Cựu Phó Giám đốc CIA ra mắt cuốn sách mới về sự kiện Mùa xuân Arập

Cuốn sách có tựa đề "The Great War of Our Time: The CIA's fight against terrorism from Al-Qaeda to ISIS" (tạm dịch: "Cuộc chiến vĩ đại của thời đại chúng ta: Cuộc chiến chống khủng bố của CIA từ Al-Qaeda đến ISIS", dự kiến phát hành vào ngày 12/5 mới đây) của cựu Phó giám đốc Cục Tình báo trung ương Mỹ (CIA) Michael Morell, thì cộng đồng tình báo Mỹ đã đánh giá sai về khả năng tổ chức khủng bố Al-Qaeda có thể hưởng lợi từ bối cảnh rối loạn chính trị tại Trung Đông và nhanh chóng phục hồi sức mạnh trong khu vực sau cái chết của Osama bin Laden.

Trước đó, giới chức tình báo Mỹ cũng thừa nhận không lường trước được sự bùng nổ sự kiện Mùa xuân Arập làm sụp đổ các chính quyền ở Trung Đông và Bắc Phi. Trong cuốn sách, Michael Morell nhấn mạnh CIA càng sai lầm nghiêm trọng khi đánh giá lạc quan về sự kiện Mùa xuân Arập sẽ đánh gục Al-Qaeda.

Theo bản sao "The Great War of Our Time" mà tờ Washington Post có được trước khi cuốn sách được phát hành ngày 12/5, Michael Morell viết: "Sự kiện Mùa xuân Arập là mối lợi cho những kẻ cực đoan Hồi giáo ở khắp Trung Đông và Bắc Phi. Từ quan điểm chống khủng bố, Mùa xuân Arập đã biến thành mùa đông".

Michael Morell tại Quốc hội Mỹ, năm 2012.

Michael Morell tại Quốc hội Mỹ, năm 2012.

Michael Morell cho rằng sự đánh giá không đúng sự kiện Mùa xuân Arập là thất bại tồi tệ nhất trong lịch sử CIA. Morell viết rằng: "Chúng ta đã lơ là không tạo ra các ô cửa sổ riêng để quan sát những gì đang xảy ra và giới lãnh đạo không hề biết được cơn thủy triều sắp sửa dâng cao". Do đó, khi các chính quyền trong khu vực sụp đổ thì khả năng kiềm chế các nhánh của Al-Qaeda cũng suy yếu theo.

Hậu quả là 4 năm sau những cuộc biểu tình đầu tiên chống chính phủ của Tổng thống Zine El Abidine Ben Ali nổ ra từ ngày 18/12/2010, tổ chức Al-Qaeda cùng với các nhánh của tổ chức này đã giành được nhiều vùng lãnh thổ đồng thời tăng cường sức mạnh tại hàng loạt quốc gia như Ai Cập, Libya, Syria, Iraq và Yemen. Mới đây, giới chức chính quyền Mỹ cho rằng những cuộc xung đột được bọn cực đoan lợi dụng có thể kéo dài dai dẳng hơn 1 thập niên. Cuốn sách của Morell lật lại thời gian 30 năm phục vụ CIA của ông, đồng thời xoay quanh các sứ mạng chống khủng bố của CIA từ sau cuộc tấn công khủng bố nước Mỹ ngày 11/9/2001.

Tuy nhiên, Morell ủng hộ CIA sử dụng những biện pháp tra tấn tàn bạo đối với những nghi can khủng bố và chỉ trích cuộc điều tra của Ủy ban Tình báo Thượng viện về vấn đề này. Năm 2011 (tức 1 năm trước vụ Lãnh sự quán Mỹ ở Benghazi bị tấn công khủng bố giết chết Đại sứ Christopher Stevens), Morell bay đến thủ đô Tripoli của Libya để thúc giục chính quyền nước này tăng cường các biện pháp an ninh chống lại lực lượng Hồi giáo cực đoan trước tình trạng bạo lực lan tràn quá nghiêm trọng.

Cuốn sách cũng đề cập đến các vấn đề như hàng loạt tài liệu tình báo mật bị “người thổi còi” Edward Snowden tiết lộ và cuộc đột kích giết chết Osama bin Laden năm 2011 tại Abbottabad của Pakistan.

