Cuộc chiến tình báo giữa “cú mèo” và “dơi”

Tháng 7-2015, Tổng thống Ukraine Petro Poroshenko khi bổ nhiệm ông Valery Kondratyuk vào vị trí Giám đốc Tình báo quân sự, chịu trách nhiệm về các hoạt động tình báo quân đội, quân sự-chính trị, quân sự-kỹ thuật, thông tin, đã đặt ra yêu cầu: Cơ quan này cần phải huy động mọi nguồn lực để tăng cường các hoạt động chống lại "sự xâm lược của Nga".

Theo các nguồn tin báo chí Nga, Kondratyuk từng đứng đầu bộ phận phản gián của Cơ quan An ninh Ukraine (SBU). Còn giới truyền thông Ukraine thường rỉ tai nhau rằng, Kondratyuk là một trong những người thân tín nhất với cựu lãnh đạo của SBU Valentin Nalyvaychenko, người vừa bị ông Poroshenko cách chức trước đó 1 tháng.

Được biết, "thủ trưởng" Valentin Nalyvaychenk trong những năm từ 2001-2003 đảm nhiệm vị trí Tổng Lãnh sự Ukraine tại Mỹ. "Người thân tín" Valery Kondratyuk cũng làm việc tại lãnh sự quán Mỹ trong khoảng thời gian này.

Logo biểu tượng của Cơ quan Tình báo quân sự Ukraine.
Logo biểu tượng của Cơ quan Tình báo quân sự Ukraine.

Tháng 3-2014, cựu giám đốc SBU Alexander Yakimenko tuyên bố rằng, trong khi làm việc cho Bộ Ngoại giao, Kondratyuk và Nalyvaychenko đã được CIA tuyển dụng và đến nay vẫn tiếp tục làm việc cho tình báo Mỹ. Ông Yakimenko bổ sung thêm: Kondratyuk từng hoạt động như một liên lạc viên giữa CIA và Nalyvaychenko.

Theo quan điểm của Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Á-Âu Vladimir Kornilov, việc bổ nhiệm một người bị nghi ngờ là gián điệp cho CIA lên làm giám đốc Cơ quan tình báo quân sự giống như biến SBU thành một công cụ sẵn sàng phục vụ các ý đồ của Mỹ. Ông Kornilov không loại trừ khả năng Kondratyuk bằng cách nào đó sẽ kết nối với cơ quan tình báo Mỹ và ngày càng đưa nhiều chuyên gia Mỹ vào cơ quan này, nhất là trong bối cảnh chính quyền Poroshenko đang mở rộng hợp tác tình báo với các đối tác NATO và không ít lần nhấn mạnh tới việc cần thiết phải tăng cường hợp tác với tình báo của Mỹ, Anh và Ba Lan cũng như các thành viên NATO khác.

Chuyên gia quân sự Viktor Murakhovski cho biết, các phương tiện phục vụ hoạt động tình báo của Ukraine hiện nay đều đã lỗi thời, thiếu cả tiền bạc và công nghệ, khan hiếm nguồn nhân lực do tình trạng nghi kỵ và nạn tham nhũng hoành hành trong những năm tháng vừa đối đầu vừa với Nga vừa với lực lượng ly khai ở miền Đông.

Ông cho biết, Ukraine sẽ phải dựa vào Mỹ để phát triển lực lượng tình báo của mình trong nỗ lực chống lại Nga. Điều này đồng nghĩa với việc Kiev có thể yêu cầu sự trợ giúp tài chính từ Washington.

Tuy nhiên, theo Murakhovski, Mỹ có thể sẽ không viện trợ cho Ukraine bởi đến nay chính quyền Obama vẫn chỉ hỗ trợ nhỏ giọt cho quốc gia này. Hơn nữa, với tình trạng yếu kém hiện nay của quân đội Ukraine, họ sẽ phải mất một thời gian dài nữa mới có thể tạo ra sự khác biệt và có tác động đáng kể đến tình hình ở miền Đông.

Nhưng cho dù yếu kém đến đâu thì Cơ quan tình báo quân sự Ukraine vẫn không ngừng chí hướng quyết đối đầu với Nga về lâu dài và điều này thể hiện qua việc bắt đầu vào tháng 11-2016, sau một năm phổ biến cuộc thi, họ đưa vào sử dụng chính thức logo có hình ảnh một con cú mèo quắp thanh kiếm, đôi cánh dang rộng trên bản đồ lãnh thổ nước Nga, khẩu hiệu đầy ngạo nghễ: "Ukraine cao hơn tất cả".

Không khó để nhận ra rằng, Cơ quan tình báo quân sự Ukraine chọn hình ảnh con cú mèo làm logo bởi biểu tượng của Cơ quan tình báo quân sự Nga (GRU) có hình con dơi, vốn bị loài cú mèo tích cực săn làm mồi ăn. Phó Thủ tướng Nga Dmitry Rogozin đã gọi đây là một logo khiêu khích nhất, còn khẩu hiệu "Ukraine cao hơn tất cả" gợi nhớ đến lời một bài hát rất phổ biến trong đội quân của Đức Quốc xã thời Thế chiến thứ II (nước Đức, nước Đức cao hơn tất cả, nước Đức cao hơn thế giới!).

