Cuộc chiến pháp lý Nga-Ukraine tại Tòa án Nhân quyền châu Âu

Nga đang đưa Ukraine ra Tòa án Nhân quyền châu Âu (ECHR) với một loạt cáo buộc về các vấn đề bạo lực trong các cuộc biểu tình chống chính phủ và vụ bắn rơi máy bay mang số hiệu MH17 năm 2014.

Theo Reuters, Nga đã đệ đơn kiện Ukraine lên ECHR. Đây là lần đầu tiên Nga kiện một quốc gia liên kết trong khối Cộng đồng các quốc gia độc lập (SNG). Văn phòng Tổng công tố Nga, cơ quan tiếp quản Bộ Tư pháp trong việc đại diện cho Moscow tại ECHR hôm 22-7 đưa ra danh sách 10 điểm về những bất bình có thể tranh chấp đối với Ukraine, bao gồm: Những cái chết trong cuộc bạo động ở Kiev dẫn đến việc lật đổ Tổng thống Ukraine năm 2014, cũng như những cái chết của dân thường trong cuộc chiến kéo dài 7 năm của Ukraine chống lại những người ly khai thân Nga; Cái chết của 298 người trên chuyến bay MH17 của hãng Malaysia Airlines do Ukraine không đóng cửa không phận trong khu vực giao tranh. (Các nhà điều tra quốc tế cho biết một tên lửa đất đối không do Nga sản xuất đã bắn hạ chiếc máy bay này ở phía Đông Ukraine vào ngày 17-7-2014. 

Quân đội Ukraine thường xuyên xảy ra xung đột với lực lượng ly khai ở Donbas. Ảnh: Reuters

Quân đội Ukraine thường xuyên xảy ra xung đột với lực lượng ly khai ở Donbas. Ảnh: Reuters

Chính phủ Hà Lan đã gửi đơn khiếu nại chống lại Nga lên ECHR vào năm ngoái); Vụ phong tỏa Crimea sau khi Nga sáp nhập bán đảo này (các chính phủ phương Tây đã áp đặt các biện pháp trừng phạt kinh tế đối với Moscow vì sáp nhập Crimea, nơi vẫn được quốc tế công nhận là lãnh thổ Ukraine); Tổn thất nhân mạng khi pháo kích vào các khu vực biên giới của Nga, các cuộc tấn công vào cơ quan ngoại giao của Nga ở Ukraine, phân biệt đối xử với các công ty Nga và người Ukraine nói tiếng Nga, cũng như từ chối hỗ trợ pháp lý cho Nga để điều tra các tội danh bị cáo buộc; Đàn áp quyền tự do ngôn luận và đàn áp những người bất đồng chính kiến thông qua lệnh cấm các phương tiện thông tin đại chúng và các nền tảng Internet, cũng như tước quyền của cư dân ở vùng Đông Nam Ukraine bị chiến tranh tàn phá.

Việc Nga nộp đơn kiện diễn ra đúng 5 tháng sau khi Ukraine nộp đơn mới nhất trong một loạt khiếu nại pháp lý chống lại Nga tại cùng một tòa án, nơi xét xử các khiếu nại về cáo buộc vi phạm công ước về nhân quyền. Giới phân tích nhận định, việc nộp đơn dường như là một phần trong nỗ lực của Nga nhằm làm tràn ngập ECHR với các vụ kiện chống lại Ukraine. 

Một cuộc điều tra được công bố hồi tháng 4 cho thấy các luật sư có trụ sở tại Nga và ở các khu vực phía Đông Ukraine do phe ly khai được Moscow hậu thuẫn đã nộp khoảng 6.000 đơn kiện liên quan đến cuộc xung đột ở các khu vực phía Đông Donetsk và Luhansk, thường được nhắc đến với cái tên Donbas. Hơn 13.200 người đã thiệt mạng và hàng nghìn người khác bị thương trong cuộc chiến nổ ra ở Donbas vào tháng 4-2014, một tháng sau khi Nga tiếp quản bán đảo Crimea. Nga phủ nhận sự liên quan, mặc dù có nhiều bằng chứng cho thấy họ đã cung cấp vũ khí, máy bay chiến đấu, tài chính và các khoản viện trợ khác cho phe ly khai.

