“Cuộc chiến 30 năm” của một người lính Nhật

Một binh sĩ Nhật Bản vẫn tiếp tục chiến đấu suốt 30 năm sau khi Chiến tranh Thế giới thứ hai đã kết thúc, khi phát xít Nhật đã đầu hàng. Lý do cực đơn giản nhưng gần như không tưởng trong thời hiện đại: Anh ta không biết chiến tranh đã chấm dứt!

Người đó là Hiroo Onoda, lúc đầu làm việc trong một công ty thương mại Trung Quốc. Khi 20 tuổi và bị gọi vào quân ngũ, Hiroo Onoda ngay lập tức bỏ việc và về Nhật Bản để huấn luyện. Trong thời gian huấn luyện, anh được chọn đi tập huấn ở trường Nakano với tư cách là một nhân viên tình báo quân đội. 

Trong khóa tập huấn tình báo quân đội đặc biệt này, Onoda được dạy các phương pháp đặc biệt về thu thập thông tin tình báo và cách thực hiện một cuộc chiến du kích. Anh được đào tạo để thâm nhập phía sau hàng ngũ kẻ thù. Cùng với một nhóm binh sĩ nhỏ, Onoda được lệnh phải khiến cho cuộc sống của kẻ thù của Nhật Bản khốn khổ và trong quá trình đó thì thu thập thông tin tình báo.

Ngày 26-12-1944, Onoda được cử tới đảo Lubang ở Philippines. Lệnh mà anh nhận được rất đơn giản: “Anh tuyệt đối bị cấm tự tử. Có thể mất 3 năm, có thể mất 5 năm nhưng cho dù chuyện gì xảy ra, chúng tôi sẽ trở lại với anh. Cho đến khi đó, chừng nào anh còn một người lính, chúng tôi sẽ tiếp tục dẫn dắt anh. Anh có thể phải sống bằng dừa. Và nếu xảy ra trường hợp đó, hãy ăn dừa mà sống. Trong bất kỳ trường hợp nào anh cũng không được từ bỏ mạng sống”.

Onoda khi còn là một anh lính trẻ (ảnh trái) và khi về già.

Onoda khi còn là một anh lính trẻ (ảnh trái) và khi về già.

Sau đó, Onoda đã kết nối với các binh sĩ Nhật đã có mặt trên đảo Lubang cùng hoạt động. Không lâu sau hòn đảo này bị lực lượng đối phương đè bẹp. Nguyên nhân là các binh sĩ Nhật đến đảo trước Onoda từ chối hoàn thành một phần mệnh lệnh mà Onoda được giao là phá cảng, sân bay cùng một số cơ sở vật chất. Điều này khiến quân Đồng minh dễ dàng chiếm đảo Lubang, đổ bộ ngày 28-2-1945. Không lâu sau khi hòn đảo bị chiếm, các binh sĩ Nhật còn lại chia thành nhóm nhỏ 3 hoặc 4 người và lui vào hoạt động trong rừng rậm.

Phần lớn các nhóm này đã bị giết chết sau đó. Nhóm của Onoda gồm có Yuichi Akatsu, Siochi Shimada và Kinshichi Kozuka vẫn tồn tại. Họ tiếp tục sử dụng các chiến thuật chiến tranh du kích để gây khó khăn cho những người mà họ vẫn coi là kẻ thù ở mức tối đa có thể. Trong quá trình đó, họ đã phân chia khẩu phần ăn và đạn dược nghiêm ngặt. Ngoài một phần gạo nhỏ, họ có chuối, dừa và thức ăn lấy từ rừng rậm và các lần đột kích các nông trại địa phương khi có thời cơ.

Niềm tin che mất lý trí

Tháng 10-1945, sau khi giết một con bò trong nông trại gần đó làm thức ăn, họ tình cờ nhìn thấy một tờ rơi của người dân đảo, trong đó có thông điệp gửi cho họ nói: “Chiến tranh đã kết thúc ngày 15-8. Hãy xuống núi”.

