Cuộc nội chiến Ethiopia và an ninh vùng Sừng châu Phi

Sau hơn một năm giao chiến với quân đội chính phủ và chịu nhiều thương vong, giờ đây Mặt trận Giải phóng nhân dân Tigray (TPLF) đã được tiếp thêm sức mạnh với sự hợp lực của 8 nhóm chống chính phủ khác, trong đó có các nhóm như Quân đội Giải phóng Oromo (OLA), Quân đội Giải phóng nhân dân Gambella (GPLA).

Việc 8 nhóm tham gia cùng TPLF tạo thành một liên minh mới chống chính phủ của Thủ tướng Abiy Ahmed có tên gọi là Mặt trận Thống nhất các lực lượng Liên hiệp và Liên bang Ethiopia (UFEFCF). Các đại diện của 9 nhóm đã họp công bố sự ra đời vào ngày 5-11 tại câu lạc bộ Báo chí quốc gia ở Washington.

Cựu Ngoại trưởng Ethiopia Berhane Gebre-Christos đại diện cho TPLF tuyên bố các nhóm của Ethiopia liên minh lại với nhau vì cùng chung mục tiêu lật ngược tình thế chiến tranh tàn khốc do Thủ tướng Abiy Ahmed khởi xướng và cho quân đội hợp sức với nước láng giềng phía Bắc là Eritrea tấn công càn quét vùng Tigray. UFEFCF ra tuyên bố chung, nêu rõ sẽ tiến hành cuộc chiến lật đổ chính quyền của Thủ tướng Abiy Ahmed bằng nhiều hình thức, từ chính trị cho đến quân sự, đồng thời kêu gọi chính quyền của Tổng thống Mỹ Joe Biden ủng hộ họ trong cuộc chiến này. UFEFCF cũng thúc giục cộng đồng thế giới và Liên Hiệp Quốc sớm có hành động thích hợp trước khi Ethiopia bùng nổ cuộc nội chiến tàn khốc, đe dọa an ninh cả khu vực Sừng châu Phi.

Cuộc nội chiến Ethiopia và an ninh vùng Sừng châu Phi -0
Lực lượng Tigray ở miền Bắc Ethiopia.

Sự kiện 9 nhóm hợp nhất thành lập liên minh UFEFCF diễn ra vài ngày sau khi quân đội TPLF đánh chiếm 2 thị trấn cách thủ đô Addis Ababa khoảng 250 km về phía Đông Bắc trên đường tiến quân về thủ đô của nhóm này. Tình hình này khiến Chính phủ Ethiopia phải tuyên bố tình trạng khẩn cấp và kêu gọi người dân cầm súng chống lại quân đội TPLF và người sắc tộc Tigray.

Các nhà phân tích cho rằng liên minh mới UFEFCF đang tạo áp lực chính trị lên chính phủ của Thủ tướng Abiy Ahmed. Nhà phân tích William Davison của Nhóm phân tích khủng hoảng quốc tế (ICG) cho rằng liên minh mới ra đời là dấu hiệu thay đổi cán cân chính trị ở Ethiopia. Thực tế cho thấy Thủ tướng Abiy Ahmed đang đối mặt sự phản đối bằng quân sự của không chỉ người Tigray mà ở nhiều vùng khác nhau trên đất nước Ethiopia. Các nhà phân tích nhận định: Trường hợp có sự gãy đổ trong đảng cầm quyền hay một sự chuyển dịch quyền lực ở Addis Ababa thì các nhóm quân sự này sẽ đóng vai trò then chốt tại các vùng cát cứ khi Ethiopia trải qua giai đoạn chuyển tiếp.

Tuy nhiên, giới phân tích cũng chưa nắm chắc sức mạnh thực sự của liên minh mới này ra sao. Bởi, ngoại trừ TPLF và 2 nhóm OLA và GPLA, một số nhóm khác không có lực lượng chiến đấu đủ mạnh, còn các nhóm chính trị lại không có chương trình hành động rõ ràng.

Trong khi đó, Thủ tướng Abiy nhận được sự ủng hộ từ các nhóm sắc tộc Amhara và Oromo. Đất nước Ethiopia là một tập hợp của ít nhất 80 nhóm sắc tộc và 10 chính quyền khu vực, luôn xung đột, chia rẽ về đất đai, lịch sử, ngôn ngữ và sự cân bằng quyền lực giữa chính phủ liên bang và các khu vực. Bên cạnh người sắc tộc Tigray, liên minh UFEFCF còn bao gồm đại diện cho các nhóm sắc tộc Oromo, Somalia, Gambella và Sidama,...