Một điểm đáng chú ý nữa là các quốc gia rất hiếm khi khởi kiện các quốc gia khác tại tòa án có trụ sở tại Strasbourg. Đến nay, chỉ có 24 cái gọi là “đơn giữa các tiểu bang” được nộp trong lịch sử gần 70 năm thành lập của ECHR. Tuy nhiên, trong năm 2020, kể từ khi đại dịch COVID-19 bùng phát, ECHR đã ghi nhận việc đăng ký giải quyết ngày càng nhiều vụ tranh chấp giữa các tiểu bang, trong đó có cả các vụ việc của Ukraine và Gruzia chống lại Nga đã được thừa nhận hoặc nhận được phán quyết. 

Về vụ kiện mới, Văn phòng công tố Nga cho biết trong một tuyên bố rằng họ đang tìm cách "khôi phục hòa bình và hòa hợp ở Ukraine" với yêu sách của ECHR. “Tuyên bố này có ý định thu hút sự chú ý của Tòa án châu Âu và toàn bộ cộng đồng thế giới về những hành vi vi phạm nhân quyền một cách thô bạo và có hệ thống của các nhà chức trách Ukraine”, thông báo có đoạn viết. 

Trong khi đó, Bộ Ngoại giao Nga cho biết, họ mong đợi một cuộc điều tra "không thiên vị và phi chính trị hóa" về bằng chứng của tòa án. Phó Chủ tịch Thượng viện Nga Konstantin Kosachev cho biết tuyên bố này sẽ “làm tỉnh táo nhiều nhà lãnh đạo và quân đội Ukraine, cũng như những người bảo trợ cho Ukraine ở châu Âu”. Còn các chuyên gia và nhà lập pháp khác nhận định, đơn khiếu nại của Nga sẽ là một "phép thử nghiêm trọng" về tính khách quan của ECHR.

Ukraine thì có phản ứng trái ngược. Bộ trưởng Tư pháp Ukraine Denys Malyuska đã chế nhạo vụ việc, nói rằng Moscow nhầm lẫn tòa án có trụ sở tại Strasbourg với một chương trình trò chuyện của Nga.

Bản thân Ukraine cũng đã đệ trình 9 vụ kiện chống lại Nga, trong đó có một vụ liên quan đến chuyến bay MH17 của Malaysia Airlines ở miền Đông Ukraine.

Được biết, Nga là nước dẫn đầu về số lượng các vụ án ECHR đang chờ xử lý trong số 47 quốc gia thành viên thuộc thẩm quyền của tòa án này, chiếm khoảng 1/4 trong số 60.000 vụ việc đang chờ xử lý.

S.Thương

Các tin khác

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.

Bài toán “làm mới” và thách thức từ những rạn nứt cũ

Bài toán “làm mới” và thách thức từ những rạn nứt cũ

Ngày 7/8, ông Abelardo de la Espriella tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Colombia với cam kết “làm mới” đất nước, khôi phục trật tự và thúc đẩy tăng trưởng. Nhưng, phía sau những lời hứa mạnh mẽ ấy là một Colombia đang bị chia rẽ sâu sắc, các nhóm vũ trang chuẩn bị cho khả năng đối đầu mới và gánh nặng ngân sách không dễ cắt giảm.

Cần nhiều hơn một chiếc ô, trong thế giới ngày càng bất ổn

Cần nhiều hơn một chiếc ô, trong thế giới ngày càng bất ổn

Việc Saudi Arabia, Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan ký thỏa thuận phòng thủ chung, ngày 7/8, không chỉ tạo thêm một cơ chế hợp tác quân sự ở Trung Đông. Quan trọng hơn, thỏa thuận cho thấy các cường quốc khu vực đang tìm cách xây dựng thêm những tầng bảo đảm an ninh trong bối cảnh môi trường chiến lược ngày càng bất ổn.