COP29 và kỳ vọng về thỏa thuận tài chính khí hậu

Chủ đề thảo luận của Hội nghị các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu lần thứ 29 (COP29) là vấn đề tiền bạc. Ai sẽ chi trả cho các nước đang phát triển để giải quyết hậu quả của biến đổi khí hậu?

Trong một năm chứng kiến hàng triệu người phải hứng chịu thảm họa thời tiết khắc nghiệt, hội nghị thượng đỉnh thường niên về khí hậu của Liên hợp quốc đang diễn ra ở Azerbaijan, một quốc gia dầu mỏ không mấy quan tâm đến việc dừng khai thác nhiên liệu hóa thạch gây hại cho khí hậu.

“Là người đứng đầu một quốc gia giàu nhiên liệu hóa thạch, tất nhiên, chúng tôi sẽ bảo vệ quyền tiếp tục đầu tư và sản xuất nhiên liệu hóa thạch”, Tổng thống Azerbaijan Ilham Aliyev phát biểu hồi tháng 4 tại một cuộc họp chuẩn bị cho COP29.

COP29 và kỳ vọng về thỏa thuận tài chính khí hậu -0
Hội nghị thượng đỉnh thường niên về khí hậu của Liên hợp quốc diễn ra ở Azerbaijan từ ngày 11/11.

Tuyên bố của Tổng thống Ilham Aliyev ám chỉ chương trình nghị sự mà quốc gia này có thể đưa ra khi tổ chức hội nghị tại thủ đô Baku, nơi các nhà lập pháp từ gần 200 quốc gia đến để đàm phán về hành động ứng phó với biến đổi khí hậu. 

Các nước phát triển nên giúp các nước đang phát triển như thế nào?

Bên cạnh việc cắt giảm mạnh khí thải, các quốc gia còn phải đối mặt với một thách thức đàm phán lớn khác, đó là thống nhất về mức hỗ trợ tài chính mà các nước đang phát triển cần nhận được để ứng phó với hậu quả của tình trạng nóng lên toàn cầu và quá trình phi carbon hóa nền kinh tế.

Các quốc gia giàu có như Mỹ và Nhật Bản, cũng như các quốc gia thành viên Liên minh châu Âu (EU) trước đây đã cam kết huy động 100 tỷ USD/năm bắt đầu từ năm 2020, để hỗ trợ các quốc gia đang phát triển. Mãi đến năm 2022, mục tiêu này mới đạt được lần đầu tiên. Nhưng, cho đến nay, một phần đáng kể nguồn tài trợ này đến từ các khoản vay lãi suất cao, dẫn đến những chỉ trích gay gắt và cáo buộc về vi phạm lời hứa.

Ông Niklas Hohne, một chuyên gia về chính sách khí hậu của Viện Khí hậu Mới, một tổ chức phi chính phủ của Đức, cho rằng các quốc gia có thể thống nhất con số tài trợ từ 200 tỷ đến 700 tỷ USD tại Azerbaijan. Ông nói: “Đó sẽ là một thỏa thuận tài chính công bằng giữa các quốc gia giàu có chịu trách nhiệm về biến đổi khí hậu và các quốc gia nghèo hơn chịu ảnh hưởng nặng nề nhất từ biến đổi khí hậu”.

Các quốc gia đang phát triển, bao gồm Ấn Độ và một số quốc gia châu Phi, đã nhiều lần kêu gọi tài trợ hàng năm lên tới 1.000 tỷ USD, tức là gấp 10 lần mức cam kết hiện tại. Các quốc gia công nghiệp đã bác bỏ con số này và cho rằng nó không thực tế và muốn Trung Quốc cùng các quốc gia Vùng Vịnh giàu dầu mỏ chia sẻ gánh nặng tài chính.

Tranh cãi về việc ai sẽ trả tiền

Trong các tài liệu chính thức, Trung Quốc được công nhận là một quốc gia đang phát triển, nghĩa là về mặt lý thuyết, nước này là quốc gia nhận tài trợ khí hậu cùng với các quốc gia nghèo hơn hầu như không đóng góp gì vào cuộc khủng hoảng khí hậu.

Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), nơi tổ chức COP28 (năm 2023), cũng chính thức được coi là một quốc gia đang phát triển. Các nhà quan sát coi cam kết năm 2023 của quốc gia dầu mỏ này về việc cung cấp tài trợ khí hậu cho các quốc gia nghèo hơn là một tia hy vọng rằng các quốc gia đang phát triển giàu có hơn có thể sẵn sàng chia sẻ trách nhiệm tài chính.

