Cuộc gặp thượng đỉnh tháo ngòi thương chiến?

Thế giới đã thở phào sau khi cuộc gặp thượng đỉnh mặt đối mặt giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình kết thúc, được cả hai phía mô tả là “thành công tuyệt vời”, với nhiều vấn đề gút mắc được tháo gỡ, nhờ đó, thương chiến Mỹ-Trung cơ bản đã được “tháo ngòi”.

Cuộc gặp chỉ diễn ra khoảng 1 giờ 40 phút, bắt đầu từ 9 giờ sáng 30/10, giờ Hàn Quốc, kết thúc lúc gần 11 giờ. Địa điểm cuộc gặp là sân bay quốc tế Gimhae, thành phố Busan, Hàn Quốc. Tại cuộc gặp, 2 nhà lãnh đạo Mỹ-Trung đã đàm phán trực tiếp với nhau về những vấn đề nổi cộm nhất trong quan hệ hai nước, nhằm tháo ngòi “thương chiến” đang làm cho kinh tế thế giới bất ổn.

Theo truyền thông quốc tế, 2 vấn đề lớn nhất đã được 2 nhà lãnh đạo Mỹ-Trung thống nhất thỏa thuận, đó là Trung Quốc sẽ nới lỏng việc hạn chế xuất khẩu đất hiếm và Mỹ hạ mức thuế quan đối với hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc. Ngoài ra, 2 nhà lãnh đạo cũng thống nhất quan điểm một số vấn đề khác, như về cuộc chiến Ukraine, vấn đề TikTok,... và hẹn sẽ tiếp tục làm việc sau.

Nhìn bề ngoài, đây là những thỏa thuận đầy hứa hẹn, có thể khôi phục một phần hoạt động thương mại mà thuế quan đã cản trở giữa 2 nền kinh tế lớn nhất thế giới. Việc giảm thuế sẽ đưa mức thuế tối thiểu đối với hàng nhập khẩu của Trung Quốc xuống còn 20% và mức thuế trung bình sẽ giảm xuống khoảng 47%. Con số này khá cao so với nhiều đối tác thương mại khác của Mỹ nhưng vẫn phù hợp hơn với phần còn lại của thế giới. Điều này có thể mang lại sự nhẹ nhõm cho người tiêu dùng Mỹ và đồng nghĩa với việc hàng hóa Trung Quốc có thể thoát khỏi tình trạng khó tiêu thụ tại Mỹ do mức thuế quan cao của ông Trump.

6-1.jpg -0
Phái đoàn Mỹ và Trung Quốc tại cuộc đàm phán.

Sự lạc quan ở Busan hoàn toàn trái ngược với những lời lẽ gay gắt gần đây về thương mại, vốn đe dọa đẩy Mỹ và Trung Quốc vào một cuộc xung đột kinh tế, với những hậu quả tiềm tàng thảm khốc cho nền kinh tế toàn cầu. Cuộc chiến thương mại đã bùng phát trở lại trong tháng này sau khi Bắc Kinh đề xuất mở rộng đáng kể các biện pháp hạn chế xuất khẩu khoáng sản đất hiếm, những thành phần thiết yếu trong sản xuất mọi thứ, từ điện thoại thông minh đến máy bay chiến đấu.

Đáp lại, ông Trump tuyên bố sẽ trả đũa bằng cách áp thêm 100% thuế quan đối với hàng xuất khẩu của Trung Quốc, và các biện pháp khác, bao gồm cả việc hạn chế xuất khẩu sang Trung Quốc những mặt hàng được sản xuất bằng phần mềm của Mỹ. Khi đến Malaysia mở đầu chuyến công du châu Á, ông Trump đã bóng gió rằng ông sẽ giảm thuế quan của Mỹ đối với hàng hóa Trung Quốc để đổi lấy cam kết của Bắc Kinh trong việc ngăn chặn dòng chảy các thành phần cần thiết để sản xuất fentanyl.

Một trong những khó khăn là các mục tiêu chiến lược của ông Trump khi phát động chiến tranh thương mại không được nêu rõ ràng - sự cân bằng giữa bảo vệ ngành sản xuất truyền thống của Mỹ, khoanh vùng các ngành công nghiệp hiện đại dựa trên công nghệ quan trọng đối với an ninh quốc gia Mỹ, trừng phạt các hoạt động thương mại của Trung Quốc, đã bị che giấu. Dần dần, trong suy nghĩ của một số nhân vật trong chính quyền Mỹ, cuộc chiến đã biến đổi từ một cuộc chiến thương mại thành một cuộc thử thách sức mạnh địa chính trị giữa 2 siêu cường thế giới, một cuộc thử thách khiến cả thế giới phải hóng chờ.

