Cuộc chuyển tiếp khó khăn ở Sudan

Một cuộc đảo chính quân sự “chớp nhoáng” vừa diễn ra trong vài ngày qua ở Sudan, quốc gia nhiều biến động ở vùng Sừng châu Phi, gây lo ngại cho dư luận cũng như giới chính trị quốc tế quan tâm đến an ninh khu vực này.

Đến ngày 28-10, tình hình chính trị tại Sudan vẫn chưa trở lại bình thường, mặc dù Thủ tướng Abdalla Hamdok đã được phép trở về tư dinh sau 1 ngày bị quân đội giam giữ ở một nơi bí mật. Việc đi lại hay hoạt động chính trị của ông Hamdok dường như được đặt dưới sự giám sát nghiêm ngặt của quân đội. Trong thông báo ra ngày 27-10, Văn phòng Thủ tướng Hamdok cho biết nhiều bộ trưởng của Chính phủ Sudan hiện vẫn đang bị giam giữ. Điều này cho thấy quân đội do tướng Abdel-Fattah Burhan chỉ huy vẫn đang nắm quyền bất chấp sự phản đối của người dân Sudan và sự lên án của dư luận quốc tế.

Cuộc chuyển tiếp khó khăn ở Sudan -0
Người dân phản đối đảo chính trên đường phố Khartoum.

Cuộc đảo chính quân sự ở Sudan diễn ra từ ngày 25-10, với việc quân đội do tướng Abdel-Fattah Burhan chỉ huy nắm quyền điều hành đất nước và bắt giữ các lãnh đạo dân sự, trong đó có Thủ tướng Abdalla Hamdok và một số bộ trưởng, thị trưởng, đồng thời tuyên bố tình trạng khẩn cấp trên toàn quốc, ban lệnh giới nghiêm vào ban đêm. Hàng nghìn người dân Sudan đã đổ ra đường phố Khartoum bất chấp lệnh cấm của quân đội và tập trung phía trước dinh của tướng Burhan để phản đối cuộc đảo chính.

Cộng đồng quốc tế cũng đã có phản ứng ngay tức thì. Ngoài việc lên án hành động đảo chính, kêu gọi trả tự do cho Thủ tướng Hamdok và các lãnh đạo dân sự, khôi phục thể chế chính trị dân chủ, cộng đồng quốc tế đã có những động thái ban đầu để phản ứng với vụ đảo chính. Mỹ, Anh và Na Uy mô tả cuộc đảo chính là một “sự phản bội cuộc cách mạng, quá trình chuyển tiếp và những đòi hỏi chính đáng của người dân Sudan đối với hòa bình, công lý và phát triển kinh tế”. Hôm 26-10, Liên minh châu Âu (EU) tuyên bố thể chế mới do quân đội nắm quyền sẽ phải đối mặt “những hậu quả nghiêm trọng”, trong khi Mỹ quyết định tạm “treo” khoản viện trợ 700 triệu USD, còn IMF thì thông báo đang “theo dõi sát” tình hình. Cũng trong ngày 26-10, Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc đã họp khẩn để thảo luận về tình hình tại Sudan. Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc António Guterres hối thúc lãnh đạo các cường quốc hành động khẩn trương để ngăn chặn, đẩy lùi “nạn dịch” đảo chính đang ngày càng trở nên phổ biến tại nhiều quốc gia. Tuy nhiên, cho đến nay ngay cả Hội đồng Bảo an cũng chưa có động thái gì khác ngoài phiên họp nêu trên.

Trong tuyên bố giải trình hôm 26-10, tướng Burhan đã “giải thích” cho hành động đảo chính là nhằm “giải tỏa ách tắc chính trị kéo dài nhiều tháng qua” tại Sudan, đổ lỗi cho Thủ tướng Hamdok vì đã từ chối thỏa hiệp với các tướng lĩnh quân đội trong các cuộc đàm phán vào cuối tuần trước do đặc phái viên Mỹ Jeffrey Feltman làm trung gian liên quan đến các bên của Sudan. Burhan cho biết quân đội đã hành động vì lo ngại nguy cơ nội chiến, cáo buộc các lực lượng chính trị kích động chống lại lực lượng vũ trang.

