Cuộc giải cứu con tin lịch sử

30 năm trước, ngày 28/9/1993, lực lượng đặc nhiệm Nga đã thực hiện một trong những chiến dịch chống khủng bố thành công nhất trong lịch sử đương đại của đất nước. Một kẻ đã bắt con tin tại trường mẫu giáo và cuộc giải cứu con tin sau đó đã đi vào lịch sử.

Kẻ khủng bố bắt giữ con tin tại trường mẫu giáo

Vào ngày hôm đó, Alexey Paly, 24 tuổi, cư dân ở Omsk đã xâm nhập vào một trường mẫu giáo địa phương, bắt một giáo viên và 5 trẻ nhỏ làm con tin. Tên khủng bố được trang bị một khẩu súng ngắn, hắn muốn bay ra nước ngoài và đòi một số tiền lớn. Hắn đe dọa, nếu bị từ chối sẽ kích hoạt thiết bị nổ tự chế (IED), có thể gây cái chết cho tất cả các con tin. Các chiến sĩ cảnh sát chống bạo động Omsk đã tỏ ra thực sự chuyên nghiệp khi phải đối phó với với tên tội phạm này.

Ngày 28/9/1994, Omsk. Khoảng 8h sáng, các học sinh nhóm 12 của trường mẫu giáo số 285 trên tầng 2 đang chuẩn bị bài tập thể dục thì một người đàn ông gầy gò đeo mặt nạ, tay cầm khẩu súng ngắn bất ngờ bước vào và ngay lập tức bắn lên trần nhà. Những đứa trẻ và cô giáo Tachiana Shchukina chết cứng vì sợ hãi.

Cuộc giải cứu con tin lịch sử -0
Tòa nhà của Trường Mẫu giáo số 285 tại Omsk, năm 1993.

Lúc này, có một người mẹ cùng với đứa con xuất hiện trước ngưỡng cửa, khi nhìn thấy tên khủng bố và nghe thấy tiếng súng họ đã hét lên và bỏ chạy. Trong lúc kẻ xả súng bị phân tâm, cô giáo lập tức nắm lấy cơ hội, xua hầu hết bọn trẻ ra khỏi lớp. Nhưng bản thân cô giáo và 5 đứa trẻ khác, bốn trai và một gái không kịp rời khỏi phòng. Từ lúc đó họ phải trải qua 7 tiếng bị giam cầm bởi tên khủng bố.

Ngay sau khi bắt đầu vụ bắt giữ, tên Paly đã nói với cô giáo rằng hắn có mang theo một quả bom tự chế cực mạnh đựng trong chiếc nồi tráng men. Hắn luôn nắm chặt trong bàn tay trái một thiết bị kích hoạt, sẽ hoạt động ngay khi bàn tay mở ra.

Alexey Paly người vùng Sverdlovsk, 24 tuổi, từng phục vụ trong Lực lượng Dù, đã kết hôn rồi ly hôn và sống với bà ngoại ở Omsk. Paly mơ được ra nước ngoài, vì thế cần có tiền và hắn nảy ra ý tưởng bắt con tin để đòi tiền chuộc. Hắn nói muốn bay đến Iraq, nếu nơi đó không chấp nhận thì sẽ tới Thụy Sĩ. Để gây án, Paly đã chuẩn bị trước một quả bom. Không rõ hắn đã lấy được chất nổ ở đâu nhưng đáng chú ý là sau năm 1991, việc mua chất ammon và các chất nổ công nghiệp khác không quá khó. Paly chọn trường mẫu giáo số 285 vì đó là khu nhà đẹp và nằm ở vị trí trung tâm Omsk. Hắn cho rằng cha mẹ của những đứa trẻ của trường là những người giàu có.

