Cuộc chiến chống mafia gỗ ở Campuchia

Việc gia tăng các cảnh báo về nạn phá rừng xảy ra trong Khu bảo tồn động vật hoang dã Prey Lang (Campuchia, gọi tắt là Prey Lang) đã làm gia tăng các cảnh báo về vai trò của một hãng chế biến gỗ gây tranh cãi khi có những dấu hiệu công ty này đang tiếp tay cho lâm tặc phá nát tài nguyên quốc gia xứ Chùa Tháp.

Nhưng giám đốc của Think Biotech tại Prey Lang lại quả quyết rằng công ty ông chỉ là nạn nhân của đám “lâm tặc” sử dụng chính công ty để tuồn gỗ lậu ra các địa điểm xuất khẩu. Có hay không một mạng lưới tội phạm lâm nghiệp có tổ chức tại Prey Lang? 

Thâm nhập đế chế “gỗ tặc” của Campuchia

Đà tăng các cảnh báo phá rừng ở Prey Lang đã gióng lên hồi chuông cảnh báo mới nhất về vai trò của một công ty lâm nghiệp gây tranh cãi ở đây. Hãng Think Biotech, đơn vị đang hoạt động trong khuôn khổ 34.000 ha rừng già, đã được phê chuẩn từ năm 2012 chiếu theo một thỏa thuận giữa nước sở tại Campuchia và Hàn Quốc nhằm mục tiêu “giảm áp lực lên các cánh rừng tự nhiên” dọc theo biên giới phía Đông của Prey Lang.

Một nhà hoạt động rừng đang dùng dữ liệu GPS để theo dõi hoạt động đốn gỗ lậu ở Prey Lang. Ảnh nguồn: Cambodia Human Rights Task Force.
Một nhà hoạt động rừng đang dùng dữ liệu GPS để theo dõi hoạt động đốn gỗ lậu ở Prey Lang. Ảnh nguồn: Cambodia Human Rights Task Force.

Các hoạt động chiến dịch khi tìm cách giám sát hoạt động khai thác gỗ Prey Lang đã phát hiện ra rằng phần lớn khu vực này từng được rừng tự nhiên bao phủ, nhưng hiện tại nó được phủ xanh thay thế bởi đồn điền cây keo gây tổn thất khổng lồ cho đa dạng sinh học, ô nhiễm sông ngòi, và tác hại đến sinh kế của 2 cộng đồng dân cư Kuy và Khmer. Khu bảo tồn Prey Lang bao quát các tỉnh Kampong Thom, Kratie, Stung Treng và Preah Vihear, nó được công nhận là khu bảo tồn thế giới hoang dã ngay từ tháng 5 năm 2016.

Các nhà hoạt động và nhà nghiên cứu đã thu thập được bằng chứng về một mạng lưới tội phạm lâm nghiệp có tổ chức ở Prey Lang, tuy nhiên họ phàn nàn rằng các hoạt động giám sát đang bị gây khó dễ bởi sự thờ ơ hoặc không hành động rốt ráo của chính phủ Campuchia, hoặc sự phản ứng của các tổ chức phi chính phủ quốc tế (NGOs).

Dữ liệu của tổ chức giám sát rừng toàn cầu (GFW) đã chứng thực điều mà các nhà hoạt động đã báo cáo trong vòng 5 tháng qua: những cảnh báo GLAD bắt đầu từ tháng 12/2019 và bắt đầu trải rộng xa hơn ngay mạn Bắc và Nam của Prey Lang trong khoảng quý đầu tiên của năm 2020. Hình ảnh vệ tinh và các cảnh báo phá rừng gần đây cũng cho thấy hoạt động đốn gỗ đáng kể ở phía Đông Prey Lang kế cạnh nhượng địa của Think Biotech.

Bà Ida Theilade, một học giả tại Đại học Copenhagen (Đan Mạch), người đã nghiên cứu về Prey Lang trong suốt hơn 1 thập kỷ qua, phát biểu: “Vào những tháng gần đây, chúng tôi có hình ảnh vệ tinh và nhìn thấy có một con đường được xây dựng bên trong khu Prey Lang thuộc nhượng địa của Think Biotech, hoạt động khai thác gỗ diễn ra dọc theo con đường. Con đường mới toanh! Lại một lần nữa Think Biotech dính líu đến những ì xèo liên quan đến gỗ lậu”.

