Cuộc chiến mã hóa dữ liệu

Giới chính khách Mỹ, các phương tiện truyền thông và công chúng đang tập trung chú ý vào cuộc chiến đang diễn ra gay gắt giữa Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) và Công ty công nghệ Apple về vấn đề mở khóa mật mã chiếc điện thoại iPhone. Thế nhưng, cuộc chiến mã hóa như thế đã không còn là vấn đề của một quốc gia nữa mà đã lan ra toàn cầu.

Sự phát triển nhanh của công nghệ mã hóa dữ liệu – cũng như mọi nỗ lực của chính quyền nhằm vô hiệu hóa nó – đang là hiện tượng trên toàn thế giới và dẫn đến nhiều hệ quả. Trên hết, phản ứng của các chính quyền ngày càng mạnh mẽ và quyết liệt để đối phó với việc sử dụng công nghệ mã hóa ngày càng tăng mà lý do vẫn luôn là nhằm bảo đảm an ninh quốc gia.

Diego Dzodan.
Diego Dzodan.

Ngày 1-3-2016, Phó chủ tịch Facebook phụ trách khu vực Mỹ Latinh Diego Dzodan đã bị cảnh sát Brazil bắt giữ với lý do người này từ chối yêu cầu của toà án Brazil về việc giải mã tin nhắn của một tài khoản trên dịch vụ WhatsApp trong một vụ điều tra tội phạm liên quan đến ma túy.

Chỉ một ngày sau đó Dego Dzodan được thả ra, song vụ việc đã gây tranh cãi dữ dội tại Brazil về cuộc chiến mã hóa dữ liệu giữa giới công nghệ và chính quyền. Vụ việc này không là trường hợp cá biệt mà thật sự rất phổ biến hiện nay tại nhiều nước trên thế giới. Câu hỏi được đặt ra là liệu hành động áp đặt kiểm soát chặt chẽ công nghệ mã hóa dữ liệu từ chính quyền theo cách của họ có ảnh hưởng gì đến quyền riêng tư của người dùng?

Amie Stepanovich.
Amie Stepanovich.

Amie Stepanovich, nữ Giám đốc chính sách của Tổ chức bảo vệ quyền kỹ thuật số Access Now, nhận định: đối với một số người dùng thì “mã hóa bảo vệ dữ liệu thực sự là vấn đề Sống hay là Chết” Nữ giám đốc muốn nói đến những người dùng trong cộng đồng đồng tính và chuyển giới LGBT ở khu vực Trung Đông hay Bắc Phi, những nơi mà sự khác biệt giới tính bị coi là bất hợp pháp.

Hiện nay, chính quyền nhiều quốc gia khác đã đề ra những biện pháp cứng rắn để chống lại chính sách mã hóa của giới công nghệ. Vào cuối năm 2015, chính quyền Kazakhstan thông báo kế hoạch bắt buộc mọi người dùng Internet phải tải xuống một chứng thực số (digital certificate) cho phép các cơ quan hành pháp theo dõi luồng dữ liệu lưu thông được mã hóa.

Những người ủng hộ mã hóa dữ liệu bên ngoài một cửa hàng của Apple ở Boston, ngày 23-2-2016.
Những người ủng hộ mã hóa dữ liệu bên ngoài một cửa hàng của Apple ở Boston, ngày 23-2-2016.

Trước đó vào năm 2014, chính quyền Nga cũng kêu gọi các nhà nghiên cứu tìm cách phá mật mã mạng ẩn danh TOR. Tuy nhiên, cả hai nỗ lực này không đem lại thành công nào. Mặc dù vậy, các chính quyền vẫn không ngừng tìm kiếm phát triển những công cụ hiệu quả để tấn công kiểm soát thiết bị số cá nhân.

Richard Tynan, chuyên gia công nghệ nhóm hoạt động nhân quyền P rivacy International (PI), nhận định: “Tương lai là cuộc chiến tấn công xâm nhập thiết bị số, thiết bị đầu cuối”. Công ty công nghệ Italia chuyên cung cấp phần mềm gián điệp Hacking Team đặt trụ sở tại thành phố Milan, có ít nhất 70 khách hàng từ khắp nơi trên thế giới. Tháng 12-2015, Trung Quốc thông qua một luật đòi hỏi các công ty công nghệ có nhiệm vụ hỗ trợ chính quyền giải mã thông tin mã hóa. Trong vụ tranh cãi giữa Apple và FBI, các chuyên gia cho rằng, nếu FBI giành chiến thắng thì các quốc gia khác – nhất là những nơi mà luật bảo vệ quyền riêng tư còn yếu kém – có thể sẽ đòi hỏi các công ty công nghệ tạo ra một lỗ hổng an ninh trong các sản phẩm của họ. Theo Stepanovich, nếu Apple nhượng bộ FBI thì Apple cũng sẽ phải tiếp tục nhượng bộ ở các quốc gia khác.

