Định suất mỗi phần ăn quá thấp, lại còn bị "chia năm sẻ bảy" trong khi giá thực phẩm ngày càng đắt đỏ đã khiến cho không ít công nhân ở các Khu Công nghiệp - Khu Chế xuất KCN-KCX không ăn nổi phần cơm của mình. Bên cạnh đó, vệ sinh an toàn thực phẩm (VSATTP) vẫn là câu chuyện dài chưa có hồi kết.
Tiền ăn "chia năm sẻ bảy"
Chị P.T.T., công nhân Công ty TNHH Mastex Việt Nam chuyên các mặt hàng may mặc có 100% vốn nước ngoài, thuộc KCN Bàu Xéo - thị trấn Trảng Bom, Đồng Nai kể về bữa cơm trưa của mình: "12h trưa chúng tôi mới được nghỉ ăn trưa. Ai đi nhanh thì mới có ghế ngồi. Ai chậm chân thì đành chịu đứng ăn cơm vậy. Mặc dù rất đói nhưng nhiều khi chúng tôi cũng không nuốt nổi phần cơm của mình. Cơm thì khô, thức ăn thì dở. Còn canh hả? Ai nhanh chân thì mới có rau, chậm chân chỉ còn nước không thôi".
Định suất mỗi phần cơm của công nhân công ty này là 4.300 đồng (mới đây được tăng lên 5.000 đồng). Đây cũng là mức trung bình của hầu hết các công ty. Và trong tình hình giá cả không ngừng "leo thang" như hiện nay, thử làm một phép tính nhẩm đơn giản cũng có thể thấy số tiền đó không thể đủ để cung cấp cho công nhân một bữa ăn đầy đủ chất dinh dưỡng.
Hơn thế, nó còn bị "chia năm sẻ bảy" bởi những khoản như: tiền gas, tiền điện nước, tiền lương nhân viên nấu bếp, tiền lãi của nhà thầu… Thành thử, giá trị thực mỗi suất cơm của công nhân không còn là bao. Còn ở những doanh nghiệp ký hợp đồng với các đơn vị tư nhân cung cấp suất ăn thì công nhân cũng là người chịu thiệt thòi. Các cơ sở này vừa phải đảm bảo số lượng, vừa phải đảm bảo lợi nhuận nên một điều dễ hiểu là họ phải dùng những thực phẩm có giá rẻ đồng nghĩa là chất lượng… kém.
Thực tế này cho thấy, đa số công nhân mới chỉ được ăn no mà chưa đảm bảo chế độ dinh dưỡng. Trong khi đó, họ lại phải làm việc căng thẳng, nhiều khi phải tăng ca liên tục nên không ít công nhân đã bị ngất xỉu trong giờ làm việc. Định suất bữa ăn thấp cũng là nguyên nhân chính của vấn đề VSATTP, một vấn đề mà "khổ lắm, biết rồi… nói mãi!".
Nhiều doanh nghiệp còn "bỏ ngỏ"
Có một thực tế là vấn đề VSATTP cho các bữa cơm của công nhân dường như bị các công ty "bỏ ngỏ" giao phó toàn bộ cho nhà thầu hoặc lương tâm của những người nấu bếp.
Sáng 25/8, UBND TP Hồ Chí Minh đã sơ kết công tác kiểm tra VSATTP trong các KCN-KCX trên địa bàn thành phố. Theo đó, qua kiểm tra 22 bếp ăn tại doanh nghiệp trong thời gian từ ngày 8 đến 12/5, chỉ có 1 đơn vị đạt tiêu chuẩn VSATTP. Các vi phạm phổ biến tại các bếp ăn là: không ghi chép đủ sổ sách quản lý nguyên liệu đầu vào, không huấn luyện kiến thức VSATTP cho nhân viên, không lưu mẫu thức ăn tại đơn vị, bố trí bếp ăn, nhà ăn chưa phù hợp…
Và qua tìm hiểu các cơ sở tư nhân chuyên cung cấp cơm trưa cho công nhân một số KCN-KCX, chúng tôi được biết, không ít chủ bếp để tăng lợi nhuận đã mua những thực phẩm, thịt gia súc, gia cầm kém chất lượng, giá rẻ ở các cơ sở giết mổ lậu, những cơ sở buôn bán ế ẩm. Chính điều này làm cho nguy cơ ngộ độc thực phẩm của công nhân cao hơn, có thể xảy ra bất cứ lúc nào.
Cách đây không lâu, 83 công nhân Công ty TNHH Đintsun (phường Hiệp Tân, quận Tân Phú, TP Hồ Chí Minh) bị ngộ độc thực phẩm phải đi cấp cứu tại các trung tâm y tế. Theo các công nhân, 11h30' ngày 25/8, họ ăn trưa tại công ty gồm các món trứng chưng thịt, dưa mắm xào, canh cải ngọt thịt bằm. Đến tối cùng ngày thì xuất hiện các triệu chứng như đau bụng, ói, tiêu chảy…
Sau đó, đoàn kiểm tra của Trung tâm Y tế dự phòng thành phố đã tiến hành kiểm tra và cho kết luận: Bếp ăn tập thể của công ty này chật chội, không đảm bảo vệ sinh và có nhiều ruồi.
Còn nhớ vào cuối năm 2005 vừa qua, 231 công nhân của Công ty King Ken (phường 12, quận Gò Vấp, TP Hồ Chí Minh) và 80 công nhân của Công ty King Star (phường Bình Hưng Hòa, quận Bình Tân) đã bị ngộ độc sau khi ăn cơm trưa. Điều đặc biệt, cơm của cả hai công ty trên đều do Công ty Chế biến thực phẩm Hưng Đạt cung cấp. Đoàn kiểm tra liên ngành đã đến kiểm tra tại cơ sở cung cấp thức ăn Hưng Đạt và nhận thấy, quy trình chế biến thức ăn của cơ sở không đảm bảo yêu cầu vệ sinh thực phẩm.
Thực tế này đòi hỏi các công ty cần quan tâm sâu sát đến đời sống công nhân viên, trước hết là mỗi bữa ăn của họ. Không phải cứ giao cho nhà thầu hay đơn vị cung cấp thực phẩm là xong. Lãnh đạo công ty cần thường xuyên kiểm tra công tác VSATTP tại bếp ăn tập thể cũng như có những biện pháp cam kết từ phía đơn vị cung cấp thực phẩm. Có như vậy, công nhân không chỉ được ăn no mà còn được ăn ngon và đặc biệt là an toàn