Khai thác gỗ ở Campuchia thường đạt cao điểm vào những tháng mùa khô (bắt đầu từ tháng 12 năm trước và kéo dài tới cuối tháng 5 năm sau), nhưng bà Theilade cảnh báo rằng hoạt động khai thác gỗ trong quý đầu tiên của năm 2020 đã diễn ra quanh Think Biotech và các phần nhượng địa ở phía Bắc khu bảo tồn.

Bà Theilade hoài nghi hoạt động khai thác gỗ này có thể liên quan đến lệnh cấm tuần tra của Bộ Môi trường Campuchia áp dụng với Mạng lưới cộng đồng Prey Lang (PLCN), một tổ chức hoạt động chuyên giám sát khai thác gỗ lậu ở 4 tỉnh thành thuộc phạm vi khu bảo tồn). Nhiều nông dân trong khu bảo tồn than vãn rằng họ bị mất đất làm nông do việc phát quang của Think Biotech sau khi họ được cấp phép nhượng địa cũng như các nguồn tài nguyên lâm nghiệp vốn là nguồn cung quan trọng, các nguồn thu nhập bền vững như nhựa cây, cây mây, nấm và thảo dược.

Mặt khác, dân địa phương tố rằng Think Biotech đã không tư vấn với dân sở tại trước khi bắt đầu làm việc, xâm phạm mồ mả hoặc các khu rừng thiêng. Những cuộc biểu tình có tổ chức đã chống lại Think Biotech từ tháng 5/2013 và họ chiến thắng với việc Think Biotech trả đất cho 1.900 hộ dân bị ảnh hưởng.

Chồng chéo trách nhiệm

Năm 2017, những người biểu tình đệ đơn lên đại sứ quán Hàn Quốc ở Phnom Penh yêu cầu dừng lại việc mở rộng khai thác gỗ và trồng mới rừng, nhưng không thành công. Chủ đầu tiên của công ty Think Biotech là Tập đoàn Hanwha (Hàn Quốc), nhưng dường như đã từ bỏ việc kiểm soát công ty này từ năm 2018, theo hồ sơ lưu lại của Bộ Thương mại Campuchia. Chủ tịch hiện tại của Think Biotech (công dân Đài Loan) là ông Lu Chu Chang, cũng là giám đốc của công ty Gỗ dán Angkok (Angkor Plywood) và chủ tịch của Hội công nghiệp gỗ Campuchia (CTIA).

Riêng Angkor Plywood đã trở thành một công ty độc quyền kinh doanh gỗ trong những năm gần đây, cũng như thu hoạch nhựa cây bất hợp pháp vốn do dân địa phương làm chủ gần với nhượng địa của Think Biotech, và buôn lậu gỗ xe đến 2 thị trường quan trọng là Việt Nam và Trung Quốc.

Global Witness (tổ chức chống tham nhũng) đã ghi lại cái mà họ gọi là “hiệp hội lâu đời chuyên xài gỗ lậu” của ông Lu Chu Chang, và hoạt động khai thác gỗ lậu cũng đã có từ đầu thập niên 2000 khi ông Lu điều hành công ty Gỗ dán Cherndar (Cherndar Plywood, Campuchia), “thu hoạch giùm” nhựa cây của dân làng trong cùng tỉnh. Lu Chu Chang phủ nhận mọi sự liên quan đến hoạt động khai thác gỗ lậu của Angkor Plywood lẫn Think Biotech.

Phát biểu tại một văn phòng ở ngoại ô thủ đô Phnom Penh, Lu khẳng định 90% gỗ xử lý của các công ty ông được bán ngay trong nước (không công bố điểm đến cuối cùng). Trước áp lực của các nhà hoạt động, Lu nói rằng bản thân mình cũng là một nạn nhân của “lâm tặc” khi bọn chúng dùng nhượng địa của Think Biotech như một điểm trung chuyển gỗ lậu đến các điểm xuất khẩu.