Cuộc đảo chính hôm 25-10 là diễn biến mới nhất trong một giai đoạn căng thẳng ở Sudan, có mầm mống từ sau khi Tổng thống Omar al-Bashir bị lật đổ năm 2019. Thời điểm đó, quân đội và các đảng phái chính trị ở Sudan đã thống nhất cơ chế chuyển tiếp dân chủ được giám sát bởi một thực thể gọi là “Hội đồng chủ quyền” (Sovereign Council) với thành viên bao gồm các tướng lĩnh quân đội và chính khách các đảng phái.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy tiến trình chuyển tiếp dân chủ đã diễn ra không hề êm ả, dần dần lộ ra nhiều cuộc tranh giành quyền lực gay gắt nhất đã diễn ra giữa các đảng phái chính trị, giữa quân đội, dân quân, các nhóm nổi dậy địa phương và giữa những người ủng hộ “Hồi giáo hóa” nhà nước Sudan. Các cuộc tranh giành quyền lực đó đã dẫn đến đối đầu căng thẳng trong những tháng gần đây. Đặc biệt, Sudan bắt đầu bất ổn kể từ sau vụ âm mưu đảo chính bất thành cách đây một tháng, bộc lộ mối bất hòa sâu sắc giữa quân đội và các lãnh đạo chính trị dân sự. Nhiều cuộc biểu tình, tuần hành của cả hai phía đã diễn ra liên tục trong nhiều tuần. Ở phía quân đội, tướng Burhan ngày càng bị áp lực đòi hỏi phải thể hiện sức mạnh thực tế để kiểm soát đất nước. Ở phía chính khách dân sự, Thủ tướng Hamdok đã nhìn thấy mối đe dọa từ quân đội và lên tiếng yêu cầu phải “cải tổ bộ máy an ninh, quân sự”.

Liên tục các tuần lễ sau đó là cuộc giằng co quyền lực căng thẳng giữa quân đội và chính quyền dân sự Sudan. Các nhóm ủng hộ quân đội đã tổ chức biểu tình ngồi và kêu gọi “quay trở lại chế độ quân đội nắm quyền”.

Vấn đề phức tạp là các đảng phái khác nhau đã lợi dụng tình hình căng thẳng chính trị này để mở rộng cơ sở quyền lực của mình. Đầu năm nay, lãnh đạo dân quân kỳ cựu, tướng Mohamed Hamdan Dagalo, biệt danh “Hemedti”, đã phản đối đề xuất sáp nhập nhóm bán quân sự Lực lượng Hỗ trợ nhanh (Rapid Support Forces) vào quân đội. RSF vốn bị các tổ chức quốc tế cáo buộc đã từng tham gia các hành động tàn bạo ở Darfur trước đây. Tình hình lộn xộn này khiến Thủ tướng Hamdok một lần nữa bày tỏ quan ngại sự chia rẽ không được giải quyết giữa các phe phái chủ chốt của tiến trình chuyển tiếp dân chủ có thể dẫn đến hỗn loạn và nội chiến.

Nhiều tiếng nói của các chuyên gia quốc tế ủng hộ Sudan cũng bày tỏ lo ngại và kêu gọi các phe phái Sudan kiềm chế, tránh xung đột nhằm tránh tình trạng các nguồn vốn viện trợ rất cần thiết cho Sudan bị “treo”.

Mặc dù tướng Burhan ra tuyên bố cam kết rằng quân đội sẽ tiếp tục tiến trình chuyển tiếp ở Sudan nhưng dư luận chung vẫn không thể yên tâm tin tưởng vào tuyên bố của ông do người ta chưa thể quên nỗi ám ảnh của hơn 30 năm đặt dưới sự cai trị của chế độ quân phiệt ở Sudan.

Trương Hùng (Tổng hợp)

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.