Cuộc đào tẩu ly kỳ của một tù binh Đức Quốc xã

Thế chiến II kết thúc, khoảng 450.000 tù binh Đức Quốc xã bị giam giữ trong 700 trại tập trung trên khắp nước Mỹ. Sau đó, tất cả được cho về Đức, ngoại trừ một người là Georg Georg. Georg đã trốn ở lại nước Mỹ trong suốt 40 năm dưới một cái tên giả. Sự việc chỉ vỡ lở khi ông tự khai về cuộc đời mình…

Bị bắt

Sinh năm 1920 tại thành phố Schweidnitz, vùng Lower Silesia, Ba Lan. Mới 14 tuổi, Georg Georg đã đoạt giải vô địch toàn khu vực về môn trượt tuyết. Mơ ước của ông là sẽ trở thành kiến trúc sư nhưng năm 15 tuổi, bệnh bạch hầu đã khiến Georg phải bỏ học.

Tháng 9-1939, Đức Quốc xã xâm lược Ba Lan, mở đầu cho Thế chiến II, Georg bị bắt lính. Sau 6 tháng huấn luyện, ông tình nguyện gia nhập Quân đoàn Africa dưới quyền chỉ huy của Thống chế Erwn Rommel, người được mệnh danh là “cáo già sa mạc”. Georg viết trong hồi ký rằng: “Lý do tôi chọn Quân đoàn Africa là để không bị đưa đến mặt trận phía Đông. Ở đó thời tiết rất khắc nghiệt, người Nga chiến đấu rất dũng mãnh. Nhiều bạn bè tôi chẳng có cơ hội trở về”.

Cuộc đào tẩu ly kỳ của một tù binh Đức Quốc xã -0
Georg sau khi công khai danh tính của mình.

Đầu năm 1943, tại Libya, Quân đoàn Africa bị Tập đoàn quân số 8 Anh Quốc dưới sự chỉ huy của Thống chế Montgomery đánh cho tơi tả. Có ngày, lính Đức phải rút lui hơn 80km. Georg viết: “Những cơn mưa lớn khiến xe tăng Panzer và xe tải kéo pháo ngập trong bùn. Tinh thần chiến đấu của chúng tôi xuống thấp. Trận đánh cuối cùng của tôi xảy ra vào ngày 10-5-1943. Khẩu đội pháo 88mm mới bắn được 3 viên đạn thì vỡ trận”.

Ngày 13-5-1943, 220.000 sĩ quan, binh lính Đức và Italy tham chiến tại mặt trận Bắc Phi, trong đó có Georg đầu hàng quân Đồng Minh. Đến tháng 7, ông cùng nhiều tù binh lên tàu về trại giam ở sa mạc Deming, bang New Mexico, Mỹ. Georg viết: “Trái ngược với suy nghĩ của tôi, chúng tôi được đối xử tốt cả về vật chất lẫn tinh thần. Thậm chí nhiều tù binh còn ghi tên theo học các chương trình đại học đào tạo từ xa. Lính Mỹ dạy chúng tôi tiếng Anh còn chúng tôi dạy lại họ tiếng Đức…”.

Tuy nhiên, khi sự thật về những hành động dã man, tàn bạo của phát xít Đức ở các trại tập trung, diệt chủng người Do Thái bị phơi bày, nhiều lính Mỹ thay đổi thái độ. Họ trở nên hà khắc, thù địch với tù binh.

Thế chiến II kết thúc, cuối tháng 9-1945 có tin đồn lan ra khắp trại là tất cả tù binh người Đức sẽ được trả về Đức theo nguyên quán. Lúc này vùng Lower Silesia, quê hương của Georg nằm dưới quyền kiểm soát của người Nga theo tinh thần Hiệp ước Posdam, được ký kết bởi Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Liên Xô Joseph Stalin, Thủ tướng Anh Winston Churchill và Tổng thống Mỹ Harry S. Truman. Lo sợ bị trả thù, Georg quyết định trốn trại.

