Cuộc giải cứu con tin lịch sử

30 năm trước, ngày 28/9/1993, lực lượng đặc nhiệm Nga đã thực hiện một trong những chiến dịch chống khủng bố thành công nhất trong lịch sử đương đại của đất nước. Một kẻ đã bắt con tin tại trường mẫu giáo và cuộc giải cứu con tin sau đó đã đi vào lịch sử.

Kẻ khủng bố bắt giữ con tin tại trường mẫu giáo

Vào ngày hôm đó, Alexey Paly, 24 tuổi, cư dân ở Omsk đã xâm nhập vào một trường mẫu giáo địa phương, bắt một giáo viên và 5 trẻ nhỏ làm con tin. Tên khủng bố được trang bị một khẩu súng ngắn, hắn muốn bay ra nước ngoài và đòi một số tiền lớn. Hắn đe dọa, nếu bị từ chối sẽ kích hoạt thiết bị nổ tự chế (IED), có thể gây cái chết cho tất cả các con tin. Các chiến sĩ cảnh sát chống bạo động Omsk đã tỏ ra thực sự chuyên nghiệp khi phải đối phó với với tên tội phạm này.

Ngày 28/9/1994, Omsk. Khoảng 8h sáng, các học sinh nhóm 12 của trường mẫu giáo số 285 trên tầng 2 đang chuẩn bị bài tập thể dục thì một người đàn ông gầy gò đeo mặt nạ, tay cầm khẩu súng ngắn bất ngờ bước vào và ngay lập tức bắn lên trần nhà. Những đứa trẻ và cô giáo Tachiana Shchukina chết cứng vì sợ hãi.

Cuộc giải cứu con tin lịch sử -0
Tòa nhà của Trường Mẫu giáo số 285 tại Omsk, năm 1993.

Lúc này, có một người mẹ cùng với đứa con xuất hiện trước ngưỡng cửa, khi nhìn thấy tên khủng bố và nghe thấy tiếng súng họ đã hét lên và bỏ chạy. Trong lúc kẻ xả súng bị phân tâm, cô giáo lập tức nắm lấy cơ hội, xua hầu hết bọn trẻ ra khỏi lớp. Nhưng bản thân cô giáo và 5 đứa trẻ khác, bốn trai và một gái không kịp rời khỏi phòng. Từ lúc đó họ phải trải qua 7 tiếng bị giam cầm bởi tên khủng bố.

Ngay sau khi bắt đầu vụ bắt giữ, tên Paly đã nói với cô giáo rằng hắn có mang theo một quả bom tự chế cực mạnh đựng trong chiếc nồi tráng men. Hắn luôn nắm chặt trong bàn tay trái một thiết bị kích hoạt, sẽ hoạt động ngay khi bàn tay mở ra.

Alexey Paly người vùng Sverdlovsk, 24 tuổi, từng phục vụ trong Lực lượng Dù, đã kết hôn rồi ly hôn và sống với bà ngoại ở Omsk. Paly mơ được ra nước ngoài, vì thế cần có tiền và hắn nảy ra ý tưởng bắt con tin để đòi tiền chuộc. Hắn nói muốn bay đến Iraq, nếu nơi đó không chấp nhận thì sẽ tới Thụy Sĩ. Để gây án, Paly đã chuẩn bị trước một quả bom. Không rõ hắn đã lấy được chất nổ ở đâu nhưng đáng chú ý là sau năm 1991, việc mua chất ammon và các chất nổ công nghiệp khác không quá khó. Paly chọn trường mẫu giáo số 285 vì đó là khu nhà đẹp và nằm ở vị trí trung tâm Omsk. Hắn cho rằng cha mẹ của những đứa trẻ của trường là những người giàu có.

