Cuộc chiến chống mafia gỗ ở Campuchia

Việc gia tăng các cảnh báo về nạn phá rừng xảy ra trong Khu bảo tồn động vật hoang dã Prey Lang (Campuchia, gọi tắt là Prey Lang) đã làm gia tăng các cảnh báo về vai trò của một hãng chế biến gỗ gây tranh cãi khi có những dấu hiệu công ty này đang tiếp tay cho lâm tặc phá nát tài nguyên quốc gia xứ Chùa Tháp.

Nhưng giám đốc của Think Biotech tại Prey Lang lại quả quyết rằng công ty ông chỉ là nạn nhân của đám “lâm tặc” sử dụng chính công ty để tuồn gỗ lậu ra các địa điểm xuất khẩu. Có hay không một mạng lưới tội phạm lâm nghiệp có tổ chức tại Prey Lang? 

Thâm nhập đế chế “gỗ tặc” của Campuchia

Đà tăng các cảnh báo phá rừng ở Prey Lang đã gióng lên hồi chuông cảnh báo mới nhất về vai trò của một công ty lâm nghiệp gây tranh cãi ở đây. Hãng Think Biotech, đơn vị đang hoạt động trong khuôn khổ 34.000 ha rừng già, đã được phê chuẩn từ năm 2012 chiếu theo một thỏa thuận giữa nước sở tại Campuchia và Hàn Quốc nhằm mục tiêu “giảm áp lực lên các cánh rừng tự nhiên” dọc theo biên giới phía Đông của Prey Lang.

Một nhà hoạt động rừng đang dùng dữ liệu GPS để theo dõi hoạt động đốn gỗ lậu ở Prey Lang. Ảnh nguồn: Cambodia Human Rights Task Force.
Một nhà hoạt động rừng đang dùng dữ liệu GPS để theo dõi hoạt động đốn gỗ lậu ở Prey Lang. Ảnh nguồn: Cambodia Human Rights Task Force.

Các hoạt động chiến dịch khi tìm cách giám sát hoạt động khai thác gỗ Prey Lang đã phát hiện ra rằng phần lớn khu vực này từng được rừng tự nhiên bao phủ, nhưng hiện tại nó được phủ xanh thay thế bởi đồn điền cây keo gây tổn thất khổng lồ cho đa dạng sinh học, ô nhiễm sông ngòi, và tác hại đến sinh kế của 2 cộng đồng dân cư Kuy và Khmer. Khu bảo tồn Prey Lang bao quát các tỉnh Kampong Thom, Kratie, Stung Treng và Preah Vihear, nó được công nhận là khu bảo tồn thế giới hoang dã ngay từ tháng 5 năm 2016.

Các nhà hoạt động và nhà nghiên cứu đã thu thập được bằng chứng về một mạng lưới tội phạm lâm nghiệp có tổ chức ở Prey Lang, tuy nhiên họ phàn nàn rằng các hoạt động giám sát đang bị gây khó dễ bởi sự thờ ơ hoặc không hành động rốt ráo của chính phủ Campuchia, hoặc sự phản ứng của các tổ chức phi chính phủ quốc tế (NGOs).

Dữ liệu của tổ chức giám sát rừng toàn cầu (GFW) đã chứng thực điều mà các nhà hoạt động đã báo cáo trong vòng 5 tháng qua: những cảnh báo GLAD bắt đầu từ tháng 12/2019 và bắt đầu trải rộng xa hơn ngay mạn Bắc và Nam của Prey Lang trong khoảng quý đầu tiên của năm 2020. Hình ảnh vệ tinh và các cảnh báo phá rừng gần đây cũng cho thấy hoạt động đốn gỗ đáng kể ở phía Đông Prey Lang kế cạnh nhượng địa của Think Biotech.

