Con đường Net-Zero khó khăn của châu Á

Nhu cầu năng lượng tăng cao ở châu Á khiến mục tiêu loại bỏ nhiên liệu hóa thạch của khu vực ngày một trở nên khó khăn hơn.

Tình trạng thiếu năng lượng

Đầu tháng 10/2022, nhiều khu vực rộng lớn của Bangladesh chìm trong bóng tối sau sự cố lưới điện quốc gia.

Phát biểu với Reuters khi đó, Shameem Hasan, quan chức Ban Phát triển điện lực Bangladesh cho biết lưới điện của Bangladesh bị trục trặc vào khoảng 2 giờ chiều địa phương ngày 4/10, dẫn đến mất điện trên 75-80% toàn quốc.

Con đường Net-Zero khó khăn của châu Á -0
Các nhà máy điện than vẫn được ưu tiên sử dụng tại châu Á.

Có tới 4/5 trong số 165 triệu dân của Bangladesh chịu cảnh mất điện trong 7 giờ. Các nhà máy ngừng hoạt động. Máy bơm ở các khu chung cư gián đoạn, khiến người dân mất nước sinh hoạt. Sự cố lưới điện này là một điển hình cực đoan của tình trạng thiếu điện do địa chính trị. Trong thập kỷ qua, Bangladesh đã bổ sung rất nhiều công suất phát điện để theo kịp với nền kinh tế đang phát triển của mình, chủ yếu bằng cách xây dựng các nhà máy khí đốt tự nhiên chạy bằng nhiên liệu nhập khẩu. Cuộc xung đột Nga - Ukraine đã đẩy giá khí đốt lên cao. Các nhà sản xuất khí đốt Vùng Vịnh đã ưu tiên xuất khẩu sang châu Âu, nơi trả nhiều tiền nhất, thay vì xuất khẩu sang các nước nghèo.

Những vấn đề mà Bangladesh phải đối mặt là điềm báo cho những điều sắp xảy ra. Các nền kinh tế châu Á sẽ phát triển nhanh nhất thế giới trong thập kỷ tới. Nhu cầu về năng lượng của họ sẽ tăng cao.

Đồng thời, các quốc gia trong khu vực lại nằm trong số những quốc gia bị ảnh hưởng nặng nề nhất bởi biến đổi khí hậu. Tổn thất do lũ lụt, hạn hán và sóng nhiệt sẽ tăng lên. Trong khi đó, sự sẵn có của nhiên liệu hóa thạch phụ thuộc vào những biến động chính trị. Thành công trong tương lai của châu Á và hạnh phúc của người dân, bao gồm cả khả năng duy trì nguồn điện, sẽ phụ thuộc vào việc liệu quốc gia đó có thể cung cấp năng lượng xanh đủ cho họ hay không.

Con đường Net-Zero khó khăn của châu Á -0
Mất điện trên diện rộng ở Bangladesh.

Con đường chuyển đổi sang năng lượng sạch

Đó là một thách thức đáng kể. Nhu cầu năng lượng của 10 thành viên Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) dự kiến sẽ tăng gấp 3 lần vào năm 2050. Riêng Ấn Độ, nhu cầu năng lượng của họ có thể tăng gấp đôi hiện nay vào năm 2040. Lý tưởng nhất là phần lớn nhu cầu bổ sung đó sẽ được đáp ứng bằng năng lượng tái tạo. Tuy nhiên, nhiên liệu hóa thạch vẫn tiếp tục chiếm ưu thế trong cơ cấu năng lượng trên toàn khu vực. Sự thống trị của nhiên liệu hóa thạch có được là trợ cấp hoặc ưu tiên chính trị. Ở Ấn Độ, Indonesia, Malaysia và Philippines, than đá, những loại nhiên liệu hóa thạch bẩn nhất, vẫn đứng ở vị trí hàng đầu. Ấn Độ, quốc gia phát thải lớn thứ ba thế giới sau Trung Quốc và Mỹ, đã đặt mục tiêu không phát thải carbon vào năm 2070, muộn hơn 2 thập kỷ so với các nền kinh tế lớn của phương Tây. Trong khi đó, một số quốc gia vẫn chưa đưa ra cam kết nào.