Trong hội nghị thượng đỉnh ở UAE, cộng đồng toàn cầu lần đầu tiên đồng ý giải quyết gốc rễ của cuộc khủng hoảng khí hậu bằng cách “chuyển đổi dần” khỏi nhiên liệu hóa thạch trong hệ thống năng lượng.

Tuy nhiên, Trái đất vẫn tiếp tục nóng lên. Các chính sách hiện tại sẽ khiến nhiệt độ toàn cầu tăng khoảng 3,2 độ C vào cuối thế kỷ này.

Không có biện pháp nào khác ngoài giảm phát thải

Nhà phân tích cấp cao về chính sách khí hậu Mỹ và quốc tế, Alden Meyer, thuộc nhóm nghiên cứu về khí hậu có trụ sở tại châu Âu (E3G) cho biết EU hiện đang thúc đẩy tăng nguồn tài trợ cho các nước đang phát triển để kết nối với nhiều biện pháp bảo vệ khí hậu hơn. Trong khi đó, UAE, Azerbaijan và Brazil (nước chủ nhà của hội nghị thượng đỉnh về khí hậu vào năm tới) lại đều có kế hoạch mở rộng sản xuất nhiên liệu hóa thạch. Có thể thấy xu hướng tương tự ở Mỹ, Canada, Na Uy, Australia và Anh.

COP29 và kỳ vọng về thỏa thuận tài chính khí hậu -0
Hàng triệu người đã bị ảnh hưởng bởi thời tiết cực đoan trong năm nay.

Chuyên gia Meyer hy vọng rằng, chương trình nghị sự COP sẽ bao gồm lời kêu gọi các quốc gia công nghiệp tăng gấp đôi nguồn tài trợ cho thích ứng với biến đổi khí hậu. Các biện pháp thích ứng có thể bao gồm hệ thống cảnh báo sớm về bão hoặc lũ lụt, bảo vệ bờ biển, không gian xanh để chống nóng ở các thành phố hoặc cải thiện khả năng bảo vệ cho các nhà máy điện ở các khu vực có bão hoặc lũ lụt. Một khoản tăng thêm khoảng 40 tỷ USD/năm đang được đưa ra thảo luận.
Các cuộc đàm phán cũng sẽ xoay quanh việc xây dựng và triển khai thêm quỹ mất mát và thiệt hại mới, nhằm tăng nguồn tài trợ từ cam kết ban đầu là khoảng 800 triệu USD.

Theo Quỹ Heinrich Boll, năm 2023, chỉ riêng 9 thảm họa khí hậu tồi tệ nhất ở các nước đang phát triển đã gây thiệt hại khoảng 37 tỷ USD. Theo các nhà quan sát, cuộc tranh luận về việc Trung Quốc hay các quốc gia dầu mỏ giàu có nên tham gia vào quỹ thiệt hại và mất mát sẽ thu hút sự chú ý tại COP năm nay.

Cuộc chiến tiền bạc trong hội nghị năm nay đang trở nên gay cấn hơn do tình hình bất ổn kinh tế và cuộc xung đột Nga-Ukraine, dẫn đến sự gia tăng mạnh mẽ trong chi tiêu quân sự toàn cầu.
Việc ông Donald Trump tái đắc cử Tổng thống Mỹ cũng sẽ tác động đến các cuộc đàm phán và gây lo ngại cho những người ủng hộ hành động vì khí hậu.

Trong nhiệm kỳ tổng thống đầu tiên, ông Trump đã tỏ ra nghi ngờ về khoa học khí hậu, bãi bỏ một số luật về môi trường và rút khỏi Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu. Trong chiến dịch tranh cử gần đây, ông đã nói rõ rằng nếu được bầu lại nhiệm kỳ thứ hai, ông sẽ vẫn là một tổng thống phản đối hành động vì khí hậu, trong khi việc khai thác than, dầu và khí đốt sẽ là ưu tiên hàng đầu dưới sự lãnh đạo của ông.

Nếu thế giới muốn hạn chế sự nóng lên toàn cầu ở mức dưới 1,5 độ C theo thỏa thuận Paris thì lượng khí thải toàn cầu phải đạt đỉnh trước năm 2025. Theo các nhà phân tích, mục tiêu này vẫn có thể đạt được.