Bà Ida Theilade, một học giả tại Đại học Copenhagen (Đan Mạch), người đã nghiên cứu về Prey Lang trong suốt hơn 1 thập kỷ qua, phát biểu: “Vào những tháng gần đây, chúng tôi có hình ảnh vệ tinh và nhìn thấy có một con đường được xây dựng bên trong khu Prey Lang thuộc nhượng địa của Think Biotech, hoạt động khai thác gỗ diễn ra dọc theo con đường. Con đường mới toanh! Lại một lần nữa Think Biotech dính líu đến những ì xèo liên quan đến gỗ lậu”.

Khai thác gỗ ở Campuchia thường đạt cao điểm vào những tháng mùa khô (bắt đầu từ tháng 12 năm trước và kéo dài tới cuối tháng 5 năm sau), nhưng bà Theilade cảnh báo rằng hoạt động khai thác gỗ trong quý đầu tiên của năm 2020 đã diễn ra quanh Think Biotech và các phần nhượng địa ở phía Bắc khu bảo tồn.

Bà Theilade hoài nghi hoạt động khai thác gỗ này có thể liên quan đến lệnh cấm tuần tra của Bộ Môi trường Campuchia áp dụng với Mạng lưới cộng đồng Prey Lang (PLCN), một tổ chức hoạt động chuyên giám sát khai thác gỗ lậu ở 4 tỉnh thành thuộc phạm vi khu bảo tồn). Nhiều nông dân trong khu bảo tồn than vãn rằng họ bị mất đất làm nông do việc phát quang của Think Biotech sau khi họ được cấp phép nhượng địa cũng như các nguồn tài nguyên lâm nghiệp vốn là nguồn cung quan trọng, các nguồn thu nhập bền vững như nhựa cây, cây mây, nấm và thảo dược.

Mặt khác, dân địa phương tố rằng Think Biotech đã không tư vấn với dân sở tại trước khi bắt đầu làm việc, xâm phạm mồ mả hoặc các khu rừng thiêng. Những cuộc biểu tình có tổ chức đã chống lại Think Biotech từ tháng 5/2013 và họ chiến thắng với việc Think Biotech trả đất cho 1.900 hộ dân bị ảnh hưởng.

Chồng chéo trách nhiệm

Năm 2017, những người biểu tình đệ đơn lên đại sứ quán Hàn Quốc ở Phnom Penh yêu cầu dừng lại việc mở rộng khai thác gỗ và trồng mới rừng, nhưng không thành công. Chủ đầu tiên của công ty Think Biotech là Tập đoàn Hanwha (Hàn Quốc), nhưng dường như đã từ bỏ việc kiểm soát công ty này từ năm 2018, theo hồ sơ lưu lại của Bộ Thương mại Campuchia. Chủ tịch hiện tại của Think Biotech (công dân Đài Loan) là ông Lu Chu Chang, cũng là giám đốc của công ty Gỗ dán Angkok (Angkor Plywood) và chủ tịch của Hội công nghiệp gỗ Campuchia (CTIA).

Riêng Angkor Plywood đã trở thành một công ty độc quyền kinh doanh gỗ trong những năm gần đây, cũng như thu hoạch nhựa cây bất hợp pháp vốn do dân địa phương làm chủ gần với nhượng địa của Think Biotech, và buôn lậu gỗ xe đến 2 thị trường quan trọng là Việt Nam và Trung Quốc.

Global Witness (tổ chức chống tham nhũng) đã ghi lại cái mà họ gọi là “hiệp hội lâu đời chuyên xài gỗ lậu” của ông Lu Chu Chang, và hoạt động khai thác gỗ lậu cũng đã có từ đầu thập niên 2000 khi ông Lu điều hành công ty Gỗ dán Cherndar (Cherndar Plywood, Campuchia), “thu hoạch giùm” nhựa cây của dân làng trong cùng tỉnh. Lu Chu Chang phủ nhận mọi sự liên quan đến hoạt động khai thác gỗ lậu của Angkor Plywood lẫn Think Biotech.

