Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Thỏa thuận hòa bình mang tính bước ngoặt năm 2016 giữa Chính phủ Colombia và lực lượng nổi dậy lớn nhất ở Mỹ Latin đã thành công ở một số khía cạnh: Lực lượng vũ trang Cách mạng Colombia (FARC) đồng ý hạ vũ khí và bạo lực từng tàn phá đất nước đã giảm đáng kể.

Nhưng, chỉ riêng thỏa thuận này thì không thể chấm dứt hoàn toàn cuộc xung đột vũ trang kéo dài hàng thập kỷ. Các chính quyền kế nhiệm đã trì hoãn việc thực hiện thỏa thuận, trong khi các thành viên bất đồng chính kiến của FARC và các phe phái nổi dậy khác bác bỏ nó.

Khi ông Gustavo Petro trở thành tổng thống vào năm 2022, đã cam kết sẽ đạt được “hòa bình toàn diện”, ký kết các thỏa thuận với tất cả các nhóm vũ trang trong nước, bao gồm cả các phiến quân cánh tả và các băng đảng tội phạm có tổ chức.

4 năm trôi qua và vài tuần trước cuộc bầu cử tổng thống mới, các cuộc tấn công du kích đang gia tăng trở lại và người dân Colombia đang trải qua cảm giác bất an. Giữa sự gia tăng các vụ giết người, bắt cóc và thảm sát, cuộc xung đột vũ trang nội bộ kéo dài hàng thập kỷ đã cướp đi sinh mạng của gần nửa triệu người một lần nữa trở thành tâm điểm của cuộc bầu cử.

21 người đã thiệt mạng trong một vụ đánh bom trên một tuyến đường chính vào cuối tuần trước, một trong những vụ tấn công nhằm vào thường dân gây thương vong nặng nề nhất trong lịch sử đất nước. Vụ tấn công do một trong những nhóm ly khai mạnh nhất của FARC - Bộ Tư lệnh Trung ương, viết tắt là ECM - thực hiện.

“Đây không phải là một sự việc đơn lẻ”, bà María Victoria Llorente, Giám đốc điều hành của Tổ chức Ý tưởng vì hòa bình (IPF) cho biết. “Nó phải được xem xét trong bối cảnh rộng hơn về sự phát triển của bạo lực có tổ chức ở Colombia”.

7.jpg -0
Tổng thống Colombia Gustavo Petro. Ảnh: Reuters.

Lời hứa hòa bình của ông Petro đã trở thành một vấn đề then chốt trước vòng bầu cử đầu tiên vào ngày 31/5 tới. Hiến pháp không cho phép tái cử và ứng cử viên do tổng thống lựa chọn - thượng nghị sĩ cánh tả Iván Cepeda, người được coi là kiến trúc sư của “hòa bình toàn diện” - ủng hộ việc duy trì chương trình này. Nhưng, các ứng cử viên cánh hữu Abelardo de la Espriella và Paloma Valencia, đang bám sát phía sau trong các cuộc thăm dò, đều hứa sẽ hủy bỏ kế hoạch và quay trở lại chiến tranh toàn diện ngay khi nhậm chức.

Tiền đề cơ bản là đưa ra những lợi ích cho các nhóm vũ trang như giảm án, cơ hội giữ lại một phần tài sản và đình chỉ các hoạt động quân sự chống lại họ để đổi lấy việc giải tán, giải giáp và chuyển đổi sang làm kinh tế hợp pháp.

Ngay sau khi nhậm chức, ông Petro đã tuyên bố một thỏa thuận ngừng bắn với 5 nhóm vũ trang lớn nhất nước. Nhiều nhà phân tích lưu ý rằng ông đã làm như vậy mà không có các giao thức hoặc cơ chế giám sát đã được thiết lập, vốn rất quan trọng đối với sự thành công của thỏa thuận hòa bình ban đầu với FARC.