Thế Nam (Trang mạng dw.com)

Các tin khác

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Vòng 2 cuộc bầu cử Tổng thống Colombia diễn ra vào ngày 21/6 cho kết quả ứng viên cực hữu Abelardo de la Espriella đã giành chiến thắng sít sao trước ứng viên cánh tả, tiếp nối làn sóng cực hữu thân Mỹ, ủng hộ Tổng thống Donald Trump giành quyền lãnh đạo tại khu vực được cho là “sân sau” của Mỹ.

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

Cuộc đàm phán tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình lâu dài giữa Mỹ và Iran đang diễn ra trong thời hạn 60 ngày do hai bên ấn định tại bản ghi nhớ ngừng bắn ký kết hồi tuần trước. Tuy nhiên, việc Israel tiếp tục tấn công các mục tiêu ở Lebanon và không chịu rút quân đang gây khó khăn rất lớn cho đàm phán.

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Từ năm 2018, quan hệ đối thoại Nga - ASEAN (Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á) đã đạt đến tầm chiến lược. Đối với Nga, phát triển hợp tác với ASEAN vẫn là trọng điểm trong việc mở rộng sang các thị trường đang phát triển nhanh chóng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. ASEAN bao gồm 11 quốc gia với dân số hơn 680 triệu và tổng GDP vượt quá 4 nghìn tỷ USD, đang là một trong những hiệp hội lớn nhất thế giới.

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Những cuộc điện thoại mời nhận quà tri ân, cơ hội đầu tư sinh lời, chương trình nâng cấp quyền lợi nghỉ dưỡng hay hỗ trợ chuyển nhượng hợp đồng tưởng chừng vô hại đã trở thành chiếc bẫy mất tiền. Đằng sau những văn phòng sang trọng, những bản hợp đồng được in ấn chuyên nghiệp và những lời hứa hẹn đầy hấp dẫn là cả một hệ thống doanh nghiệp được tổ chức bài bản nhằm dẫn dụ, thao túng tâm lý khách hàng để chiếm đoạt tài sản.

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Theo lời kể của những phụ nữ Afghanistan với nhật báo Shargh của Iran, Taliban đã siết chặt các quy định về trang phục đối với phụ nữ. Loại hijab thông thường che kín cơ thể và tóc hiện đã bị cấm; thay vào đó, phụ nữ chỉ được phép mặc trang phục burqa trùm kín cơ thể từ đầu đến chân, che cả khuôn mặt và chỉ để lại một lớp lưới nhỏ trước mắt để nhìn ra bên ngoài.

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Chỉ vài ngày sau chiến thắng áp đảo tại Makerfield, ông Andy Burnham đang trở thành tâm điểm của chính trường Anh. Trong bối cảnh Thủ tướng Keir Starmer vừa tuyên bố từ chức sau nhiều tuần chịu sức ép từ nội bộ Công đảng, ngày càng nhiều tiếng nói xem ông Burnham là nhân vật có thể giúp đảng cầm quyền khôi phục niềm tin của cử tri và mở ra một giai đoạn ổn định mới cho nước Anh.

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Ngày 18/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đặt bút ký vào bản thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ với Iran sau hơn 100 ngày chiến tranh làm hàng nghìn người thiệt mạng và khiến nền kinh tế toàn cầu rơi vào khủng hoảng. Sau thỏa thuận, những gì sẽ triển khai thực hiện cũng quan trọng không kém, trong đó có việc Mỹ phải làm thế nào để kiềm chế được Israel.

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Hội nghị cấp cao ASEAN - Nga từ ngày 17 đến 19/6/2026 tại Kazan, Nga diễn ra vào thời điểm quan trọng đối với cả cấu trúc khu vực lẫn ngoại giao toàn cầu. Đánh dấu kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ đối thoại và 8 năm quan hệ đối tác chiến lược, Hội nghị cấp cao lần này mang đến cơ hội có một không hai để điều chỉnh lại hợp tác giữa hai bên.

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Những vụ bạo loạn liên quan đến người nhập cư tại Anh và Bắc Ireland một lần nữa cho thấy đây vẫn là chủ đề gây chia rẽ nhất tại châu Âu, bất chấp việc EU vừa triển khai Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới nhằm tìm lời giải triệt để cho bài toán gai góc này.

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Sau hơn 100 ngày xung đột với những đợt leo thang rồi xuống thang liên tiếp, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận hòa bình, mở đường cho việc nối lại lưu thông qua eo biển Hormuz. Phía sau các diễn biến ngoại giao dẫn đến kết quả đó, có một thực tế ít được nhắc đến nhưng là động lực quan trọng: kho dự trữ dầu của thế giới đang cạn với tốc độ chưa từng thấy.