Về phía Cơ quan tình báo quân sự Nga GRU, tổ chức tình báo này từng bị Cơ quan tình báo Liên Xô trước đây KGB, sau này là FSB "phủ bóng". Nhưng mới đây, GRU trở thành tâm điểm chú ý  khi chính quyền Mỹ áp đặt lệnh trừng phạt lên các lãnh đạo hàng đầu của GRU vì cáo buộc tham gia vào cuộc tấn công email cá nhân của đảng Dân chủ và chiến dịch tranh cử của bà Hillary Clinton. Toàn bộ Cơ quan tình báo quân sự Nga này cùng với FSB đều bị Mỹ áp lệnh trừng phạt.

Q.H. (tổng hợp)

Các tin khác

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Kể từ khi Chiến tranh lạnh kết thúc, khả năng tác chiến chống tàu ngầm của Khối quân sự NATO đã suy yếu đáng kể do việc giảm đầu tư và thay đổi ưu tiên. Tuy nhiên, trước sự gia tăng các cuộc tuần tra bằng tàu ngầm của Nga - đặc biệt là các tàu lớp Borei và Yasen tiên tiến - gần biên giới các nước NATO và ở các vùng biển chiến lược như Biển Baltic, Bắc Cực, Bắc Đại Tây Dương và Địa Trung Hải đã khiến các đồng minh châu Âu lo ngại.

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Cách đây hơn 65 năm, rạng sáng ngày 24/1/1961, một vụ tai nạn máy bay kinh hoàng diễn ra, khiến máy bay ném bom B-52 của Không quân Mỹ (USAF) văng ra hai trái bom nhiệt hạch xuống North Carolina nhưng chưa kích nổ. Sự may mắn tình cờ này đã cứu nước Mỹ khỏi thảm họa “gậy ông đập lưng ông”.

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Khuôn viên Nhà Trắng, Washington D.C., một ngày cuối tháng 7/1921. Trong bức ảnh chụp chính thức hôm đó, một người đàn ông trong lễ phục trắng đứng cạnh một người phụ nữ được báo chí Mỹ khi đó gọi là Công chúa Fatima của Afghanistan và đoàn tùy tùng, ngay sau cuộc tiếp kiến Tổng thống Warren G. Harding. Trên ngực người đàn ông ấy lấp lánh những tấm huân chương. Bức ảnh nhanh chóng xuất hiện trên báo chí Mỹ. Ít lâu sau, một lá thư khiếu nại gửi tới Bộ Ngoại giao Mỹ bắt đầu kéo sập vai diễn ấy. Người đàn ông trong ảnh không giữ bất kỳ chức vụ nào ở bộ trên, mà chỉ là một kẻ giả danh đến từ Brooklyn, chưa học xong trung học.

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Tháng 10/2001, Mỹ cùng các đồng minh mở chiến dịch quân sự tại Afghanistan với mục tiêu truy quét Al-Qaeda và buộc Taliban giao nộp Osama bin Laden. Chỉ trong vài tuần, chính quyền Taliban sụp đổ, Kabul thất thủ. Nhưng chiến thắng đấy không khép lại cuộc chiến. 20 năm sau, khi quân đội Mỹ và NATO rời Afghanistan, Taliban trở lại thủ đô. Từ một chiến dịch chống khủng bố có mục tiêu tương đối rõ, Washington đã bước vào cuộc chiến kéo dài hai thập niên. Vì sao một lực lượng từng bị đánh bật khỏi quyền lực lại có thể trở lại sau 20 năm?

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Đây là cuộc phỏng vấn đặc biệt diễn ra ngày 20/12/2009 giữa Anh hùng, Đại tá KGB Aleksei M. Kozlov với tờ Izvestia của Nga về hoạt động quy mô toàn cầu của “Cục S” hay còn gọi là “Cục tình báo bất hợp pháp” trong thời gian Chiến tranh Lạnh.

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Tháng 5/2026, tờ The New York Times (NYT) khẳng định rằng Israel và Mỹ có kế hoạch thay đổi chế độ tại Iran - và cựu Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad sẽ là người lên lãnh đạo đất nước. Vào thời điểm đó, bài báo nghe có vẻ khá hoang đường. Nhưng mới đây, NYT đã tiến xa hơn nhiều. Trong một bài phóng sự điều tra mới, các nhà báo của NYT đã kể lại câu chuyện về chiến dịch kéo dài nhiều năm của tình báo Israel nhằm tiếp cận ông Ahmadinejad.

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Ngày 17/7/1944 đã xảy ra một thảm họa tồi tệ nhất trên đất Mỹ trong thời kỳ Thế chiến II. Mặc dù các cuộc điều tra không thể xác định được thủ phạm, nhưng rõ ràng một trong những nguyên nhân chính gây ra biến cố đã cướp đi sinh mạng của hàng trăm người này chính là chế độ phân biệt chủng tộc trong Lực lượng Hải quân Mỹ.