Phát biểu tại một văn phòng ở ngoại ô thủ đô Phnom Penh, Lu khẳng định 90% gỗ xử lý của các công ty ông được bán ngay trong nước (không công bố điểm đến cuối cùng). Trước áp lực của các nhà hoạt động, Lu nói rằng bản thân mình cũng là một nạn nhân của “lâm tặc” khi bọn chúng dùng nhượng địa của Think Biotech như một điểm trung chuyển gỗ lậu đến các điểm xuất khẩu.

Cả Think Biotech lẫn Angkor Plywood đều là đối tượng của một đề nghị điều tra chính thức của Bộ Môi trường Campuchia sau khi cơ quan này nhận bằng chứng về hoạt động khai thác gỗ lậu của Liên minh Châu Âu (EU) và USAID (cơ quan phát triển hải ngoại của chính phủ Mỹ). Bất ngờ hơn, cơ quan phụ trách lâm nghiệp (đơn vị có lịch sử lâu dài đối với các hoạt động khai thác gỗ lậu và ra chính sách nhượng bộ cho Think Biotech) sau đó đã xóa sạch mọi hành vi sai trái của Think Biotech.

Ông Matthew Edwardsen, (trưởng nhóm của dự án Greening Prey Lang trị giá 21 triệu USD) nói rằng nhóm của ông đang ủng hộ cho PLCN và tuần tra cộng đồng, cố gắng tái thiết lập các hoạt động tuần tra giữa lực lượng kiểm lâm và các thành viên PLCN. 

Ông Sothea, một cư dân ở huyện Siem Bouk (tỉnh Stung Treng) đã bắt đầu giám sát những chiếc xe tải ì ạch chở gỗ ra khỏi Prey Lang hồi giữa tháng 4/2020 trong khi cả nước đóng cửa rừng để ăn mừng Tết Khmer.

“Rừng gì nữa, giờ này nó như cánh đồng!”, Sothea than thở khi nói đến khu rừng ở Prey Lang. Nhựa cây là nguồn thu nhập chủ yếu của những người dân sở tại như Sothea, nhưng hiện tại Sothea (một thành viên của PLCN) than thở rằng bây giờ có khi cả tháng không kiếm nổi 500 USD cho việc bán nhựa tại chợ huyện.

Hiện tại Angkor Plywood đang mua nhựa cây được lấy trộm từ các “lâm tặc” ở 2 tỉnh Kratie và Stung Treng. Hướng ánh mắt xa xăm nhìn ra cánh rừng thưa thớt, Sothea chép miệng: “Hồi trước chính phủ và thủ tướng ra lời kêu gọi nhân dân tham gia bảo vệ rừng. Bây giờ chúng tôi đang tham gia nhưng lại bị quy tội xâm phạm rừng và vi phạm pháp luật. Thật sự chả hiểu?”.

Nguyễn Thanh Hải (tổng hợp)

Các tin khác

Hai chiếc điện thoại và cuộc truy đuổi liên lục địa

Hai chiếc điện thoại và cuộc truy đuổi liên lục địa

Hai chiếc điện thoại bị thu giữ trong một vụ án ma túy tại một thị trấn nhỏ của Thụy Điển cuối năm 2023 đã dẫn các điều tra viên lần theo dấu vết của một mạng lưới tội phạm xuyên ba châu lục, hoạt động từ Bắc Âu tới Đông Nam Á và Australia.

Cuộc mặc cả 24 tỷ USD và bài toán của Iran

Cuộc mặc cả 24 tỷ USD và bài toán của Iran

Phát biểu mới đây của cố vấn lãnh đạo tối cao Iran Mohsen Rezaei rằng một thỏa thuận với Mỹ chỉ có thể đạt được nếu Washington giải ngân 24 tỷ USD tài sản bị phong tỏa đã mở ra một câu hỏi lớn hơn: Iran đang có bao nhiêu tiền bị giữ ở nước ngoài, vì sao họ không thể lấy lại, và số tiền đó có thể giúp hồi sinh một nền kinh tế đang kiệt sức?