Tin tức về việc có những con tin bị bắt tại trường là một cú sốc thực sự đối với hiệu trưởng Tachiana Okhotnikova. Bà đã đến phòng làm việc ngay và gặp đám đông phụ huynh bên ngoài cửa phòng, nghe họ kể về tên tội phạm. Sau đó, bà ra lệnh cho mọi người rời khỏi tòa nhà (bọn trẻ đã được sơ tán đến trường trung học số 66 lân cận). Sau khi gọi cảnh sát, bà đã đến nói chuyện với tên khủng bố… Lúc đó bà Okhotnikova rất sợ hãi, khi bà mở cửa thì bị một khẩu súng chĩa thẳng vào người. Những đứa trẻ đang ngồi yên lặng. Bà nghĩ cách giữ được mạng sống cho bọn trẻ trong tình trạng khỏe mạnh. Okhotnikova tự giới thiệu và hỏi tên khủng bố là có thể làm gì. Paly quyết định sử dụng người phụ nữ này làm người trung gian đàm phán.

Cuộc giải cứu con tin lịch sử -0
Tên khủng bố Alexey Paly.

Chiến dịch giải cứu con tin

Thông tin về vụ bắt giữ con tin trên ngay lập tức được chuyển đến Nikolai Lukin, chỉ huy Lực lượng cảnh sát chống bạo động (OMOH) vùng Omsk. Họ đã nhanh chóng hành động. Lukin đã tập hợp nhóm chiến binh đầu tiên và đến ngay hiện trường. Với sự giúp đỡ của một nhân viên trường mẫu giáo, họ vào trong trường và được chỉ dẫn vị trí của tất cả các phòng. Sau đó cả nhóm đã chiếm giữ các vị trí cách không xa nhóm con tin. Để không đánh động tên tội phạm, họ cởi giầy, chỉ đi tất và đi xung quanh trường để không phát ra tiếng động.

Việc giữ liên lạc với Ban tác chiến, nằm trong phòng vật lý của trường số 66 bên cạnh được thông qua chỉ huy Lukin và chiến sĩ Victor Kolmagorov. Hai người sẽ lần lượt đi đến trường mẫu giáo rồi quay lại Ban.

Sau một lúc, hiệu trưởng Okhotnikova đến gặp hai cảnh sát trên và truyền đạt yêu cầu từ Paly là cung cấp máy bộ đàm. Tiếp sau đó là 6 chiếc còng tay, 1 khẩu súng lục có băng đạn dự phòng và 1 khẩu súng trường tấn công với hai băng đạn. Ngoài ra, hắn còn đòi 500 nghìn USD và 50 triệu ruble, một chiếc xe bus kính mờ, một chiếc dù và một chiếc máy bay tới Petersburg. Một trong những đồng phạm của Paly được cho là đã đợi hắn tại đó cho đến 12h ngày hôm sau. Nếu khi đó Paly chưa đến được Peterburg thì đồng phạm của hắn sẽ cho nổ hai quả bom ở các điểm du lịch nổi tiếng. Từ Peterburg, Paly dự định đến Iraq và hứa sẽ thả con tin ngay khi đến sân bay ở Omsk.

Sau khi nhận được yêu cầu của tên tội phạm, một cuộc họp khẩn cấp được bắt đầu tại Ban tác chiến. Cuộc họp còn có cả sự tham dự của thống đốc và người đứng đầu Omsk. Họ đã đề nghị sẽ làm con tin để đổi lấy những đứa trẻ, nhưng Paly từ chối.

Cuộc giải cứu con tin lịch sử -0
Thiết bị nổ tự chế của A.Paly.

Ban lãnh đạo tác chiến đã nghiên cứu các phương án khác nhau: vô hiệu hóa tên tội phạm tại trường mẫu giáo, ở lối ra, trên đường đến sân bay hoặc trên máy bay. Nhiệm vụ chính là cứu bọn trẻ, vì vậy tất cả các lựa chọn đều là việc tiêu diệt kẻ khủng bố.

