Sai lầm chết người
Đầu tháng 6-1967, Lầu Năm Góc phái chiếc tàu USS Liberty từ Tây Ban Nha đến Địa Trung Hải gần Bán đảo Sinai có lẽ để thực hiện nhiệm vụ do thám kế hoạch tấn công của quân đội Israel (IDF) vào Ai Cập và các lực lượng Arập. USS Liberty là chiếc tàu do thám điện tử tiên tiến nhất của Mỹ lúc bấy giờ song chỉ được trang bị vũ khí hạng nhẹ.
Chỉ vài giờ sau khi xuất hiện trên vùng biển, USS Liberty nhanh chóng bị Israel phát hiện và IDF tức tốc ra lệnh những máy bay trinh sát cất cánh để xác định nguồn gốc chiếc tàu. Chiếc Liberty mang cờ Mỹ nên IDF nhanh chóng nhận ra đây là tàu Mỹ. Trong suốt 3 giờ đầu là 8 chuyến bay do thám, sau đó thêm nhiều máy bay xuất hiện, đó là những chiến đấu cơ Mirage III trang bị rocket và súng máy.
 |
| Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert McNamara (trái) và Thiếu tướng Isaac C. Kidd, lãnh đạo cuộc điều tra về vụ tấn công USS Liberty. |
Trong lúc các sĩ quan Mỹ đang bình thản đi lại trên boong, chiến đấu cơ Israel bắt đầu đồng loạt xả đạn súng máy và rocket xuống chiếc tàu không được phòng vệ. Vài phút sau đó, một nhóm máy bay Mystere do Pháp chế tạo lao vun vút phía trên chiếc Liberty và lần này chúng không chỉ bắn súng máy mà còn trút xuống cả những quả bom cháy napalm tạo nên quả cầu lửa bao trùm chiếc tàu Mỹ.
Toàn bộ thủy thủ đoàn trên chiếc Liberty bàng hoàng không hiểu được ai tấn công họ và tại sao lại như thế. Ban đầu, họ nghi ngờ có lẽ bên tấn công là Liên Xô sau khi một sĩ quan nhìn lầm các chiến đấu cơ là loại MIG-15. Họ cũng biết thông tin về việc lực lượng không quân Ai Cập đã bị quân đội Israel tấn công làm tê liệt. Họ không hề nghĩ Israel tấn công cho đến khi một thủy thủ phát hiện Ngôi sao David trên cánh một chiếc chiến đấu cơ Mystere!
Cuộc không kích dữ dội của Israel làm hàng chục người thương vong ngoại trừ vài sĩ quan cao cấp trên chiếc Liberty. Ngay lập tức, đơn vị liên lạc radio phát đi tín hiệu cấp báo nguy hiểm nhưng các tần số đã bị chiến đấu cơ Israel gây nhiễu.
Cuối cùng, một kênh viễn thông được tìm thấy cho phép đơn vị liên lạc radio của Liberty gửi thông điệp khẩn về việc bị tấn công bất ngờ đến chiếc tàu sân bay USS America thuộc Hạm đội 6 của hải quân Mỹ. Ngay lập tức 2 chiếc đấu cơ F-4 - có vẻ như chỉ được trang bị vũ khí hạt nhân - rời khỏi đường băng trên USS America bay vút đến trợ giúp chiếc Liberty.
Khi Lầu Năm Góc nhận được thông tin này, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ lúc đó là Robert McNamara điên tiết ra lệnh những chiếc F-4 phải quay trở về tàu sân bay. Ông quát tháo: "Hạm đội 6 phải triệu hồi chiến đấu cơ ngay lập tức!". Lệnh của McNamara cũng được Đô đốc David L. McDonald, chỉ huy các chiến dịch hải quân, nhắc lại nhiều lần với giọng hằn học. Cuối cùng, 2 chiếc F-4 đành đổi hướng quay về.
 |
| Chiếc USS Liberty ở Địa Trung Hải ngày 8-6-1967. |
Trong lúc đó, chiếc Liberty vẫn tiếp tục bị không quân Israel tấn công dữ dội. Sau khi chiến đấu cơ Israel trút sạch số rocket, 3 chiếc tàu tấn công của nước này tiến gần đến chiếc Liberty và phóng 2 quả ngư lôi nhằm thẳng vào chiếc tàu đang bị tê liệt tạo một lỗ thủng rộng hơn 12 mét. Đợt tấn công này làm nước tràn vào chiếc Liberty đồng thời giết chết hơn chục thủy thủ Mỹ. Sau hơn 2 giờ bị tấn công liên tục, phía Israel mới chịu dừng lại.
Một chiếc tàu phóng ngư lôi của Israel áp sát chiếc Liberty và một sĩ quan lên tiếng hỏi bằng tiếng Anh qua loa phóng thanh: "Các ông cần sự giúp đỡ nào không?". Đại úy chỉ huy tàu Liberty đang bị thương William McGonagle ra lệnh cho hạ sĩ quan phụ trách lái tàu trả lời: "Các ông mau cút đi". Thế là, chiếc tàu Israel lặng lẽ rời đi.