Ngoài ra, Morell cũng ngỏ lời xin lỗi đến cựu Ngoại trưởng Colin Powell vì những đánh giá sai lầm của CIA về chương trình vũ khí hủy diệt hàng loạt của Iraq, nhưng buộc tội cựu Phó tổng thống Dick Cheney đã gây sức ép đến các chuyên gia phân tích tình báo của CIA để tìm kiếm mối quan hệ giữa Iraq và Al-Qaeda vốn không tồn tại. Mặc dù, tổ chức cực đoan Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) có mối quan hệ với Al-Qaeda và có tham vọng chiếm cứ Iraq cũng như Syria, song Morell cho rằng hệ tư tưởng của IS mơ hồ hơn Al-Qaeda. Phần đề cập đến Mùa xuân Arập trong cuốn sách đã cung cấp một số chi tiết mới về sự thất bại của Mỹ trong nỗ lực tác động đến Ai Cập và các quốc gia khác thông qua những cuộc đàm phán "cửa sau" bí mật.

Morell cũng cho biết ông là trung gian giao tiếp giữa chính quyền Tổng thống Barack Obama và lãnh đạo tình báo Omar Suleiman của Tổng thống Ai Cập Hosni Mubarak. Cuốn sách còn tiết lộ Omar Suleiman tìm kiếm sự hỗ trợ bí mật từ CIA để ông ta có thể sống sót sau sự kiện Mùa xuân Arập và thậm chí có thể kế vị Tổng thống Mubarak - một mưu đồ tuyệt mật mà Mubarak không hề biết!

Cuốn sách "The Great War of Our Time" của Michael Morell.
Cuốn sách "The Great War of Our Time" của Michael Morell.

Michael Morell cho biết ông gửi thông điệp bí mật thúc giục Omar Suleiman thuyết phục Mubarak ra tuyên bố từ chức, đồng thời lập ra một hội đồng chuyển tiếp - một phần trong nỗ lực cuối cùng cho kế hoạch chuyển giao quyền lực trong hòa bình của CIA.

Thông điệp bí mật được soạn thảo bởi cố vấn Nhà Trắng Denis McDonough và được giới quan chức cao cấp trong Ban An ninh quốc gia của Tổng thống Obama phê chuẩn. Nhưng, cuối cùng Nhà Trắng nhận thấy mọi nỗ lực nhằm phế truất nhanh chóng Tổng thống Mubarak đã thất bại và thực tế cho thấy người này vẫn cố gắng bám lấy quyền lực tối cao. Nhưng, đến ngày 11/2/2011, Mubarak buộc phải từ chức sau 30 năm cầm quyền dưới sức ép từ giới lãnh đạo quân sự Ai Cập. Đồng thời, Omar Suleiman cũng bị ép buộc từ bỏ quyền lực và ông đã qua đời vào ngày 19/7/2012 ở tuổi 76 tại Cleveland, bang Ohio (Mỹ).

Trong suốt 33 năm phục vụ CIA, Michael Morell giữ chức phó giám đốc trong hơn 3 năm. Morell cũng 2 lần giữ chức quyền Giám đốc CIA khi Leon Panetta được bổ nhiệm vào vị trí Bộ trưởng Quốc phòng và một lần nữa sau khi David Petraeus rời khỏi chức vụ. Morell có 3 người con, thích chơi golf và tennis, đọc sách và du lịch. Morell cũng tham gia vào nhiều tổ chức từ thiện. Ngoài ra, Morell cũng nằm trong Ban giám đốc Quỹ Tưởng niệm Sĩ quan CIA.

Duy Ân (tổng hợp)

Các tin khác

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Mùa hè năm 1950, tại vĩ tuyến 38, đường phân giới giữa hai miền Triều Tiên được thiết lập sau Thế chiến II bất ngờ bùng phát cuộc khủng hoảng chiến lược. Những rạn nứt của trật tự hậu chiến tại Đông Bắc Á hiện rõ, buộc nước Mỹ phải đối diện với thách thức quyền lực của thời Chiến tranh lạnh.

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Ngày 19/6, Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki đã ký quyết định tước Huân chương Đại bàng Trắng trao tặng Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky năm 2023. Đáp lại, ông Zelensky cùng nhiều cựu tổng thống và thành viên chính phủ Ukraine đã gửi trả các huân chương do Ba Lan trao tặng. Xin trân trọng giới thiệu bài trả lời phỏng vấn của Giáo sư Lukasz Tomasz Sroka, chuyên gia về lịch sử Trung và Đông Âu, trên tờ DW, về nguyên nhân căng thẳng giữa Ba Lan - Ukraine.

