Cựu Phó Giám đốc CIA ra mắt cuốn sách mới về sự kiện Mùa xuân Arập

Cuốn sách có tựa đề "The Great War of Our Time: The CIA's fight against terrorism from Al-Qaeda to ISIS" (tạm dịch: "Cuộc chiến vĩ đại của thời đại chúng ta: Cuộc chiến chống khủng bố của CIA từ Al-Qaeda đến ISIS", dự kiến phát hành vào ngày 12/5 mới đây) của cựu Phó giám đốc Cục Tình báo trung ương Mỹ (CIA) Michael Morell, thì cộng đồng tình báo Mỹ đã đánh giá sai về khả năng tổ chức khủng bố Al-Qaeda có thể hưởng lợi từ bối cảnh rối loạn chính trị tại Trung Đông và nhanh chóng phục hồi sức mạnh trong khu vực sau cái chết của Osama bin Laden.

Trước đó, giới chức tình báo Mỹ cũng thừa nhận không lường trước được sự bùng nổ sự kiện Mùa xuân Arập làm sụp đổ các chính quyền ở Trung Đông và Bắc Phi. Trong cuốn sách, Michael Morell nhấn mạnh CIA càng sai lầm nghiêm trọng khi đánh giá lạc quan về sự kiện Mùa xuân Arập sẽ đánh gục Al-Qaeda.

Theo bản sao "The Great War of Our Time" mà tờ Washington Post có được trước khi cuốn sách được phát hành ngày 12/5, Michael Morell viết: "Sự kiện Mùa xuân Arập là mối lợi cho những kẻ cực đoan Hồi giáo ở khắp Trung Đông và Bắc Phi. Từ quan điểm chống khủng bố, Mùa xuân Arập đã biến thành mùa đông".

Michael Morell tại Quốc hội Mỹ, năm 2012.

Michael Morell tại Quốc hội Mỹ, năm 2012.

Michael Morell cho rằng sự đánh giá không đúng sự kiện Mùa xuân Arập là thất bại tồi tệ nhất trong lịch sử CIA. Morell viết rằng: "Chúng ta đã lơ là không tạo ra các ô cửa sổ riêng để quan sát những gì đang xảy ra và giới lãnh đạo không hề biết được cơn thủy triều sắp sửa dâng cao". Do đó, khi các chính quyền trong khu vực sụp đổ thì khả năng kiềm chế các nhánh của Al-Qaeda cũng suy yếu theo.

Hậu quả là 4 năm sau những cuộc biểu tình đầu tiên chống chính phủ của Tổng thống Zine El Abidine Ben Ali nổ ra từ ngày 18/12/2010, tổ chức Al-Qaeda cùng với các nhánh của tổ chức này đã giành được nhiều vùng lãnh thổ đồng thời tăng cường sức mạnh tại hàng loạt quốc gia như Ai Cập, Libya, Syria, Iraq và Yemen. Mới đây, giới chức chính quyền Mỹ cho rằng những cuộc xung đột được bọn cực đoan lợi dụng có thể kéo dài dai dẳng hơn 1 thập niên. Cuốn sách của Morell lật lại thời gian 30 năm phục vụ CIA của ông, đồng thời xoay quanh các sứ mạng chống khủng bố của CIA từ sau cuộc tấn công khủng bố nước Mỹ ngày 11/9/2001.

Tuy nhiên, Morell ủng hộ CIA sử dụng những biện pháp tra tấn tàn bạo đối với những nghi can khủng bố và chỉ trích cuộc điều tra của Ủy ban Tình báo Thượng viện về vấn đề này. Năm 2011 (tức 1 năm trước vụ Lãnh sự quán Mỹ ở Benghazi bị tấn công khủng bố giết chết Đại sứ Christopher Stevens), Morell bay đến thủ đô Tripoli của Libya để thúc giục chính quyền nước này tăng cường các biện pháp an ninh chống lại lực lượng Hồi giáo cực đoan trước tình trạng bạo lực lan tràn quá nghiêm trọng.

Cuốn sách cũng đề cập đến các vấn đề như hàng loạt tài liệu tình báo mật bị “người thổi còi” Edward Snowden tiết lộ và cuộc đột kích giết chết Osama bin Laden năm 2011 tại Abbottabad của Pakistan.