Những người trong nhóm của Onoda đã bàn bạc về tờ rơi này rất kỹ, nhưng cuối cùng nhận định rằng đó có thể là chiến dịch tuyên truyền của quân Đồng minh nhằm khiến họ phải ra đầu hàng. Họ cảm thấy không thể nào có chuyện quân Nhật lại thua trận nhanh như thế từ khi họ được triển khai tới đảo Lubang.

Cuối cùng, khi gần hết năm đó, người dân trên đảo đã chán ngấy việc bị bắn và đột kích nên đã dùng một chiếc máy bay Boeing B-17 để thả tờ rơi khắp rừng. Những tờ rơi này có lệnh đầu hàng từ Tướng Yamashita. Những thành viên của nhóm Onoda một lần nữa xem xét kỹ tờ rơi để xác định tính xác thực. Họ thấy những lời lẽ trên tờ rơi nói về cách họ sẽ bị đưa trả về Nhật là đáng nghi, phần lớn là vì những lời đó nói như thể là quân Nhật đã bại trận – một điều mà họ không thể nghĩ tới và là một vấn đề lớn khiến họ không thể chấp nhận chiến tranh đã kết thúc.

Nếu quân Nhật thắng, họ sẽ tới và đón các binh sĩ ở đảo Lubang về. Và vì với họ, quân Nhật không thể thua trận nên chiến tranh vẫn phải tiếp diễn. Vì thế họ một lần nữa cho rằng quân Đồng minh đã chán các chiến thuật du kích thành công của họ và đang tìm cách lừa họ ra đầu hàng.

Khi điều này không có hiệu quả, ngày càng nhiều tờ rơi được thả xuống cùng báo chí từ Nhật, ảnh và thư từ gia đình các binh sĩ. Rồi các phái đoàn được cử đến Lubang từ Nhật, đi vào rừng, dùng loa phóng thanh cầu xin các binh sĩ đầu hàng. Trong mỗi trường hợp, nhóm của Onoda đều thấy có gì đó khả nghi khiến họ tin rằng đây là một trò lừa tinh vi của binh sĩ Đồng minh?

Bìa cuốn tự truyện của Onoda.
Bìa cuốn tự truyện của Onoda.

Nhiều năm trôi qua, bốn người lính Nhật vẫn tiếp tục thực hiện nhiệm vụ gây rối cho kẻ thù từ trong rừng mỗi khi có cơ hội và thu thập thông tin tình báo ở mức tốt nhất có thể. Có lúc, khi nhìn thấy hầu hết mọi người đều mặc thường phục, họ bắt đầu nghĩ rằng đây cũng là trò lừa của lực lượng Đồng minh để lừa lính du kích Nhật mất cảnh giác. 

Họ nghĩ đến điều đó mỗi khi nhằm vào “dân thường” bắn. Mỗi lần như vậy, họ lại bị săn tìm. Dần dần, họ nghĩ rằng tất cả đều là kẻ thù, thậm chí cả những người Nhật thường xuyên đến và cố tìm họ, đưa họ về nhà. Đối với Onoda và nhóm của anh ta, những người này chắc chắn là tù binh bị bắt vào rừng để lừa họ ra khỏi nơi an toàn là rừng rậm.

Sau 5 năm ở rừng, một thành viên nhóm là Akatsu đã quyết định đầu hàng nhưng không nói cho ba người còn lại. Anh ta đã tách nhóm và sau 6 tháng sống một mình trong rừng, anh ta đã đầu hàng những người mà anh ta nghĩ là quân Đồng minh năm 1949. Sau sự việc này, nhóm của Onoda ngày càng cẩn trọng và đi sâu vào rừng hơn, mạo hiểm ít hơn vì họ xem việc Akatsu rời đi là một mối đe dọa an ninh. Họ nghĩ: “Chuyện gì sẽ xảy ra nếu anh ta bị bắt?”.

