Cuộc chiến pháp lý Nga-Ukraine tại Tòa án Nhân quyền châu Âu

Nga đang đưa Ukraine ra Tòa án Nhân quyền châu Âu (ECHR) với một loạt cáo buộc về các vấn đề bạo lực trong các cuộc biểu tình chống chính phủ và vụ bắn rơi máy bay mang số hiệu MH17 năm 2014.

Theo Reuters, Nga đã đệ đơn kiện Ukraine lên ECHR. Đây là lần đầu tiên Nga kiện một quốc gia liên kết trong khối Cộng đồng các quốc gia độc lập (SNG). Văn phòng Tổng công tố Nga, cơ quan tiếp quản Bộ Tư pháp trong việc đại diện cho Moscow tại ECHR hôm 22-7 đưa ra danh sách 10 điểm về những bất bình có thể tranh chấp đối với Ukraine, bao gồm: Những cái chết trong cuộc bạo động ở Kiev dẫn đến việc lật đổ Tổng thống Ukraine năm 2014, cũng như những cái chết của dân thường trong cuộc chiến kéo dài 7 năm của Ukraine chống lại những người ly khai thân Nga; Cái chết của 298 người trên chuyến bay MH17 của hãng Malaysia Airlines do Ukraine không đóng cửa không phận trong khu vực giao tranh. (Các nhà điều tra quốc tế cho biết một tên lửa đất đối không do Nga sản xuất đã bắn hạ chiếc máy bay này ở phía Đông Ukraine vào ngày 17-7-2014. 

Quân đội Ukraine thường xuyên xảy ra xung đột với lực lượng ly khai ở Donbas. Ảnh: Reuters

Quân đội Ukraine thường xuyên xảy ra xung đột với lực lượng ly khai ở Donbas. Ảnh: Reuters

Chính phủ Hà Lan đã gửi đơn khiếu nại chống lại Nga lên ECHR vào năm ngoái); Vụ phong tỏa Crimea sau khi Nga sáp nhập bán đảo này (các chính phủ phương Tây đã áp đặt các biện pháp trừng phạt kinh tế đối với Moscow vì sáp nhập Crimea, nơi vẫn được quốc tế công nhận là lãnh thổ Ukraine); Tổn thất nhân mạng khi pháo kích vào các khu vực biên giới của Nga, các cuộc tấn công vào cơ quan ngoại giao của Nga ở Ukraine, phân biệt đối xử với các công ty Nga và người Ukraine nói tiếng Nga, cũng như từ chối hỗ trợ pháp lý cho Nga để điều tra các tội danh bị cáo buộc; Đàn áp quyền tự do ngôn luận và đàn áp những người bất đồng chính kiến thông qua lệnh cấm các phương tiện thông tin đại chúng và các nền tảng Internet, cũng như tước quyền của cư dân ở vùng Đông Nam Ukraine bị chiến tranh tàn phá.

Việc Nga nộp đơn kiện diễn ra đúng 5 tháng sau khi Ukraine nộp đơn mới nhất trong một loạt khiếu nại pháp lý chống lại Nga tại cùng một tòa án, nơi xét xử các khiếu nại về cáo buộc vi phạm công ước về nhân quyền. Giới phân tích nhận định, việc nộp đơn dường như là một phần trong nỗ lực của Nga nhằm làm tràn ngập ECHR với các vụ kiện chống lại Ukraine. 

Một cuộc điều tra được công bố hồi tháng 4 cho thấy các luật sư có trụ sở tại Nga và ở các khu vực phía Đông Ukraine do phe ly khai được Moscow hậu thuẫn đã nộp khoảng 6.000 đơn kiện liên quan đến cuộc xung đột ở các khu vực phía Đông Donetsk và Luhansk, thường được nhắc đến với cái tên Donbas. Hơn 13.200 người đã thiệt mạng và hàng nghìn người khác bị thương trong cuộc chiến nổ ra ở Donbas vào tháng 4-2014, một tháng sau khi Nga tiếp quản bán đảo Crimea. Nga phủ nhận sự liên quan, mặc dù có nhiều bằng chứng cho thấy họ đã cung cấp vũ khí, máy bay chiến đấu, tài chính và các khoản viện trợ khác cho phe ly khai.

Một điểm đáng chú ý nữa là các quốc gia rất hiếm khi khởi kiện các quốc gia khác tại tòa án có trụ sở tại Strasbourg. Đến nay, chỉ có 24 cái gọi là “đơn giữa các tiểu bang” được nộp trong lịch sử gần 70 năm thành lập của ECHR. Tuy nhiên, trong năm 2020, kể từ khi đại dịch COVID-19 bùng phát, ECHR đã ghi nhận việc đăng ký giải quyết ngày càng nhiều vụ tranh chấp giữa các tiểu bang, trong đó có cả các vụ việc của Ukraine và Gruzia chống lại Nga đã được thừa nhận hoặc nhận được phán quyết. 

Về vụ kiện mới, Văn phòng công tố Nga cho biết trong một tuyên bố rằng họ đang tìm cách "khôi phục hòa bình và hòa hợp ở Ukraine" với yêu sách của ECHR. “Tuyên bố này có ý định thu hút sự chú ý của Tòa án châu Âu và toàn bộ cộng đồng thế giới về những hành vi vi phạm nhân quyền một cách thô bạo và có hệ thống của các nhà chức trách Ukraine”, thông báo có đoạn viết. 

Trong khi đó, Bộ Ngoại giao Nga cho biết, họ mong đợi một cuộc điều tra "không thiên vị và phi chính trị hóa" về bằng chứng của tòa án. Phó Chủ tịch Thượng viện Nga Konstantin Kosachev cho biết tuyên bố này sẽ “làm tỉnh táo nhiều nhà lãnh đạo và quân đội Ukraine, cũng như những người bảo trợ cho Ukraine ở châu Âu”. Còn các chuyên gia và nhà lập pháp khác nhận định, đơn khiếu nại của Nga sẽ là một "phép thử nghiêm trọng" về tính khách quan của ECHR.

Ukraine thì có phản ứng trái ngược. Bộ trưởng Tư pháp Ukraine Denys Malyuska đã chế nhạo vụ việc, nói rằng Moscow nhầm lẫn tòa án có trụ sở tại Strasbourg với một chương trình trò chuyện của Nga.

Bản thân Ukraine cũng đã đệ trình 9 vụ kiện chống lại Nga, trong đó có một vụ liên quan đến chuyến bay MH17 của Malaysia Airlines ở miền Đông Ukraine.

Được biết, Nga là nước dẫn đầu về số lượng các vụ án ECHR đang chờ xử lý trong số 47 quốc gia thành viên thuộc thẩm quyền của tòa án này, chiếm khoảng 1/4 trong số 60.000 vụ việc đang chờ xử lý.

S.Thương

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.