COP29 và kỳ vọng về thỏa thuận tài chính khí hậu

Chủ đề thảo luận của Hội nghị các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu lần thứ 29 (COP29) là vấn đề tiền bạc. Ai sẽ chi trả cho các nước đang phát triển để giải quyết hậu quả của biến đổi khí hậu?

Trong một năm chứng kiến hàng triệu người phải hứng chịu thảm họa thời tiết khắc nghiệt, hội nghị thượng đỉnh thường niên về khí hậu của Liên hợp quốc đang diễn ra ở Azerbaijan, một quốc gia dầu mỏ không mấy quan tâm đến việc dừng khai thác nhiên liệu hóa thạch gây hại cho khí hậu.

“Là người đứng đầu một quốc gia giàu nhiên liệu hóa thạch, tất nhiên, chúng tôi sẽ bảo vệ quyền tiếp tục đầu tư và sản xuất nhiên liệu hóa thạch”, Tổng thống Azerbaijan Ilham Aliyev phát biểu hồi tháng 4 tại một cuộc họp chuẩn bị cho COP29.

COP29 và kỳ vọng về thỏa thuận tài chính khí hậu -0
Hội nghị thượng đỉnh thường niên về khí hậu của Liên hợp quốc diễn ra ở Azerbaijan từ ngày 11/11.

Tuyên bố của Tổng thống Ilham Aliyev ám chỉ chương trình nghị sự mà quốc gia này có thể đưa ra khi tổ chức hội nghị tại thủ đô Baku, nơi các nhà lập pháp từ gần 200 quốc gia đến để đàm phán về hành động ứng phó với biến đổi khí hậu. 

Các nước phát triển nên giúp các nước đang phát triển như thế nào?

Bên cạnh việc cắt giảm mạnh khí thải, các quốc gia còn phải đối mặt với một thách thức đàm phán lớn khác, đó là thống nhất về mức hỗ trợ tài chính mà các nước đang phát triển cần nhận được để ứng phó với hậu quả của tình trạng nóng lên toàn cầu và quá trình phi carbon hóa nền kinh tế.

Các quốc gia giàu có như Mỹ và Nhật Bản, cũng như các quốc gia thành viên Liên minh châu Âu (EU) trước đây đã cam kết huy động 100 tỷ USD/năm bắt đầu từ năm 2020, để hỗ trợ các quốc gia đang phát triển. Mãi đến năm 2022, mục tiêu này mới đạt được lần đầu tiên. Nhưng, cho đến nay, một phần đáng kể nguồn tài trợ này đến từ các khoản vay lãi suất cao, dẫn đến những chỉ trích gay gắt và cáo buộc về vi phạm lời hứa.

Ông Niklas Hohne, một chuyên gia về chính sách khí hậu của Viện Khí hậu Mới, một tổ chức phi chính phủ của Đức, cho rằng các quốc gia có thể thống nhất con số tài trợ từ 200 tỷ đến 700 tỷ USD tại Azerbaijan. Ông nói: “Đó sẽ là một thỏa thuận tài chính công bằng giữa các quốc gia giàu có chịu trách nhiệm về biến đổi khí hậu và các quốc gia nghèo hơn chịu ảnh hưởng nặng nề nhất từ biến đổi khí hậu”.

Các quốc gia đang phát triển, bao gồm Ấn Độ và một số quốc gia châu Phi, đã nhiều lần kêu gọi tài trợ hàng năm lên tới 1.000 tỷ USD, tức là gấp 10 lần mức cam kết hiện tại. Các quốc gia công nghiệp đã bác bỏ con số này và cho rằng nó không thực tế và muốn Trung Quốc cùng các quốc gia Vùng Vịnh giàu dầu mỏ chia sẻ gánh nặng tài chính.

Tranh cãi về việc ai sẽ trả tiền

Trong các tài liệu chính thức, Trung Quốc được công nhận là một quốc gia đang phát triển, nghĩa là về mặt lý thuyết, nước này là quốc gia nhận tài trợ khí hậu cùng với các quốc gia nghèo hơn hầu như không đóng góp gì vào cuộc khủng hoảng khí hậu.

Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), nơi tổ chức COP28 (năm 2023), cũng chính thức được coi là một quốc gia đang phát triển. Các nhà quan sát coi cam kết năm 2023 của quốc gia dầu mỏ này về việc cung cấp tài trợ khí hậu cho các quốc gia nghèo hơn là một tia hy vọng rằng các quốc gia đang phát triển giàu có hơn có thể sẵn sàng chia sẻ trách nhiệm tài chính.

Trong hội nghị thượng đỉnh ở UAE, cộng đồng toàn cầu lần đầu tiên đồng ý giải quyết gốc rễ của cuộc khủng hoảng khí hậu bằng cách “chuyển đổi dần” khỏi nhiên liệu hóa thạch trong hệ thống năng lượng.

Tuy nhiên, Trái đất vẫn tiếp tục nóng lên. Các chính sách hiện tại sẽ khiến nhiệt độ toàn cầu tăng khoảng 3,2 độ C vào cuối thế kỷ này.

