Cuộc nội chiến Ethiopia và an ninh vùng Sừng châu Phi

Sau hơn một năm giao chiến với quân đội chính phủ và chịu nhiều thương vong, giờ đây Mặt trận Giải phóng nhân dân Tigray (TPLF) đã được tiếp thêm sức mạnh với sự hợp lực của 8 nhóm chống chính phủ khác, trong đó có các nhóm như Quân đội Giải phóng Oromo (OLA), Quân đội Giải phóng nhân dân Gambella (GPLA).

Việc 8 nhóm tham gia cùng TPLF tạo thành một liên minh mới chống chính phủ của Thủ tướng Abiy Ahmed có tên gọi là Mặt trận Thống nhất các lực lượng Liên hiệp và Liên bang Ethiopia (UFEFCF). Các đại diện của 9 nhóm đã họp công bố sự ra đời vào ngày 5-11 tại câu lạc bộ Báo chí quốc gia ở Washington.

Cựu Ngoại trưởng Ethiopia Berhane Gebre-Christos đại diện cho TPLF tuyên bố các nhóm của Ethiopia liên minh lại với nhau vì cùng chung mục tiêu lật ngược tình thế chiến tranh tàn khốc do Thủ tướng Abiy Ahmed khởi xướng và cho quân đội hợp sức với nước láng giềng phía Bắc là Eritrea tấn công càn quét vùng Tigray. UFEFCF ra tuyên bố chung, nêu rõ sẽ tiến hành cuộc chiến lật đổ chính quyền của Thủ tướng Abiy Ahmed bằng nhiều hình thức, từ chính trị cho đến quân sự, đồng thời kêu gọi chính quyền của Tổng thống Mỹ Joe Biden ủng hộ họ trong cuộc chiến này. UFEFCF cũng thúc giục cộng đồng thế giới và Liên Hiệp Quốc sớm có hành động thích hợp trước khi Ethiopia bùng nổ cuộc nội chiến tàn khốc, đe dọa an ninh cả khu vực Sừng châu Phi.

Cuộc nội chiến Ethiopia và an ninh vùng Sừng châu Phi -0
Lực lượng Tigray ở miền Bắc Ethiopia.

Sự kiện 9 nhóm hợp nhất thành lập liên minh UFEFCF diễn ra vài ngày sau khi quân đội TPLF đánh chiếm 2 thị trấn cách thủ đô Addis Ababa khoảng 250 km về phía Đông Bắc trên đường tiến quân về thủ đô của nhóm này. Tình hình này khiến Chính phủ Ethiopia phải tuyên bố tình trạng khẩn cấp và kêu gọi người dân cầm súng chống lại quân đội TPLF và người sắc tộc Tigray.

Các nhà phân tích cho rằng liên minh mới UFEFCF đang tạo áp lực chính trị lên chính phủ của Thủ tướng Abiy Ahmed. Nhà phân tích William Davison của Nhóm phân tích khủng hoảng quốc tế (ICG) cho rằng liên minh mới ra đời là dấu hiệu thay đổi cán cân chính trị ở Ethiopia. Thực tế cho thấy Thủ tướng Abiy Ahmed đang đối mặt sự phản đối bằng quân sự của không chỉ người Tigray mà ở nhiều vùng khác nhau trên đất nước Ethiopia. Các nhà phân tích nhận định: Trường hợp có sự gãy đổ trong đảng cầm quyền hay một sự chuyển dịch quyền lực ở Addis Ababa thì các nhóm quân sự này sẽ đóng vai trò then chốt tại các vùng cát cứ khi Ethiopia trải qua giai đoạn chuyển tiếp.

Tuy nhiên, giới phân tích cũng chưa nắm chắc sức mạnh thực sự của liên minh mới này ra sao. Bởi, ngoại trừ TPLF và 2 nhóm OLA và GPLA, một số nhóm khác không có lực lượng chiến đấu đủ mạnh, còn các nhóm chính trị lại không có chương trình hành động rõ ràng.

Trong khi đó, Thủ tướng Abiy nhận được sự ủng hộ từ các nhóm sắc tộc Amhara và Oromo. Đất nước Ethiopia là một tập hợp của ít nhất 80 nhóm sắc tộc và 10 chính quyền khu vực, luôn xung đột, chia rẽ về đất đai, lịch sử, ngôn ngữ và sự cân bằng quyền lực giữa chính phủ liên bang và các khu vực. Bên cạnh người sắc tộc Tigray, liên minh UFEFCF còn bao gồm đại diện cho các nhóm sắc tộc Oromo, Somalia, Gambella và Sidama,...