Số tiền đã được chuẩn bị cùng với chiếc xe bus kính mờ đã được đưa đến trường mẫu giáo. Ngồi sau tay lái là một đặc vụ đã cải trang thành tài xế, sẵn sàng hạ gục tên khủng bố chỉ bằng một đòn. Một nhân viên của FSB đã tham gia đàm phán với Paly để dập tắt các cuộc tấn công của hắn. Không hiểu sao Paly quyết định chuyển xuống tầng 1, nơi dễ dàng vô hiệu hóa hắn hơn nhiều. Một tay súng bắn tỉa trên nóc tòa nhà lân cận liên tục chĩa súng vào tên khủng bố, nhưng việc nổ súng là rất nguy hiểm do có nguy cơ kích hoạt quả bom tự chế…

Để giải thoát một con tin khác là bé trai Valery đang có vấn đề nghiêm trọng về sức khỏe, thông qua bà Okhotnikova, Ban tác chiến quyết định thực hiện một yêu cầu của Paly là trao cho hắn khẩu súng lục Makarov có một băng đạn và hắn đã đồng ý. Cậu bé đã được thả và được cho phép mang thức ăn cho những con tin  còn lại. Việc liên lạc của Ban tác chiến đã làm lơi sự cảnh giác của Paly, tạo cơ hội cho nhóm thứ hai xâm nhập vào trường mẫu giáo và bây giờ mọi thứ đã được sẵn sàng cho cuộc tấn công.

Cô giáo Shchukina vào bếp lấy thức ăn cho bọn trẻ: cảnh sát OMOH Kolmagorov đã đợi cô ở hành lang, yêu cầu cô tìm bất cứ lý do gì để đưa bọn trẻ rời khỏi chỗ tên khủng bố. Sau đó, cô sẽ phải ra tín hiệu quy ước là nói to: “Các em, đi tắm rửa thôi!”.

Khi trở lại lớp, Shchukina thấy tên Paly đang căng thẳng đàm phán trên máy bộ đàm, bên cạnh là bà hiệu trưởng. Lợi dụng cơ hội đó, cô đã lặng lẽ đưa bọn trẻ vào phòng rửa tay, đóng cửa và ở lại đó với chúng. Paly đã cố gắng dõi theo, khi đi qua cánh cửa đã bị khóa hắn nổi cơn thịnh nộ, liền cầm lấy khẩu súng ngắn. “Một tiếng súng vang lên và tôi nhìn thấy một cái lỗ trên cửa ngang tầm mắt” - cô giáo nhớ lại.

Bà hiệu trưởng Okhotnikova lo lắng liền đề nghị cô giáo đưa bọn trẻ ra ngoài. Khi đó Paly đang tức giận  liền yêu cầu có thêm một khẩu súng máy. Trong khi đó, do phát súng bất ngờ nên Ban chỉ huy tác chiến quyết định hoãn cuộc tấn công. Nhưng việc đặt một khẩu súng máy vào tay kẻ khủng bố cũng rất nguy hiểm, vì vậy họ đã đưa cho hắn một vũ khí bị lỗi nhưng bị Paly nhanh chóng phát hiện ra và trả lại.

Rõ ràng là những cuộc đàm phán kéo dài sau 7 tiếng đang đi đến hồi kết. Việc trì hoãn thêm nữa việc tấn công kẻ khủng bố là rất nguy hiểm. Nếu Paly kích hoạt quả bom thì chỉ còn lại 3-4 giây trước khi bom nổ và họ sẽ không thể kịp đối phó. Vì vậy, người đứng đầu Sở cảnh sát liền ra lệnh bắt đầu hành động.

Cuộc giải cứu con tin lịch sử -0
Quang cảnh phòng học sau khi A.Paly bị tiêu diệt tại đây.