Bỏ trốn

Khi quyết định trốn, việc đầu tiên của Georg là quan sát đường xe lửa nằm bên ngoài hàng rào trại, nơi cứ 3 tiếng lại có một chuyến tàu đi qua. Trước Georg, đã có 12 lính Đức cũng bỏ trốn nhưng tất cả đều bị bắt nên vì thế, ông chẳng hề hé môi về kế hoạch của mình với bất cứ bạn tù nào. Với vốn tiếng Anh khá hoàn chỉnh, Georg hy vọng rằng mình sẽ không bị phát hiện khi trà trộn vào xã hội Mỹ.

Cuộc đào tẩu ly kỳ của một tù binh Đức Quốc xã -0
Georg (thứ 4 từ trái sang) cùng khẩu đội pháo 88mm bị bắt tại mặt trận Libya.

7 giờ tối 21-9-1945, trại tổ chức cho tù binh xem phim ngoài trời. Lợi dụng lúc tù binh cùng lính gác đang say sưa theo dõi, Georg đứng lên, xin phép vào nhà vệ sinh rồi từ đó, ông bò qua 4 lớp hàng rào thép gai. Tiếp theo, đợi đến lúc ánh đèn pha quét khỏi chỗ ông nằm, ông đứng dậy, chạy một mạch vào sa mạc. Theo tính toán của Georg, khoảng 1 tiếng nữa sẽ có 1 chuyến tàu chở hàng từ phía nam xuống phía tây, còn buổi chiếu phim thì 9 giờ mới chấm dứt. Trong hồi ký, ông viết: “Tôi nằm ép mình xuống đất, đợi tàu ở một khúc quanh. Khi nó xuất hiện và khi nó vừa giảm tốc độ, tôi chạy theo, nhảy lên một toa mà cánh cửa để mở vì đó là toa trống”.

Suốt 3 ngày trên tàu chở hàng từ New Mexico đến San Pedro, bang California, Georg hầu như nhịn đói. Cứ mỗi lần tàu dừng lại ở một ga nào đó để bốc dỡ hàng, ông xuống, vào nhà vệ sinh tìm nước uống. Và bởi vì tiếng Anh của ông khá trôi chảy nên những người tiếp xúc với ông chẳng ai nghi ngờ gì. Thậm chí một phụ nữ lúc nghe nói là ông đang đi tìm việc làm, bà đã cho ông 2 USD. Số tiền ấy đã mua được 1 túi bánh sandwich 10 miếng, 2 hộp pho mai cùng 1 bình nước.

Ở trại giam, khi phát hiện Georg biến mất, các sĩ quan an ninh tiến hành thẩm vấn tù nhân sống chung buồng hoặc có mối giao tiếp thân tình với ông nhưng tất cả đều không hay biết gì. Vài ngày sau, áp phích truy nã và ảnh của Georg được dán tại các nơi công cộng trên toàn nước Mỹ. Theo Cục Điều tra Liên bang Mỹ FBI, điều đáng sợ nhất là với tâm lý của kẻ bại trận, Georg sẽ làm một cái gì đó để trả thù.

Cuộc sống mới

Chiều 24-9-1945, Georg xuống ga San Pedro, bang California. Đây là nơi tập trung nhiều sắc dân nhất nước Mỹ. Với cái tên giả là Peter Petersen, nhập cư từ Na Uy, Georg dễ dàng xin được việc làm trong một xưởng gỗ. Sau vài tháng, ông chuyển qua phụ việc cho một quán cà phê rồi làm hướng dẫn viên trượt tuyết theo mùa tại một khu du lịch. Cuối cùng, Georg sống ổn định khi trở thành nhân viên bán hàng cho một công ty có trụ sở tại thành phố Oakland. Cũng tại đây, ông liều mạng xin giấy phép lái xe và thẻ an sinh xã hội với tên Dennis Whiles. Thật ngạc nhiên, ông được cấp cả hai và đó cũng là cái tên đi theo Georg đến cuối cuộc đời.