Tin tức về việc có những con tin bị bắt tại trường là một cú sốc thực sự đối với hiệu trưởng Tachiana Okhotnikova. Bà đã đến phòng làm việc ngay và gặp đám đông phụ huynh bên ngoài cửa phòng, nghe họ kể về tên tội phạm. Sau đó, bà ra lệnh cho mọi người rời khỏi tòa nhà (bọn trẻ đã được sơ tán đến trường trung học số 66 lân cận). Sau khi gọi cảnh sát, bà đã đến nói chuyện với tên khủng bố… Lúc đó bà Okhotnikova rất sợ hãi, khi bà mở cửa thì bị một khẩu súng chĩa thẳng vào người. Những đứa trẻ đang ngồi yên lặng. Bà nghĩ cách giữ được mạng sống cho bọn trẻ trong tình trạng khỏe mạnh. Okhotnikova tự giới thiệu và hỏi tên khủng bố là có thể làm gì. Paly quyết định sử dụng người phụ nữ này làm người trung gian đàm phán.

Cuộc giải cứu con tin lịch sử -0
Tên khủng bố Alexey Paly.

Chiến dịch giải cứu con tin

Thông tin về vụ bắt giữ con tin trên ngay lập tức được chuyển đến Nikolai Lukin, chỉ huy Lực lượng cảnh sát chống bạo động (OMOH) vùng Omsk. Họ đã nhanh chóng hành động. Lukin đã tập hợp nhóm chiến binh đầu tiên và đến ngay hiện trường. Với sự giúp đỡ của một nhân viên trường mẫu giáo, họ vào trong trường và được chỉ dẫn vị trí của tất cả các phòng. Sau đó cả nhóm đã chiếm giữ các vị trí cách không xa nhóm con tin. Để không đánh động tên tội phạm, họ cởi giầy, chỉ đi tất và đi xung quanh trường để không phát ra tiếng động.

Việc giữ liên lạc với Ban tác chiến, nằm trong phòng vật lý của trường số 66 bên cạnh được thông qua chỉ huy Lukin và chiến sĩ Victor Kolmagorov. Hai người sẽ lần lượt đi đến trường mẫu giáo rồi quay lại Ban.

Sau một lúc, hiệu trưởng Okhotnikova đến gặp hai cảnh sát trên và truyền đạt yêu cầu từ Paly là cung cấp máy bộ đàm. Tiếp sau đó là 6 chiếc còng tay, 1 khẩu súng lục có băng đạn dự phòng và 1 khẩu súng trường tấn công với hai băng đạn. Ngoài ra, hắn còn đòi 500 nghìn USD và 50 triệu ruble, một chiếc xe bus kính mờ, một chiếc dù và một chiếc máy bay tới Petersburg. Một trong những đồng phạm của Paly được cho là đã đợi hắn tại đó cho đến 12h ngày hôm sau. Nếu khi đó Paly chưa đến được Peterburg thì đồng phạm của hắn sẽ cho nổ hai quả bom ở các điểm du lịch nổi tiếng. Từ Peterburg, Paly dự định đến Iraq và hứa sẽ thả con tin ngay khi đến sân bay ở Omsk.

Sau khi nhận được yêu cầu của tên tội phạm, một cuộc họp khẩn cấp được bắt đầu tại Ban tác chiến. Cuộc họp còn có cả sự tham dự của thống đốc và người đứng đầu Omsk. Họ đã đề nghị sẽ làm con tin để đổi lấy những đứa trẻ, nhưng Paly từ chối.

Cuộc giải cứu con tin lịch sử -0
Thiết bị nổ tự chế của A.Paly.

Ban lãnh đạo tác chiến đã nghiên cứu các phương án khác nhau: vô hiệu hóa tên tội phạm tại trường mẫu giáo, ở lối ra, trên đường đến sân bay hoặc trên máy bay. Nhiệm vụ chính là cứu bọn trẻ, vì vậy tất cả các lựa chọn đều là việc tiêu diệt kẻ khủng bố.