Giải mật vũ khí “Vòm Sáng” của Liên Xô

Giải mật vũ khí “Vòm Sáng” của Liên Xô

Vào mùa thu 1988, một máy bay do thám Mỹ phát hiện một hiện tượng độc lạ: “Vòm Sáng” sau khi tên lửa đạn đạo tầm trung SS-20 Saber của Liên Xô (cũ) được phóng đi. Quá trình trên tạo ra cực quang gây tranh cãi trong suốt thập kỷ, thậm chí còn bị nhầm là UFO.

Mỹ đầu tư hàng tỷ USD cho tình báo phát triển AI

Mỹ đầu tư hàng tỷ USD cho tình báo phát triển AI

Theo các quan chức đương nhiệm và cựu quan chức Mỹ, Nhà Trắng đã phê duyệt một đề xuất ngân sách mật trị giá 9 tỷ USD để mua các chip máy tính tiên tiến. Đây là những linh kiện cần thiết để các cơ quan tình báo Mỹ có thể khai thác tối đa tiềm năng của các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) mới nhất.

Cuộc truy lùng “kẻ sát nhân bị quỷ ám”

Cuộc truy lùng “kẻ sát nhân bị quỷ ám”

Suốt gần hai năm, lực lượng điều tra Tây Ban Nha lần theo những dấu vết mong manh từ các hiện trường, rà soát hơn 3.000 hồ sơ và chờ kết quả đối chiếu ADN quốc tế để xác định danh tính kẻ gây ra chuỗi án mạng ở Alicante.

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Mùa hè năm 1950, tại vĩ tuyến 38, đường phân giới giữa hai miền Triều Tiên được thiết lập sau Thế chiến II bất ngờ bùng phát cuộc khủng hoảng chiến lược. Những rạn nứt của trật tự hậu chiến tại Đông Bắc Á hiện rõ, buộc nước Mỹ phải đối diện với thách thức quyền lực của thời Chiến tranh lạnh.

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Ngày 19/6, Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki đã ký quyết định tước Huân chương Đại bàng Trắng trao tặng Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky năm 2023. Đáp lại, ông Zelensky cùng nhiều cựu tổng thống và thành viên chính phủ Ukraine đã gửi trả các huân chương do Ba Lan trao tặng. Xin trân trọng giới thiệu bài trả lời phỏng vấn của Giáo sư Lukasz Tomasz Sroka, chuyên gia về lịch sử Trung và Đông Âu, trên tờ DW, về nguyên nhân căng thẳng giữa Ba Lan - Ukraine.

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Không còn bó hẹp trong hệ thống hồ sơ chính thức, thông tin mật ngày nay có thể hiện diện ngay trong những ghi chép cá nhân tưởng như riêng tư. Vụ việc gần đây cho thấy, khi các “nhật ký công vụ” chứa nội dung nhạy cảm, việc lưu giữ, chia sẻ hoặc bảo quản không đúng quy định đều có thể trở thành nguồn phát sinh rủi ro rò rỉ thông tin.

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

Cuối thập niên 1950, khi Fidel Castro lên nắm quyền ở Cuba, Liên Xô vẫn thận trọng trong việc đánh giá chế độ mới vì hiểu biết còn hạn chế về ban lãnh đạo Cuba và lo ngại ảnh hưởng đến quan hệ với Mỹ. Tuy nhiên, sau Khủng hoảng Caribe đưa thế giới đến bờ vực chiến tranh hạt nhân, Liên Xô nhận ra những hạn chế trong hoạt động tình báo đối với Mỹ. Từ đó, GRU chuyển hướng tăng cường triển khai các lực lượng và phương tiện tình báo vô tuyến điện tử ở Cuba.

Thất bại của những “khung trời hẹp”

Thất bại của những “khung trời hẹp”

9 năm tiêu tốn khoảng 4 tỷ euro mà không một nguyên mẫu nào được chế tạo. Đó là tổng kết của chương trình máy bay chiến đấu thế hệ mới FCAS - dự án quốc phòng tham vọng nhất trong lịch sử châu Âu - khi Pháp và Đức chính thức tuyên bố khai tử nó ngày 8/6/2026. Vì sao siêu dự án này đổ vỡ?

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Bản án đối với Ahmad Abouammo được điều chỉnh một phần về mặt pháp lý. Tuy nhiên, các cáo buộc cốt lõi liên quan đến việc thu thập và chuyển giao dữ liệu người dùng vẫn tiếp tục được duy trì.

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Năm 1946, một nhóm học sinh Liên Xô đã tặng Đại sứ Mỹ tại Liên Xô William Harriman bức phù điêu quốc huy Hoa Kỳ bằng gỗ, biểu tượng của tình hữu nghị giữa hai nước trong Thế chiến II. Được treo trong phòng làm việc của Đại sứ tại Moscow suốt 7 năm, món quà tưởng như vô hại này sau đó được phát hiện là “con ngựa thành Troy”, bên trong chứa một thiết bị nghe lén tinh vi do Liên Xô chế tạo.