Việc TPLF đứng đầu liên minh UFEFCF chống Chính phủ Ethiopia có thể sẽ khiến nhiều người Ethiopia xa lánh. Ngày 5-11, các cuộc biểu tình phản đối TPLF đã được tổ chức tại Addis Ababa và các thành phố khác của Ethiopia. Tổng chưởng lý Ethioippia Gedion Timothewos cho rằng, TPLF “không được ai ưa thích” và nói rằng nhóm này cũng như các thành viên khác của liên minh mới sẽ “không thể tiếp nhận một Ethiopia mà ở đó họ không biết gì cả”.

Trong gần 3 thập niên, bắt đầu từ năm 1991, TPLF là lực lượng chính trị thống trị ở Ethiopia và đã bóp nghẹt quyền tự do ngôn luận, giam giữ các nhà báo và đàn áp những người bất đồng chính kiến. Ảnh hưởng của TPLF bắt đầu suy yếu khi ông Abiy Ahmed lên nắm quyền vào năm 2018 với lời hứa sẽ phân phối quyền lực và nguồn lực một cách bình đẳng. Ông Abiy Ahmed đã loại bỏ nhiều quan chức chính phủ người Tigray.

Tháng 11-2020, xung đột quân sự bắt đầu bùng nổ với việc Thủ tướng Abiy Ahmed cho quân đội tấn công vùng Tigray sau khi đưa ra cáo buộc nhóm TPLF đột kích vào một doanh trại quân đội chính phủ. Kể từ đó, cuộc chiến trả đũa qua lại giữa quân đội Chính phủ Ethiopia và quân đội Tigray liên tục leo thang, gây thương vong cho hàng chục ngàn người, trong đó có nhiều dân thường, chủ yếu là người Tigray.

Đầu năm nay, Chính phủ Ethiopia liên kết với nước láng giềng Eritrea ở phía Bắc, giáp Tigray, tạo nên gọng kìm nhằm bóp nghẹt lực lượng của TPLF. Cần biết rằng, khi TPLF nắm quyền lãnh đạo đất nước giai đoạn trước năm 2018, Ethiopia từng có cuộc chiến tranh biên giới với Eritrea kéo dài nhiều năm. Vì mối thâm thù cũ mà Eritrea sẵn sàng hợp tác chống TPLF. Điều này gây ra tình trạng nhiều dân thường Tigray bị hãm hiếp, giết hại.

Báo cáo mới nhất của Liên Hiệp Quốc đã đưa ra nhiều vụ việc vi phạm quyền con người nghiêm trọng, có thể xem là “vi phạm tội ác chiến tranh hoặc tội ác chống lại loài người”. Cao ủy viên Nhân quyền Liên Hiệp Quốc Michelle Bachelet cho biết đa số các vụ vi phạm tội ác đó diễn ra trong khoảng thời gian từ tháng 11-2020 đến tháng 6-2021 và do các lực lượng quân đội Chính phủ Ethiopia cùng đồng minh Eritrea gây ra.

Việc 9 nhóm chống Chính phủ Ethiopia liên minh lại gây nên mối quan ngại trong cộng đồng quốc tế về nguy cơ nội chiến toàn diện ở Ethiopia và có thể lan sang láng giềng Eritrea và cả khu vực Sừng châu Phi. Vì vậy các nhà ngoại giao Liên Hiệp Quốc, Mỹ, châu Âu và châu Phi đang ráo riết vận động, đàm phán nhằm tháo gỡ ngòi nổ chiến tranh. Thượng viện Mỹ đã thông qua lệnh trừng phạt mới đối với các bên tham chiến. Trong khi đó, đặc phái viên Mỹ tại vùng Sừng châu Phi Jeffrey Feltman đã có cuộc gặp khẩn cấp với Chủ tịch Ủy ban Liên minh châu Phi (AUC) Moussa Faki và đến Ethiopia để tiếp xúc các bên liên quan. Kết quả vẫn chưa được công bố.

An Châu (Tổng hợp)

Các tin khác

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Vòng 2 cuộc bầu cử Tổng thống Colombia diễn ra vào ngày 21/6 cho kết quả ứng viên cực hữu Abelardo de la Espriella đã giành chiến thắng sít sao trước ứng viên cánh tả, tiếp nối làn sóng cực hữu thân Mỹ, ủng hộ Tổng thống Donald Trump giành quyền lãnh đạo tại khu vực được cho là “sân sau” của Mỹ.

