Cuộc chuyển tiếp khó khăn ở Sudan

Một cuộc đảo chính quân sự “chớp nhoáng” vừa diễn ra trong vài ngày qua ở Sudan, quốc gia nhiều biến động ở vùng Sừng châu Phi, gây lo ngại cho dư luận cũng như giới chính trị quốc tế quan tâm đến an ninh khu vực này.

Đến ngày 28-10, tình hình chính trị tại Sudan vẫn chưa trở lại bình thường, mặc dù Thủ tướng Abdalla Hamdok đã được phép trở về tư dinh sau 1 ngày bị quân đội giam giữ ở một nơi bí mật. Việc đi lại hay hoạt động chính trị của ông Hamdok dường như được đặt dưới sự giám sát nghiêm ngặt của quân đội. Trong thông báo ra ngày 27-10, Văn phòng Thủ tướng Hamdok cho biết nhiều bộ trưởng của Chính phủ Sudan hiện vẫn đang bị giam giữ. Điều này cho thấy quân đội do tướng Abdel-Fattah Burhan chỉ huy vẫn đang nắm quyền bất chấp sự phản đối của người dân Sudan và sự lên án của dư luận quốc tế.

Cuộc chuyển tiếp khó khăn ở Sudan -0
Người dân phản đối đảo chính trên đường phố Khartoum.

Cuộc đảo chính quân sự ở Sudan diễn ra từ ngày 25-10, với việc quân đội do tướng Abdel-Fattah Burhan chỉ huy nắm quyền điều hành đất nước và bắt giữ các lãnh đạo dân sự, trong đó có Thủ tướng Abdalla Hamdok và một số bộ trưởng, thị trưởng, đồng thời tuyên bố tình trạng khẩn cấp trên toàn quốc, ban lệnh giới nghiêm vào ban đêm. Hàng nghìn người dân Sudan đã đổ ra đường phố Khartoum bất chấp lệnh cấm của quân đội và tập trung phía trước dinh của tướng Burhan để phản đối cuộc đảo chính.

Cộng đồng quốc tế cũng đã có phản ứng ngay tức thì. Ngoài việc lên án hành động đảo chính, kêu gọi trả tự do cho Thủ tướng Hamdok và các lãnh đạo dân sự, khôi phục thể chế chính trị dân chủ, cộng đồng quốc tế đã có những động thái ban đầu để phản ứng với vụ đảo chính. Mỹ, Anh và Na Uy mô tả cuộc đảo chính là một “sự phản bội cuộc cách mạng, quá trình chuyển tiếp và những đòi hỏi chính đáng của người dân Sudan đối với hòa bình, công lý và phát triển kinh tế”. Hôm 26-10, Liên minh châu Âu (EU) tuyên bố thể chế mới do quân đội nắm quyền sẽ phải đối mặt “những hậu quả nghiêm trọng”, trong khi Mỹ quyết định tạm “treo” khoản viện trợ 700 triệu USD, còn IMF thì thông báo đang “theo dõi sát” tình hình. Cũng trong ngày 26-10, Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc đã họp khẩn để thảo luận về tình hình tại Sudan. Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc António Guterres hối thúc lãnh đạo các cường quốc hành động khẩn trương để ngăn chặn, đẩy lùi “nạn dịch” đảo chính đang ngày càng trở nên phổ biến tại nhiều quốc gia. Tuy nhiên, cho đến nay ngay cả Hội đồng Bảo an cũng chưa có động thái gì khác ngoài phiên họp nêu trên.

Trong tuyên bố giải trình hôm 26-10, tướng Burhan đã “giải thích” cho hành động đảo chính là nhằm “giải tỏa ách tắc chính trị kéo dài nhiều tháng qua” tại Sudan, đổ lỗi cho Thủ tướng Hamdok vì đã từ chối thỏa hiệp với các tướng lĩnh quân đội trong các cuộc đàm phán vào cuối tuần trước do đặc phái viên Mỹ Jeffrey Feltman làm trung gian liên quan đến các bên của Sudan. Burhan cho biết quân đội đã hành động vì lo ngại nguy cơ nội chiến, cáo buộc các lực lượng chính trị kích động chống lại lực lượng vũ trang.