Ngoài ra, Morell cũng ngỏ lời xin lỗi đến cựu Ngoại trưởng Colin Powell vì những đánh giá sai lầm của CIA về chương trình vũ khí hủy diệt hàng loạt của Iraq, nhưng buộc tội cựu Phó tổng thống Dick Cheney đã gây sức ép đến các chuyên gia phân tích tình báo của CIA để tìm kiếm mối quan hệ giữa Iraq và Al-Qaeda vốn không tồn tại. Mặc dù, tổ chức cực đoan Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) có mối quan hệ với Al-Qaeda và có tham vọng chiếm cứ Iraq cũng như Syria, song Morell cho rằng hệ tư tưởng của IS mơ hồ hơn Al-Qaeda. Phần đề cập đến Mùa xuân Arập trong cuốn sách đã cung cấp một số chi tiết mới về sự thất bại của Mỹ trong nỗ lực tác động đến Ai Cập và các quốc gia khác thông qua những cuộc đàm phán "cửa sau" bí mật.

Morell cũng cho biết ông là trung gian giao tiếp giữa chính quyền Tổng thống Barack Obama và lãnh đạo tình báo Omar Suleiman của Tổng thống Ai Cập Hosni Mubarak. Cuốn sách còn tiết lộ Omar Suleiman tìm kiếm sự hỗ trợ bí mật từ CIA để ông ta có thể sống sót sau sự kiện Mùa xuân Arập và thậm chí có thể kế vị Tổng thống Mubarak - một mưu đồ tuyệt mật mà Mubarak không hề biết!

Cuốn sách "The Great War of Our Time" của Michael Morell.
Cuốn sách "The Great War of Our Time" của Michael Morell.

Michael Morell cho biết ông gửi thông điệp bí mật thúc giục Omar Suleiman thuyết phục Mubarak ra tuyên bố từ chức, đồng thời lập ra một hội đồng chuyển tiếp - một phần trong nỗ lực cuối cùng cho kế hoạch chuyển giao quyền lực trong hòa bình của CIA.

Thông điệp bí mật được soạn thảo bởi cố vấn Nhà Trắng Denis McDonough và được giới quan chức cao cấp trong Ban An ninh quốc gia của Tổng thống Obama phê chuẩn. Nhưng, cuối cùng Nhà Trắng nhận thấy mọi nỗ lực nhằm phế truất nhanh chóng Tổng thống Mubarak đã thất bại và thực tế cho thấy người này vẫn cố gắng bám lấy quyền lực tối cao. Nhưng, đến ngày 11/2/2011, Mubarak buộc phải từ chức sau 30 năm cầm quyền dưới sức ép từ giới lãnh đạo quân sự Ai Cập. Đồng thời, Omar Suleiman cũng bị ép buộc từ bỏ quyền lực và ông đã qua đời vào ngày 19/7/2012 ở tuổi 76 tại Cleveland, bang Ohio (Mỹ).

Trong suốt 33 năm phục vụ CIA, Michael Morell giữ chức phó giám đốc trong hơn 3 năm. Morell cũng 2 lần giữ chức quyền Giám đốc CIA khi Leon Panetta được bổ nhiệm vào vị trí Bộ trưởng Quốc phòng và một lần nữa sau khi David Petraeus rời khỏi chức vụ. Morell có 3 người con, thích chơi golf và tennis, đọc sách và du lịch. Morell cũng tham gia vào nhiều tổ chức từ thiện. Ngoài ra, Morell cũng nằm trong Ban giám đốc Quỹ Tưởng niệm Sĩ quan CIA.

Duy Ân (tổng hợp)

Các tin khác

Dòng tiền bẩn và cuộc rượt đuổi không cân sức

Dòng tiền bẩn và cuộc rượt đuổi không cân sức

Một báo cáo mới từ Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) xác nhận con số gây sốc khi mỗi năm có hơn 6.000 tỷ USD tiền bẩn được “rửa” trên phạm vi toàn cầu. Đằng sau con số khổng lồ ấy, một vấn đề đáng lo ngại là hệ thống tài chính thế giới đang bị bào mòn bởi một thế hệ tội phạm mới được trang bị trí tuệ nhân tạo, sử dụng tiền mã hóa và những kẽ hở pháp lý xuyên biên giới.

Bóc tách mạng lưới do thám cộng đồng tại Anh

Bóc tách mạng lưới do thám cộng đồng tại Anh

Một sĩ quan Lực lượng Biên phòng Anh cùng một quan chức thương mại Hồng Kông tại London đã bị tòa án kết tội liên quan hoạt động gián điệp và theo dõi những người bất đồng chính kiến dưới vỏ bọc “cảnh sát ngầm”.

Bí ẩn “nữ thánh chiến”

Bí ẩn “nữ thánh chiến”

Trong nhiều năm, phụ nữ trong các tổ chức thánh chiến thường được nhìn nhận như “cô dâu thánh chiến”, họ vừa đảm nhiệm hậu cần hoặc thực hiện đánh bom liều chết. Tuy nhiên, hiện nay cách nhìn này không còn chính xác.