Tháng 1-1952, đoàn tàu chở khách City of San Francisco bị mắc kẹt trong trận bão tuyết ở Sierra Nevada. Là một trong những người đầu tiên tiếp cận đoàn tàu, giúp đỡ hành khách, bức ảnh chân dung Georg được chụp bởi tạp chí Life xuất hiện trên nhiều trang báo suốt nhiều ngày liền trong lúc áp phích truy nã ông cũng được dán ở nhiều nơi. Thế nhưng có lẽ do may mắn, chẳng ai nhận ra người anh hùng cứu hộ lại là người đang bị săn lùng.

Cuộc đào tẩu ly kỳ của một tù binh Đức Quốc xã -0
Lệnh truy nã Georg khi ông bỏ trốn.

Cuộc sống của Georg êm ả trôi đi cho đến năm 1964, trong một lễ hội khiêu vũ, ông gặp Jean Whiles, nhân viên xã hội làm việc trong các trại lao động di cư ở thung lũng San Joaquin, bang California, đã ly dị chồng và có 2 con. Georg viết: “Tôi mời cô ấy nhảy. Chúng tôi trò chuyện với nhau, cho nhau địa chỉ, số điện thoại rồi tiếp theo là những lần hò hẹn. 6 tháng sau, chúng tôi kết hôn. Khi ấy, tôi chỉ nói với Jean rằng tôi đến từ thành phố New York, cha mẹ tôi đã chết trong một tai nạn khi tôi còn nhỏ. Tôi lớn lên trong một trường mồ côi ở bang Connecticut”.

Cưới xong, hai vợ chồng mua một căn nhà ở Palo Alto, bang California. Điều kỳ lạ là tất cả mọi tài sản Georg đều để vợ đứng tên, kể cả chiếc xe hơi ông vẫn lái đi làm hàng ngày. Chính những điều này đã khiến bà Jean nghi ngờ.

Năm 1972, cả 2 con riêng của bà Jean đã lớn, chúng vào ký túc xá để tiện việc học hành. Vợ chồng Georg chuyển đến một ngôi nhà nằm cạnh bờ biển miền Trung California, nơi Georg mở một câu lạc bộ quần vợt. Được 2 năm, họ đi Hawaii. Tại đây, Georg làm nghề xây dựng còn Jean làm cho chương trình tái định cư người tị nạn Mỹ Latin. Cuối năm 1978, Georg trở thành tổng giám đốc công ty xây dựng.

Bước ra ánh sáng

Đầu năm 1980, khi Georg 60 tuổi, Jean bắt đầu chuẩn bị cho kế hoạch nghỉ hưu. Đây cũng là lần đầu tiên bà hỏi về quá khứ của chồng mình nhưng Georg lảng sang chuyện khác. Khi bà đề nghị Georg xin cho bà một bản sao giấy khai sinh, Georg nói: “Cứ từ từ đã”. Khi bà hỏi thông tin cụ thể về cha mẹ ông, Georg trả lời ông không còn nhớ.

Rất nghi ngờ, bà Jean lặng lẽ viết thư gửi bộ phận tư pháp New York, đề nghị cung cấp thông tin về nhân thân của Dennis Whiles (tức Georg, chồng bà). Câu trả lời mà bà nhận được là không có hồ sơ nào với cái tên Dennis Whiles ở đó. Hỏi thăm trường nuôi dạy trẻ mồ côi bang Connecticut, bà Jean choáng váng khi biết bang Connecticut chẳng hề có trường nào dưới dạng này.

Sáng 19-3-1984, bà Jean thu dọn quần áo, gọi taxi. Trước lúc ra khỏi nhà, bà nói với Georg rằng bà sẽ li dị ông vì sau 40 năm chung sống, bà vẫn không biết ông là ai. Câu cuối cùng bà hỏi ông: “Anh là tội phạm, đúng không?”.

Georg lúc ấy ngồi trên kệ bếp. Vừa khóc, ông vừa kể lại tất cả mọi chuyện. Sau này bà Jean mới tiết lộ: “Để khẳng định chồng tôi không dối trá, tôi đi New Mexico xác minh về vụ trốn trại của ông ấy. Tất cả đều đúng sự thật”.