Cuộc đảo chính hôm 25-10 là diễn biến mới nhất trong một giai đoạn căng thẳng ở Sudan, có mầm mống từ sau khi Tổng thống Omar al-Bashir bị lật đổ năm 2019. Thời điểm đó, quân đội và các đảng phái chính trị ở Sudan đã thống nhất cơ chế chuyển tiếp dân chủ được giám sát bởi một thực thể gọi là “Hội đồng chủ quyền” (Sovereign Council) với thành viên bao gồm các tướng lĩnh quân đội và chính khách các đảng phái.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy tiến trình chuyển tiếp dân chủ đã diễn ra không hề êm ả, dần dần lộ ra nhiều cuộc tranh giành quyền lực gay gắt nhất đã diễn ra giữa các đảng phái chính trị, giữa quân đội, dân quân, các nhóm nổi dậy địa phương và giữa những người ủng hộ “Hồi giáo hóa” nhà nước Sudan. Các cuộc tranh giành quyền lực đó đã dẫn đến đối đầu căng thẳng trong những tháng gần đây. Đặc biệt, Sudan bắt đầu bất ổn kể từ sau vụ âm mưu đảo chính bất thành cách đây một tháng, bộc lộ mối bất hòa sâu sắc giữa quân đội và các lãnh đạo chính trị dân sự. Nhiều cuộc biểu tình, tuần hành của cả hai phía đã diễn ra liên tục trong nhiều tuần. Ở phía quân đội, tướng Burhan ngày càng bị áp lực đòi hỏi phải thể hiện sức mạnh thực tế để kiểm soát đất nước. Ở phía chính khách dân sự, Thủ tướng Hamdok đã nhìn thấy mối đe dọa từ quân đội và lên tiếng yêu cầu phải “cải tổ bộ máy an ninh, quân sự”.

Liên tục các tuần lễ sau đó là cuộc giằng co quyền lực căng thẳng giữa quân đội và chính quyền dân sự Sudan. Các nhóm ủng hộ quân đội đã tổ chức biểu tình ngồi và kêu gọi “quay trở lại chế độ quân đội nắm quyền”.

Vấn đề phức tạp là các đảng phái khác nhau đã lợi dụng tình hình căng thẳng chính trị này để mở rộng cơ sở quyền lực của mình. Đầu năm nay, lãnh đạo dân quân kỳ cựu, tướng Mohamed Hamdan Dagalo, biệt danh “Hemedti”, đã phản đối đề xuất sáp nhập nhóm bán quân sự Lực lượng Hỗ trợ nhanh (Rapid Support Forces) vào quân đội. RSF vốn bị các tổ chức quốc tế cáo buộc đã từng tham gia các hành động tàn bạo ở Darfur trước đây. Tình hình lộn xộn này khiến Thủ tướng Hamdok một lần nữa bày tỏ quan ngại sự chia rẽ không được giải quyết giữa các phe phái chủ chốt của tiến trình chuyển tiếp dân chủ có thể dẫn đến hỗn loạn và nội chiến.

Nhiều tiếng nói của các chuyên gia quốc tế ủng hộ Sudan cũng bày tỏ lo ngại và kêu gọi các phe phái Sudan kiềm chế, tránh xung đột nhằm tránh tình trạng các nguồn vốn viện trợ rất cần thiết cho Sudan bị “treo”.

Mặc dù tướng Burhan ra tuyên bố cam kết rằng quân đội sẽ tiếp tục tiến trình chuyển tiếp ở Sudan nhưng dư luận chung vẫn không thể yên tâm tin tưởng vào tuyên bố của ông do người ta chưa thể quên nỗi ám ảnh của hơn 30 năm đặt dưới sự cai trị của chế độ quân phiệt ở Sudan.

Trương Hùng (Tổng hợp)

Các tin khác

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Vòng 2 cuộc bầu cử Tổng thống Colombia diễn ra vào ngày 21/6 cho kết quả ứng viên cực hữu Abelardo de la Espriella đã giành chiến thắng sít sao trước ứng viên cánh tả, tiếp nối làn sóng cực hữu thân Mỹ, ủng hộ Tổng thống Donald Trump giành quyền lãnh đạo tại khu vực được cho là “sân sau” của Mỹ.