Điệp viên Lovchikov và cuộc “hội ngộ bất ngờ” ở Rotterdam

Điệp viên Lovchikov và cuộc “hội ngộ bất ngờ” ở Rotterdam

Thượng úy Vasily Lovchikov bất ngờ nhận lệnh triệu tập tới sở chỉ huy quân đoàn ở Blagoveschensk. Tại đây, ông có cuộc gặp riêng với một đại tá hải quân, người được cho là phái viên của Tổng cục Tình báo Bộ Tổng tham mưu (GRU) từ Moscow đến để tuyển chọn nhân sự cho Học viện Ngoại giao Quân sự. Trước sự ngỡ ngàng của Vasily về cơ hội đào tạo và làm việc ở nước ngoài, vị đại tá trực tiếp đưa ra lời đề nghị mời ông tham gia kỳ thi tuyển sinh.

Oleg Lyalin: Điệp viên KGB và vụ đào tẩu làm rung chuyển London

Oleg Lyalin: Điệp viên KGB và vụ đào tẩu làm rung chuyển London

Một cuộc tình, một vụ bắt giữ vì lái xe trong lúc say rượu và quyết định đào tẩu của một sĩ quan KGB đã dẫn tới một trong những vụ trục xuất nhân viên tình báo lớn nhất thời Chiến tranh Lạnh. Tháng 9/1971, Anh trục xuất 105 quan chức Liên Xô bị nghi hoạt động tình báo; Moscow đáp trả bằng việc trục xuất 18 nhân viên ngoại giao Anh. Nhưng đằng sau vụ bê bối tưởng như bắt đầu từ một cuộc say rượu ấy là cả một chiến dịch phản gián đã được MI5 chuẩn bị từ nhiều năm trước.

Jos Leijdekkers- Kẻ làm chao đảo hai châu lục

Jos Leijdekkers- Kẻ làm chao đảo hai châu lục

Dư luận quốc tế vẫn còn xôn xao trước tin Ủy ban Châu Âu (EC) ngừng mọi hoạt động viện trợ Sierra Leone từ ngày 1-10-2026. Trước đó Liên minh Châu Âu (EU) có kế hoạch viện trợ quốc gia Tây Phi 18 triệu euro vào năm 2026 và 20,5 triệu euro vào năm 2027. Lý do được EC đưa ra là chính phủ Sierra Leone từ chối trục xuất ông trùm ma túy Jos Leijdekkers về Hà Lan.

Con đường biến bác sĩ trẻ trở thành “siêu trộm”

Con đường biến bác sĩ trẻ trở thành “siêu trộm”

Sau khi đột nhập liên tiếp 3 tiệm vàng lấy trộm tài sản có trị giá hơn 5 tỷ đồng, Nguyễn Duy Nhật (sinh năm 1966, trú tại phường Thanh Thủy, TP Huế, thời điểm gây án là bác sĩ khoa Đột quỵ, Bệnh viện Trung ương Huế) mới sa lưới Công an. Nhìn lại hành trình đột nhập 3 tiệm vàng để lấy trộm tài sản, mới thấy được vị bác sĩ đã lên kế hoạch từng chi tiết và phương thức, thủ đoạn như những tên “siêu trộm” chuyên nghiệp…

Hải quân Anh sử dụng tàu bẫy trong Thế chiến I và II

Hải quân Anh sử dụng tàu bẫy trong Thế chiến I và II

Trong Thế chiến thứ nhất, người Anh đã sử dụng các tàu bẫy để chống lại tàu ngầm Đức. Bước sang Thế chiến thứ hai, Bộ Hải quân Anh quyết định khôi phục chiến thuật này. Liệu đây có phải là một quyết định sáng suốt? Câu trả lời đã được thể hiện qua trận hải chiến diễn ra vào ngày 29/6/1940 giữa một tàu ngầm Đức và một tàu bẫy của Anh.

Scientology và cộng đồng tình báo Mỹ

Scientology và cộng đồng tình báo Mỹ

Từ lâu, dư luận biết khá nhiều về mối quan hệ đặc biệt giữa Giáo hội Scientology với cộng đồng tình báo Mỹ. Sâu xa Scientology còn có mối quan hệ phức tạp, bí mật với giới quyền lực và bộ máy tình báo phương Tây. Chủ đề đặc biệt này vừa được tạp chí trực tuyến Nga Lưu trữ Lịch sử gián điệp (EAH) cập nhật.

Những dấu vết trong nghi án tình báo Anh

Những dấu vết trong nghi án tình báo Anh

Điều gì đã khiến những liên lạc, thông tin về mục tiêu và các bước chuẩn bị bị cáo buộc trở thành đầu mối của một cuộc điều tra an ninh? Vụ truy tố Joshua Cammidge đang làm lộ những dấu vết dẫn tới một mắt xích trong nghi án tình báo tại Anh.