J. Carlos Lara, giám đốc nghiên cứu và chính sách công ty Derechos Digitales ở Chile, phát biểu: “Có nhiều lý do để theo dõi cuộc chiến giữa Apple và FBI, dù nó không liên quan trực tiếp đến chúng tôi hay đất nước chúng tôi. Bởi vì, nó cũng sẽ là một trong những vấn đề trong nước chúng tôi ở vào một thời điểm nào đó trong tương lai”.

Pranesh Prakash, Giám đốc chính sách Trung tâm Internet và Xã hội của Ấn Độ, cũng tuyên bố chính quyền nước này đã gây sức ép buộc Công ty BlackBerry thiết lập một máy chủ tại Ấn Độ, giúp cho các cơ quan hành pháp dễ giám sát dữ liệu người dùng.

Mặc dù chính quyền Mỹ chưa áp đặt những giới hạn về mã hoá dữ liệu được triển khai bởi các nhà mạng di động và nhà cung cấp dịch vụ Internet (ISP), song  Ấn Độ đã làm điều đó. Rõ ràng, cuộc chiến về mã hóa dữ liệu không chỉ giới hạn ở Mỹ hay thậm chí châu  Âu bởi vì theo như Stephanovich nhận định thì “mối đe dọa an ninh toàn cầu cực kỳ nghiêm trọng”.

Trang Thuần (tổng hợp)

Các tin khác

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bắc Ninh đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với 5 đối tượng vì có hành vi lừa dối khách hàng. Các đối tượng trên là chủ cơ sở, “bác sĩ”, “khách hàng” của Spa Sigma và Spa “Royal Luxury” ở tỉnh Bắc Ninh với những thủ đoạn lừa dối khách hàng hết sức bài bản, tinh vi.

Thiếu tướng Trịnh Xuân Thu luôn hướng về quê hương bằng những việc làm ý nghĩa để tri ân Mẹ Việt Nam anh hùng và các anh hùng, liệt sĩ.

Công an tỉnh Thanh Hóa phát huy truyền thống anh hùng

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Thanh Hóa là một trong những địa bàn trọng điểm bị không quân, hải quân Mỹ đánh phá ác liệt. Hàm Rồng, Nam Ngạn, Phà Ghép, Đò Lèn, Đồi Nhơm... trở thành những “tọa độ lửa” trên tuyến chi viện chiến lược. Mỗi cây cầu, bến phà, cung đường nơi đây đều ghi dấu những trận đánh khốc liệt và sự hy sinh của quân, dân Thanh Hóa để giữ vững mạch giao thông ra tiền tuyến.

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

Bỏ học từ lớp 4, lang thang ở ga Nam Định rồi trượt dài từ trộm cắp, cướp tài sản đến ma túy, Nguyễn Văn Thùy dành hơn 20 năm cuộc đời để... đi tù. Khi trở về, những tưởng đã "rẽ lối" thành công sang lĩnh vực truyền thông với hình ảnh “Tế Điên” trên mạng xã hội, kể chuyện tù tội và khuyên giới trẻ hoàn lương, nhưng, như một diễn viên quen "ăn đèn" sân khấu, “Tế Điên" một lần nữa vướng vòng lao lý cũng chính bởi những phát ngôn thiếu kiểm soát của mình.

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Mỹ đã tham gia công ước cấm vũ khí sinh học, nhưng Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) lại bí mật phát triển một loại vũ khí ám sát bí mật: "khẩu súng gây đau tim". Sự thật khí tài này vừa được tạp chí trực tuyến Cơ khí phổ thông (PMC) Mỹ lật lại trong số ra trung tuần tháng 8/2026.