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

Cuộc đàm phán tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình lâu dài giữa Mỹ và Iran đang diễn ra trong thời hạn 60 ngày do hai bên ấn định tại bản ghi nhớ ngừng bắn ký kết hồi tuần trước. Tuy nhiên, việc Israel tiếp tục tấn công các mục tiêu ở Lebanon và không chịu rút quân đang gây khó khăn rất lớn cho đàm phán.

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Từ năm 2018, quan hệ đối thoại Nga - ASEAN (Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á) đã đạt đến tầm chiến lược. Đối với Nga, phát triển hợp tác với ASEAN vẫn là trọng điểm trong việc mở rộng sang các thị trường đang phát triển nhanh chóng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. ASEAN bao gồm 11 quốc gia với dân số hơn 680 triệu và tổng GDP vượt quá 4 nghìn tỷ USD, đang là một trong những hiệp hội lớn nhất thế giới.

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Những cuộc điện thoại mời nhận quà tri ân, cơ hội đầu tư sinh lời, chương trình nâng cấp quyền lợi nghỉ dưỡng hay hỗ trợ chuyển nhượng hợp đồng tưởng chừng vô hại đã trở thành chiếc bẫy mất tiền. Đằng sau những văn phòng sang trọng, những bản hợp đồng được in ấn chuyên nghiệp và những lời hứa hẹn đầy hấp dẫn là cả một hệ thống doanh nghiệp được tổ chức bài bản nhằm dẫn dụ, thao túng tâm lý khách hàng để chiếm đoạt tài sản.

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Theo lời kể của những phụ nữ Afghanistan với nhật báo Shargh của Iran, Taliban đã siết chặt các quy định về trang phục đối với phụ nữ. Loại hijab thông thường che kín cơ thể và tóc hiện đã bị cấm; thay vào đó, phụ nữ chỉ được phép mặc trang phục burqa trùm kín cơ thể từ đầu đến chân, che cả khuôn mặt và chỉ để lại một lớp lưới nhỏ trước mắt để nhìn ra bên ngoài.

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Chỉ vài ngày sau chiến thắng áp đảo tại Makerfield, ông Andy Burnham đang trở thành tâm điểm của chính trường Anh. Trong bối cảnh Thủ tướng Keir Starmer vừa tuyên bố từ chức sau nhiều tuần chịu sức ép từ nội bộ Công đảng, ngày càng nhiều tiếng nói xem ông Burnham là nhân vật có thể giúp đảng cầm quyền khôi phục niềm tin của cử tri và mở ra một giai đoạn ổn định mới cho nước Anh.

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Ngày 18/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đặt bút ký vào bản thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ với Iran sau hơn 100 ngày chiến tranh làm hàng nghìn người thiệt mạng và khiến nền kinh tế toàn cầu rơi vào khủng hoảng. Sau thỏa thuận, những gì sẽ triển khai thực hiện cũng quan trọng không kém, trong đó có việc Mỹ phải làm thế nào để kiềm chế được Israel.

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Hội nghị cấp cao ASEAN - Nga từ ngày 17 đến 19/6/2026 tại Kazan, Nga diễn ra vào thời điểm quan trọng đối với cả cấu trúc khu vực lẫn ngoại giao toàn cầu. Đánh dấu kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ đối thoại và 8 năm quan hệ đối tác chiến lược, Hội nghị cấp cao lần này mang đến cơ hội có một không hai để điều chỉnh lại hợp tác giữa hai bên.

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Những vụ bạo loạn liên quan đến người nhập cư tại Anh và Bắc Ireland một lần nữa cho thấy đây vẫn là chủ đề gây chia rẽ nhất tại châu Âu, bất chấp việc EU vừa triển khai Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới nhằm tìm lời giải triệt để cho bài toán gai góc này.

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Sau hơn 100 ngày xung đột với những đợt leo thang rồi xuống thang liên tiếp, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận hòa bình, mở đường cho việc nối lại lưu thông qua eo biển Hormuz. Phía sau các diễn biến ngoại giao dẫn đến kết quả đó, có một thực tế ít được nhắc đến nhưng là động lực quan trọng: kho dự trữ dầu của thế giới đang cạn với tốc độ chưa từng thấy.