Ngay sau đó, Quân Giải phóng Quốc gia (ELN) - hiện là nhóm phiến quân lớn nhất nước - đã phủ nhận việc đồng ý bất kỳ thỏa thuận ngừng bắn nào. Đã có thêm những nỗ lực không thành công để đạt được thỏa thuận với ELN và các nhóm khác, nhưng hầu hết các cuộc đàm phán hiện nay đều bị đóng băng hoặc bị bỏ dở.

Trong khi đó, các phe phái vũ trang đã lợi dụng các lệnh ngừng bắn tạm thời để tiếp tục mở rộng - một quá trình đã diễn ra trước thời ông Petro - và xung đột lẫn nhau để giành quyền kiểm soát lãnh thổ và các nền kinh tế bất hợp pháp như buôn bán ma túy và khai thác mỏ. Đầu năm 2025, giao tranh giữa ELN và nhóm ly khai Frente 33 thuộc FARC đã khiến hơn 80 người thiệt mạng và 60.000 người phải sơ tán.

Mặc dù là người chỉ trích mạnh mẽ các hành động quân sự gây chết người khi bắt đầu nhiệm kỳ, ông Petro đã cho phép nối lại các cuộc tấn công bằng pháo binh và không kích, một số trong đó đã dẫn đến cái chết của một số thanh niên bị các nhóm tội phạm cưỡng bức tuyển mộ.

Năm nay đã là năm bạo lực nhất kể từ thỏa thuận hòa bình năm 2016 và cuộc đua bầu cử đã bị ảnh hưởng bởi vụ ám sát một ứng cử viên tổng thống nổi bật đầu tiên trong hơn 3 thập kỷ. Thượng nghị sĩ cánh hữu Miguel Uribe Turbay bị bắn trong một sự kiện vận động tranh cử vào tháng 6/2025 bởi nhóm ly khai FARC Segunda Marquetalia và qua đời vài tháng sau đó.

Vào tháng 2/2026, thượng nghị sĩ cánh tả Aida Quilcué đã bị bắt cóc một thời gian ngắn khi đang di chuyển qua vùng Tây Nam Colombia, thuộc tỉnh Cauca. Trong hơn 20 năm, bà đã vận động cho quyền của người bản địa, đối mặt với những gì bà mô tả là vô số “mối đe dọa, tấn công và các hình thức bạo lực”. Nhưng, bà nói rằng vụ phục kích đánh dấu một mức độ nguy hiểm mới - lần đầu tiên bà bị bắt cóc và là lần bà cảm thấy mình có nguy cơ bị ám sát nhất.

Những người đàn ông mặc đồ ngụy trang và quàng khăn che mặt đã ép bà Quilcué và các vệ sĩ quỳ xuống, gí súng vào lưng họ. Tin tức về vụ bắt cóc nhanh chóng được đăng tải trên các trang nhất và chính quyền đã phát động một chiến dịch tìm kiếm. 4 giờ sau, những người bị bắt cóc đã được thả. Vào tháng 3/2026, bà Quilcué được công bố là ứng cử viên phó tổng thống trong liên danh của ông Cepeda.

Francisco Daza, điều phối viên của Quỹ Hòa bình và Hòa giải Colombia, cho biết: “Các cuộc bầu cử cho đến nay đã bị ảnh hưởng bởi bối bạo lực và mất an ninh”. Tất cả các ứng cử viên tổng thống chính thức đều báo cáo đã nhận được các mối đe dọa. Ông Daza cho biết một số nhóm vũ trang bất hợp pháp muốn can thiệp vào bầu cử. “Họ đang tìm cách hạn chế mức độ tham gia của người dân vào quá trình bầu cử”, ông nói. “Giết người và bắt cóc là lời cảnh báo”.

Ông nói rằng nhiều người dân hiện đang tránh các cuộc mít tinh chính trị và các sự kiện vận động tranh cử. Nhiều khu vực nông thôn trên thực tế đã trở thành vùng cấm đối với các chính trị gia, nơi việc vận động tranh cử mà không có sự cho phép của các nhóm vũ trang có thể cực kỳ nguy hiểm.

An Châu (Tổng hợp)

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.