6-2.jpg -0
Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.

Kết quả là 6 tháng đầy biến động, bao gồm các mức thuế quan dao động, hạn chế xuất khẩu, đe dọa, phản đe dọa, trì hoãn và các cuộc điều tra độc quyền, xen kẽ với năm vòng đàm phán thương mại diễn ra tại Madrid, London, Geneva, Stockholm và Kuala Lumpur, kết thúc bằng 2 giờ đàm phán trực tiếp giữa ông Trump và ông Tập.

Trong hầu hết cuộc khủng hoảng, thuế quan của Mỹ đối với hàng hóa Trung Quốc trung bình ở mức 55%. Con số này thấp hơn nhiều so với mức cấm vận thực tế là 145% mà ông Trump từng đe dọa, nhưng vẫn đủ cao để tạo ra một bài kiểm tra căng thẳng nghiêm trọng đối với khả năng phục hồi của nền kinh tế Trung Quốc, và nước này đã vượt qua.

Giới bình luận Mỹ chua chát thừa nhận rằng ông Trump đã buộc phải “nhượng bộ” đáng kể để đạt được các thỏa thuận thương mại với ông Tập trong cuộc gặp ở Busan. Nhưng, ở một góc nhìn khác tại châu Âu và châu Á, người ta cho rằng Mỹ thực chất không thể thắng được Trung Quốc trong cuộc thương chiến, bởi Trung Quốc nắm giữ ảnh hưởng đáng kể đối với Mỹ trên nhiều lĩnh vực. Các biện pháp thuế quan của ông Trump đã phản tác dụng theo nhiều cách, bao gồm cả việc khiến nông dân Mỹ tức giận và tạo ra tình trạng thiếu hụt đất hiếm. Trung Quốc cũng đã từ chối mở cửa hoàn toàn thị trường cho chip AI của Mỹ, một mục tiêu lớn của Trump nhằm củng cố sự thống trị của Mỹ trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo.

Thuế quan vẫn là một đòn bẩy quan trọng mà ông Trump có thể sử dụng, ngay cả khi Trung Quốc đã tìm thấy các thị trường bên ngoài Mỹ sẵn sàng mua hàng hóa của mình, làm giảm bớt thiệt hại do các khoản thuế của ông Trump gây ra. Tuy nhiên, việc giảm thuế quan là một yêu cầu quan trọng của Trung Quốc.

Sau cuộc đàm phán giữa 2 nhà lãnh đạo Mỹ-Trung, xem như thương chiến tạm thời “ngừng bắn” trong 1 năm. Điều này giúp Trung Quốc có thêm thời gian tiến xa hơn nữa trong các công nghệ của tương lai, bao gồm công nghệ xanh và sản xuất, lĩnh vực mà Trung Quốc hiện đang thống trị và là trọng tâm của kế hoạch kinh tế 5 năm mới. Quan trọng không kém, Trung Quốc hy vọng các quốc gia khác sẽ nhìn nhận mình là một cường quốc toàn cầu có trách nhiệm và kiềm chế, không tìm kiếm sự đối đầu, nhưng đủ mạnh để chống lại sự ép buộc của Mỹ.

Trương Hùng (Tổng hợp)

Các tin khác

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Từ ngày 1/5, Các tiểu vương quốc Arab Thống Nhất (UAE) thống báo rút khỏi Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) và cơ chế OPEC+. Việc lựa chọn rút khỏi tổ chức sau gần 60 năm là thành viên ở thời điểm này được coi là cú sốc với “cartel dầu mỏ” do Saudi Arabia dẫn đầu bấy lâu nay, và cả với hệ thống cung ứng năng lượng thế giới.

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Những ngày qua, Tổng thống Mỹ liên tục đưa ra nhiều thay đổi bất ngờ trong nỗ lực tháo gỡ bế tắc ở Iran. Sau khi cho rằng Iran vẫn chưa “trả giá đủ lớn”, ngày 5/5, ông đưa ra cái gọi là Dự án Tự do, để giúp các tàu và thủy thủ đoàn bị mắc kẹt thoát khỏi Vịnh Persic, nhưng cũng nhằm làm suy yếu sự kiểm soát của Iran đối với eo biển Hormuz.