Khoảng 5 năm sau nữa, một thành viên trong nhóm là Shimada đã bị giết chết trong một cuộc đụng độ trên bờ biển Gontin. Giờ chỉ còn hai người, Onoda và Kozuka.

Trong 17 năm nữa, hai người vẫn sống trong rừng, thu thập tin tình báo càng nhiều càng tốt và tấn công “kẻ thù” bất kỳ khi nào có thể. Chỉ có điều, những tin tức ấy chẳng bao giờ được gửi đi. Và làm gì có cách nào để gửi đi? Chỉ có điều, họ vẫn tin rằng cuối cùng quân Nhật Bản sẽ phái thêm lính tới và họ sẽ huấn luyện tân binh chiến tranh du kích, sử dụng thông tin tình báo để tái chiếm đảo Lubang. Mệnh lệnh mà họ nhận được khi đến Lubang là ở nguyên vị trí, làm công việc của mình cho đến khi cấp trên tới và đưa họ đi.

Tháng 10-1972, sau 27 năm lẩn trốn, Kozuka bị giết khi đụng độ với một nhân viên tuần tra Philippines. Phía Nhật Bản từ lâu đã cho rằng cả hai người còn lại đã chết. Chính quyền Nhật Bản không nghĩ họ có thể sống lâu như thế trong rừng. Chỉ đến khi nhìn thấy xác Kozuka, họ bắt đầu nghĩ có thể Onoda vẫn còn sống cho dù anh này bị tuyên bố đã chết từ lâu.

Về với thế giới

Người Nhật cử một đội đi tìm kiếm Onoda trong rừng. Không may, Onoda có kỹ năng lẩn trốn quá giỏi với kinh nghiệm 27 năm. Họ không thể tìm thấy anh ta. Và Onoda lại tiếp tục sứ mệnh. Cuối cùng, năm 1974, một sinh viên đại học tên là Nario Suzuki quyết định chu du thế giới.

Trong số những điều anh sinh viên liệt kê cần phải làm trong hành trình có mục là tìm Onoda. Cậu tới đảo Lubang, đi bộ xuyên rừng tìm dấu hiệu của Onoda. Đáng ngạc nhiên là khi hàng nghìn người trong 29 năm đã không thể tìm được Onoda thì cậu sinh viên này lại thành công. Cậu tìm thấy nơi trú ẩn của Onoda và cả Onoda vẫn còn sống.

Sau đó, Suzuki đã cố thuyết phục Onoda về nhà với mình. Onoda từ chối. Ông ta vẫn khăng khăng cấp trên sẽ quay lại tìm mình cho dù chuyện gì xảy ra đi chăng nữa. Ông ta sẽ không đầu hàng cũng như không tin chiến tranh đã kết thúc cho đến khi cấp trên tới và ra lệnh cho ông ta.

Suốt chừng ấy năm, Onoda đã giết chết 30 người Philippines và làm bị thương hơn 100 người, phá hủy nhiều vụ mùa của người dân địa phương trong gần 30 năm. Suzuki sau đó về Nhật Bản với thông tin chấn động là đã tìm ra Onoda. Thiếu tá Taniguchi nay đã nghỉ hưu và làm việc trong hiệu sách đã được đưa gấp tới Lubang để gặp Onoda, bảo ông rằng Nhật Bản đã thua trận và ông sẽ bỏ vũ khí, đầu hàng người Philippines.

Sau khi sống trong rừng làm những việc được cho là để giúp người Nhật, nay biết rằng mình đã lãng phí 30 năm cuộc đời, đã giết hại những người dân vô tội, ông Onoda đã bị một đòn giáng mạnh. Ông tâm sự sau này: “Đột nhiên mọi thứ đen ngòm. Một cơn bão gầm rú trong tôi. Tôi cảm thấy như một kẻ ngốc vì đã quá căng thẳng và cẩn trọng ở đây. Tồi tệ hơn thế, tôi đã làm gì trong suốt những năm đó? Cơn bão dần qua đi và lần đầu tiên tôi đã hiểu: 30 năm làm lính du kích cho quân Nhật đã chấm dứt đột ngột. Đây là kết thúc”.