Không có biện pháp nào khác ngoài giảm phát thải

Nhà phân tích cấp cao về chính sách khí hậu Mỹ và quốc tế, Alden Meyer, thuộc nhóm nghiên cứu về khí hậu có trụ sở tại châu Âu (E3G) cho biết EU hiện đang thúc đẩy tăng nguồn tài trợ cho các nước đang phát triển để kết nối với nhiều biện pháp bảo vệ khí hậu hơn. Trong khi đó, UAE, Azerbaijan và Brazil (nước chủ nhà của hội nghị thượng đỉnh về khí hậu vào năm tới) lại đều có kế hoạch mở rộng sản xuất nhiên liệu hóa thạch. Có thể thấy xu hướng tương tự ở Mỹ, Canada, Na Uy, Australia và Anh.

COP29 và kỳ vọng về thỏa thuận tài chính khí hậu -0
Hàng triệu người đã bị ảnh hưởng bởi thời tiết cực đoan trong năm nay.

Chuyên gia Meyer hy vọng rằng, chương trình nghị sự COP sẽ bao gồm lời kêu gọi các quốc gia công nghiệp tăng gấp đôi nguồn tài trợ cho thích ứng với biến đổi khí hậu. Các biện pháp thích ứng có thể bao gồm hệ thống cảnh báo sớm về bão hoặc lũ lụt, bảo vệ bờ biển, không gian xanh để chống nóng ở các thành phố hoặc cải thiện khả năng bảo vệ cho các nhà máy điện ở các khu vực có bão hoặc lũ lụt. Một khoản tăng thêm khoảng 40 tỷ USD/năm đang được đưa ra thảo luận.
Các cuộc đàm phán cũng sẽ xoay quanh việc xây dựng và triển khai thêm quỹ mất mát và thiệt hại mới, nhằm tăng nguồn tài trợ từ cam kết ban đầu là khoảng 800 triệu USD.

Theo Quỹ Heinrich Boll, năm 2023, chỉ riêng 9 thảm họa khí hậu tồi tệ nhất ở các nước đang phát triển đã gây thiệt hại khoảng 37 tỷ USD. Theo các nhà quan sát, cuộc tranh luận về việc Trung Quốc hay các quốc gia dầu mỏ giàu có nên tham gia vào quỹ thiệt hại và mất mát sẽ thu hút sự chú ý tại COP năm nay.

Cuộc chiến tiền bạc trong hội nghị năm nay đang trở nên gay cấn hơn do tình hình bất ổn kinh tế và cuộc xung đột Nga-Ukraine, dẫn đến sự gia tăng mạnh mẽ trong chi tiêu quân sự toàn cầu.
Việc ông Donald Trump tái đắc cử Tổng thống Mỹ cũng sẽ tác động đến các cuộc đàm phán và gây lo ngại cho những người ủng hộ hành động vì khí hậu.

Trong nhiệm kỳ tổng thống đầu tiên, ông Trump đã tỏ ra nghi ngờ về khoa học khí hậu, bãi bỏ một số luật về môi trường và rút khỏi Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu. Trong chiến dịch tranh cử gần đây, ông đã nói rõ rằng nếu được bầu lại nhiệm kỳ thứ hai, ông sẽ vẫn là một tổng thống phản đối hành động vì khí hậu, trong khi việc khai thác than, dầu và khí đốt sẽ là ưu tiên hàng đầu dưới sự lãnh đạo của ông.

Nếu thế giới muốn hạn chế sự nóng lên toàn cầu ở mức dưới 1,5 độ C theo thỏa thuận Paris thì lượng khí thải toàn cầu phải đạt đỉnh trước năm 2025. Theo các nhà phân tích, mục tiêu này vẫn có thể đạt được.

Thế Nam (Trang mạng dw.com)

Các tin khác

Cuộc chiến của AI

Cuộc chiến của AI

Tháng 9/2025, các nhà nghiên cứu của Anthropic phát hiện một điều mà giới an ninh mạng từng chỉ hình dung trong các kịch bản tương lai: một nhóm tin tặc định danh là GTG-1002, đã "bẻ khóa" công cụ Claude Code của chính công ty và biến nó thành một tác nhân tự động thực hiện tới 80-90% khối lượng công việc trong một chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào khoảng 30 tổ chức toàn cầu. Đây được Anthropic gọi là "chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên được thực hiện mà không có sự can thiệp đáng kể của con người". Sự kiện này đã trở thành biểu tượng cho một thực tế không thể chối cãi: kỷ nguyên hacker AI không còn là dự báo.

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Từ lời hứa “việc nhẹ, lương cao” trên mạng xã hội đến những cuộc hôn nhân ngoại quốc được vẽ ra bằng viễn cảnh sung túc, tội phạm mua bán người tìm mọi cách đánh vào giấc mơ “đổi đời” của người dân. Tại Cà Mau, phía sau mỗi vụ án được khám phá là một sự thật đau lòng: Khi bước qua ranh giới của sự cả tin, giấc mơ về một tương lai tốt đẹp có thể biến thành những tháng ngày bị bóc lột, giam cầm, bạo hành, thậm chí là tước đoạt mạng sống. Ngăn chặn tội phạm mua bán người, vì thế, không chỉ là cuộc đấu tranh của cơ quan chức năng, mà là cuộc chiến của toàn xã hội.

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.