Ưu tiên hiện nay là ngừng phụ thuộc vào than đá. Mặc dù các nhà máy than hiện tại vẫn cần thiết để đảm bảo sự ổn định của lưới điện trên toàn khu vực trong những năm tới, việc xây dựng các nhà máy mới phải chậm lại. Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc, vốn tài trợ 95% cho các nhà máy như vậy, đã hứa sẽ ngừng cấp vốn cho chúng ở nước ngoài, mặc dù vẫn có sơ hở. Ấn Độ, Indonesia và Việt Nam đang vận động để sao chép một mô hình đang được thử nghiệm ở Nam Phi, nơi các nước giàu cung cấp viện trợ không hoàn lại và các khoản vay giá rẻ để đóng cửa các nhà máy phát điện bằng than. Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) muốn kết hợp viện trợ với vốn tư nhân để tái cấp vốn cho các khoản nợ của các “ông trùm” than đá. Ý tưởng ở đây là cho phép họ kiếm tiền trước thời hạn với điều kiện họ phải sớm đóng cửa nhà máy.

Đối với các nguồn năng lượng mới, ngày càng nhiều hy vọng được đặt vào hydro “xanh” - được tạo ra từ việc tách nước bằng năng lượng tái tạo. Hydro rất dồi dào, sạch và giàu năng lượng, nhưng cả công nghệ và cơ sở hạ tầng đều chưa được thử nghiệm ở quy mô lớn.

Với tình hình chưa chắc chắn trong việc phát triển hydro xanh, năng lượng mặt trời và năng lượng gió sẽ là trọng tâm chính trong quá trình chuyển đổi năng lượng của châu Á. Một công ty của Australia hứa hẹn xây dựng dự án liên kết điện dưới nước trị giá 18,7 tỷ USD, truyền tải điện từ các tấm pin mặt trời ở lãnh thổ phía Bắc của Australia đến Singapore, sử dụng 12.600 km dây cáp. Nếu được hoàn thành như đã hứa, vào năm 2029, nó sẽ cung cấp 1/6 lượng điện của Singapore.

Con đường Net-Zero khó khăn của châu Á -0
Nhiệt điện vẫn là lựa chọn trong bối cảnh nhu cầu năng lượng tăng cao.

Để quá trình chuyển đổi thành công, năng lượng hạt nhân sẽ cần phải là một phần được tính đến, giống như ở Trung Quốc. Bangladesh, Ấn Độ và Hàn Quốc đều đang bổ sung năng lực điện hạt nhân. Việc sản xuất các sản phẩm năng lượng xanh quy mô lớn của châu Á sẽ giúp ích cho việc này. Malaysia, Việt Nam và Hàn Quốc là những nhà sản xuất mô-đun năng lượng mặt trời lớn nhất thế giới sau Trung Quốc.

Indonesia là nhà sản xuất niken lớn nhất, một nguyên liệu đầu vào quan trọng cho pin. Việc quốc gia này nỗ lực hiện đại hóa quá trình chế biến niken và khuyến khích các nhà sản xuất pin từ Hàn Quốc và các nơi khác thành lập nhà máy niken là một thành công đáng chú ý.

Tim Gould, nhà kinh tế trưởng tại Cơ quan Năng lượng quốc tế, dự đoán rằng niken sẽ mang lại cho Indonesia nhiều hơn so với than đá. Tuy nhiên, không phải tất cả các dự án sẽ khả thi về mặt thương mại.

Theo ước tính của Nhóm các nhà đầu tư châu Á về biến đổi khí hậu, việc đưa châu Á tới mục tiêu ngừng phát thải carbon sẽ đòi hỏi khoản đầu tư khoảng 26-37 triệu USD từ nay đến năm 2050. Các khoản tài trợ và trợ cấp từ các nước giàu sẽ cần thiết để thúc đẩy đầu tư tư nhân. Khi các quốc gia gặp nhau ở Ai Cập vào tháng tới tại hội nghị thượng đỉnh về khí hậu hằng năm -COP27, tài chính sẽ là trọng tâm của các cuộc thảo luận. Tương lai không carbon của châu Á phụ thuộc vào kết quả của hội nghị.

Bích Hạnh (Tổng hợp)

Các tin khác

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Vòng 2 cuộc bầu cử Tổng thống Colombia diễn ra vào ngày 21/6 cho kết quả ứng viên cực hữu Abelardo de la Espriella đã giành chiến thắng sít sao trước ứng viên cánh tả, tiếp nối làn sóng cực hữu thân Mỹ, ủng hộ Tổng thống Donald Trump giành quyền lãnh đạo tại khu vực được cho là “sân sau” của Mỹ.