Đòn quyết định

Vào khoảng 2h30 chiều, Victor Kolmagorov, mặc dân phục đi đến cửa phòng giam các con tin với một bao súng lục giấu dưới áo khoác. Bà hiệu trưởng rất lo lắng cho bọn trẻ nên yêu cầu ông không được sử dụng vũ khí. Victor trấn an rằng các đồng đội chỉ mang theo những tấm chắn. Chờ cho bọn trẻ đã ở một khoảng cách với kẻ khủng bố, Kolmagorov cùng các cộng sự lập tức xông vào khiến cho Paly bị bất ngờ khi hắn đang ăn lót dạ nên đã không kịp phản ứng.

“Chúng tôi đã dùng các tấm chắn thép để tránh tên khủng bố rồi bắn vào lưng hắn” - Kolmagorov cho biết. Phát súng chí mạng này thực sự đã đi vào lịch sử của lực lượng đặc nhiệm Nga: viên đạn găm vào tay trái của Paly ở khuỷu tay, xuyên qua cẳng tay và thoát ra gần bàn tay. Bàn tay hắn bị tê liệt trong tình trạng vẫn đang nắm chặt. Phát súng thứ hai nhắm vào đầu - tên khủng bố đã bị vô hiệu hóa.

Đúng vào khoảnh khắc đó, cảnh sát OMOH Yuri Malyshev đã quản chặt những đứa trẻ đang đứng ở cửa phòng ngủ, ông nhảy lao qua ba chiếc giường tới ấn chúng nằm rạp xuống sàn và dùng thân mình che cho bọn trẻ.

Khi các cảnh sát tháo gỡ bom mìn vô hiệu hóa quả bom IED của Paly, họ nhanh chóng phát hiện ra rằng hắn đã nói thật: sức mạnh của quả bom là quá đủ để phá hủy toàn bộ khu nhà trường mẫu giáo. Trong chiếc nồi tráng men chứa đến 2,5kg chất amonit, các nguyên tố kim loại và hệ thống kích nổ…

Chiến dịch đặc biệt do các chiến sĩ cảnh sát OMOH của Ban Nội vụ vùng Omsk thực hiện được coi là một trong những chiến dịch thành công nhất trong lịch sử của Lực lượng Đặc nhiệm và được đưa vào sách giáo khoa giảng dạy. 11 người trong đó có Lukin, Kolmagorov và Malyshev đã được nhận huân chương “Vì lòng dũng cảm”. Bà hiệu trưởng trường mẫu giáo số 285 Okhotnikova cũng được nhận giải thưởng này.

Bích Nguyễn (Tổng hợp)

Các tin khác

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Kể từ khi Chiến tranh lạnh kết thúc, khả năng tác chiến chống tàu ngầm của Khối quân sự NATO đã suy yếu đáng kể do việc giảm đầu tư và thay đổi ưu tiên. Tuy nhiên, trước sự gia tăng các cuộc tuần tra bằng tàu ngầm của Nga - đặc biệt là các tàu lớp Borei và Yasen tiên tiến - gần biên giới các nước NATO và ở các vùng biển chiến lược như Biển Baltic, Bắc Cực, Bắc Đại Tây Dương và Địa Trung Hải đã khiến các đồng minh châu Âu lo ngại.

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Cách đây hơn 65 năm, rạng sáng ngày 24/1/1961, một vụ tai nạn máy bay kinh hoàng diễn ra, khiến máy bay ném bom B-52 của Không quân Mỹ (USAF) văng ra hai trái bom nhiệt hạch xuống North Carolina nhưng chưa kích nổ. Sự may mắn tình cờ này đã cứu nước Mỹ khỏi thảm họa “gậy ông đập lưng ông”.