Cả Think Biotech lẫn Angkor Plywood đều là đối tượng của một đề nghị điều tra chính thức của Bộ Môi trường Campuchia sau khi cơ quan này nhận bằng chứng về hoạt động khai thác gỗ lậu của Liên minh Châu Âu (EU) và USAID (cơ quan phát triển hải ngoại của chính phủ Mỹ). Bất ngờ hơn, cơ quan phụ trách lâm nghiệp (đơn vị có lịch sử lâu dài đối với các hoạt động khai thác gỗ lậu và ra chính sách nhượng bộ cho Think Biotech) sau đó đã xóa sạch mọi hành vi sai trái của Think Biotech.

Ông Matthew Edwardsen, (trưởng nhóm của dự án Greening Prey Lang trị giá 21 triệu USD) nói rằng nhóm của ông đang ủng hộ cho PLCN và tuần tra cộng đồng, cố gắng tái thiết lập các hoạt động tuần tra giữa lực lượng kiểm lâm và các thành viên PLCN. 

Ông Sothea, một cư dân ở huyện Siem Bouk (tỉnh Stung Treng) đã bắt đầu giám sát những chiếc xe tải ì ạch chở gỗ ra khỏi Prey Lang hồi giữa tháng 4/2020 trong khi cả nước đóng cửa rừng để ăn mừng Tết Khmer.

“Rừng gì nữa, giờ này nó như cánh đồng!”, Sothea than thở khi nói đến khu rừng ở Prey Lang. Nhựa cây là nguồn thu nhập chủ yếu của những người dân sở tại như Sothea, nhưng hiện tại Sothea (một thành viên của PLCN) than thở rằng bây giờ có khi cả tháng không kiếm nổi 500 USD cho việc bán nhựa tại chợ huyện.

Hiện tại Angkor Plywood đang mua nhựa cây được lấy trộm từ các “lâm tặc” ở 2 tỉnh Kratie và Stung Treng. Hướng ánh mắt xa xăm nhìn ra cánh rừng thưa thớt, Sothea chép miệng: “Hồi trước chính phủ và thủ tướng ra lời kêu gọi nhân dân tham gia bảo vệ rừng. Bây giờ chúng tôi đang tham gia nhưng lại bị quy tội xâm phạm rừng và vi phạm pháp luật. Thật sự chả hiểu?”.

Nguyễn Thanh Hải (tổng hợp)

Các tin khác

FBI đã triệt phá chợ đen trực tuyến Silk Road ra sao?

FBI đã triệt phá chợ đen trực tuyến Silk Road ra sao?

Vụ án rửa tiền và vận hành chợ đen mang tên Silk Road (Con đường tơ lụa) là một trong những vụ án lớn nhất liên quan đến đồng tiền Bitcoin được FBI triệt phá, tịch thu hơn 3,3 tỷ USD kèm theo nhiều tranh cãi chưa có hồi kết.

Bóc gỡ băng nhóm đòi nợ thuê “núp bóng” doanh nghiệp

Bóc gỡ băng nhóm đòi nợ thuê “núp bóng” doanh nghiệp

Để thực hiện ý đồ phạm tội, Phạm Văn Hoành mở công ty mua bán nợ để làm bình phong, ký hợp đồng “ma” rồi giao cho đám đàn em đi gây rối, hăm dọa con nợ buộc trả tiền, hưởng phần trăm hoa hồng. Những tưởng với phương thức, thủ đoạn tinh vi của mình sẽ che mắt được cơ quan chức năng, nhưng Hoành đã nhầm bởi toàn bộ hoạt động vi phạm pháp luật của hắn bị cơ quan Công an làm rõ.