Một chiếc tàu khu trục Liên Xô quan sát thấy cuộc tấn công điên cuồng của Israel và tiến đến chiếc Liberty sớm hơn chiếc USS Davis đến 6 giờ. Chỉ huy tàu Liên Xô đề nghị được giúp đỡ song bị chiếc Liberty từ chối. Mãi đến 16 giờ sau cuộc tấn công của Israel, 2 chiếc tàu khu trục Mỹ mới tiến đến gần Liberty. Kết quả là 34 thủy thủ bị giết chết và 174 người khác bị thương trong đó nhiều người bị thương nặng.
Lúc đó, một sĩ quan của Cục Tình báo Hải quân Mỹ (ONI) ra lệnh mọi người tuyệt đối không được tiết lộ về cuộc tấn công với giới truyền thông. Ngay sáng hôm sau, giới chức Israel bất ngờ tấn công xâm chiếm Syria và kiểm soát được Cao nguyên Golan- vùng núi chiến lược nằm giữa các quốc gia Syria, Israel, Liban và Jordan.
Trong vòng 3 tuần sau vụ USS Liberty bị tấn công, Ủy ban Điều tra Hải quân Mỹ nhanh chóng hoàn thành bản báo cáo dài 700 trang, trong đó xóa tội cho Israel đồng thời tuyên bố vụ tấn công USS Liberty thực ra chỉ là… tai nạn và quân đội Israel đã rút đi sau khi nhận ra sai lầm chết người!
Thậm chí, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert McNamara còn đề nghị mọi người nên quên đi toàn bộ vụ việc. McNamara thản nhiên kết luận: "Sai lầm đã xảy ra". Tiếp sau đó là những nỗ lực giấu giếm của chính quyền Mỹ.
 |
| Thủy thủ bị thương trên chiếc USS Liberty được chuyển đến tàu sân bay USS America, ngày 9-6-1967. |
Sự thật bị bưng bít và sự dối trá
Vài ngày trước khi cuộc “Chiến tranh 6 ngày” nổ ra ở Trung Đông, Ngoại trưởng Israel Abba Eban viếng thăm Washington để thông tin đến Lyndon Baines Johnson - người đảm nhận chức vụ tổng thống Mỹ vào ngày 22-11-1963, chỉ vài giờ sau khi Tổng thống John Fitzgerald Kennedy bị ám sát - về cuộc chiến tranh xâm lược sắp xảy ra.
Lúc đó, Lyndon Johnson đã cảnh báo với Eban rằng, Mỹ chắc chắn sẽ không ủng hộ một cuộc chiến như thế. Rất có thể vào thời gian đó quân đội Israel đang nhận ra chiếc USS Liberty đang cố gắng do thám kế hoạch chiến tranh của họ.
Một kịch bản được đặt ra: có lẽ Bộ trưởng Chiến tranh Israel lúc đó là Moshe Dayan ra lệnh tấn công USS Liberty vì muốn giữ tuyệt đối bí mật kế hoạch xâm lược Syria và chiếm lấy khu vực chiến lược Cao nguyên Golan. Do đó, để cho kế hoạch được hoàn hảo, chiếc Liberty phải bị phá hủy và toàn bộ thủy thủ đoàn trên đó phải im miệng!
Thêm một yếu tố khác là chiếc Liberty đang có mặt ngoài khơi tỉnh El Arish của Ai Cập. Trong khi đó, quân đội Israel đã chiếm giữ El Arish và sử dụng sân bay nơi đây làm trại giam tù binh chiến tranh. Vào đúng ngày USS Liberty bị tấn công, phía Israel đã hành hình 1.000 tù binh Palestine và Ai Cập - một tội ác chiến tranh mà Israel muốn che giấu những con mắt tò mò.
Tại sao Lầu Năm Góc tích cực bưng bít tội ác chiến tranh của Israel khi họ vô cớ tấn công và giết chết quá nhiều thủy thủ USS Liberty? Dĩ nhiên, người Mỹ không bao giờ chậm chạp trong việc che đậy sự kém cỏi của họ. Vấn đề nằm ở chiếc Liberty: hệ thống thông tin liên lạc yếu kém, chiếc tàu nằm quá gần khu vực chiến tranh khốc liệt mà không có tàu hộ tống, sự can thiệp chậm chạp khi chiếc tàu bị tấn công…
Ngoài ra, trong suốt thập niên 1960, Quốc hội Mỹ áp đặt lệnh cấm bán vũ khí cho Israel và Jordan. Vào thời điểm USS Liberty bị tấn công, Lầu Năm Góc (cùng với một số đồng minh ở Nhà Trắng cũng như Quốc hội) đang tìm cách luồn lách lệnh cấm này và dĩ nhiên vụ chiếc tàu bị IDF tấn công sẽ phá vỡ kế hoạch của họ.