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Không còn bó hẹp trong hệ thống hồ sơ chính thức, thông tin mật ngày nay có thể hiện diện ngay trong những ghi chép cá nhân tưởng như riêng tư. Vụ việc gần đây cho thấy, khi các “nhật ký công vụ” chứa nội dung nhạy cảm, việc lưu giữ, chia sẻ hoặc bảo quản không đúng quy định đều có thể trở thành nguồn phát sinh rủi ro rò rỉ thông tin.

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

Cuối thập niên 1950, khi Fidel Castro lên nắm quyền ở Cuba, Liên Xô vẫn thận trọng trong việc đánh giá chế độ mới vì hiểu biết còn hạn chế về ban lãnh đạo Cuba và lo ngại ảnh hưởng đến quan hệ với Mỹ. Tuy nhiên, sau Khủng hoảng Caribe đưa thế giới đến bờ vực chiến tranh hạt nhân, Liên Xô nhận ra những hạn chế trong hoạt động tình báo đối với Mỹ. Từ đó, GRU chuyển hướng tăng cường triển khai các lực lượng và phương tiện tình báo vô tuyến điện tử ở Cuba.

Thất bại của những “khung trời hẹp”

Thất bại của những “khung trời hẹp”

9 năm tiêu tốn khoảng 4 tỷ euro mà không một nguyên mẫu nào được chế tạo. Đó là tổng kết của chương trình máy bay chiến đấu thế hệ mới FCAS - dự án quốc phòng tham vọng nhất trong lịch sử châu Âu - khi Pháp và Đức chính thức tuyên bố khai tử nó ngày 8/6/2026. Vì sao siêu dự án này đổ vỡ?

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Bản án đối với Ahmad Abouammo được điều chỉnh một phần về mặt pháp lý. Tuy nhiên, các cáo buộc cốt lõi liên quan đến việc thu thập và chuyển giao dữ liệu người dùng vẫn tiếp tục được duy trì.

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Năm 1946, một nhóm học sinh Liên Xô đã tặng Đại sứ Mỹ tại Liên Xô William Harriman bức phù điêu quốc huy Hoa Kỳ bằng gỗ, biểu tượng của tình hữu nghị giữa hai nước trong Thế chiến II. Được treo trong phòng làm việc của Đại sứ tại Moscow suốt 7 năm, món quà tưởng như vô hại này sau đó được phát hiện là “con ngựa thành Troy”, bên trong chứa một thiết bị nghe lén tinh vi do Liên Xô chế tạo.

Kế hoạch an ninh chưa từng có cho World Cup 2026 của người Mỹ

Kế hoạch an ninh chưa từng có cho World Cup 2026 của người Mỹ

Khi trái bóng Trionda chính thức lăn trên sân vào ngày 11/6/2026, World Cup lớn nhất trong lịch sử, trải dài trên 16 thành phố thuộc 3 quốc gia Bắc Mỹ, với 48 đội tuyển và 104 trận đấu đã chính thức khai mạc. Với tư cách là quốc gia chủ nhà chính đăng cai tới 78 trận đấu, nước Mỹ đã chuẩn bị một kế hoạch an ninh lớn chưa từng có để bảo vệ an toàn cho sự kiện lần này.

“Con mắt ma” của CIA trên bầu trời Liên Xô

“Con mắt ma” của CIA trên bầu trời Liên Xô

Trong Chiến tranh lạnh, có những vũ khí không cần khai hỏa vẫn làm rung chuyển thế giới. U-2 là một trường hợp như vậy. Nó không mang bom, không tên lửa, không được thiết kế để giao chiến trên không. Thứ nguy hiểm nhất là máy ảnh, cảm biến và độ cao tưởng như ngoài tầm với của phòng không Liên Xô.

Đại tá tình báo trong vai giám đốc hãng phim

Đại tá tình báo trong vai giám đốc hãng phim

Với tiêu đề Lights, Camera, Covert Action (Ánh sáng, máy quay và hoạt động bí mật) đăng trên tạp chí Lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) trực tuyến Nga, tác giả, Đại tá KGB Stanislav Lekarev đã kể về những năm tháng hoạt động bí mật của ông tại Vương quốc Anh dưới vai giám đốc điều hành hãng phim SovExportFilm những thập niên 70 thế kỷ trước.