Số tiền đã được chuẩn bị cùng với chiếc xe bus kính mờ đã được đưa đến trường mẫu giáo. Ngồi sau tay lái là một đặc vụ đã cải trang thành tài xế, sẵn sàng hạ gục tên khủng bố chỉ bằng một đòn. Một nhân viên của FSB đã tham gia đàm phán với Paly để dập tắt các cuộc tấn công của hắn. Không hiểu sao Paly quyết định chuyển xuống tầng 1, nơi dễ dàng vô hiệu hóa hắn hơn nhiều. Một tay súng bắn tỉa trên nóc tòa nhà lân cận liên tục chĩa súng vào tên khủng bố, nhưng việc nổ súng là rất nguy hiểm do có nguy cơ kích hoạt quả bom tự chế…

Để giải thoát một con tin khác là bé trai Valery đang có vấn đề nghiêm trọng về sức khỏe, thông qua bà Okhotnikova, Ban tác chiến quyết định thực hiện một yêu cầu của Paly là trao cho hắn khẩu súng lục Makarov có một băng đạn và hắn đã đồng ý. Cậu bé đã được thả và được cho phép mang thức ăn cho những con tin  còn lại. Việc liên lạc của Ban tác chiến đã làm lơi sự cảnh giác của Paly, tạo cơ hội cho nhóm thứ hai xâm nhập vào trường mẫu giáo và bây giờ mọi thứ đã được sẵn sàng cho cuộc tấn công.

Cô giáo Shchukina vào bếp lấy thức ăn cho bọn trẻ: cảnh sát OMOH Kolmagorov đã đợi cô ở hành lang, yêu cầu cô tìm bất cứ lý do gì để đưa bọn trẻ rời khỏi chỗ tên khủng bố. Sau đó, cô sẽ phải ra tín hiệu quy ước là nói to: “Các em, đi tắm rửa thôi!”.

Khi trở lại lớp, Shchukina thấy tên Paly đang căng thẳng đàm phán trên máy bộ đàm, bên cạnh là bà hiệu trưởng. Lợi dụng cơ hội đó, cô đã lặng lẽ đưa bọn trẻ vào phòng rửa tay, đóng cửa và ở lại đó với chúng. Paly đã cố gắng dõi theo, khi đi qua cánh cửa đã bị khóa hắn nổi cơn thịnh nộ, liền cầm lấy khẩu súng ngắn. “Một tiếng súng vang lên và tôi nhìn thấy một cái lỗ trên cửa ngang tầm mắt” - cô giáo nhớ lại.

Bà hiệu trưởng Okhotnikova lo lắng liền đề nghị cô giáo đưa bọn trẻ ra ngoài. Khi đó Paly đang tức giận  liền yêu cầu có thêm một khẩu súng máy. Trong khi đó, do phát súng bất ngờ nên Ban chỉ huy tác chiến quyết định hoãn cuộc tấn công. Nhưng việc đặt một khẩu súng máy vào tay kẻ khủng bố cũng rất nguy hiểm, vì vậy họ đã đưa cho hắn một vũ khí bị lỗi nhưng bị Paly nhanh chóng phát hiện ra và trả lại.

Rõ ràng là những cuộc đàm phán kéo dài sau 7 tiếng đang đi đến hồi kết. Việc trì hoãn thêm nữa việc tấn công kẻ khủng bố là rất nguy hiểm. Nếu Paly kích hoạt quả bom thì chỉ còn lại 3-4 giây trước khi bom nổ và họ sẽ không thể kịp đối phó. Vì vậy, người đứng đầu Sở cảnh sát liền ra lệnh bắt đầu hành động.

Cuộc giải cứu con tin lịch sử -0
Quang cảnh phòng học sau khi A.Paly bị tiêu diệt tại đây.

Đòn quyết định

Vào khoảng 2h30 chiều, Victor Kolmagorov, mặc dân phục đi đến cửa phòng giam các con tin với một bao súng lục giấu dưới áo khoác. Bà hiệu trưởng rất lo lắng cho bọn trẻ nên yêu cầu ông không được sử dụng vũ khí. Victor trấn an rằng các đồng đội chỉ mang theo những tấm chắn. Chờ cho bọn trẻ đã ở một khoảng cách với kẻ khủng bố, Kolmagorov cùng các cộng sự lập tức xông vào khiến cho Paly bị bất ngờ khi hắn đang ăn lót dạ nên đã không kịp phản ứng.

