính sách hạt nhân Nicole Grajewski, Nga hiện không đủ nguồn lực để sản xuất hàng loạt các loại vũ khí chiến lược mới.

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Tạp chí trực tuyến Kho lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) của Nga vừa cập nhật vụ án được CIA giải mật theo Đạo luật tiết lộ thông tin, có liên quan đến nữ điệp viên CIA Martha Peterson bị bắt quả tang cùng với điệp viên hai mang của KGB.

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

Khi chiến trường thực địa bị chi phối bởi hỏa lực và không kích, một dạng xung đột khác cũng đã hình thành trong không gian số. Cuộc chiến Cyber warfare (chiến tranh mạng) đã chính thức khai hỏa, đang biến những cơ sở hạ tầng trọng yếu tại Mỹ, Israel và Iran thành những mục tiêu bị tấn công không ngừng nghỉ .

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

Trong bối cảnh các nền kinh tế ngày càng phụ thuộc vào hạ tầng số, báo cáo rủi ro thường niên của hãng bảo hiểm Allianz công bố đầu năm 2026 một lần nữa khẳng định nguy cơ đến từ môi trường mạng. Giờ đây, các sự cố an ninh mạng không chỉ là câu chuyện kỹ thuật mà đã trở thành vấn đề sống còn của nền kinh tế toàn cầu, đặt ra áp lực chưa từng có lên các lực lượng bảo vệ không gian mạng.

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập (LAS) được thành lập ngày 22/3/1945 tại Cairo. Dựa trên Nghị định thư Alexandria năm 1944, LAS tuyên bố mục tiêu cốt lõi là thắt chặt quan hệ, phối hợp chính sách, bảo vệ độc lập và chủ quyền của các nước Ả Rập. Ý tưởng về chủ nghĩa Liên Ả Rập là một phản ứng hợp lý đối với việc giải phóng thuộc địa, nhưng hiệp ước của LAS đã đưa ra một quy tắc về sau trở thành hạn chế chính của nó.

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Để thu thập được nhiều thông tin quan trọng, các cơ quan tình báo KGB và Stasi đã thành lập mạng lưới điệp viên "Casanova" (điệp viên “Romeo”). Họ là những người có sức hút đặc biệt và được huấn luyện bài bản các thủ thuật nghiệp vụ. Ở CHDC Đức, kế hoạch đào tạo này mang mật danh “Romeo”; còn ở Liên Xô, các học viên của Trường Kỹ thuật tình báo Lenin được trang bị những phương thức quyến rũ để biến tình yêu thành vũ khí lợi hại.