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Bình minh ngày 24/2/2022 không chỉ được đánh dấu bằng tiếng xích xe tăng Nga gầm rú vượt qua biên giới Ukraine, mà còn bởi một “cú đánh bồi” lạnh lùng và vô hình trên không gian mạng. Đúng một giờ trước khi phát súng đầu tiên nổ ra, mã độc AcidRain đã âm thầm đánh sập mạng vệ tinh của Viasat, khiến hàng nghìn modem trở thành những khối nhựa vô dụng. Một phần hệ thống liên lạc chỉ huy của Ukraine lập tức tê liệt, 5.800 turbine điện gió ở Đức mất kết nối điều khiển từ xa, hàng chục nghìn thuê bao internet ở Pháp, Hungary, Hy Lạp và Ba Lan mất kết nối. Đó là buổi sáng khiến thế giới hiểu ra: bầu trời thấp không còn là vùng trung lập, mà đã trở thành chiến trường.

Vịnh Aden lại dậy sóng

Vịnh Aden lại dậy sóng

Một loạt tàu thương mại bị cướp biển khống chế trên vùng biển Somalia và vịnh Aden chỉ trong khoảng 2 tuần, từ cuối tháng 4 đến đầu tháng 5/2026. Đây là tốc độ leo thang chưa từng thấy kể từ thập kỷ trước - thời điểm hành lang hàng hải này trở thành nỗi kinh hoàng của ngành vận tải biển toàn cầu. Điều gì đã kéo “bóng ma hải tặc” trở lại, và tại sao đúng vào lúc này?

Những thông điệp từ nước Anh

Những thông điệp từ nước Anh

Giữa lúc quan hệ Anh - Mỹ đang trải qua thử thách nghiêm trọng, chuyến thăm kéo dài 4 ngày của Quốc vương Charles III tới Washington nhân kỷ niệm 250 năm ngày ký Tuyên ngôn Độc lập đã mang theo nhiều thông điệp quan trọng về “mối quan hệ đặc biệt” giữa hai bên.

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Ngày 21 và 22/4 vừa qua, 4 ứng cử viên cho chức Tổng Thư ký Liên hợp quốc đã trải qua các phiên đối thoại trực tiếp trước Đại Hội đồng - sự kiện được ví như “một trong những cuộc phỏng vấn xin việc khắt khe nhất thế giới”. Cuộc đua thay thế ông Antonio Guterres, người kết thúc nhiệm kỳ ngày 31/12/2026, đang bước vào giai đoạn quyết định.

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Thỏa thuận hòa bình mang tính bước ngoặt năm 2016 giữa Chính phủ Colombia và lực lượng nổi dậy lớn nhất ở Mỹ Latin đã thành công ở một số khía cạnh: Lực lượng vũ trang Cách mạng Colombia (FARC) đồng ý hạ vũ khí và bạo lực từng tàn phá đất nước đã giảm đáng kể.

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Cuộc xung đột diễn ra tại Trung Đông cho thấy mức độ phụ thuộc ngày càng cao của quân đội Mỹ và Israel vào trí tuệ nhân tạo (AI) trong lĩnh vực quân sự, đặc biệt là trong việc xác định mục tiêu và lập kế hoạch tấn công.

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Hormuz bị phong tỏa đẩy chuỗi cung ứng toàn cầu vào thế đảo lộn, khiến các hãng vận tải đổ dồn qua kênh đào Panama và chấp nhận trả phí ưu tiên cao chưa từng có để tránh rủi ro chậm trễ.

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) thông báo, kể từ ngày 1/5, nước này rời khỏi Tổ chức Các quốc gia xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) sau 60 năm là thành viên, giáng một đòn nặng nề vào tổ chức này, trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu đang phải đối mặt với cuộc khủng hoảng nguồn cung lớn nhất lịch sử.

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Chỉ với 12 ngày làm việc, nhưng Kỳ họp thứ Nhất Quốc hội khóa XVI đã thực hiện rất nhiều nhiệm vụ quan trọng: đó là, tập trung kiện toàn bộ máy Nhà nước, bầu các chức danh lãnh đạo cao cấp; kịp thời thể chế hóa nhiều chủ trương, chính sách thành pháp luật để triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng; đồng thời, quyết định các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh và đối ngoại, trong đó có nhiều nhiệm vụ gấp rút, cấp bách; thông qua 9 luật và 31 nghị quyết.

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Cuộc bầu cử đầu tiên của người Gaza sau hơn 2 thập kỷ, diễn ra tại thành phố Deir al-Balah hôm 26/4, đã chứng kiến thắng lợi nghiêng về những ứng viên được cho là có liên hệ với Chính quyền Palestine (PA). Nhưng, đằng sau kết quả ấy vẫn là những câu hỏi thực chất chưa có lời đáp về năng lực quản trị và vai trò của PA trong một cục diện mà họ hầu như bị gạt ra ngoài lề.