“Chúng tôi đã dùng các tấm chắn thép để tránh tên khủng bố rồi bắn vào lưng hắn” - Kolmagorov cho biết. Phát súng chí mạng này thực sự đã đi vào lịch sử của lực lượng đặc nhiệm Nga: viên đạn găm vào tay trái của Paly ở khuỷu tay, xuyên qua cẳng tay và thoát ra gần bàn tay. Bàn tay hắn bị tê liệt trong tình trạng vẫn đang nắm chặt. Phát súng thứ hai nhắm vào đầu - tên khủng bố đã bị vô hiệu hóa.

Đúng vào khoảnh khắc đó, cảnh sát OMOH Yuri Malyshev đã quản chặt những đứa trẻ đang đứng ở cửa phòng ngủ, ông nhảy lao qua ba chiếc giường tới ấn chúng nằm rạp xuống sàn và dùng thân mình che cho bọn trẻ.

Khi các cảnh sát tháo gỡ bom mìn vô hiệu hóa quả bom IED của Paly, họ nhanh chóng phát hiện ra rằng hắn đã nói thật: sức mạnh của quả bom là quá đủ để phá hủy toàn bộ khu nhà trường mẫu giáo. Trong chiếc nồi tráng men chứa đến 2,5kg chất amonit, các nguyên tố kim loại và hệ thống kích nổ…

Chiến dịch đặc biệt do các chiến sĩ cảnh sát OMOH của Ban Nội vụ vùng Omsk thực hiện được coi là một trong những chiến dịch thành công nhất trong lịch sử của Lực lượng Đặc nhiệm và được đưa vào sách giáo khoa giảng dạy. 11 người trong đó có Lukin, Kolmagorov và Malyshev đã được nhận huân chương “Vì lòng dũng cảm”. Bà hiệu trưởng trường mẫu giáo số 285 Okhotnikova cũng được nhận giải thưởng này.

Bích Nguyễn (Tổng hợp)

Các tin khác

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Mùa hè năm 1950, tại vĩ tuyến 38, đường phân giới giữa hai miền Triều Tiên được thiết lập sau Thế chiến II bất ngờ bùng phát cuộc khủng hoảng chiến lược. Những rạn nứt của trật tự hậu chiến tại Đông Bắc Á hiện rõ, buộc nước Mỹ phải đối diện với thách thức quyền lực của thời Chiến tranh lạnh.

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Ngày 19/6, Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki đã ký quyết định tước Huân chương Đại bàng Trắng trao tặng Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky năm 2023. Đáp lại, ông Zelensky cùng nhiều cựu tổng thống và thành viên chính phủ Ukraine đã gửi trả các huân chương do Ba Lan trao tặng. Xin trân trọng giới thiệu bài trả lời phỏng vấn của Giáo sư Lukasz Tomasz Sroka, chuyên gia về lịch sử Trung và Đông Âu, trên tờ DW, về nguyên nhân căng thẳng giữa Ba Lan - Ukraine.

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Không còn bó hẹp trong hệ thống hồ sơ chính thức, thông tin mật ngày nay có thể hiện diện ngay trong những ghi chép cá nhân tưởng như riêng tư. Vụ việc gần đây cho thấy, khi các “nhật ký công vụ” chứa nội dung nhạy cảm, việc lưu giữ, chia sẻ hoặc bảo quản không đúng quy định đều có thể trở thành nguồn phát sinh rủi ro rò rỉ thông tin.

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

Cuối thập niên 1950, khi Fidel Castro lên nắm quyền ở Cuba, Liên Xô vẫn thận trọng trong việc đánh giá chế độ mới vì hiểu biết còn hạn chế về ban lãnh đạo Cuba và lo ngại ảnh hưởng đến quan hệ với Mỹ. Tuy nhiên, sau Khủng hoảng Caribe đưa thế giới đến bờ vực chiến tranh hạt nhân, Liên Xô nhận ra những hạn chế trong hoạt động tình báo đối với Mỹ. Từ đó, GRU chuyển hướng tăng cường triển khai các lực lượng và phương tiện tình báo vô tuyến điện tử ở Cuba.