Tranh cãi về việc bổ nhiệm tân giám đốc Mossad

Tranh cãi về việc bổ nhiệm tân giám đốc Mossad

Việc bổ nhiệm người đứng đầu các cơ quan an ninh ở Israel hiếm khi diễn ra mà không có những cuộc đấu đá hậu trường. Tuy nhiên, quá trình phê chuẩn Thiếu tướng Roman Hofman vào chức vụ giám đốc Cơ quan tình báo Mossad đã trở thành một cuộc đối đầu pháp lý chưa từng có tiền lệ. việc Thủ tướng Benjamin Netanyahu đề cử ông đã gây chia rẽ trong giới lãnh đạo cấp cao của đất nước.

Nghi án lộ tài liệu mật tại Phủ Tổng thống Pháp

Nghi án lộ tài liệu mật tại Phủ Tổng thống Pháp

Cơ quan công tố Pháp đang điều tra một số quân nhân và cá nhân dân sự bị nghi thiết lập cấu trúc hoạt động dưới dạng công ty tư nhân nhằm khai thác, trao đổi trái phép thông tin mật và trang bị quân sự.

Biến tướng ăn xin đường phố

Biến tướng ăn xin đường phố

Núp bóng dưới danh nghĩa “khối nghỉ hè” đi làm thêm, những đứa trẻ đang lang thang ăn xin, bán vé số ở các khu phố, chợ đêm luôn có cha mẹ hoặc một tổ nhóm phía sau điều khiển và chỉ đạo. Đồng tiền kiếm được trên thân xác và sức lao động của trẻ em trở thành nỗi nhức nhối chưa có lời giải trong nhiều năm nay…

Nước Pháp và những “cánh cửa số” quên chưa khóa

Nước Pháp và những “cánh cửa số” quên chưa khóa

Hàng chục triệu dữ liệu gắn với giấy tờ định danh - hộ chiếu, căn cước, thẻ cư trú - được rao bán công khai trên một diễn đàn tội phạm mạng hôm 16/4. Người rao bán ẩn danh sau tài khoản “breach3d” tuyên bố dữ liệu lấy từ ANTS, cơ quan chính phủ phụ trách cấp thẻ căn cước, hộ chiếu, thẻ cư trú, giấy phép lái xe và đăng ký xe tại Pháp. Ít ngày sau, Bộ Nội vụ Pháp xác nhận vụ việc và mở điều tra. Vụ việc không phải là một hiện tượng đơn lẻ, mà nối vào chuỗi sự cố an ninh mạng nhằm vào các cơ sở dữ liệu công của Pháp từ cuối năm 2025.

Trung Đông và Bắc Phi cùng hợp tác chống tội phạm mạng

Trung Đông và Bắc Phi cùng hợp tác chống tội phạm mạng

Trong một thế giới mà tội phạm mạng không còn biên giới, việc đối phó với chúng đòi hỏi sự chung tay toàn cầu. Khu vực Trung Đông và Bắc Phi (MENA), nơi ghi nhận mức tăng chóng mặt của các cuộc tấn công mạng, vừa chứng kiến một chiến dịch hợp tác chưa từng có trong lịch sử: Chiến dịch Ramz.

Vẫn sôi động “chợ đen” động vật hoang dã

Vẫn sôi động “chợ đen” động vật hoang dã

Núp bóng dưới các tên gọi “hội sinh vật cảnh, CLB giải cứu, nhóm yêu động vật...” nhưng thực tế, phía sau đó là cảnh buôn bán, trao đổi động vật hoang dã bằng các mật danh, từ lóng. Sự bùng nổ các khu “chợ ảo” bán hàng thật, không chỉ tiếp tay tận diệt muông thú mà còn tiềm ẩn hiểm họa lây lan dịch bệnh...