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Những chuyến tàu dầu bắt đầu khựng lại ở eo biển Hormuz, khi cuộc xung đột Iran nổ ra đang khiến cả thế giới như nín thở. “Chúng ta đang đối mặt với mối đe dọa an ninh năng lượng lớn nhất trong lịch sử”, ông Fatih Birol, Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), đã thốt lên như vậy và nó không phải là lời nói quá.

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

Liên minh châu Âu (EU) hôm 23/4 đã phê duyệt gói vay 90 tỷ euro để giúp Ukraine đáp ứng các nhu cầu kinh tế và quân sự trong 2 năm, theo tuyên bố của Síp, Chủ tịch luân phiên của EU. Đồng thời, phê duyệt một loạt biện pháp trừng phạt mới đối với Nga.

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu đang ở vị thế vô cùng khó xử trong cuộc xung đột Mỹ/Israel - Iran. Họ vừa không phải là bên ra quyết định có ảnh hưởng đến cuộc chiến, vừa không phải là bên trung gian hòa giải có ảnh hưởng đáng kể. Châu Âu chỉ là bên ngoài cuộc, bất lực trong việc can thiệp và là nạn nhân gánh chịu những tổn thất không ngừng lan rộng.

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

10 năm sau “cuộc ly hôn” thế kỷ, nước Anh vẫn chưa tìm thấy bình yên hậu Brexit. Giữa những hệ lụy kinh tế kéo dài và một nghịch lý là làn sóng mong muốn quay lại EU ngày càng dâng cao trong dư luận, Thủ tướng Keir Starmer đứng trước bài toán nan giải: làm sao để thực hiện lời hứa về một “nước Anh toàn cầu” mà không làm ngơ trước sự đảo chiều tư tưởng của công chúng.

Sự mệt mỏi bắt đầu len lỏi ở Điện Capitol

Sự mệt mỏi bắt đầu len lỏi ở Điện Capitol

Những dấu hiệu mệt mỏi, mất kiên nhẫn đang len lỏi trong hàng ngũ Đảng Cộng hòa trước diễn biến ngày càng khó kiểm soát của cuộc chiến với Iran. Giữa áp lực kinh tế, sức ép cử tri và toan tính chính trị, liệu tín hiệu từ các nghị sĩ có thể thúc đẩy Nhà Trắng tiến nhanh hơn đến thỏa thuận chấm dứt chiến sự?

Mỹ - Iran: Ngừng bắn và những kịch bản

Mỹ - Iran: Ngừng bắn và những kịch bản

Cùng với thỏa thuận ngừng bắn, cả Washington và Tehran đã đưa ra những tuyên bố chiến thắng trái ngược nhau. Kể từ ngày 28/2, ước tính Mỹ và Israel đã thực hiện hơn 13.000 cuộc tấn công vào các mục tiêu tại Iran, ban đầu chủ yếu nhắm vào các đơn vị quân sự, sau đó mở rộng thành 800 cuộc không kích nhằm vào các cơ sở hạ tầng công nghiệp quốc phòng trọng yếu, bao gồm đường sắt, đường bộ và cầu.

Israel - Lebanon: Sự yên tĩnh mong manh

Israel - Lebanon: Sự yên tĩnh mong manh

0 giờ ngày 17/4, lệnh ngừng bắn tạm thời 10 ngày giữa Israel và Lebanon có hiệu lực. Dù rất mong manh nhưng lệnh ngừng bắn được xem là một trong những nỗ lực ngoại giao nhằm chấm dứt chiến tranh, mang lại hòa bình lâu dài cho khu vực Trung Đông.

“Cây cầu Islamabad” và triển vọng hòa bình cuộc xung đột Mỹ - Iran

“Cây cầu Islamabad” và triển vọng hòa bình cuộc xung đột Mỹ - Iran

Trong bối cảnh cuộc khủng hoảng Iran gây ra hiệu ứng khốc liệt với kinh tế thế giới, việc Washington và Tehran cùng chấp nhận thỏa thuận ngừng bắn tạm thời hôm 8/4 là “khoảng thở” quý giá cho toàn cầu. Đứng sau sự kiện này không phải những cường quốc phương Tây hay các nước Vùng Vịnh giàu có, mà là Pakistan - quốc gia đã khéo léo sử dụng vị thế đặc thù để kết nối hai đối thủ.