Đó là lý do Lầu Năm Góc cố gắng che giấu sự thật. Tháng 1-1968, lệnh cấm vận vũ khí đối với Israel được dỡ bỏ và những thương vụ mua bán vũ khí với Mỹ bắt đầu.
Ngay từ đầu, Lầu Năm Góc đã nói dối về cuộc tấn công USS Liberty của Israel. Quyết định đầy tội lỗi này được chính Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert McNamara phê chuẩn. Thậm chí, Lầu Năm Góc còn phủ nhận USS Liberty là tàu do thám mà gọi đó là tàu Nghiên cứu Kỹ thuật.
Nhóm phóng viên báo chí có mặt trên tàu sân bay USS America - nơi các thủy thủ bị thương được chuyển đến - cũng bị giám sát hết sức chặt chẽ để mọi thông tin về cuộc tấn công Liberty không bị lọt ra ngoài. Dĩ nhiên, Israel rất khôn khéo khi lên tiếng đổ tội cho nạn nhân - sách lược hết sức khôn ngoan thường được sử dụng rất hiệu quả trong vấn đề Palestine.
 |
| Nhiều vết đạn trên thân chiếc USS Liberty sau khi bị Israel tấn công. |
Đầu tiên, phía Israel viện lẽ rằng, họ đã hỏi Bộ Ngoại giao Mỹ và Lầu Năm Góc để xác định xem có bất kỳ chiếc tàu Mỹ nào trong khu vực Trung Đông hay không và câu trả lời là "không". Kế đến, chính quyền Israel buộc tội USS Liberty đã không giương lá cờ Mỹ và cũng không trả lời những cuộc gọi để xác định nguồn gốc chiếc tàu.
Người Israel cho rằng USS Liberty là chiếc tàu tiếp tế của Ai Cập mang tên El Quseir bị nghi ngờ là thủ phạm nã pháo từ biển vào lực lượng của Israel trên mặt đất. Nhưng sự thật thì El Quseir là chiếc tàu đã gỉ sét đang neo tại cảng Alexandria miền bắc Ai Cập. Đó là các lý do mà Israel đưa ra nhằm biện minh cho hành động tấn công USS Liberty.
Người Israel cũng tuyên bố họ gần như ngay lập tức dừng ngay cuộc tấn công khi phát hiện sai lầm chết người đang diễn ra. Quả là sự dối trá đáng kinh tởm khi sự thật là Israel đã xác định được USS Liberty là tàu Mỹ trong thời gian khá dài trước khi bắt đầu cuộc tấn công dữ dội! Ngay cho dù biết rõ câu chuyện, Lầu Năm Góc vẫn cố ra vẻ tin tưởng vào sự giải thích từ phía chính quyền và quân đội Israel, thừa nhận rằng có lẽ lá cờ trên chiếc USS Liberty đã rũ xuống trên cột cờ do… biển lặng!
Lầu Năm Góc cũng cho rằng cuộc tấn công có lẽ kéo dài chưa đến… 20 phút, trong khi thực tế là hơn 2 giờ! Sau khi phát đi một loạt thông tin giả, Lầu Năm Góc áp đặt lệnh cấm báo chí đưa tin về thảm họa USS Liberty cho đến khi Ủy ban Điều tra Hải quân Mỹ công bố báo cáo.
Cuộc điều tra được lãnh đạo bởi Thiếu tướng Isaac C. Kidd. Nhưng, Kidd vẫn nhận lệnh từ cấp trên: hạn chế gây tổn hại đến Lầu Năm Góc và phải "bảo vệ thanh danh" của Israel!
Thêm một bằng chứng nữa làm sáng tỏ vấn đề từ phía Israel. Vài năm sau khi cuốn "Assault on the Liberty" (tạm dịch: Vụ tấn công tàu Liberty) xuất bản vào tháng 6-2007, tác giả James Ennes Jr. nhận được cuộc gọi từ một cựu phi công Israel tên là Evan Toni. Toni cho biết ông mới vừa đọc cuốn sách của Ennes và muốn kể câu chuyện của cá nhân ông.
Toni là phi công điều khiển chiến đấu cơ Mirage đầu tiên của Israel bay đến chiếc USS Liberty vào ngày định mệnh. Ngay lập tức nhận ra chiếc tàu của hải quân Mỹ, Toni liền thông báo về bộ chỉ huy không quân Israel và yêu cầu chỉ thị song vẫn nhận được lệnh "tấn công".
Toni từ chối khai hỏa và bay trở về căn cứ không quân ở thành phố Ashdod miền nam Israel. Khi vừa về đến nơi, Evan Toni bị bắt giữ ngay lập tức vì không tuân lệnh cấp trên!