Một buổi lễ kỳ lạ sau đó đã diễn ra. Ngày 10-3-1975, khi ở tuổi 62, ông Onoda vẫn mặc quân phục, ra khỏi rừng và hạ kiếm trước Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos. Tổng thống Marcos đã xá tội cho ông Onoda vì ông này không biết chiến tranh đã kết thúc.

Khi về Nhật Bản, Onoda được coi như một anh hùng. Và người ta đã tính toán và  bồi thường cho ông trong suốt 30 phục vụ trong… rừng. Cuộc sống ở Nhật Bản giờ khác xa thời ông còn trẻ và ông không hề thích. Nhiều giá trị đạo đức truyền thống mà ông tôn thờ như chủ nghĩa yêu nước đã gần như không còn tồn tại. Ông coi Nhật Bản là nước đang khúm núm trước toàn thế giới, mất sự tự hào và ý thức bản thân. Vì thế, Onoda đã tới Brazil, dùng lương để mua một nông trại ở đó và kết hôn.

Sau này, Onoda đã ra một cuốn tự truyện tiêu đề “No Surrender, My Thirty-Year War” (Không đầu hàng, cuộc chiến 30 năm của tôi). Trong đó, ông đã mô tả chi tiết cuộc sống lính du kích của mình.

Sau khi đọc tin về một thiếu niên Nhật Bản giết cha mẹ năm 1980, ông Onoda đã trở nên chán nản hơn về tình trạng của đất nước và thanh niên Nhật Bản. Năm 1984, ông quay về Nhật Bản, thành lập một trường học tự nhiên dành cho thanh niên. Tại đây, ông dạy học viên các kỹ năng sinh tồn và dạy họ trở thành công dân Nhật Bản tốt hơn, độc lập hơn.

Tháng 5-1996, ông Onoda trở lại Philippiness, tới hòn đảo Lubang nơi ông từng sống 30 năm. Ông tặng 10.000 USD cho các trường học ở đây. Hiroo Onoda mất ngày 16-1-2014 do bị suy tim.

Nhật Minh (tổng hợp)

Các tin khác

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Kể từ khi Chiến tranh lạnh kết thúc, khả năng tác chiến chống tàu ngầm của Khối quân sự NATO đã suy yếu đáng kể do việc giảm đầu tư và thay đổi ưu tiên. Tuy nhiên, trước sự gia tăng các cuộc tuần tra bằng tàu ngầm của Nga - đặc biệt là các tàu lớp Borei và Yasen tiên tiến - gần biên giới các nước NATO và ở các vùng biển chiến lược như Biển Baltic, Bắc Cực, Bắc Đại Tây Dương và Địa Trung Hải đã khiến các đồng minh châu Âu lo ngại.

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Cách đây hơn 65 năm, rạng sáng ngày 24/1/1961, một vụ tai nạn máy bay kinh hoàng diễn ra, khiến máy bay ném bom B-52 của Không quân Mỹ (USAF) văng ra hai trái bom nhiệt hạch xuống North Carolina nhưng chưa kích nổ. Sự may mắn tình cờ này đã cứu nước Mỹ khỏi thảm họa “gậy ông đập lưng ông”.