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

Cuộc đàm phán tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình lâu dài giữa Mỹ và Iran đang diễn ra trong thời hạn 60 ngày do hai bên ấn định tại bản ghi nhớ ngừng bắn ký kết hồi tuần trước. Tuy nhiên, việc Israel tiếp tục tấn công các mục tiêu ở Lebanon và không chịu rút quân đang gây khó khăn rất lớn cho đàm phán.

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Từ năm 2018, quan hệ đối thoại Nga - ASEAN (Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á) đã đạt đến tầm chiến lược. Đối với Nga, phát triển hợp tác với ASEAN vẫn là trọng điểm trong việc mở rộng sang các thị trường đang phát triển nhanh chóng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. ASEAN bao gồm 11 quốc gia với dân số hơn 680 triệu và tổng GDP vượt quá 4 nghìn tỷ USD, đang là một trong những hiệp hội lớn nhất thế giới.

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Những cuộc điện thoại mời nhận quà tri ân, cơ hội đầu tư sinh lời, chương trình nâng cấp quyền lợi nghỉ dưỡng hay hỗ trợ chuyển nhượng hợp đồng tưởng chừng vô hại đã trở thành chiếc bẫy mất tiền. Đằng sau những văn phòng sang trọng, những bản hợp đồng được in ấn chuyên nghiệp và những lời hứa hẹn đầy hấp dẫn là cả một hệ thống doanh nghiệp được tổ chức bài bản nhằm dẫn dụ, thao túng tâm lý khách hàng để chiếm đoạt tài sản.

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Theo lời kể của những phụ nữ Afghanistan với nhật báo Shargh của Iran, Taliban đã siết chặt các quy định về trang phục đối với phụ nữ. Loại hijab thông thường che kín cơ thể và tóc hiện đã bị cấm; thay vào đó, phụ nữ chỉ được phép mặc trang phục burqa trùm kín cơ thể từ đầu đến chân, che cả khuôn mặt và chỉ để lại một lớp lưới nhỏ trước mắt để nhìn ra bên ngoài.

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Chỉ vài ngày sau chiến thắng áp đảo tại Makerfield, ông Andy Burnham đang trở thành tâm điểm của chính trường Anh. Trong bối cảnh Thủ tướng Keir Starmer vừa tuyên bố từ chức sau nhiều tuần chịu sức ép từ nội bộ Công đảng, ngày càng nhiều tiếng nói xem ông Burnham là nhân vật có thể giúp đảng cầm quyền khôi phục niềm tin của cử tri và mở ra một giai đoạn ổn định mới cho nước Anh.

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Ngày 18/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đặt bút ký vào bản thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ với Iran sau hơn 100 ngày chiến tranh làm hàng nghìn người thiệt mạng và khiến nền kinh tế toàn cầu rơi vào khủng hoảng. Sau thỏa thuận, những gì sẽ triển khai thực hiện cũng quan trọng không kém, trong đó có việc Mỹ phải làm thế nào để kiềm chế được Israel.

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Hội nghị cấp cao ASEAN - Nga từ ngày 17 đến 19/6/2026 tại Kazan, Nga diễn ra vào thời điểm quan trọng đối với cả cấu trúc khu vực lẫn ngoại giao toàn cầu. Đánh dấu kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ đối thoại và 8 năm quan hệ đối tác chiến lược, Hội nghị cấp cao lần này mang đến cơ hội có một không hai để điều chỉnh lại hợp tác giữa hai bên.

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Những vụ bạo loạn liên quan đến người nhập cư tại Anh và Bắc Ireland một lần nữa cho thấy đây vẫn là chủ đề gây chia rẽ nhất tại châu Âu, bất chấp việc EU vừa triển khai Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới nhằm tìm lời giải triệt để cho bài toán gai góc này.

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Sau hơn 100 ngày xung đột với những đợt leo thang rồi xuống thang liên tiếp, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận hòa bình, mở đường cho việc nối lại lưu thông qua eo biển Hormuz. Phía sau các diễn biến ngoại giao dẫn đến kết quả đó, có một thực tế ít được nhắc đến nhưng là động lực quan trọng: kho dự trữ dầu của thế giới đang cạn với tốc độ chưa từng thấy.