Với sự giúp đỡ của một luật sư, tháng 6-1984, bà Jean đưa Georg ra trình diện FBI và Cơ quan Di trú Mỹ. Sau khi xem xét trường hợp độc nhất vô nhị của Georg, FBI và Cơ quan Di trú chính thức xác nhận Georg không phải là người nhập cư bất hợp pháp vì năm 1945, ông bị đưa đến Mỹ trái với ý muốn của ông. Suốt 40 năm kể từ khi trốn trại, Georg cũng không phạm tội lần nào đồng thời ông còn có công cứu hộ hành khách trên tàu City of San Francisco. Vì thế, FBI và Cơ quan Di trú cấp cho Georg quy chế thường trú mà không truy tố cũng như không trục xuất.

Đầu năm 1985, Georg chính thức xuất hiện trong chương trình truyền hình The Today Show của Đài CBS. Tại đó, ông trả lời tất cả những câu hỏi về cuộc đời mình. Đến cuối năm, ông cho ra đời cuốn hồi ký “Người lính cuối cùng của Hitler trên đất Mỹ” do nhà báo Krammer của tờ New York Time chấp bút. Rất nhanh chóng, nó trở thành “best seller” - sách bán chạy nhất. Cũng trong năm này, Georg cùng vợ trở về Lower Silesia, quê hương ông. Thành viên duy nhất trong gia đình ông còn sống là Lotte, em gái ông.

Năm 1989, Georg quay lại Lower Silesia một lần nữa nhưng lần này ông đi một mình. Suốt 2 năm sau đó, bà Jean không hề nghe được tin tức gì về ông nên bà làm đơn ly dị bởi theo bà: “Từ khi chồng tôi kể sự thật về cuộc đời mình, ông ấy như người đa nhân cách…”. Mãi đến năm 1993, Georg mới trở lại nước Mỹ, ông mua một căn nhà, sống đơn độc ở Boulder, Longmont, bang California.Tuy vậy, ông và bà Jean vẫn coi nhau như bạn. Mỗi khi Georg đau ốm phải vào bệnh viện, bà Jean luôn có mặt bên ông. Theo bà Jean, những năm cuối đời, ông Georg luôn gặp khó khăn khi phải dung hòa 2 con người trong ông: Georg và Dennis Whiles.

Năm 2009, Georg được chấp thuận nhập quốc tịch Mỹ. Năm 2013, ông mất vì tuổi già. Tro cốt của ông chôn ở nghĩa trang Foothills Garden of Memory, trên tấm bia chỉ có hàng chữ: “Gartner Georg aka Dennis F. Whiles. 18-12-1920 – 30-1-2013. Schweidnitz Silesia, Germany".

Vũ Cao (Theo Hồi ký Hitlers Last Soldier In America”)

Các tin khác

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Kể từ khi Chiến tranh lạnh kết thúc, khả năng tác chiến chống tàu ngầm của Khối quân sự NATO đã suy yếu đáng kể do việc giảm đầu tư và thay đổi ưu tiên. Tuy nhiên, trước sự gia tăng các cuộc tuần tra bằng tàu ngầm của Nga - đặc biệt là các tàu lớp Borei và Yasen tiên tiến - gần biên giới các nước NATO và ở các vùng biển chiến lược như Biển Baltic, Bắc Cực, Bắc Đại Tây Dương và Địa Trung Hải đã khiến các đồng minh châu Âu lo ngại.

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Cách đây hơn 65 năm, rạng sáng ngày 24/1/1961, một vụ tai nạn máy bay kinh hoàng diễn ra, khiến máy bay ném bom B-52 của Không quân Mỹ (USAF) văng ra hai trái bom nhiệt hạch xuống North Carolina nhưng chưa kích nổ. Sự may mắn tình cờ này đã cứu nước Mỹ khỏi thảm họa “gậy ông đập lưng ông”.

