Cựu Phó Giám đốc CIA ra mắt cuốn sách mới về sự kiện Mùa xuân Arập

Cuốn sách có tựa đề "The Great War of Our Time: The CIA's fight against terrorism from Al-Qaeda to ISIS" (tạm dịch: "Cuộc chiến vĩ đại của thời đại chúng ta: Cuộc chiến chống khủng bố của CIA từ Al-Qaeda đến ISIS", dự kiến phát hành vào ngày 12/5 mới đây) của cựu Phó giám đốc Cục Tình báo trung ương Mỹ (CIA) Michael Morell, thì cộng đồng tình báo Mỹ đã đánh giá sai về khả năng tổ chức khủng bố Al-Qaeda có thể hưởng lợi từ bối cảnh rối loạn chính trị tại Trung Đông và nhanh chóng phục hồi sức mạnh trong khu vực sau cái chết của Osama bin Laden.

Trước đó, giới chức tình báo Mỹ cũng thừa nhận không lường trước được sự bùng nổ sự kiện Mùa xuân Arập làm sụp đổ các chính quyền ở Trung Đông và Bắc Phi. Trong cuốn sách, Michael Morell nhấn mạnh CIA càng sai lầm nghiêm trọng khi đánh giá lạc quan về sự kiện Mùa xuân Arập sẽ đánh gục Al-Qaeda.

Theo bản sao "The Great War of Our Time" mà tờ Washington Post có được trước khi cuốn sách được phát hành ngày 12/5, Michael Morell viết: "Sự kiện Mùa xuân Arập là mối lợi cho những kẻ cực đoan Hồi giáo ở khắp Trung Đông và Bắc Phi. Từ quan điểm chống khủng bố, Mùa xuân Arập đã biến thành mùa đông".

Michael Morell tại Quốc hội Mỹ, năm 2012.

Michael Morell tại Quốc hội Mỹ, năm 2012.

Michael Morell cho rằng sự đánh giá không đúng sự kiện Mùa xuân Arập là thất bại tồi tệ nhất trong lịch sử CIA. Morell viết rằng: "Chúng ta đã lơ là không tạo ra các ô cửa sổ riêng để quan sát những gì đang xảy ra và giới lãnh đạo không hề biết được cơn thủy triều sắp sửa dâng cao". Do đó, khi các chính quyền trong khu vực sụp đổ thì khả năng kiềm chế các nhánh của Al-Qaeda cũng suy yếu theo.

Hậu quả là 4 năm sau những cuộc biểu tình đầu tiên chống chính phủ của Tổng thống Zine El Abidine Ben Ali nổ ra từ ngày 18/12/2010, tổ chức Al-Qaeda cùng với các nhánh của tổ chức này đã giành được nhiều vùng lãnh thổ đồng thời tăng cường sức mạnh tại hàng loạt quốc gia như Ai Cập, Libya, Syria, Iraq và Yemen. Mới đây, giới chức chính quyền Mỹ cho rằng những cuộc xung đột được bọn cực đoan lợi dụng có thể kéo dài dai dẳng hơn 1 thập niên. Cuốn sách của Morell lật lại thời gian 30 năm phục vụ CIA của ông, đồng thời xoay quanh các sứ mạng chống khủng bố của CIA từ sau cuộc tấn công khủng bố nước Mỹ ngày 11/9/2001.

Tuy nhiên, Morell ủng hộ CIA sử dụng những biện pháp tra tấn tàn bạo đối với những nghi can khủng bố và chỉ trích cuộc điều tra của Ủy ban Tình báo Thượng viện về vấn đề này. Năm 2011 (tức 1 năm trước vụ Lãnh sự quán Mỹ ở Benghazi bị tấn công khủng bố giết chết Đại sứ Christopher Stevens), Morell bay đến thủ đô Tripoli của Libya để thúc giục chính quyền nước này tăng cường các biện pháp an ninh chống lại lực lượng Hồi giáo cực đoan trước tình trạng bạo lực lan tràn quá nghiêm trọng.

Cuốn sách cũng đề cập đến các vấn đề như hàng loạt tài liệu tình báo mật bị “người thổi còi” Edward Snowden tiết lộ và cuộc đột kích giết chết Osama bin Laden năm 2011 tại Abbottabad của Pakistan.

Ngoài ra, Morell cũng ngỏ lời xin lỗi đến cựu Ngoại trưởng Colin Powell vì những đánh giá sai lầm của CIA về chương trình vũ khí hủy diệt hàng loạt của Iraq, nhưng buộc tội cựu Phó tổng thống Dick Cheney đã gây sức ép đến các chuyên gia phân tích tình báo của CIA để tìm kiếm mối quan hệ giữa Iraq và Al-Qaeda vốn không tồn tại. Mặc dù, tổ chức cực đoan Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) có mối quan hệ với Al-Qaeda và có tham vọng chiếm cứ Iraq cũng như Syria, song Morell cho rằng hệ tư tưởng của IS mơ hồ hơn Al-Qaeda. Phần đề cập đến Mùa xuân Arập trong cuốn sách đã cung cấp một số chi tiết mới về sự thất bại của Mỹ trong nỗ lực tác động đến Ai Cập và các quốc gia khác thông qua những cuộc đàm phán "cửa sau" bí mật.