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Khuôn viên Nhà Trắng, Washington D.C., một ngày cuối tháng 7/1921. Trong bức ảnh chụp chính thức hôm đó, một người đàn ông trong lễ phục trắng đứng cạnh một người phụ nữ được báo chí Mỹ khi đó gọi là Công chúa Fatima của Afghanistan và đoàn tùy tùng, ngay sau cuộc tiếp kiến Tổng thống Warren G. Harding. Trên ngực người đàn ông ấy lấp lánh những tấm huân chương. Bức ảnh nhanh chóng xuất hiện trên báo chí Mỹ. Ít lâu sau, một lá thư khiếu nại gửi tới Bộ Ngoại giao Mỹ bắt đầu kéo sập vai diễn ấy. Người đàn ông trong ảnh không giữ bất kỳ chức vụ nào ở bộ trên, mà chỉ là một kẻ giả danh đến từ Brooklyn, chưa học xong trung học.

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Tháng 10/2001, Mỹ cùng các đồng minh mở chiến dịch quân sự tại Afghanistan với mục tiêu truy quét Al-Qaeda và buộc Taliban giao nộp Osama bin Laden. Chỉ trong vài tuần, chính quyền Taliban sụp đổ, Kabul thất thủ. Nhưng chiến thắng đấy không khép lại cuộc chiến. 20 năm sau, khi quân đội Mỹ và NATO rời Afghanistan, Taliban trở lại thủ đô. Từ một chiến dịch chống khủng bố có mục tiêu tương đối rõ, Washington đã bước vào cuộc chiến kéo dài hai thập niên. Vì sao một lực lượng từng bị đánh bật khỏi quyền lực lại có thể trở lại sau 20 năm?

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Đây là cuộc phỏng vấn đặc biệt diễn ra ngày 20/12/2009 giữa Anh hùng, Đại tá KGB Aleksei M. Kozlov với tờ Izvestia của Nga về hoạt động quy mô toàn cầu của “Cục S” hay còn gọi là “Cục tình báo bất hợp pháp” trong thời gian Chiến tranh Lạnh.

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Tháng 5/2026, tờ The New York Times (NYT) khẳng định rằng Israel và Mỹ có kế hoạch thay đổi chế độ tại Iran - và cựu Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad sẽ là người lên lãnh đạo đất nước. Vào thời điểm đó, bài báo nghe có vẻ khá hoang đường. Nhưng mới đây, NYT đã tiến xa hơn nhiều. Trong một bài phóng sự điều tra mới, các nhà báo của NYT đã kể lại câu chuyện về chiến dịch kéo dài nhiều năm của tình báo Israel nhằm tiếp cận ông Ahmadinejad.

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Ngày 17/7/1944 đã xảy ra một thảm họa tồi tệ nhất trên đất Mỹ trong thời kỳ Thế chiến II. Mặc dù các cuộc điều tra không thể xác định được thủ phạm, nhưng rõ ràng một trong những nguyên nhân chính gây ra biến cố đã cướp đi sinh mạng của hàng trăm người này chính là chế độ phân biệt chủng tộc trong Lực lượng Hải quân Mỹ.

Giải mật vũ khí “Vòm Sáng” của Liên Xô

Giải mật vũ khí “Vòm Sáng” của Liên Xô

Vào mùa thu 1988, một máy bay do thám Mỹ phát hiện một hiện tượng độc lạ: “Vòm Sáng” sau khi tên lửa đạn đạo tầm trung SS-20 Saber của Liên Xô (cũ) được phóng đi. Quá trình trên tạo ra cực quang gây tranh cãi trong suốt thập kỷ, thậm chí còn bị nhầm là UFO.

Mỹ đầu tư hàng tỷ USD cho tình báo phát triển AI

Mỹ đầu tư hàng tỷ USD cho tình báo phát triển AI

Theo các quan chức đương nhiệm và cựu quan chức Mỹ, Nhà Trắng đã phê duyệt một đề xuất ngân sách mật trị giá 9 tỷ USD để mua các chip máy tính tiên tiến. Đây là những linh kiện cần thiết để các cơ quan tình báo Mỹ có thể khai thác tối đa tiềm năng của các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) mới nhất.