An ninh hàng không: Khi mối đe dọa đã đổi chiều vào trong buồng lái

An ninh hàng không: Khi mối đe dọa đã đổi chiều vào trong buồng lái

Sáng ngày 30/9/2026, chuyến bay FZ1073 của flydubai từ Dubai tới Tel Aviv, chở hơn 170 hành khách, đột ngột chúi mũi ở độ cao hàng nghìn mét giữa không trung. Vụ việc sau đó được chính Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu xác nhận là do một phi công muốn “cố tình tìm cách cho máy bay lao xuống đất” nhưng đã được ngăn chặn kịp thời bởi các hành khách đã giúp "ngăn chặn một thảm họa kiểu 11/9". Nhưng chính vụ việc này lại đang làm chúng ta phải nhìn lại vấn đề an ninh hàng không theo cách ngược lại với vụ 11/9.

Vợ chồng nhà tình báo Liên Xô thâm nhập “thánh địa” NATO

Vợ chồng nhà tình báo Liên Xô thâm nhập “thánh địa” NATO

Mikhail Fyodorov (1916-2004) và Galina Ivanovna (1920-2010) là cặp vợ chồng điệp viên nằm vùng đầu tiên của Liên Xô được Cơ quan Tình báo Đối ngoại Nga giải mật. Dù đã hoạt động hiệu quả hơn 15 năm, thông tin về họ đến nay vẫn còn khá ít ỏi. Quốc gia nơi hai người thu thập bí mật chỉ được mô tả chung chung là “một nước Tây Âu nào đó”. Đáng chú ý, năm 1959, vợ chồng Fyodorov đã tuyển mộ thành công một nguồn tin đặc biệt quan trọng ngay tại trụ sở NATO.

Khi các quốc gia Mỹ Latin phải học cách chiến đấu chung

Khi các quốc gia Mỹ Latin phải học cách chiến đấu chung

Trong thời gian qua, trước tình trạng an ninh phức tạp, nhiều quốc gia khu vực Nam Mỹ đã đồng loạt tuyên chiến với các băng đảng tội phạm có tổ chức. Nhưng khi tội phạm xuyên quốc gia ngày càng phát triển, để thực hiện thành công những chiến dịch truy quét lớn, sự chia sẻ thông tin và phối hợp cùng hành động là yêu cầu bắt buộc.

Lật tẩy những “tổng đài” lừa đảo xuyên quốc gia

Lật tẩy những “tổng đài” lừa đảo xuyên quốc gia

Sau khi bị truy quét tại nhiều nước trong khu vực, các nhóm lừa đảo xuyên quốc gia có xu hướng dịch chuyển địa bàn, thuê căn hộ, biệt thự, khách sạn để hoạt động. Những vụ việc vừa bị phát hiện tại Hà Nội, Bắc Ninh, Phú Thọ, TP Hồ Chí Minh… cho thấy thủ đoạn tổ chức ngày càng khép kín, tinh vi; đặt ra yêu cầu siết chặt quản lý cư trú và kịp thời nhận diện những điểm bất thường.

Tàu cá chở lượng ma túy khủng xuyên lãnh hải

Tàu cá chở lượng ma túy khủng xuyên lãnh hải

1,16 tấn ma túy được vận chuyển bằng tàu cá tại vùng biển giáp ranh Việt Nam - Indonesia bị thu giữ, 9 đối tượng bị khởi tố với nhiều tội danh. Đây được xác định là đường dây mua bán, vận chuyển ma túy xuyên quốc gia trên biển có quy mô, tính chất đặc biệt nghiêm trọng với lượng tang vật thu giữ trên biển lớn nhất từ trước đến nay tại Việt Nam. Đồng thời cho thấy sự tinh vi trong phương thức, thủ đoạn, liều lĩnh của các đối tượng buôn ma túy.

Thắp lửa bình yên nơi phố núi Lạng Sơn

Thắp lửa bình yên nơi phố núi Lạng Sơn

Giữa phố núi Lạng Sơn, có những cán bộ, chiến sĩ không chỉ giữ bình yên cuộc sống cho nhân dân bằng những công việc, nhiệm vụ chuyên môn thầm lặng mà còn bằng những video tuyên truyền pháp luật thu hút hàng triệu lượt xem. Chính từ những việc làm bình dị ấy, một "thế trận lòng dân" đã và đang được bồi đắp vững chắc nơi cửa ngõ biên cương.