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Khuôn viên Nhà Trắng, Washington D.C., một ngày cuối tháng 7/1921. Trong bức ảnh chụp chính thức hôm đó, một người đàn ông trong lễ phục trắng đứng cạnh một người phụ nữ được báo chí Mỹ khi đó gọi là Công chúa Fatima của Afghanistan và đoàn tùy tùng, ngay sau cuộc tiếp kiến Tổng thống Warren G. Harding. Trên ngực người đàn ông ấy lấp lánh những tấm huân chương. Bức ảnh nhanh chóng xuất hiện trên báo chí Mỹ. Ít lâu sau, một lá thư khiếu nại gửi tới Bộ Ngoại giao Mỹ bắt đầu kéo sập vai diễn ấy. Người đàn ông trong ảnh không giữ bất kỳ chức vụ nào ở bộ trên, mà chỉ là một kẻ giả danh đến từ Brooklyn, chưa học xong trung học.

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Tháng 10/2001, Mỹ cùng các đồng minh mở chiến dịch quân sự tại Afghanistan với mục tiêu truy quét Al-Qaeda và buộc Taliban giao nộp Osama bin Laden. Chỉ trong vài tuần, chính quyền Taliban sụp đổ, Kabul thất thủ. Nhưng chiến thắng đấy không khép lại cuộc chiến. 20 năm sau, khi quân đội Mỹ và NATO rời Afghanistan, Taliban trở lại thủ đô. Từ một chiến dịch chống khủng bố có mục tiêu tương đối rõ, Washington đã bước vào cuộc chiến kéo dài hai thập niên. Vì sao một lực lượng từng bị đánh bật khỏi quyền lực lại có thể trở lại sau 20 năm?

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Đây là cuộc phỏng vấn đặc biệt diễn ra ngày 20/12/2009 giữa Anh hùng, Đại tá KGB Aleksei M. Kozlov với tờ Izvestia của Nga về hoạt động quy mô toàn cầu của “Cục S” hay còn gọi là “Cục tình báo bất hợp pháp” trong thời gian Chiến tranh Lạnh.

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Tháng 5/2026, tờ The New York Times (NYT) khẳng định rằng Israel và Mỹ có kế hoạch thay đổi chế độ tại Iran - và cựu Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad sẽ là người lên lãnh đạo đất nước. Vào thời điểm đó, bài báo nghe có vẻ khá hoang đường. Nhưng mới đây, NYT đã tiến xa hơn nhiều. Trong một bài phóng sự điều tra mới, các nhà báo của NYT đã kể lại câu chuyện về chiến dịch kéo dài nhiều năm của tình báo Israel nhằm tiếp cận ông Ahmadinejad.

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Ngày 17/7/1944 đã xảy ra một thảm họa tồi tệ nhất trên đất Mỹ trong thời kỳ Thế chiến II. Mặc dù các cuộc điều tra không thể xác định được thủ phạm, nhưng rõ ràng một trong những nguyên nhân chính gây ra biến cố đã cướp đi sinh mạng của hàng trăm người này chính là chế độ phân biệt chủng tộc trong Lực lượng Hải quân Mỹ.

Giải mật vũ khí “Vòm Sáng” của Liên Xô

Giải mật vũ khí “Vòm Sáng” của Liên Xô

Vào mùa thu 1988, một máy bay do thám Mỹ phát hiện một hiện tượng độc lạ: “Vòm Sáng” sau khi tên lửa đạn đạo tầm trung SS-20 Saber của Liên Xô (cũ) được phóng đi. Quá trình trên tạo ra cực quang gây tranh cãi trong suốt thập kỷ, thậm chí còn bị nhầm là UFO.

Mỹ đầu tư hàng tỷ USD cho tình báo phát triển AI

Mỹ đầu tư hàng tỷ USD cho tình báo phát triển AI

Theo các quan chức đương nhiệm và cựu quan chức Mỹ, Nhà Trắng đã phê duyệt một đề xuất ngân sách mật trị giá 9 tỷ USD để mua các chip máy tính tiên tiến. Đây là những linh kiện cần thiết để các cơ quan tình báo Mỹ có thể khai thác tối đa tiềm năng của các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) mới nhất.