Morell cũng cho biết ông là trung gian giao tiếp giữa chính quyền Tổng thống Barack Obama và lãnh đạo tình báo Omar Suleiman của Tổng thống Ai Cập Hosni Mubarak. Cuốn sách còn tiết lộ Omar Suleiman tìm kiếm sự hỗ trợ bí mật từ CIA để ông ta có thể sống sót sau sự kiện Mùa xuân Arập và thậm chí có thể kế vị Tổng thống Mubarak - một mưu đồ tuyệt mật mà Mubarak không hề biết!

Cuốn sách "The Great War of Our Time" của Michael Morell.
Cuốn sách "The Great War of Our Time" của Michael Morell.

Michael Morell cho biết ông gửi thông điệp bí mật thúc giục Omar Suleiman thuyết phục Mubarak ra tuyên bố từ chức, đồng thời lập ra một hội đồng chuyển tiếp - một phần trong nỗ lực cuối cùng cho kế hoạch chuyển giao quyền lực trong hòa bình của CIA.

Thông điệp bí mật được soạn thảo bởi cố vấn Nhà Trắng Denis McDonough và được giới quan chức cao cấp trong Ban An ninh quốc gia của Tổng thống Obama phê chuẩn. Nhưng, cuối cùng Nhà Trắng nhận thấy mọi nỗ lực nhằm phế truất nhanh chóng Tổng thống Mubarak đã thất bại và thực tế cho thấy người này vẫn cố gắng bám lấy quyền lực tối cao. Nhưng, đến ngày 11/2/2011, Mubarak buộc phải từ chức sau 30 năm cầm quyền dưới sức ép từ giới lãnh đạo quân sự Ai Cập. Đồng thời, Omar Suleiman cũng bị ép buộc từ bỏ quyền lực và ông đã qua đời vào ngày 19/7/2012 ở tuổi 76 tại Cleveland, bang Ohio (Mỹ).

Trong suốt 33 năm phục vụ CIA, Michael Morell giữ chức phó giám đốc trong hơn 3 năm. Morell cũng 2 lần giữ chức quyền Giám đốc CIA khi Leon Panetta được bổ nhiệm vào vị trí Bộ trưởng Quốc phòng và một lần nữa sau khi David Petraeus rời khỏi chức vụ. Morell có 3 người con, thích chơi golf và tennis, đọc sách và du lịch. Morell cũng tham gia vào nhiều tổ chức từ thiện. Ngoài ra, Morell cũng nằm trong Ban giám đốc Quỹ Tưởng niệm Sĩ quan CIA.

Duy Ân (tổng hợp)

Các tin khác

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Cuộc đối đầu quân sự giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran đang là tâm điểm thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế; song những diễn biến thực sự lại luôn bị che phủ bởi bức màn bí mật. Để làm sáng tỏ những góc khuất trong cuộc chiến tranh tình báo âm thầm tại khu vực đầy biến động này, phóng viên tờ “Argumenty Nedeli” (Luận cứ trong tuần của Nga) đã có cuộc trao đổi với chuyên gia về Trung Đông, Trung tá tình báo Nga Aleksandr Voronin.

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Hoạt động tình báo luôn là động lực thúc đẩy sự đổi mới và các phát minh mang tính đột phá. Trong những năm 1960-1970, các cơ quan tình báo trên thế giới đã tạo ra một khối lượng công nghệ khổng lồ phục vụ cho Chiến tranh Lạnh. Nhiều công nghệ gián điệp được phát triển và sử dụng trong thế kỷ XX hiện vẫn được giữ bí mật. Nhưng ngay cả những gì đã biết cũng đủ khiến người ta phải ngạc nhiên.

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Vụ nổ súng tại bữa tiệc tối dành cho các phóng viên Nhà Trắng chỉ là một trong chuỗi các sự kiện an ninh có liên quan đến Tổng thống Trump kể từ năm 2024.

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Không cần tiếp cận trực diện, mạng lưới thu thập thông tin có thể khởi nguồn từ những tương tác dân sự tưởng chừng vô hại. Vụ việc tại Philippines cho thấy phương thức hoạt động ngày càng tinh vi, khó nhận diện trong môi trường an ninh phức tạp.

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Mỹ và Iran đang “đấu phong tỏa” giữa lúc bế tắc trong đàm phán tiếp tục kéo dài - theo đó Mỹ ra sức phong tỏa các cảng biển Iran để buộc nước này xuống thang trong đàm phán, còn Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn 14 ngày và tuyên bố tiếp tục đóng eo biển Hormuz.

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch phá hoại do cơ quan tình báo quân đội Israel (Aman) tổ chức vào tháng 7/1954 đã thất bại thảm hại. Được xây dựng trên những toan tính thực dụng và chiến thuật phi đạo đức mang tên “hành động dưới màu cờ giả”, chiến dịch này cuối cùng trở nên phản tác dụng đối với chính những kẻ chủ mưu, đồng thời để lại nhiều tranh cãi lớn trong lịch sử ngành tình báo thế giới.

