Cơn khủng hoảng của Boeing

Nguyên nhân vụ rơi máy bay Boeing 737 Max 8 của Hãng Hàng không Ethiopia ngày 10-3 vẫn chưa được làm sáng tỏ. Dựa trên nhiều sự trùng lặp ngẫu nhiên, trước mắt, Boeing 737 Max 8 vẫn là thứ để dư luận đổ lỗi. Và điều này đang khiến hãng Boeing thực sự lao đao.

Sự trùng lặp ngẫu nhiên hay dấu hiệu cảnh báo?

Những vụ tai nạn máy bay thường là nỗi ám ảnh dai dẳng đối với loài người. Chiếc Boeing 737 Max 8 của Hãng Hàng không Ethiopia đã bị rơi chỉ vài phút sau khi cất cánh từ thủ đô Addis Ababa, khiến 157 người, bao gồm cả phi hành đoàn thiệt mạng. Vụ tai nạn trên là một sự trùng lặp kỳ lạ với vụ rơi chiếc Boeing 737 Max 8 của Hãng Hàng không Lion Air (Indonesia) xuống biển Java hồi tháng 10 năm ngoái cũng chỉ sau vài phút cất cánh.

Ngay lập tức, dư luận hướng sự hoài nghi vào độ an toàn của mẫu máy bay hàng không dân dụng 737 mới nhất của Boeing. Ông Alan Diehl, một cựu điều tra viên của Ban An toàn giao thông quốc gia (NTSB) cho rằng điểm giống nhau của hai vụ rơi máy bay này bao gồm phi hành đoàn gặp vấn đề ngay sau khi cất cánh, cú đâm bổ nhào vỡ vụn từng mảnh và đã có những báo cáo về sự rung lắc lớn trong quá trình tăng tốc để đạt độ cao cần thiết, cho thấy khả năng có vấn đề kiểm soát với loại máy bay này.

Tuy nhiên, ông Diehl cũng không loại trừ các vấn đề về động cơ, lỗi phi công, tải trọng, sự phá hoại hoặc va phải chim trời. Theo ông, dù hãng hàng không Ethiopia có tên tuổi nhưng các điều tra viên sẽ xem xét vấn đề bảo trì máy bay.

Boeing 737 là chiếc máy bay bán chạy nhất trong lịch sử và Max là phiên bản mới nhất của nó. Max là phần trọng tâm trong chiến lược của Boeing nhằm cạnh tranh với đối thủ Airbus của châu Âu. Boeing đã chuyển giao khoảng 350 chiếc 737 Max và có đơn đặt hàng hơn 5.000 chiếc. Max có chi phí bảo dưỡng ít và khả năng “nhồi nhét” nhiều hành khách hơn. Dòng máy bay này tỏ ra lý tưởng đối với các chuyến bay tầm trung có thể tối đa hóa lợi nhuận cho các hãng hàng không dân dụng.

Hiện trường vụ rơi máy bay của Ethiopian Airlines ngày 10-3.
Hiện trường vụ rơi máy bay của Ethiopian Airlines ngày 10-3.

Khi quảng cáo rùm beng cho dòng sản phẩm này, Boeing đã tự hào rằng các phi công thậm chí không cần phải trải qua khóa huấn luyện với mô hình tập bay để lái các máy bay Max 8 mới. Điều đó đã giúp hãng hàng không vũ trụ khổng lồ có trụ sở ở thành phố Chicago (Mỹ) bán được hàng nghìn chiếc Max 8, củng cố thêm mối quan hệ với Trung Quốc và các thị trường đang phát triển nhanh như Indonesia hay Ethiopia.

Với 4.661 đơn đặt hàng chưa giao, Boeing 737 Max 8 được xem là có khả năng trở thành “ngựa thồ” cho các hãng hàng không trên toàn cầu trong nhiều thập kỷ tới. Vụ tai nạn máy bay của hãng Lion Air dường như không làm ảnh hưởng đến khả năng bán Max của Boeing. Cổ phiếu của hãng Boeing đã giảm gần 7% ngay sau vụ rơi máy bay của hãng Lion Air. Kể từ khi đó, nó đã tăng vọt 26%, so với mức tăng 4% chỉ số Standard & Poor’s 500.

Hiệu ứng domino

Tuy nhiên, đến vụ tai nạn lần này tại Ethiopia, Boeing không dễ dàng “tai qua nạn khỏi” như vậy. Boeing đang đón nhận một “hiệu ứng domino” chưa từng có tiền lệ.

Ngày 11/3, Trung Quốc, thị trường Boeing lớn nhất của Mỹ, đã ra lệnh cho các hãng hàng không của họ đình chỉ các chuyến bay sử dụng 737 MAX 8, với 97 chiếc. Cùng ngày, Indonesia cho biết họ sẽ tạm thời dừng các máy bay 737 MAX 8 đang hoạt động tại nước này để kiểm tra.