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

Cuộc đàm phán tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình lâu dài giữa Mỹ và Iran đang diễn ra trong thời hạn 60 ngày do hai bên ấn định tại bản ghi nhớ ngừng bắn ký kết hồi tuần trước. Tuy nhiên, việc Israel tiếp tục tấn công các mục tiêu ở Lebanon và không chịu rút quân đang gây khó khăn rất lớn cho đàm phán.

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Từ năm 2018, quan hệ đối thoại Nga - ASEAN (Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á) đã đạt đến tầm chiến lược. Đối với Nga, phát triển hợp tác với ASEAN vẫn là trọng điểm trong việc mở rộng sang các thị trường đang phát triển nhanh chóng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. ASEAN bao gồm 11 quốc gia với dân số hơn 680 triệu và tổng GDP vượt quá 4 nghìn tỷ USD, đang là một trong những hiệp hội lớn nhất thế giới.

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Những cuộc điện thoại mời nhận quà tri ân, cơ hội đầu tư sinh lời, chương trình nâng cấp quyền lợi nghỉ dưỡng hay hỗ trợ chuyển nhượng hợp đồng tưởng chừng vô hại đã trở thành chiếc bẫy mất tiền. Đằng sau những văn phòng sang trọng, những bản hợp đồng được in ấn chuyên nghiệp và những lời hứa hẹn đầy hấp dẫn là cả một hệ thống doanh nghiệp được tổ chức bài bản nhằm dẫn dụ, thao túng tâm lý khách hàng để chiếm đoạt tài sản.

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Theo lời kể của những phụ nữ Afghanistan với nhật báo Shargh của Iran, Taliban đã siết chặt các quy định về trang phục đối với phụ nữ. Loại hijab thông thường che kín cơ thể và tóc hiện đã bị cấm; thay vào đó, phụ nữ chỉ được phép mặc trang phục burqa trùm kín cơ thể từ đầu đến chân, che cả khuôn mặt và chỉ để lại một lớp lưới nhỏ trước mắt để nhìn ra bên ngoài.

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Chỉ vài ngày sau chiến thắng áp đảo tại Makerfield, ông Andy Burnham đang trở thành tâm điểm của chính trường Anh. Trong bối cảnh Thủ tướng Keir Starmer vừa tuyên bố từ chức sau nhiều tuần chịu sức ép từ nội bộ Công đảng, ngày càng nhiều tiếng nói xem ông Burnham là nhân vật có thể giúp đảng cầm quyền khôi phục niềm tin của cử tri và mở ra một giai đoạn ổn định mới cho nước Anh.

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Ngày 18/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đặt bút ký vào bản thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ với Iran sau hơn 100 ngày chiến tranh làm hàng nghìn người thiệt mạng và khiến nền kinh tế toàn cầu rơi vào khủng hoảng. Sau thỏa thuận, những gì sẽ triển khai thực hiện cũng quan trọng không kém, trong đó có việc Mỹ phải làm thế nào để kiềm chế được Israel.

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Hội nghị cấp cao ASEAN - Nga từ ngày 17 đến 19/6/2026 tại Kazan, Nga diễn ra vào thời điểm quan trọng đối với cả cấu trúc khu vực lẫn ngoại giao toàn cầu. Đánh dấu kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ đối thoại và 8 năm quan hệ đối tác chiến lược, Hội nghị cấp cao lần này mang đến cơ hội có một không hai để điều chỉnh lại hợp tác giữa hai bên.

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Những vụ bạo loạn liên quan đến người nhập cư tại Anh và Bắc Ireland một lần nữa cho thấy đây vẫn là chủ đề gây chia rẽ nhất tại châu Âu, bất chấp việc EU vừa triển khai Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới nhằm tìm lời giải triệt để cho bài toán gai góc này.

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Sau hơn 100 ngày xung đột với những đợt leo thang rồi xuống thang liên tiếp, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận hòa bình, mở đường cho việc nối lại lưu thông qua eo biển Hormuz. Phía sau các diễn biến ngoại giao dẫn đến kết quả đó, có một thực tế ít được nhắc đến nhưng là động lực quan trọng: kho dự trữ dầu của thế giới đang cạn với tốc độ chưa từng thấy.