Việc TPLF đứng đầu liên minh UFEFCF chống Chính phủ Ethiopia có thể sẽ khiến nhiều người Ethiopia xa lánh. Ngày 5-11, các cuộc biểu tình phản đối TPLF đã được tổ chức tại Addis Ababa và các thành phố khác của Ethiopia. Tổng chưởng lý Ethioippia Gedion Timothewos cho rằng, TPLF “không được ai ưa thích” và nói rằng nhóm này cũng như các thành viên khác của liên minh mới sẽ “không thể tiếp nhận một Ethiopia mà ở đó họ không biết gì cả”.

Trong gần 3 thập niên, bắt đầu từ năm 1991, TPLF là lực lượng chính trị thống trị ở Ethiopia và đã bóp nghẹt quyền tự do ngôn luận, giam giữ các nhà báo và đàn áp những người bất đồng chính kiến. Ảnh hưởng của TPLF bắt đầu suy yếu khi ông Abiy Ahmed lên nắm quyền vào năm 2018 với lời hứa sẽ phân phối quyền lực và nguồn lực một cách bình đẳng. Ông Abiy Ahmed đã loại bỏ nhiều quan chức chính phủ người Tigray.

Tháng 11-2020, xung đột quân sự bắt đầu bùng nổ với việc Thủ tướng Abiy Ahmed cho quân đội tấn công vùng Tigray sau khi đưa ra cáo buộc nhóm TPLF đột kích vào một doanh trại quân đội chính phủ. Kể từ đó, cuộc chiến trả đũa qua lại giữa quân đội Chính phủ Ethiopia và quân đội Tigray liên tục leo thang, gây thương vong cho hàng chục ngàn người, trong đó có nhiều dân thường, chủ yếu là người Tigray.

Đầu năm nay, Chính phủ Ethiopia liên kết với nước láng giềng Eritrea ở phía Bắc, giáp Tigray, tạo nên gọng kìm nhằm bóp nghẹt lực lượng của TPLF. Cần biết rằng, khi TPLF nắm quyền lãnh đạo đất nước giai đoạn trước năm 2018, Ethiopia từng có cuộc chiến tranh biên giới với Eritrea kéo dài nhiều năm. Vì mối thâm thù cũ mà Eritrea sẵn sàng hợp tác chống TPLF. Điều này gây ra tình trạng nhiều dân thường Tigray bị hãm hiếp, giết hại.

Báo cáo mới nhất của Liên Hiệp Quốc đã đưa ra nhiều vụ việc vi phạm quyền con người nghiêm trọng, có thể xem là “vi phạm tội ác chiến tranh hoặc tội ác chống lại loài người”. Cao ủy viên Nhân quyền Liên Hiệp Quốc Michelle Bachelet cho biết đa số các vụ vi phạm tội ác đó diễn ra trong khoảng thời gian từ tháng 11-2020 đến tháng 6-2021 và do các lực lượng quân đội Chính phủ Ethiopia cùng đồng minh Eritrea gây ra.

Việc 9 nhóm chống Chính phủ Ethiopia liên minh lại gây nên mối quan ngại trong cộng đồng quốc tế về nguy cơ nội chiến toàn diện ở Ethiopia và có thể lan sang láng giềng Eritrea và cả khu vực Sừng châu Phi. Vì vậy các nhà ngoại giao Liên Hiệp Quốc, Mỹ, châu Âu và châu Phi đang ráo riết vận động, đàm phán nhằm tháo gỡ ngòi nổ chiến tranh. Thượng viện Mỹ đã thông qua lệnh trừng phạt mới đối với các bên tham chiến. Trong khi đó, đặc phái viên Mỹ tại vùng Sừng châu Phi Jeffrey Feltman đã có cuộc gặp khẩn cấp với Chủ tịch Ủy ban Liên minh châu Phi (AUC) Moussa Faki và đến Ethiopia để tiếp xúc các bên liên quan. Kết quả vẫn chưa được công bố.

An Châu (Tổng hợp)

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.