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Khuôn viên Nhà Trắng, Washington D.C., một ngày cuối tháng 7/1921. Trong bức ảnh chụp chính thức hôm đó, một người đàn ông trong lễ phục trắng đứng cạnh một người phụ nữ được báo chí Mỹ khi đó gọi là Công chúa Fatima của Afghanistan và đoàn tùy tùng, ngay sau cuộc tiếp kiến Tổng thống Warren G. Harding. Trên ngực người đàn ông ấy lấp lánh những tấm huân chương. Bức ảnh nhanh chóng xuất hiện trên báo chí Mỹ. Ít lâu sau, một lá thư khiếu nại gửi tới Bộ Ngoại giao Mỹ bắt đầu kéo sập vai diễn ấy. Người đàn ông trong ảnh không giữ bất kỳ chức vụ nào ở bộ trên, mà chỉ là một kẻ giả danh đến từ Brooklyn, chưa học xong trung học.

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Tháng 10/2001, Mỹ cùng các đồng minh mở chiến dịch quân sự tại Afghanistan với mục tiêu truy quét Al-Qaeda và buộc Taliban giao nộp Osama bin Laden. Chỉ trong vài tuần, chính quyền Taliban sụp đổ, Kabul thất thủ. Nhưng chiến thắng đấy không khép lại cuộc chiến. 20 năm sau, khi quân đội Mỹ và NATO rời Afghanistan, Taliban trở lại thủ đô. Từ một chiến dịch chống khủng bố có mục tiêu tương đối rõ, Washington đã bước vào cuộc chiến kéo dài hai thập niên. Vì sao một lực lượng từng bị đánh bật khỏi quyền lực lại có thể trở lại sau 20 năm?

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Đây là cuộc phỏng vấn đặc biệt diễn ra ngày 20/12/2009 giữa Anh hùng, Đại tá KGB Aleksei M. Kozlov với tờ Izvestia của Nga về hoạt động quy mô toàn cầu của “Cục S” hay còn gọi là “Cục tình báo bất hợp pháp” trong thời gian Chiến tranh Lạnh.

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Tháng 5/2026, tờ The New York Times (NYT) khẳng định rằng Israel và Mỹ có kế hoạch thay đổi chế độ tại Iran - và cựu Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad sẽ là người lên lãnh đạo đất nước. Vào thời điểm đó, bài báo nghe có vẻ khá hoang đường. Nhưng mới đây, NYT đã tiến xa hơn nhiều. Trong một bài phóng sự điều tra mới, các nhà báo của NYT đã kể lại câu chuyện về chiến dịch kéo dài nhiều năm của tình báo Israel nhằm tiếp cận ông Ahmadinejad.

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Ngày 17/7/1944 đã xảy ra một thảm họa tồi tệ nhất trên đất Mỹ trong thời kỳ Thế chiến II. Mặc dù các cuộc điều tra không thể xác định được thủ phạm, nhưng rõ ràng một trong những nguyên nhân chính gây ra biến cố đã cướp đi sinh mạng của hàng trăm người này chính là chế độ phân biệt chủng tộc trong Lực lượng Hải quân Mỹ.

Giải mật vũ khí “Vòm Sáng” của Liên Xô

Giải mật vũ khí “Vòm Sáng” của Liên Xô

Vào mùa thu 1988, một máy bay do thám Mỹ phát hiện một hiện tượng độc lạ: “Vòm Sáng” sau khi tên lửa đạn đạo tầm trung SS-20 Saber của Liên Xô (cũ) được phóng đi. Quá trình trên tạo ra cực quang gây tranh cãi trong suốt thập kỷ, thậm chí còn bị nhầm là UFO.

Mỹ đầu tư hàng tỷ USD cho tình báo phát triển AI

Mỹ đầu tư hàng tỷ USD cho tình báo phát triển AI

Theo các quan chức đương nhiệm và cựu quan chức Mỹ, Nhà Trắng đã phê duyệt một đề xuất ngân sách mật trị giá 9 tỷ USD để mua các chip máy tính tiên tiến. Đây là những linh kiện cần thiết để các cơ quan tình báo Mỹ có thể khai thác tối đa tiềm năng của các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) mới nhất.