Thất bại của những “khung trời hẹp”

Thất bại của những “khung trời hẹp”

9 năm tiêu tốn khoảng 4 tỷ euro mà không một nguyên mẫu nào được chế tạo. Đó là tổng kết của chương trình máy bay chiến đấu thế hệ mới FCAS - dự án quốc phòng tham vọng nhất trong lịch sử châu Âu - khi Pháp và Đức chính thức tuyên bố khai tử nó ngày 8/6/2026. Vì sao siêu dự án này đổ vỡ?

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Bản án đối với Ahmad Abouammo được điều chỉnh một phần về mặt pháp lý. Tuy nhiên, các cáo buộc cốt lõi liên quan đến việc thu thập và chuyển giao dữ liệu người dùng vẫn tiếp tục được duy trì.

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Năm 1946, một nhóm học sinh Liên Xô đã tặng Đại sứ Mỹ tại Liên Xô William Harriman bức phù điêu quốc huy Hoa Kỳ bằng gỗ, biểu tượng của tình hữu nghị giữa hai nước trong Thế chiến II. Được treo trong phòng làm việc của Đại sứ tại Moscow suốt 7 năm, món quà tưởng như vô hại này sau đó được phát hiện là “con ngựa thành Troy”, bên trong chứa một thiết bị nghe lén tinh vi do Liên Xô chế tạo.

Kế hoạch an ninh chưa từng có cho World Cup 2026 của người Mỹ

Kế hoạch an ninh chưa từng có cho World Cup 2026 của người Mỹ

Khi trái bóng Trionda chính thức lăn trên sân vào ngày 11/6/2026, World Cup lớn nhất trong lịch sử, trải dài trên 16 thành phố thuộc 3 quốc gia Bắc Mỹ, với 48 đội tuyển và 104 trận đấu đã chính thức khai mạc. Với tư cách là quốc gia chủ nhà chính đăng cai tới 78 trận đấu, nước Mỹ đã chuẩn bị một kế hoạch an ninh lớn chưa từng có để bảo vệ an toàn cho sự kiện lần này.

“Con mắt ma” của CIA trên bầu trời Liên Xô

“Con mắt ma” của CIA trên bầu trời Liên Xô

Trong Chiến tranh lạnh, có những vũ khí không cần khai hỏa vẫn làm rung chuyển thế giới. U-2 là một trường hợp như vậy. Nó không mang bom, không tên lửa, không được thiết kế để giao chiến trên không. Thứ nguy hiểm nhất là máy ảnh, cảm biến và độ cao tưởng như ngoài tầm với của phòng không Liên Xô.

Đại tá tình báo trong vai giám đốc hãng phim

Đại tá tình báo trong vai giám đốc hãng phim

Với tiêu đề Lights, Camera, Covert Action (Ánh sáng, máy quay và hoạt động bí mật) đăng trên tạp chí Lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) trực tuyến Nga, tác giả, Đại tá KGB Stanislav Lekarev đã kể về những năm tháng hoạt động bí mật của ông tại Vương quốc Anh dưới vai giám đốc điều hành hãng phim SovExportFilm những thập niên 70 thế kỷ trước.

Nga ngăn chặn chiến dịch nghe lén điện thoại lớn nhất của tình báo Phương Tây

Nga ngăn chặn chiến dịch nghe lén điện thoại lớn nhất của tình báo Phương Tây

Trong thế kỷ XXI, những bí mật của chúng ta liên tục bị săn lùng bằng các phương tiện điện tử. Vì vậy, yêu cầu thận trọng trong phát ngôn và chia sẻ thông tin ngày càng trở nên cấp thiết. Trao đổi với phóng viên Báo “Luận chứng tuần”, Đại tá Sergey Matveev, chuyên gia an ninh mạng từng công tác tại Cơ quan An ninh Liên bang Nga, đã chia sẻ một số ý kiến về những nguy cơ mà thời đại kỹ thuật số đang đặt ra. Xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc.