Nga ngăn chặn chiến dịch nghe lén điện thoại lớn nhất của tình báo Phương Tây

Nga ngăn chặn chiến dịch nghe lén điện thoại lớn nhất của tình báo Phương Tây

Trong thế kỷ XXI, những bí mật của chúng ta liên tục bị săn lùng bằng các phương tiện điện tử. Vì vậy, yêu cầu thận trọng trong phát ngôn và chia sẻ thông tin ngày càng trở nên cấp thiết. Trao đổi với phóng viên Báo “Luận chứng tuần”, Đại tá Sergey Matveev, chuyên gia an ninh mạng từng công tác tại Cơ quan An ninh Liên bang Nga, đã chia sẻ một số ý kiến về những nguy cơ mà thời đại kỹ thuật số đang đặt ra. Xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc.

Lỗ hổng của nước Anh

Lỗ hổng của nước Anh

Hai lá đơn từ chức được gửi đi gần như đồng thời của hai bộ trưởng đứng đầu lực lượng quân đội Anh hôm 11/6/2026 vừa qua không chỉ bộc lộ những bất đồng trong chính phủ. Nghiêm trọng hơn, nó đã phơi bày một lỗ hổng an ninh nghiêm trọng đe dọa vị thế của Anh trên bản đồ thế giới.

Số phận người phụ nữ ám sát hụt Tổng thống Gerald Ford

Số phận người phụ nữ ám sát hụt Tổng thống Gerald Ford

Ngày 15/1/1976, bồi thẩm đoàn tại Tòa án Liên bang khu vực Bắc California đã kết án tù chung thân đối với Sara Moore. Bản án có thể được xem là quá nghiêm khắc, bởi vì Moore không giết ai, mà chỉ thực hiện một vụ ám sát bất thành. Tuy nhiên, mục tiêu của bà ta là Tổng thống Hoa Kỳ Gerald Ford.

Bí mật về tàu ngầm Mỹ đắt giá nhất Thế chiến II

Bí mật về tàu ngầm Mỹ đắt giá nhất Thế chiến II

Ngày 10/2/1942, tàu ngầm Mỹ US Trout (SS-202) đã đánh chìm hai tàu vận tải của Nhật Bản. Thoạt nhìn, điều này dường như chẳng có gì đặc biệt, bởi trong suốt cuộc chiến ở Thái Bình Dương, có hàng trăm cuộc tấn công tương tự. Tuy nhiên, cuộc tấn công lần này được thực hiện bởi một tàu ngầm đang chở trên khoang một kho báu trị giá hàng triệu USD.

60 con thuyền trong bóng tối và sai số chết người của tình báo Ottoman

60 con thuyền trong bóng tối và sai số chết người của tình báo Ottoman

Từ Công đồng Trent đến vùng biển Lepanto, tình báo Ottoman thế kỷ XVI từng len qua những lối mà châu Âu ít nghi ngờ nhất: áo giáo sĩ, thương nhân, hải tặc, người cải đạo, tù binh được thả. Nhưng một đế chế có thể thu được rất nhiều tin tức mà vẫn thua, nếu thông tin khi về đến trung tâm quyền lực bị che khuất bởi nỗi sợ nói thật.

Đằng sau vụ bắt giữ nhân sự quốc phòng tại Ba Lan

Đằng sau vụ bắt giữ nhân sự quốc phòng tại Ba Lan

Vụ bắt giữ một nhân sự trong lĩnh vực quốc phòng tại Ba Lan công bố hôm 30/5/2026 đang đặt ra những câu hỏi về mức độ an toàn của thông tin chiến lược, nhất là trong bối cảnh chuỗi cung ứng quân sự ngày càng trở nên nhạy cảm.

“Trạm rửa tiền” của Mafia trong vỏ bọc cửa hàng kem

“Trạm rửa tiền” của Mafia trong vỏ bọc cửa hàng kem

Giữa miền Tây nước Đức, một cửa hàng kem Ý trở thành tâm điểm của chiến dịch truy quét mafia lớn nhất châu Âu. Không phải vì những tiếng súng hay một vụ giết người công khai, mà vì một thứ tinh vi hơn nhiều: dòng tiền mua bán ma túy từ Nam Mỹ được hợp thức hóa qua những doanh nghiệp bề ngoài rất bình thường.

AI và cuộc chiến quyền kiểm soát

AI và cuộc chiến quyền kiểm soát

Một cuộc kiểm thử đối với chatbot AI đã làm dấy lên những lo ngại mới về nguy cơ công nghệ này có thể bị lợi dụng để tiếp cận và phổ biến các tri thức liên quan đến vũ khí sinh học.