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

Một số công nghệ đột phá vẫn mang lại cảm giác như thể chúng được hiện thực hóa từ truyện hư cấu, ngay cả khi chúng đã xuất hiện được một thời gian. Đó là bởi vì chúng ta học cách áp dụng chúng vào cuộc sống hàng ngày thông qua các ứng dụng và thiết bị mà chúng hỗ trợ, nhưng chúng ta lại không bao giờ dành thời gian để tìm hiểu điều gì làm cho những công nghệ này hoạt động.

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

Bên dưới bề nổi của cuộc thương chiến vi chip bán dẫn đang nổi bật trên các trang báo quốc tế là một cuộc chiến ngầm khốc liệt hơn gấp bội: Cuộc đua áp đặt thể chế, giành quyền định đoạt trật tự số toàn cầu. Xem ra, quyền lực đích thực của kỷ nguyên mới không nằm ở chỗ ai làm ra con chip nhanh nhất, mà thuộc về kẻ quyết định AI được phép vận hành theo những quy tắc nào.

Chiều 6/8, việc công an xuất hiện tại nhà Bùi Xuân Huấn đã thu hút nhiều người quay phim, phát trực tiếp qua mạng xã hội

Một thập niên nổi tiếng nhờ thị phi

Không có chuyên môn, nghề nghiệp nổi bật làm bệ phóng, Bùi Xuân Huấn, tức Huấn “Hoa Hồng” vẫn xây dựng được sức ảnh hưởng lớn trên mạng xã hội bằng những màn khoe tiền, phát ngôn gây sốc và các bài giảng về “đạo lý”. Từ một hiện tượng mạng mang màu sắc “giang hồ”, Huấn từng bước thương mại hóa sự nổi tiếng, tham gia kinh doanh, bán hàng trực tuyến và làm từ thiện. Tuy nhiên, hành trình ấy cũng liên tục đi kèm tranh cãi, những lần bị xử phạt và gần đây nhất là việc cơ quan điều tra có mặt tại nơi ở của người này.

Thư cảm ơn của tỉnh ủy lai châu tới công ty TNHH KF FAN của ông Trần Đình Tiệp sau khi ông gửi 1,1 tỉ đồng ủng hộ đồng bào khó khăn

Khánh Sky và kết cục được báo trước

Từ một vụ tranh cãi về hoạt động từ thiện, câu chuyện nhanh chóng leo thang thành những màn livestream chửi bới, kéo đến tận nơi đối chất, rồi kết thúc bằng việc cơ quan công an vào cuộc. Đằng sau vụ việc Khánh Sky là một hiện tượng đáng báo động hơn: Nhiều gã “giang hồ mạng” hiện nay đang kiếm cơm bằng những drama gây tranh cãi và vướng vào pháp luật như là kết cục đương nhiên.

Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến cùng đồng nghiệp nghiên cứu kịch bản trước khi quay phim

Người kể chuyện pháp luật bằng những thước phim triệu view

Đoạn clip ghi lại hình ảnh một trung tá CSGT phụ vợ bán nước mía sau giờ làm việc bất ngờ thu hút hàng triệu lượt xem, giúp nhiều người biết đến Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến, cán bộ Phòng CSGT Công an TP Hà Nội. Phía sau khoảnh khắc đời thường ấy là một hành trình hơn 20 năm bền bỉ đứng giữa những ngã tư Thủ đô, chứng kiến biết bao mất mát vì tai nạn giao thông, thế nên, cách mà anh Tiến tuyên truyền pháp luật bằng những clip sống động khiến người dân, đặc biệt là các bạn trẻ vô cùng thích thú. Mọi người gọi anh là "Trung tá triệu view".

Những phát minh đi trước thời đại

Những phát minh đi trước thời đại

Giám sát động đất, động cơ hơi nước, phẫu thuật và vật liệu tiên tiến... Một hành trình khám phá những phát minh cổ đại đi trước thời đại.

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Cuộc xung đột tại Ukraine kéo dài đã đẩy các quốc gia thành viên châu Âu của NATO vào một cuộc chạy đua vũ trang quy mô lớn chưa từng có kể từ sau Chiến tranh Lạnh. Trong bối cảnh các tập đoàn công nghiệp quốc phòng nội địa phương Tây bị quá tải và Mỹ có dấu hiệu muốn giảm bớt vai trò đầu tàu dẫn dắt phòng thủ cựu lục địa, một hiện tượng địa chính trị kỳ lạ đã xuất hiện: dòng vũ khí từ cường quốc công nghiệp Đông Bắc Á - Hàn Quốc - đang ồ ạt đổ bộ về phía Tây.