Cuộc truy lùng “kẻ sát nhân bị quỷ ám”

Cuộc truy lùng “kẻ sát nhân bị quỷ ám”

Suốt gần hai năm, lực lượng điều tra Tây Ban Nha lần theo những dấu vết mong manh từ các hiện trường, rà soát hơn 3.000 hồ sơ và chờ kết quả đối chiếu ADN quốc tế để xác định danh tính kẻ gây ra chuỗi án mạng ở Alicante.

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Mùa hè năm 1950, tại vĩ tuyến 38, đường phân giới giữa hai miền Triều Tiên được thiết lập sau Thế chiến II bất ngờ bùng phát cuộc khủng hoảng chiến lược. Những rạn nứt của trật tự hậu chiến tại Đông Bắc Á hiện rõ, buộc nước Mỹ phải đối diện với thách thức quyền lực của thời Chiến tranh lạnh.

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Ngày 19/6, Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki đã ký quyết định tước Huân chương Đại bàng Trắng trao tặng Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky năm 2023. Đáp lại, ông Zelensky cùng nhiều cựu tổng thống và thành viên chính phủ Ukraine đã gửi trả các huân chương do Ba Lan trao tặng. Xin trân trọng giới thiệu bài trả lời phỏng vấn của Giáo sư Lukasz Tomasz Sroka, chuyên gia về lịch sử Trung và Đông Âu, trên tờ DW, về nguyên nhân căng thẳng giữa Ba Lan - Ukraine.

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Không còn bó hẹp trong hệ thống hồ sơ chính thức, thông tin mật ngày nay có thể hiện diện ngay trong những ghi chép cá nhân tưởng như riêng tư. Vụ việc gần đây cho thấy, khi các “nhật ký công vụ” chứa nội dung nhạy cảm, việc lưu giữ, chia sẻ hoặc bảo quản không đúng quy định đều có thể trở thành nguồn phát sinh rủi ro rò rỉ thông tin.

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

Cuối thập niên 1950, khi Fidel Castro lên nắm quyền ở Cuba, Liên Xô vẫn thận trọng trong việc đánh giá chế độ mới vì hiểu biết còn hạn chế về ban lãnh đạo Cuba và lo ngại ảnh hưởng đến quan hệ với Mỹ. Tuy nhiên, sau Khủng hoảng Caribe đưa thế giới đến bờ vực chiến tranh hạt nhân, Liên Xô nhận ra những hạn chế trong hoạt động tình báo đối với Mỹ. Từ đó, GRU chuyển hướng tăng cường triển khai các lực lượng và phương tiện tình báo vô tuyến điện tử ở Cuba.

Thất bại của những “khung trời hẹp”

Thất bại của những “khung trời hẹp”

9 năm tiêu tốn khoảng 4 tỷ euro mà không một nguyên mẫu nào được chế tạo. Đó là tổng kết của chương trình máy bay chiến đấu thế hệ mới FCAS - dự án quốc phòng tham vọng nhất trong lịch sử châu Âu - khi Pháp và Đức chính thức tuyên bố khai tử nó ngày 8/6/2026. Vì sao siêu dự án này đổ vỡ?

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Bản án đối với Ahmad Abouammo được điều chỉnh một phần về mặt pháp lý. Tuy nhiên, các cáo buộc cốt lõi liên quan đến việc thu thập và chuyển giao dữ liệu người dùng vẫn tiếp tục được duy trì.

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Năm 1946, một nhóm học sinh Liên Xô đã tặng Đại sứ Mỹ tại Liên Xô William Harriman bức phù điêu quốc huy Hoa Kỳ bằng gỗ, biểu tượng của tình hữu nghị giữa hai nước trong Thế chiến II. Được treo trong phòng làm việc của Đại sứ tại Moscow suốt 7 năm, món quà tưởng như vô hại này sau đó được phát hiện là “con ngựa thành Troy”, bên trong chứa một thiết bị nghe lén tinh vi do Liên Xô chế tạo.