Đốt cả sự nghiệp trên làn khói trắng

Đốt cả sự nghiệp trên làn khói trắng

Khi vụ việc ca sĩ Miu Lê còn đang phả hơi nóng hầm hập trên các phương tiện thông tin đại chúng, giới giải trí lại rúng động bởi việc Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy Công an TP Hồ Chí Minh bắt quả tang ca sĩ Long Nhật (Đinh Long Nhật) và Sơn Ngọc Minh đang tàng trữ và sử dụng trái phép chất ma túy.

Vén màn thủ đoạn buôn lậu vàng xuyên biên giới

Vén màn thủ đoạn buôn lậu vàng xuyên biên giới

Trong dòng người qua lại tấp nập nơi cửa khẩu biên giới Tây Nam, những chiếc xe chở cá, xe đông lạnh, những hành khách mang theo vài món nữ trang hay các kiện hàng điện tử tưởng chừng vô hại vẫn ngày ngày nối nhau vào nội địa. Nhưng, phía sau vẻ bình thường ấy lại là những mắt xích của các đường dây buôn lậu vàng xuyên quốc gia với quy mô hàng trăm, hàng nghìn tỷ đồng...

Vẽ giấc mơ đổi đời bằng mai mối lấy chồng ngoại

Vẽ giấc mơ đổi đời bằng mai mối lấy chồng ngoại

Những lời quảng cáo như “lấy chồng nước ngoài đổi đời”, “sang xứ người sống sung sướng”, “không phải lao động vất vả vẫn có cuộc sống giàu sang” đang xuất hiện ngày càng nhiều trên mạng xã hội. Đằng sau những viễn cảnh hào nhoáng ấy là nguy cơ mua bán người, bóc lột sức lao động, bạo hành và nhiều bi kịch đau lòng của các cô gái trẻ nhẹ dạ cả tin.

“Tín dụng đen” biến tướng

“Tín dụng đen” biến tướng

Khi hụi (họ, biêu, phường) chuyển lên không gian mạng, niềm tin không còn được kiểm chứng bằng sự gần gũi hay danh dự cá nhân, mà bằng những hình ảnh, lời quảng cáo hoặc lượt tương tác trên mạng xã hội. Điều này khiến nhiều người tin tưởng mù quáng, thậm chí bán nhà đất, cầm cố tài sản, vay nặng lãi để tham gia. Từ chơi hụi online, họ rơi vào cái bẫy của “tín dụng đen”...

Tội phạm công nghệ cao và “dịch vụ hóa” hành vi

Tội phạm công nghệ cao và “dịch vụ hóa” hành vi

Với nạn nhân, một cuộc tấn công mạng thường ập đến như một cú sập hệ thống không báo trước: dữ liệu bị khóa, hoạt động tê liệt, danh tiếng bị đem ra mặc cả. Nhưng với kẻ đứng phía sau, đó ngày càng giống một giao dịch mua dịch vụ: mua quyền truy cập, thuê mã độc, dùng hạ tầng thanh toán ẩn danh, rồi chia tiền chuộc theo tỷ lệ đã định. Tội phạm mạng hiện không còn là lãnh địa riêng của những thiên tài ẩn danh. Nó đã trở thành một thị trường. Và khi đã được đóng gói, chuẩn hóa như một dịch vụ, nó ngày càng rẻ hơn, dễ dùng hơn và phổ biến hơn.

Vụ án mạng và “hai thập kỷ tranh cãi”

Vụ án mạng và “hai thập kỷ tranh cãi”

Một cô gái người Ý bị sát hại dã man, bạn trai trở thành nghi phạm số 1, bị truyền thông cả nước săn đuổi rồi cuối cùng lĩnh án tù sau gần một thập kỷ xét xử. Tưởng như vụ án đã khép lại, cho tới gần 20 năm sau, khi những dấu vết DNA cực nhỏ từng bị quên lãng được phân tích lại bằng công nghệ pháp y hiện đại, dẫn đến một nghi can khác.