Lỗ hổng của nước Anh

Lỗ hổng của nước Anh

Hai lá đơn từ chức được gửi đi gần như đồng thời của hai bộ trưởng đứng đầu lực lượng quân đội Anh hôm 11/6/2026 vừa qua không chỉ bộc lộ những bất đồng trong chính phủ. Nghiêm trọng hơn, nó đã phơi bày một lỗ hổng an ninh nghiêm trọng đe dọa vị thế của Anh trên bản đồ thế giới.

Số phận người phụ nữ ám sát hụt Tổng thống Gerald Ford

Số phận người phụ nữ ám sát hụt Tổng thống Gerald Ford

Ngày 15/1/1976, bồi thẩm đoàn tại Tòa án Liên bang khu vực Bắc California đã kết án tù chung thân đối với Sara Moore. Bản án có thể được xem là quá nghiêm khắc, bởi vì Moore không giết ai, mà chỉ thực hiện một vụ ám sát bất thành. Tuy nhiên, mục tiêu của bà ta là Tổng thống Hoa Kỳ Gerald Ford.

Bí mật về tàu ngầm Mỹ đắt giá nhất Thế chiến II

Bí mật về tàu ngầm Mỹ đắt giá nhất Thế chiến II

Ngày 10/2/1942, tàu ngầm Mỹ US Trout (SS-202) đã đánh chìm hai tàu vận tải của Nhật Bản. Thoạt nhìn, điều này dường như chẳng có gì đặc biệt, bởi trong suốt cuộc chiến ở Thái Bình Dương, có hàng trăm cuộc tấn công tương tự. Tuy nhiên, cuộc tấn công lần này được thực hiện bởi một tàu ngầm đang chở trên khoang một kho báu trị giá hàng triệu USD.

60 con thuyền trong bóng tối và sai số chết người của tình báo Ottoman

60 con thuyền trong bóng tối và sai số chết người của tình báo Ottoman

Từ Công đồng Trent đến vùng biển Lepanto, tình báo Ottoman thế kỷ XVI từng len qua những lối mà châu Âu ít nghi ngờ nhất: áo giáo sĩ, thương nhân, hải tặc, người cải đạo, tù binh được thả. Nhưng một đế chế có thể thu được rất nhiều tin tức mà vẫn thua, nếu thông tin khi về đến trung tâm quyền lực bị che khuất bởi nỗi sợ nói thật.

Đằng sau vụ bắt giữ nhân sự quốc phòng tại Ba Lan

Đằng sau vụ bắt giữ nhân sự quốc phòng tại Ba Lan

Vụ bắt giữ một nhân sự trong lĩnh vực quốc phòng tại Ba Lan công bố hôm 30/5/2026 đang đặt ra những câu hỏi về mức độ an toàn của thông tin chiến lược, nhất là trong bối cảnh chuỗi cung ứng quân sự ngày càng trở nên nhạy cảm.

“Trạm rửa tiền” của Mafia trong vỏ bọc cửa hàng kem

“Trạm rửa tiền” của Mafia trong vỏ bọc cửa hàng kem

Giữa miền Tây nước Đức, một cửa hàng kem Ý trở thành tâm điểm của chiến dịch truy quét mafia lớn nhất châu Âu. Không phải vì những tiếng súng hay một vụ giết người công khai, mà vì một thứ tinh vi hơn nhiều: dòng tiền mua bán ma túy từ Nam Mỹ được hợp thức hóa qua những doanh nghiệp bề ngoài rất bình thường.

AI và cuộc chiến quyền kiểm soát

AI và cuộc chiến quyền kiểm soát

Một cuộc kiểm thử đối với chatbot AI đã làm dấy lên những lo ngại mới về nguy cơ công nghệ này có thể bị lợi dụng để tiếp cận và phổ biến các tri thức liên quan đến vũ khí sinh học.