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Trong bối cảnh liên tiếp xảy ra sự cố hạ tầng dưới biển tại Baltic, Phần Lan thử nghiệm hệ thống cảm biến âm học nhằm phát hiện sớm nguy cơ đối với cáp ngầm, cho thấy xu hướng chuyển sang phòng ngừa chủ động trong bảo vệ hạ tầng số then chốt.

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Hơn 2 tháng sau khi Mỹ và Iran chính thức bước vào đàm phán tìm kiếm giải pháp hòa bình lâu dài cho cuộc chiến, cho đến nay, hầu như mọi nỗ lực chưa mang lại kết quả khả quan nào, và các bên tiếp tục “vừa đánh vừa đàm” trên khắp các mặt trận.

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Bên trung gian hòa giải châu Âu có thể tháo gỡ bế tắc trong đàm phán giữa Nga và Ukraine, theo một số nhà phân tích, tuy nhiên thỏa thuận hòa bình bền vững khó có thể đạt được trừ khi 2 nước này cùng đi đến kết luận rằng chiến tranh tiếp diễn sẽ tốn kém hơn về mặt chiến lược và chính trị so với thỏa hiệp.

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Thất bại chưa từng có của Berlin trong cuộc đua giành ghế Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc mới đây không phải một cú sẩy chân đơn thuần mà phản ánh uy tín đi xuống của Đức sau một giai đoạn theo đuổi chính sách đối ngoại cứng nhắc và cả sự phản kháng ngày càng mạnh mẽ từ phương Nam đối với trật tự thế giới do phương Tây định hình.

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Một đường dây săn bắt, giết mổ, mua bán voọc bạc ở Phú Quốc vừa bị Phòng CSĐT tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường Công an tỉnh An Giang chủ công, phối hợp cùng các đơn vị đấu tranh, triệt phá. Nhiều đối tượng bị bắt giữ và những lời khai ban đầu đã hé lộ quy mô, tính chất của nạn mua bán động vật hoang dã, quý hiếm trên mạng xã hội...

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Với tinh thần quyết liệt và quyết tâm chính trị cao, tập thể lãnh đạo, cán bộ, chiến sĩ Phòng An ninh điều tra Công an tỉnh Lạng Sơn đã biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động. Qua đó, gặt hái những kết quả đặc biệt xuất sắc trên mặt trận đấu tranh phòng, chống tội phạm, bóc gỡ hàng loạt chuyên án lớn, giữ vững bình yên nơi địa đầu Tổ quốc.

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

Trong bối cảnh an ninh châu Âu tiếp tục biến động, các tín hiệu chính sách gần đây từ Mỹ về khả năng mở rộng triển khai vũ khí hạt nhân tới một số quốc gia thành viên đang đưa Đông Âu trở thành trọng tâm trong cấu trúc răn đe của NATO.

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Nhật Bản vừa công bố kết quả điều tra cho thấy dân số nước này đã giảm hơn 3 triệu người chỉ trong vòng 5 năm - mức sụt giảm lớn nhất kể từ khi bắt đầu thống kê cách đây hơn một thế kỷ. Những con số mới nhất cho thấy cuộc khủng hoảng nhân khẩu học được cảnh báo trong nhiều thập niên qua không còn là nguy cơ, mà đã trở thành hiện thực với xứ sở Mặt trời mọc.

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Với đường biên giới dài, tiếp giáp nước bạn Campuchia, kết nối với mạng lưới giao thông thông suốt đến trung tâm kinh tế lớn của phía Nam là TP Hồ Chí Minh, nên Tây Ninh luôn được cánh đầu nậu chọn lựa làm địa bàn tuồn hàng lậu qua biên giới trước khi trung chuyển đến các địa phương khác tiêu thụ.

Khoe kết quả test ma túy: Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Sau hàng loạt nghệ sĩ vướng vòng lao lý vì ma túy, hình ảnh giới giải trí Việt đang đối mặt với cuộc khủng hoảng niềm tin chưa từng có. Trong bối cảnh đó, nhiều ca sĩ, diễn viên đã chủ động công khai kết quả xét nghiệm ma túy âm tính để chứng minh bản thân “sạch”. Thế nhưng, liệu một tờ giấy xét nghiệm có đủ để bảo chứng cho sự trong sạch của một người nghệ sĩ hay không khi mà theo các chuyên gia, dấu vết ma túy trong cơ thể chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian nhất định?