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Trong bối cảnh liên tiếp xảy ra sự cố hạ tầng dưới biển tại Baltic, Phần Lan thử nghiệm hệ thống cảm biến âm học nhằm phát hiện sớm nguy cơ đối với cáp ngầm, cho thấy xu hướng chuyển sang phòng ngừa chủ động trong bảo vệ hạ tầng số then chốt.

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Hơn 2 tháng sau khi Mỹ và Iran chính thức bước vào đàm phán tìm kiếm giải pháp hòa bình lâu dài cho cuộc chiến, cho đến nay, hầu như mọi nỗ lực chưa mang lại kết quả khả quan nào, và các bên tiếp tục “vừa đánh vừa đàm” trên khắp các mặt trận.

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Bên trung gian hòa giải châu Âu có thể tháo gỡ bế tắc trong đàm phán giữa Nga và Ukraine, theo một số nhà phân tích, tuy nhiên thỏa thuận hòa bình bền vững khó có thể đạt được trừ khi 2 nước này cùng đi đến kết luận rằng chiến tranh tiếp diễn sẽ tốn kém hơn về mặt chiến lược và chính trị so với thỏa hiệp.

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Thất bại chưa từng có của Berlin trong cuộc đua giành ghế Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc mới đây không phải một cú sẩy chân đơn thuần mà phản ánh uy tín đi xuống của Đức sau một giai đoạn theo đuổi chính sách đối ngoại cứng nhắc và cả sự phản kháng ngày càng mạnh mẽ từ phương Nam đối với trật tự thế giới do phương Tây định hình.

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Một đường dây săn bắt, giết mổ, mua bán voọc bạc ở Phú Quốc vừa bị Phòng CSĐT tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường Công an tỉnh An Giang chủ công, phối hợp cùng các đơn vị đấu tranh, triệt phá. Nhiều đối tượng bị bắt giữ và những lời khai ban đầu đã hé lộ quy mô, tính chất của nạn mua bán động vật hoang dã, quý hiếm trên mạng xã hội...

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Với tinh thần quyết liệt và quyết tâm chính trị cao, tập thể lãnh đạo, cán bộ, chiến sĩ Phòng An ninh điều tra Công an tỉnh Lạng Sơn đã biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động. Qua đó, gặt hái những kết quả đặc biệt xuất sắc trên mặt trận đấu tranh phòng, chống tội phạm, bóc gỡ hàng loạt chuyên án lớn, giữ vững bình yên nơi địa đầu Tổ quốc.

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

Trong bối cảnh an ninh châu Âu tiếp tục biến động, các tín hiệu chính sách gần đây từ Mỹ về khả năng mở rộng triển khai vũ khí hạt nhân tới một số quốc gia thành viên đang đưa Đông Âu trở thành trọng tâm trong cấu trúc răn đe của NATO.

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Nhật Bản vừa công bố kết quả điều tra cho thấy dân số nước này đã giảm hơn 3 triệu người chỉ trong vòng 5 năm - mức sụt giảm lớn nhất kể từ khi bắt đầu thống kê cách đây hơn một thế kỷ. Những con số mới nhất cho thấy cuộc khủng hoảng nhân khẩu học được cảnh báo trong nhiều thập niên qua không còn là nguy cơ, mà đã trở thành hiện thực với xứ sở Mặt trời mọc.

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Với đường biên giới dài, tiếp giáp nước bạn Campuchia, kết nối với mạng lưới giao thông thông suốt đến trung tâm kinh tế lớn của phía Nam là TP Hồ Chí Minh, nên Tây Ninh luôn được cánh đầu nậu chọn lựa làm địa bàn tuồn hàng lậu qua biên giới trước khi trung chuyển đến các địa phương khác tiêu thụ.

Khoe kết quả test ma túy: Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Sau hàng loạt nghệ sĩ vướng vòng lao lý vì ma túy, hình ảnh giới giải trí Việt đang đối mặt với cuộc khủng hoảng niềm tin chưa từng có. Trong bối cảnh đó, nhiều ca sĩ, diễn viên đã chủ động công khai kết quả xét nghiệm ma túy âm tính để chứng minh bản thân “sạch”. Thế nhưng, liệu một tờ giấy xét nghiệm có đủ để bảo chứng cho sự trong sạch của một người nghệ sĩ hay không khi mà theo các chuyên gia, dấu vết ma túy trong cơ thể chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian nhất định?