Hãng Ethiopian Airlines sở hữu 4 máy bay phản lực 737 MAX 8 khác cho biết họ tạm ngưng hoạt động tất cả các máy bay này để đề phòng sự cố. Hãng Gol ở Brazil cũng tạm thời đình chỉ các chuyến bay của MAX 8 và các hãng hàng hàng không nhà nước của Argentina (Aerolineas Argentinas), của Mexico cũng có hành động tương tự... Truyền thông Việt Nam cũng cho biết cơ quan quản lý hàng không quốc gia sẽ không cấp giấy phép cho các hãng hàng không địa phương vận hành máy bay 737 MAX cho đến khi nguyên nhân của vụ tai nạn ở Ethiopia được xác định.

Đặc biệt, ngày 13/3, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã thông báo đình chỉ hoạt động của máy bay Boeing 737 MAX tại Mỹ. Cùng ngày, Cơ quan Quản lý hàng không Liên bang Mỹ (FAA) ra lệnh tạm ngừng hoạt động của toàn bộ dòng máy bay này thuộc sự vận hành của các hãng hàng không Mỹ hoặc ra vào không phận nước này. Sau những thông báo mới nhất của Mỹ, Canada, Mỹ Latinh và một loạt nước Trung Đông, số quốc gia ngừng khai thác và/hoặc đóng cửa không phận với Boeing 737 MAX đã lên đến con số gần 50.

Về phía Boeing, mặc dù vẫn tuyên bố “hoàn toàn tin tưởng” vào độ an toàn của máy bay 737 MAX song vẫn ủng hộ quyết định của FAA. “Chúng tôi ủng hộ bước đi tiên phong này như là một trong số những biện pháp phòng ngừa. An toàn là giá trị cốt lõi trong suốt sự nghiệp chế tạo máy bay của Boeing và sẽ luôn như vậy”, một trong những tuyên bố chính thức của Giám đốc điều hành Boeing Dennis Muuilenburg. Chính sự sợ hãi đã khiến cho hãng sản xuất máy bay lớn nhất thế giới mất hàng tỷ USD trên thị trường chứng khoán, khi cổ phiếu của hãng giảm 5% trong phiên giao dịch ngày 11/3 và có thời điểm giảm tới 13,5%.

Gót chân Asin

Chưa thể quy kết “lỗi” là do Boeing nhưng nhiều chuyên gia cũng đã có những chia sẻ về “gót chân Asin” của dòng máy bay này. Cách điều khiển chiếc 737 Max 8 có điểm khác so với các dòng máy bay của Boeing ở chỗ nhà sản xuất đã lắp một hệ thống phần mềm điều khiển tự động mới vào.

Theo giáo sư Waldock, thuộc Đại học hàng không Embry-Riddle, Tập đoàn Boeing sẽ phải theo dõi sát sao hơn hệ thống quản lý chuyến bay và tự động hóa đối với chiếc Max.

Trong cuộc phỏng vấn của Sputnik, phi công quân sự, chuyên gia hàng không của Nga Vladimir Popov nhận định, Boeing cần đảm bảo rằng phi công biết cách sử dụng cánh lái độ cao để duy trì sự ổn định khi máy bay bắt đầu bay vào đường bay. Đây là một lỗi khá phổ biến liên quan đến hoạt động của hệ thống tự động mà các chuyên gia Nga đã từng cảnh báo nhưng Boeing đã bỏ qua.

Các nhà nghiên cứu đang nghĩ đến giả định rằng có lỗi đọc sai từ một bộ cảm biến truyền mệnh lệnh cho máy bay tự động lao xuống và các phi công của Lion Air đã không thể kiểm soát.

Hà Phương (tổng hợp)

Các tin khác

Cuộc chiến của AI

Cuộc chiến của AI

Tháng 9/2025, các nhà nghiên cứu của Anthropic phát hiện một điều mà giới an ninh mạng từng chỉ hình dung trong các kịch bản tương lai: một nhóm tin tặc định danh là GTG-1002, đã "bẻ khóa" công cụ Claude Code của chính công ty và biến nó thành một tác nhân tự động thực hiện tới 80-90% khối lượng công việc trong một chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào khoảng 30 tổ chức toàn cầu. Đây được Anthropic gọi là "chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên được thực hiện mà không có sự can thiệp đáng kể của con người". Sự kiện này đã trở thành biểu tượng cho một thực tế không thể chối cãi: kỷ nguyên hacker AI không còn là dự báo.

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Từ lời hứa “việc nhẹ, lương cao” trên mạng xã hội đến những cuộc hôn nhân ngoại quốc được vẽ ra bằng viễn cảnh sung túc, tội phạm mua bán người tìm mọi cách đánh vào giấc mơ “đổi đời” của người dân. Tại Cà Mau, phía sau mỗi vụ án được khám phá là một sự thật đau lòng: Khi bước qua ranh giới của sự cả tin, giấc mơ về một tương lai tốt đẹp có thể biến thành những tháng ngày bị bóc lột, giam cầm, bạo hành, thậm chí là tước đoạt mạng sống. Ngăn chặn tội phạm mua bán người, vì thế, không chỉ là cuộc đấu tranh của cơ quan chức năng, mà là cuộc chiến của toàn xã hội.

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.