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Trong bối cảnh liên tiếp xảy ra sự cố hạ tầng dưới biển tại Baltic, Phần Lan thử nghiệm hệ thống cảm biến âm học nhằm phát hiện sớm nguy cơ đối với cáp ngầm, cho thấy xu hướng chuyển sang phòng ngừa chủ động trong bảo vệ hạ tầng số then chốt.

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Hơn 2 tháng sau khi Mỹ và Iran chính thức bước vào đàm phán tìm kiếm giải pháp hòa bình lâu dài cho cuộc chiến, cho đến nay, hầu như mọi nỗ lực chưa mang lại kết quả khả quan nào, và các bên tiếp tục “vừa đánh vừa đàm” trên khắp các mặt trận.

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Bên trung gian hòa giải châu Âu có thể tháo gỡ bế tắc trong đàm phán giữa Nga và Ukraine, theo một số nhà phân tích, tuy nhiên thỏa thuận hòa bình bền vững khó có thể đạt được trừ khi 2 nước này cùng đi đến kết luận rằng chiến tranh tiếp diễn sẽ tốn kém hơn về mặt chiến lược và chính trị so với thỏa hiệp.

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Thất bại chưa từng có của Berlin trong cuộc đua giành ghế Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc mới đây không phải một cú sẩy chân đơn thuần mà phản ánh uy tín đi xuống của Đức sau một giai đoạn theo đuổi chính sách đối ngoại cứng nhắc và cả sự phản kháng ngày càng mạnh mẽ từ phương Nam đối với trật tự thế giới do phương Tây định hình.

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Một đường dây săn bắt, giết mổ, mua bán voọc bạc ở Phú Quốc vừa bị Phòng CSĐT tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường Công an tỉnh An Giang chủ công, phối hợp cùng các đơn vị đấu tranh, triệt phá. Nhiều đối tượng bị bắt giữ và những lời khai ban đầu đã hé lộ quy mô, tính chất của nạn mua bán động vật hoang dã, quý hiếm trên mạng xã hội...

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Với tinh thần quyết liệt và quyết tâm chính trị cao, tập thể lãnh đạo, cán bộ, chiến sĩ Phòng An ninh điều tra Công an tỉnh Lạng Sơn đã biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động. Qua đó, gặt hái những kết quả đặc biệt xuất sắc trên mặt trận đấu tranh phòng, chống tội phạm, bóc gỡ hàng loạt chuyên án lớn, giữ vững bình yên nơi địa đầu Tổ quốc.

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

Trong bối cảnh an ninh châu Âu tiếp tục biến động, các tín hiệu chính sách gần đây từ Mỹ về khả năng mở rộng triển khai vũ khí hạt nhân tới một số quốc gia thành viên đang đưa Đông Âu trở thành trọng tâm trong cấu trúc răn đe của NATO.

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Nhật Bản vừa công bố kết quả điều tra cho thấy dân số nước này đã giảm hơn 3 triệu người chỉ trong vòng 5 năm - mức sụt giảm lớn nhất kể từ khi bắt đầu thống kê cách đây hơn một thế kỷ. Những con số mới nhất cho thấy cuộc khủng hoảng nhân khẩu học được cảnh báo trong nhiều thập niên qua không còn là nguy cơ, mà đã trở thành hiện thực với xứ sở Mặt trời mọc.

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Với đường biên giới dài, tiếp giáp nước bạn Campuchia, kết nối với mạng lưới giao thông thông suốt đến trung tâm kinh tế lớn của phía Nam là TP Hồ Chí Minh, nên Tây Ninh luôn được cánh đầu nậu chọn lựa làm địa bàn tuồn hàng lậu qua biên giới trước khi trung chuyển đến các địa phương khác tiêu thụ.

Khoe kết quả test ma túy: Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Sau hàng loạt nghệ sĩ vướng vòng lao lý vì ma túy, hình ảnh giới giải trí Việt đang đối mặt với cuộc khủng hoảng niềm tin chưa từng có. Trong bối cảnh đó, nhiều ca sĩ, diễn viên đã chủ động công khai kết quả xét nghiệm ma túy âm tính để chứng minh bản thân “sạch”. Thế nhưng, liệu một tờ giấy xét nghiệm có đủ để bảo chứng cho sự trong sạch của một người nghệ sĩ hay không khi mà theo các chuyên gia, dấu vết ma túy trong cơ thể chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian nhất định?