Cuộc truy lùng “kẻ sát nhân bị quỷ ám”

Cuộc truy lùng “kẻ sát nhân bị quỷ ám”

Suốt gần hai năm, lực lượng điều tra Tây Ban Nha lần theo những dấu vết mong manh từ các hiện trường, rà soát hơn 3.000 hồ sơ và chờ kết quả đối chiếu ADN quốc tế để xác định danh tính kẻ gây ra chuỗi án mạng ở Alicante.

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Mùa hè năm 1950, tại vĩ tuyến 38, đường phân giới giữa hai miền Triều Tiên được thiết lập sau Thế chiến II bất ngờ bùng phát cuộc khủng hoảng chiến lược. Những rạn nứt của trật tự hậu chiến tại Đông Bắc Á hiện rõ, buộc nước Mỹ phải đối diện với thách thức quyền lực của thời Chiến tranh lạnh.

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Ngày 19/6, Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki đã ký quyết định tước Huân chương Đại bàng Trắng trao tặng Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky năm 2023. Đáp lại, ông Zelensky cùng nhiều cựu tổng thống và thành viên chính phủ Ukraine đã gửi trả các huân chương do Ba Lan trao tặng. Xin trân trọng giới thiệu bài trả lời phỏng vấn của Giáo sư Lukasz Tomasz Sroka, chuyên gia về lịch sử Trung và Đông Âu, trên tờ DW, về nguyên nhân căng thẳng giữa Ba Lan - Ukraine.

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Không còn bó hẹp trong hệ thống hồ sơ chính thức, thông tin mật ngày nay có thể hiện diện ngay trong những ghi chép cá nhân tưởng như riêng tư. Vụ việc gần đây cho thấy, khi các “nhật ký công vụ” chứa nội dung nhạy cảm, việc lưu giữ, chia sẻ hoặc bảo quản không đúng quy định đều có thể trở thành nguồn phát sinh rủi ro rò rỉ thông tin.

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

Cuối thập niên 1950, khi Fidel Castro lên nắm quyền ở Cuba, Liên Xô vẫn thận trọng trong việc đánh giá chế độ mới vì hiểu biết còn hạn chế về ban lãnh đạo Cuba và lo ngại ảnh hưởng đến quan hệ với Mỹ. Tuy nhiên, sau Khủng hoảng Caribe đưa thế giới đến bờ vực chiến tranh hạt nhân, Liên Xô nhận ra những hạn chế trong hoạt động tình báo đối với Mỹ. Từ đó, GRU chuyển hướng tăng cường triển khai các lực lượng và phương tiện tình báo vô tuyến điện tử ở Cuba.

Thất bại của những “khung trời hẹp”

Thất bại của những “khung trời hẹp”

9 năm tiêu tốn khoảng 4 tỷ euro mà không một nguyên mẫu nào được chế tạo. Đó là tổng kết của chương trình máy bay chiến đấu thế hệ mới FCAS - dự án quốc phòng tham vọng nhất trong lịch sử châu Âu - khi Pháp và Đức chính thức tuyên bố khai tử nó ngày 8/6/2026. Vì sao siêu dự án này đổ vỡ?

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Bản án đối với Ahmad Abouammo được điều chỉnh một phần về mặt pháp lý. Tuy nhiên, các cáo buộc cốt lõi liên quan đến việc thu thập và chuyển giao dữ liệu người dùng vẫn tiếp tục được duy trì.

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Năm 1946, một nhóm học sinh Liên Xô đã tặng Đại sứ Mỹ tại Liên Xô William Harriman bức phù điêu quốc huy Hoa Kỳ bằng gỗ, biểu tượng của tình hữu nghị giữa hai nước trong Thế chiến II. Được treo trong phòng làm việc của Đại sứ tại Moscow suốt 7 năm, món quà tưởng như vô hại này sau đó được phát hiện là “con ngựa thành Troy”, bên trong chứa một thiết bị nghe lén tinh vi do Liên Xô chế tạo.