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Cuối thế kỷ XIX, trong suốt hơn 10 năm, nước Pháp tin rằng, Hội Tam Điểm là một tổ chức thờ quỷ với những bí mật đen tối đang bị phanh phui. Nhưng đến năm 1897, người dựng nên toàn bộ câu chuyện ấy công khai thú nhận: từ nhân chứng, tài liệu đến các nghi lễ gây rúng động, tất cả đều là giả. Cú lừa của Léo Taxil vì thế không chỉ là một scandal thế kỷ, mà còn là một minh chứng cho thấy niềm tin xã hội có thể bị dẫn dắt như thế nào.

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Nguy cơ một cuộc khủng hoảng lương thực mới đang bùng nổ khi chỉ số giá lương thực toàn cầu quay đầu tăng tháng thứ hai liên tiếp. Trong bối cảnh xung đột Trung Đông bóp nghẹt nguồn cung phân bón và một “siêu El Nino” được dự báo sẽ tàn phá các vựa lúa lớn nhất hành tinh thời gian tới, liệu chúng ta có thể làm gì để ngăn lại một thảm họa?

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Đầu tháng 10/2017, tại Âu Mỹ người ta đồng loạt phát hành ấn phẩm "King of Spies: The Dark Reign of America’s Spymaster in Korea" (tạm dịch: Vua gián điệp: Thời kỳ suy tàn của trùm tình báo Mỹ tại Triều Tiên) của nhà văn Blaine Harden. Sách mô tả Donald Nichols là “điệp viên giỏi nhất vùng Viễn Đông” hay chiến binh “cuộc chiến một người”.

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Tháng 3 năm nay, tại phiên điều trần trước Ủy ban Tình báo Thượng viện Mỹ, Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard đã trình bày báo cáo “Đánh giá mối đe dọa thường niên” của cộng đồng tình báo nước này. Sau đây, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu một số phân tích và nhận định của Đại tá tình báo Igor Orlov, người từng phục vụ trong hàng ngũ KGB, về các nội dung trọng tâm của bản báo cáo này.

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

Đầu tháng 2/2026, Hiệp ước về cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược giữa Mỹ và Nga (Hiệp ước New START) đã chính thức hết hạn mà không có thỏa thuận mới nào được ký kết. New START là trở ngại cuối cùng đối với một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân tiềm tàng giữa Moscow và Washington. Tuy nhiên, theo chuyên gia về chính sách hạt nhân Nicole Grajewski, Nga hiện không đủ nguồn lực để sản xuất hàng loạt các loại vũ khí chiến lược mới.

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Tạp chí trực tuyến Kho lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) của Nga vừa cập nhật vụ án được CIA giải mật theo Đạo luật tiết lộ thông tin, có liên quan đến nữ điệp viên CIA Martha Peterson bị bắt quả tang cùng với điệp viên hai mang của KGB.

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

Khi chiến trường thực địa bị chi phối bởi hỏa lực và không kích, một dạng xung đột khác cũng đã hình thành trong không gian số. Cuộc chiến Cyber warfare (chiến tranh mạng) đã chính thức khai hỏa, đang biến những cơ sở hạ tầng trọng yếu tại Mỹ, Israel và Iran thành những mục tiêu bị tấn công không ngừng nghỉ .

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

Trong bối cảnh các nền kinh tế ngày càng phụ thuộc vào hạ tầng số, báo cáo rủi ro thường niên của hãng bảo hiểm Allianz công bố đầu năm 2026 một lần nữa khẳng định nguy cơ đến từ môi trường mạng. Giờ đây, các sự cố an ninh mạng không chỉ là câu chuyện kỹ thuật mà đã trở thành vấn đề sống còn của nền kinh tế toàn cầu, đặt ra áp lực chưa từng có lên các lực lượng bảo vệ không gian mạng.

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập (LAS) được thành lập ngày 22/3/1945 tại Cairo. Dựa trên Nghị định thư Alexandria năm 1944, LAS tuyên bố mục tiêu cốt lõi là thắt chặt quan hệ, phối hợp chính sách, bảo vệ độc lập và chủ quyền của các nước Ả Rập. Ý tưởng về chủ nghĩa Liên Ả Rập là một phản ứng hợp lý đối với việc giải phóng thuộc địa, nhưng hiệp ước của LAS đã đưa ra một quy tắc về sau trở thành hạn chế chính của nó.

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Để thu thập được nhiều thông tin quan trọng, các cơ quan tình báo KGB và Stasi đã thành lập mạng lưới điệp viên "Casanova" (điệp viên “Romeo”). Họ là những người có sức hút đặc biệt và được huấn luyện bài bản các thủ thuật nghiệp vụ. Ở CHDC Đức, kế hoạch đào tạo này mang mật danh “Romeo”; còn ở Liên Xô, các học viên của Trường Kỹ thuật tình báo Lenin được trang bị những phương thức quyến rũ để biến tình yêu thành vũ khí lợi hại.