Cuộc chiến của INTERPOL trước làn sóng tội phạm mới ở Trung Đông - Bắc Phi

Cuộc chiến của INTERPOL trước làn sóng tội phạm mới ở Trung Đông - Bắc Phi

Trong bối cảnh khu vực Trung Đông - Bắc Phi (MENA) liên tục phải đối mặt với những bất ổn trong thập kỷ qua, giới tội phạm quốc tế đã tìm thấy ở đây những cơ hội mới để thiết lập mạng lưới của mình. Từ các trung tâm lừa đảo trực tuyến vận hành như những "nhà máy" tội phạm mạng, những tuyến đường ma túy cho tới các mạng lưới buôn người lợi dụng làn sóng di cư, MENA đang trở thành tâm điểm mới của vấn đề an ninh toàn cầu.

Triệt phá nhiều đường dây cờ bạc dưới dạng cá độ bóng đá

Triệt phá nhiều đường dây cờ bạc dưới dạng cá độ bóng đá

Qua hơn 2 tháng liên tục theo dõi, từ giữa tháng 7 cho đến giữa tháng 8/2026, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự xã hội (Cảnh sát hình sự) phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ Công an TP Hồ Chí Minh đã triệt phá thành công 6 đường dây tổ chức đánh bạc dưới hình thức cá độ bóng đá. Trong thời gian trên, cơ quan Công an cũng đã tiến hành khởi tố vụ án, khởi tố và tạm giam 40 bị can để điều tra về các tội “Tổ chức đánh bạc” và “Đánh bạc”. Bước đầu xác định tổng số tiền giao dịch lên đến 559 tỷ đồng.

Điệp viên vào vai thực tập sinh tại trụ sở NATO

Điệp viên vào vai thực tập sinh tại trụ sở NATO

Một nữ thực tập sinh từng làm việc tại SHAPE, Bỉ đã bị bắt với cáo buộc gián điệp sau khi bộ phận an ninh NATO phát hiện dấu hiệu bất thường. Từ thông tin ban đầu, cơ quan chức năng nhanh chóng triển khai điều tra, khám xét nơi ở và nơi làm việc của

James Bond - sự thật phía sau huyền thoại

James Bond - sự thật phía sau huyền thoại

Nếu James Bond bước ra từ màn ảnh, có lẽ ông sẽ khó sống sót lâu trong thế giới tình báo thực sự. Ngoài đời, một điệp viên càng nổi tiếng càng dễ bị lộ, còn người thành công thường là kẻ không ai nhớ mặt. Kỳ lạ thay, một trong những nhân vật quan trọng truyền cảm hứng cho Ian Fleming - nhà văn Anh, người sáng tạo nhân vật James Bond - lại là Dusko Popov, một điệp viên hai mang với phong thái hào hoa và khả năng giao tiếp đặc biệt.

Vì sao ngày càng nhiều thanh thiếu niên bị lôi kéo vào con đường cực đoan?

Vì sao ngày càng nhiều thanh thiếu niên bị lôi kéo vào con đường cực đoan?

Báo cáo phân tích được tổ chức Cảnh sát Hình sự Quốc tế (INTERPOL) chia sẻ với các quốc gia thành viên mới đây đã đưa ra một kết luận đáng chú ý: giới trẻ không còn là nạn nhân thụ động của tuyên truyền cực đoan mà đang trở thành đối tượng bị nhắm tới có chủ đích. Kết luận này đã xác nhận mối lo bấy lâu nay của chúng ta về một thế hệ trẻ đang lớn lên giữa những luồng tư tưởng cực đoan đầy rẫy trên nền tảng số.

Cựu nhân viên tình báo Italy và dấu hỏi về kênh chuyển tin mật

Cựu nhân viên tình báo Italy và dấu hỏi về kênh chuyển tin mật

Tháng 5/2025, Văn phòng Công tố Rome (Italy) mở cuộc điều tra liên quan đến nghi vấn chuyển giao thông tin mật. Sau quá trình điều tra kéo dài hơn một năm, ngày 7/7/2026, cơ quan chức năng Italy thông báo bắt giữ hai người, trong đó có một cựu sĩ quan Carabinieri 59 tuổi từng làm việc trong cộng đồng tình báo, với cáo buộc chuyển thông tin mật.