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Trong bối cảnh liên tiếp xảy ra sự cố hạ tầng dưới biển tại Baltic, Phần Lan thử nghiệm hệ thống cảm biến âm học nhằm phát hiện sớm nguy cơ đối với cáp ngầm, cho thấy xu hướng chuyển sang phòng ngừa chủ động trong bảo vệ hạ tầng số then chốt.

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Hơn 2 tháng sau khi Mỹ và Iran chính thức bước vào đàm phán tìm kiếm giải pháp hòa bình lâu dài cho cuộc chiến, cho đến nay, hầu như mọi nỗ lực chưa mang lại kết quả khả quan nào, và các bên tiếp tục “vừa đánh vừa đàm” trên khắp các mặt trận.

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Bên trung gian hòa giải châu Âu có thể tháo gỡ bế tắc trong đàm phán giữa Nga và Ukraine, theo một số nhà phân tích, tuy nhiên thỏa thuận hòa bình bền vững khó có thể đạt được trừ khi 2 nước này cùng đi đến kết luận rằng chiến tranh tiếp diễn sẽ tốn kém hơn về mặt chiến lược và chính trị so với thỏa hiệp.

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Thất bại chưa từng có của Berlin trong cuộc đua giành ghế Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc mới đây không phải một cú sẩy chân đơn thuần mà phản ánh uy tín đi xuống của Đức sau một giai đoạn theo đuổi chính sách đối ngoại cứng nhắc và cả sự phản kháng ngày càng mạnh mẽ từ phương Nam đối với trật tự thế giới do phương Tây định hình.

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Một đường dây săn bắt, giết mổ, mua bán voọc bạc ở Phú Quốc vừa bị Phòng CSĐT tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường Công an tỉnh An Giang chủ công, phối hợp cùng các đơn vị đấu tranh, triệt phá. Nhiều đối tượng bị bắt giữ và những lời khai ban đầu đã hé lộ quy mô, tính chất của nạn mua bán động vật hoang dã, quý hiếm trên mạng xã hội...

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Với tinh thần quyết liệt và quyết tâm chính trị cao, tập thể lãnh đạo, cán bộ, chiến sĩ Phòng An ninh điều tra Công an tỉnh Lạng Sơn đã biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động. Qua đó, gặt hái những kết quả đặc biệt xuất sắc trên mặt trận đấu tranh phòng, chống tội phạm, bóc gỡ hàng loạt chuyên án lớn, giữ vững bình yên nơi địa đầu Tổ quốc.

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

Trong bối cảnh an ninh châu Âu tiếp tục biến động, các tín hiệu chính sách gần đây từ Mỹ về khả năng mở rộng triển khai vũ khí hạt nhân tới một số quốc gia thành viên đang đưa Đông Âu trở thành trọng tâm trong cấu trúc răn đe của NATO.

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Nhật Bản vừa công bố kết quả điều tra cho thấy dân số nước này đã giảm hơn 3 triệu người chỉ trong vòng 5 năm - mức sụt giảm lớn nhất kể từ khi bắt đầu thống kê cách đây hơn một thế kỷ. Những con số mới nhất cho thấy cuộc khủng hoảng nhân khẩu học được cảnh báo trong nhiều thập niên qua không còn là nguy cơ, mà đã trở thành hiện thực với xứ sở Mặt trời mọc.

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Với đường biên giới dài, tiếp giáp nước bạn Campuchia, kết nối với mạng lưới giao thông thông suốt đến trung tâm kinh tế lớn của phía Nam là TP Hồ Chí Minh, nên Tây Ninh luôn được cánh đầu nậu chọn lựa làm địa bàn tuồn hàng lậu qua biên giới trước khi trung chuyển đến các địa phương khác tiêu thụ.

Khoe kết quả test ma túy: Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Sau hàng loạt nghệ sĩ vướng vòng lao lý vì ma túy, hình ảnh giới giải trí Việt đang đối mặt với cuộc khủng hoảng niềm tin chưa từng có. Trong bối cảnh đó, nhiều ca sĩ, diễn viên đã chủ động công khai kết quả xét nghiệm ma túy âm tính để chứng minh bản thân “sạch”. Thế nhưng, liệu một tờ giấy xét nghiệm có đủ để bảo chứng cho sự trong sạch của một người nghệ sĩ hay không khi mà theo các chuyên gia, dấu vết ma túy trong cơ thể chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian nhất định?