Leonid Shevchenko - điệp viên hai mang ba lần phản bội Tổ quốc

Leonid Shevchenko - điệp viên hai mang ba lần phản bội Tổ quốc

Trung tâm Quan hệ Công chúng thuộc Cơ quan An ninh Liên bang Nga (FSB) vừa công bố các tài liệu đã được giải mật của Cục An ninh Liên bang Nga tỉnh Kursk, liên quan đến hồ sơ vụ án hình sự đối với Leonid Shevchenko, sinh năm 1922, kẻ bị kết án về tội phản quốc trong những năm chiến tranh và tội hoạt động gián điệp sau chiến tranh.

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Kể từ khi Chiến tranh lạnh kết thúc, khả năng tác chiến chống tàu ngầm của Khối quân sự NATO đã suy yếu đáng kể do việc giảm đầu tư và thay đổi ưu tiên. Tuy nhiên, trước sự gia tăng các cuộc tuần tra bằng tàu ngầm của Nga - đặc biệt là các tàu lớp Borei và Yasen tiên tiến - gần biên giới các nước NATO và ở các vùng biển chiến lược như Biển Baltic, Bắc Cực, Bắc Đại Tây Dương và Địa Trung Hải đã khiến các đồng minh châu Âu lo ngại.

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Cách đây hơn 65 năm, rạng sáng ngày 24/1/1961, một vụ tai nạn máy bay kinh hoàng diễn ra, khiến máy bay ném bom B-52 của Không quân Mỹ (USAF) văng ra hai trái bom nhiệt hạch xuống North Carolina nhưng chưa kích nổ. Sự may mắn tình cờ này đã cứu nước Mỹ khỏi thảm họa “gậy ông đập lưng ông”.

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Khuôn viên Nhà Trắng, Washington D.C., một ngày cuối tháng 7/1921. Trong bức ảnh chụp chính thức hôm đó, một người đàn ông trong lễ phục trắng đứng cạnh một người phụ nữ được báo chí Mỹ khi đó gọi là Công chúa Fatima của Afghanistan và đoàn tùy tùng, ngay sau cuộc tiếp kiến Tổng thống Warren G. Harding. Trên ngực người đàn ông ấy lấp lánh những tấm huân chương. Bức ảnh nhanh chóng xuất hiện trên báo chí Mỹ. Ít lâu sau, một lá thư khiếu nại gửi tới Bộ Ngoại giao Mỹ bắt đầu kéo sập vai diễn ấy. Người đàn ông trong ảnh không giữ bất kỳ chức vụ nào ở bộ trên, mà chỉ là một kẻ giả danh đến từ Brooklyn, chưa học xong trung học.

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Tháng 10/2001, Mỹ cùng các đồng minh mở chiến dịch quân sự tại Afghanistan với mục tiêu truy quét Al-Qaeda và buộc Taliban giao nộp Osama bin Laden. Chỉ trong vài tuần, chính quyền Taliban sụp đổ, Kabul thất thủ. Nhưng chiến thắng đấy không khép lại cuộc chiến. 20 năm sau, khi quân đội Mỹ và NATO rời Afghanistan, Taliban trở lại thủ đô. Từ một chiến dịch chống khủng bố có mục tiêu tương đối rõ, Washington đã bước vào cuộc chiến kéo dài hai thập niên. Vì sao một lực lượng từng bị đánh bật khỏi quyền lực lại có thể trở lại sau 20 năm?

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Đây là cuộc phỏng vấn đặc biệt diễn ra ngày 20/12/2009 giữa Anh hùng, Đại tá KGB Aleksei M. Kozlov với tờ Izvestia của Nga về hoạt động quy mô toàn cầu của “Cục S” hay còn gọi là “Cục tình báo bất hợp pháp” trong thời gian Chiến tranh Lạnh.

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Tháng 5/2026, tờ The New York Times (NYT) khẳng định rằng Israel và Mỹ có kế hoạch thay đổi chế độ tại Iran - và cựu Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad sẽ là người lên lãnh đạo đất nước. Vào thời điểm đó, bài báo nghe có vẻ khá hoang đường. Nhưng mới đây, NYT đã tiến xa hơn nhiều. Trong một bài phóng sự điều tra mới, các nhà báo của NYT đã kể lại câu chuyện về chiến dịch kéo dài nhiều năm của tình báo Israel nhằm tiếp cận ông Ahmadinejad.

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Ngày 17/7/1944 đã xảy ra một thảm họa tồi tệ nhất trên đất Mỹ trong thời kỳ Thế chiến II. Mặc dù các cuộc điều tra không thể xác định được thủ phạm, nhưng rõ ràng một trong những nguyên nhân chính gây ra biến cố đã cướp đi sinh mạng của hàng trăm người này chính là chế độ phân biệt chủng tộc trong Lực lượng Hải quân Mỹ.