Chung sức ngăn chặn tội phạm lừa đảo toàn cầu

Chung sức ngăn chặn tội phạm lừa đảo toàn cầu

Khi một mạng lưới tội phạm có thể vận hành đồng thời tại Campuchia, rửa tiền tại Singapore và nhắm tới nạn nhân ở Mỹ hay Australia chỉ trong một cú nhấp chuột, không một quốc gia đơn lẻ nào còn đủ khả năng ngăn chặn. Vì vậy, những chiến dịch hợp tác lớn như Chiến dịch First Light 2026 đã trở thành minh chứng rõ nét nhất cho việc hợp tác quốc tế trong cuộc chiến chống lừa đảo xuyên biên giới.

Hệ lụy từ mối quan hệ tình báo giữa Anh và Mỹ

Hệ lụy từ mối quan hệ tình báo giữa Anh và Mỹ

Theo trang tin trực tuyến Nga “Đánh giá quân sự” (ETR), trong phim ảnh hay truyền hình, MI.6 và CIA luôn thủ thế tay đôi. Còn trong các tài liệu giải mật, họ lại đứng cùng một phe. Vậy đâu là sự thật?

Thâm nhập “chợ đen” giấy tờ giả

Thâm nhập “chợ đen” giấy tờ giả

Đường dây mua bán văn bằng, chứng chỉ giả núp bóng dưới các tên gọi chuẩn chỉnh như, CLB tư vấn pháp luật, trung tâm tư vấn việc làm, thậm chí ẩn mình trong các tiệm in ấn, photocopy. Từ đây, các loại văn bản, tài liệu, giấy tờ từ mọi ngành nghề, công việc được rao bán một cách rất kín đáo và tinh vi.

Khi những băng đảng địa phương vươn vòi bạch tuộc ra toàn cầu

Khi những băng đảng địa phương vươn vòi bạch tuộc ra toàn cầu

Chiến dịch Hard Ball được Mỹ và các đồng minh phương Tây đồng loạt triển khai vào những ngày đầu tháng 7/2026 nhằm vào một mạng lưới tội phạm xuyên quốc gia có nguồn gốc từ vùng Punjab, Ấn Độ đã gây tiếng vang lớn. Không chỉ là một chiến công của lực lượng hành pháp, đây còn là hồi chuông cảnh báo về một xu thế đáng ngại về cách các băng nhóm tội phạm địa phương vươn ra toàn cầu.

Mở cơ hội làm lại cuộc đời cho người vị thành niên phạm tội

Mở cơ hội làm lại cuộc đời cho người vị thành niên phạm tội

Do thiếu sự chăm sóc, dạy dỗ của cha mẹ, một số đứa trẻ đã tụ tập thành từng nhóm, học theo phim ảnh ngoài luồng, game lậu và những clip xấu trên mạng xã hội… đặt những loại hung khí như mác, kiếm, dao phóng lợn để thủ thân và khi mâu thuẫn xảy ra thì lập tức ra tay phủ đầu. Nhiều đứa trẻ phạm pháp khi bị cơ quan chức năng xử lý, giáo dục... thì gia đình mới vỡ òa chuyện con cái mình hư hỏng.

Đại tá KGB giải mật những phi vụ đình đám…

Đại tá KGB giải mật những phi vụ đình đám…

Năm 1985 - Năm gián điệp (Year of the Spy) được truyền thông Mỹ dùng trong thời Chiến tranh Lạnh, sau khi FBI (Cục Điều tra Liên bang Mỹ) bắt giữ hàng loạt điệp viên hoạt động cho Liên Xô. Cuộc phỏng vấn dưới đây của cựu Đại tá tình báo KGB Viktor Cherkashin với tạp chí trực tuyến Lưu trữ lịch sử gián điệp Nga (EHA) đã “giải mật” phần nào những vụ scandal này.