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

Nếu động cơ hơi nước thúc đẩy cách mạng công nghiệp, Internet mở ra kỷ nguyên kết nối toàn cầu thì trí tuệ nhân tạo (AI) đang định hình nền văn minh số của thế kỷ XXI. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích to lớn, công nghệ này cũng bị các tổ chức tội phạm, mạng lưới lừa đảo và các nhóm cực đoan lợi dụng để gia tăng quy mô, mức độ tinh vi của các cuộc tấn công mạng, gian lận tài chính hay thậm chí là khủng bố.

Cuộc chiến của niềm tin

Cuộc chiến của niềm tin

Có những thứ vũ khí không phát ra tiếng nổ. Nó không để lại hố bom, không làm rung cửa kính, cũng không hiện lên trên bản đồ quân sự. Nhưng, nó âm thầm đi vào điện thoại, bảng tin, nhóm chat, những cuộc tranh luận gia đình và cả lá phiếu của cử tri. Tin giả, trong hình hài mới của thời trí tuệ nhân tạo (AI), đang trở thành một thứ vũ khí như thế.

Phát động cao điểm thi đua 70 ngày đêm lập thành tích xuất sắc chào mừng kỉ niệm 70 năm Ngày truyền thống lực lượng Cảnh sát kinh tế

Những người gác cửa vùng kinh tế Đông bắc

Suốt hơn 45 năm xây dựng và trưởng thành, từ 14 cán bộ, chiến sĩ đầu tiên đến đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ đổi mới, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu và môi trường Công an tỉnh Quảng Ninh đã lặng lẽ giữ vững trận tuyến bảo vệ nền kinh tế, đấu tranh với tham nhũng, buôn lậu, hàng giả và tội phạm kinh tế, góp phần giữ gìn kỷ cương pháp luật, môi trường đầu tư và sự bình yên của nhân dân đất mỏ.

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Trong thế giới lượng tử, luật chơi của các điệp viên truyền thống hoàn toàn bị phá sản. Hãy tưởng tượng một bức thư mật được viết bằng các hạt ánh sáng. Chỉ cần một cái nhìn lén lút của mật thám, bức thư sẽ ngay lập tức tự hủy và phát tín hiệu báo động về trung tâm đầu não. Đó không phải là phép thuật, đó là Phân phối khóa lượng tử (QKD) - thứ đang giúp Bắc Kinh xây dựng một hệ thống thông tin liên lạc quốc phòng mà không một siêu máy tính nào của phương Tây có thể giải mã.

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Ma túy đá hay các chất ảo giác, muốn đưa vào cơ thể, người nghiện ngập luôn cần đến những “dụng cụ trung gian” - đó là những chiếc nỏ thủy tinh uốn lượn, những chiếc bình khò tinh vi. Lâu nay, dư luận thường chỉ chú ý đến các đường dây mua bán ma túy mà ít ai biết rằng, phía sau dòng chảy đen tối đó là một thị trường ngầm cung cấp “đồ chơi” cho việc sử dụng ma túy vô cùng béo bở. Những kẻ núp bóng sản xuất, cung cấp các vật dụng này đang trở thành nguồn tiếp tay cho làn sóng tội phạm ma túy biến tướng.

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

Hàng trăm UAV Ukraine tấn công Moscow đã khiến hệ thống phòng không Nga rơi vào tình thế quá tải. Đằng sau đó là một hệ sinh thái UAV tấn công tầm xa đang được Kiev phát triển, với chi phí thấp hơn tên lửa hành trình nhưng đủ sức buộc Moscow phải phân tán, tiêu hao và liên tục điều chỉnh năng lực phòng thủ.

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Đi khám phát hiện không có tinh trùng (vô tinh) người đàn ông bật khóc ngay khi bước ra cửa phòng khám. Anh nghĩ rằng cuộc đời mình không thể có con được nữa. Thất vọng, hoang mang khiến anh sợ làm lỡ duyên của vợ. Trước đây, y học đã nghiên cứu và tìm ra phương pháp nuôi cấy tinh tử thành tinh trùng, mang lại hy vọng có con cho những người đàn ông vô tinh. Nhưng hiện nay, nhờ sự tiến bộ của y học, công nghệ đã “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện được giấc mơ làm cha bằng mổ vi phẫu tinh hoàn tìm tinh trùng.