INTERPOL siết vòng vây với tội phạm dược phẩm trực tuyến

INTERPOL siết vòng vây với tội phạm dược phẩm trực tuyến

Trong hai thập kỷ qua, Tổ chức cảnh sát hình sự Quốc tế (INTERPOL) đã kiên trì theo đuổi một cuộc chiến âm thầm liên quan trực tiếp đến sinh mạng hàng triệu người: cuộc chiến chống buôn bán dược phẩm bất hợp pháp. Chiến dịch Pangea XVIII vừa khép lại một lần nữa vẽ lên một bức tranh phức tạp về sự chuyển dịch của loại tội phạm này đem đến những cảnh báo đáng chú ý cho chúng ta.

“Thầy bói cõi mạng” tái xuất

“Thầy bói cõi mạng” tái xuất

Khi những thầy bói, bà đồng tự xưng trên mạng xã hội bị dẹp loạn, thời gian gần đây, “cõi mạng” lại xuất hiện những master (bậc thầy) quảng cáo bản thân đã trải qua quá trình tu luyện vượt qua các ràng buộc của thế giới vật chất, đạt đến sự thông tuệ và kết nối sâu sắc với vũ trụ…

Khi cái chết cũng cần được xác nhận…

Khi cái chết cũng cần được xác nhận…

Ngày 22/2/2026, quân đội Mexico tuyên bố đã tiêu diệt Nemesio Rubén Oseguera Cervantes - biệt danh “El Mencho”, thủ lĩnh băng Jalisco Thế hệ mới (CJNG), một trong những tổ chức ma túy nguy hiểm nhất Mexico và là nguồn cung fentanyl, methamphetamine, cocaine lớn vào thị trường Mỹ - trong một chiến dịch tại Tapalpa, bang Jalisco. Nhưng đến đầu tháng 5/2026, hồ sơ công khai của Bộ Ngoại giao Mỹ về El Mencho vẫn còn hiển thị phần thưởng 15 triệu USD cho thông tin dẫn tới việc bắt giữ hoặc kết án đối tượng này. Sự chậm trễ ấy có thể chỉ là thủ tục pháp lý, nhưng với một trùm ma túy từng nhiều lần bị đồn đã chết, nó cho thấy một điều khác: trong thế giới cartel, ngay cả cái chết cũng cần được xác nhận bằng quyền lực, hồ sơ và thời gian.

Án tích 12 năm phanh phui “giang hồ mạng”

Án tích 12 năm phanh phui “giang hồ mạng”

Một “ngôi sao mạng xã hội” ở Ấn Độ xây dựng hình ảnh giang hồ trên Instagram suốt hơn một thập kỷ, cho đến khi cảnh sát lật lại hồ sơ cũ và phát hiện phía sau lớp vỏ đó là một chuỗi tội ác kéo dài từ giết người, sử dụng vũ khí đến các cáo buộc hiếp dâm.

Dẹp ma trận hóa đơn khống cùng công ty “ma”

Dẹp ma trận hóa đơn khống cùng công ty “ma”

Thời gian qua, tình trạng thành lập các doanh nghiệp “ma” để mua bán hóa đơn giá trị gia tăng (GTGT) trái phép đang diễn biến hết sức phức tạp với quy mô đặc biệt lớn, thủ đoạn tinh vi.

Những ác nhân mang danh “cha - mẹ”!

Những ác nhân mang danh “cha - mẹ”!

Đối với hầu hết các bậc cha mẹ, trẻ em là hạnh phúc của gia đình, là tương lai của xã hội nên cần dành tình yêu thương, che chở, chăm sóc, dạy dỗ tốt nhất. Tuy nhiên, vẫn còn những trường hợp lại xem thành viên nhỏ là gánh nặng, gây cản trở công việc làm ăn nên cứ mỗi khi gặp phải những vấp váp trong cuộc sống là trút những trận đòn roi, thậm chí dùng nhục hình lên cơ thể các cháu để xả giận.