Cuộc truy lùng “kẻ sát nhân bị quỷ ám”

Cuộc truy lùng “kẻ sát nhân bị quỷ ám”

Suốt gần hai năm, lực lượng điều tra Tây Ban Nha lần theo những dấu vết mong manh từ các hiện trường, rà soát hơn 3.000 hồ sơ và chờ kết quả đối chiếu ADN quốc tế để xác định danh tính kẻ gây ra chuỗi án mạng ở Alicante.

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Mùa hè năm 1950, tại vĩ tuyến 38, đường phân giới giữa hai miền Triều Tiên được thiết lập sau Thế chiến II bất ngờ bùng phát cuộc khủng hoảng chiến lược. Những rạn nứt của trật tự hậu chiến tại Đông Bắc Á hiện rõ, buộc nước Mỹ phải đối diện với thách thức quyền lực của thời Chiến tranh lạnh.

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Ngày 19/6, Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki đã ký quyết định tước Huân chương Đại bàng Trắng trao tặng Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky năm 2023. Đáp lại, ông Zelensky cùng nhiều cựu tổng thống và thành viên chính phủ Ukraine đã gửi trả các huân chương do Ba Lan trao tặng. Xin trân trọng giới thiệu bài trả lời phỏng vấn của Giáo sư Lukasz Tomasz Sroka, chuyên gia về lịch sử Trung và Đông Âu, trên tờ DW, về nguyên nhân căng thẳng giữa Ba Lan - Ukraine.

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Không còn bó hẹp trong hệ thống hồ sơ chính thức, thông tin mật ngày nay có thể hiện diện ngay trong những ghi chép cá nhân tưởng như riêng tư. Vụ việc gần đây cho thấy, khi các “nhật ký công vụ” chứa nội dung nhạy cảm, việc lưu giữ, chia sẻ hoặc bảo quản không đúng quy định đều có thể trở thành nguồn phát sinh rủi ro rò rỉ thông tin.

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

Cuối thập niên 1950, khi Fidel Castro lên nắm quyền ở Cuba, Liên Xô vẫn thận trọng trong việc đánh giá chế độ mới vì hiểu biết còn hạn chế về ban lãnh đạo Cuba và lo ngại ảnh hưởng đến quan hệ với Mỹ. Tuy nhiên, sau Khủng hoảng Caribe đưa thế giới đến bờ vực chiến tranh hạt nhân, Liên Xô nhận ra những hạn chế trong hoạt động tình báo đối với Mỹ. Từ đó, GRU chuyển hướng tăng cường triển khai các lực lượng và phương tiện tình báo vô tuyến điện tử ở Cuba.

Thất bại của những “khung trời hẹp”

Thất bại của những “khung trời hẹp”

9 năm tiêu tốn khoảng 4 tỷ euro mà không một nguyên mẫu nào được chế tạo. Đó là tổng kết của chương trình máy bay chiến đấu thế hệ mới FCAS - dự án quốc phòng tham vọng nhất trong lịch sử châu Âu - khi Pháp và Đức chính thức tuyên bố khai tử nó ngày 8/6/2026. Vì sao siêu dự án này đổ vỡ?

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Bản án đối với Ahmad Abouammo được điều chỉnh một phần về mặt pháp lý. Tuy nhiên, các cáo buộc cốt lõi liên quan đến việc thu thập và chuyển giao dữ liệu người dùng vẫn tiếp tục được duy trì.

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Năm 1946, một nhóm học sinh Liên Xô đã tặng Đại sứ Mỹ tại Liên Xô William Harriman bức phù điêu quốc huy Hoa Kỳ bằng gỗ, biểu tượng của tình hữu nghị giữa hai nước trong Thế chiến II. Được treo trong phòng làm việc của Đại sứ tại Moscow suốt 7 năm, món quà tưởng như vô hại này sau đó được phát hiện là “con ngựa thành Troy”, bên trong chứa một thiết bị nghe lén tinh vi do Liên Xô chế tạo.