Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Thỏa thuận hòa bình mang tính bước ngoặt năm 2016 giữa Chính phủ Colombia và lực lượng nổi dậy lớn nhất ở Mỹ Latin đã thành công ở một số khía cạnh: Lực lượng vũ trang Cách mạng Colombia (FARC) đồng ý hạ vũ khí và bạo lực từng tàn phá đất nước đã giảm đáng kể.

Nhưng, chỉ riêng thỏa thuận này thì không thể chấm dứt hoàn toàn cuộc xung đột vũ trang kéo dài hàng thập kỷ. Các chính quyền kế nhiệm đã trì hoãn việc thực hiện thỏa thuận, trong khi các thành viên bất đồng chính kiến của FARC và các phe phái nổi dậy khác bác bỏ nó.

Khi ông Gustavo Petro trở thành tổng thống vào năm 2022, đã cam kết sẽ đạt được “hòa bình toàn diện”, ký kết các thỏa thuận với tất cả các nhóm vũ trang trong nước, bao gồm cả các phiến quân cánh tả và các băng đảng tội phạm có tổ chức.

4 năm trôi qua và vài tuần trước cuộc bầu cử tổng thống mới, các cuộc tấn công du kích đang gia tăng trở lại và người dân Colombia đang trải qua cảm giác bất an. Giữa sự gia tăng các vụ giết người, bắt cóc và thảm sát, cuộc xung đột vũ trang nội bộ kéo dài hàng thập kỷ đã cướp đi sinh mạng của gần nửa triệu người một lần nữa trở thành tâm điểm của cuộc bầu cử.

21 người đã thiệt mạng trong một vụ đánh bom trên một tuyến đường chính vào cuối tuần trước, một trong những vụ tấn công nhằm vào thường dân gây thương vong nặng nề nhất trong lịch sử đất nước. Vụ tấn công do một trong những nhóm ly khai mạnh nhất của FARC - Bộ Tư lệnh Trung ương, viết tắt là ECM - thực hiện.

“Đây không phải là một sự việc đơn lẻ”, bà María Victoria Llorente, Giám đốc điều hành của Tổ chức Ý tưởng vì hòa bình (IPF) cho biết. “Nó phải được xem xét trong bối cảnh rộng hơn về sự phát triển của bạo lực có tổ chức ở Colombia”.

7.jpg -0
Tổng thống Colombia Gustavo Petro. Ảnh: Reuters.

Lời hứa hòa bình của ông Petro đã trở thành một vấn đề then chốt trước vòng bầu cử đầu tiên vào ngày 31/5 tới. Hiến pháp không cho phép tái cử và ứng cử viên do tổng thống lựa chọn - thượng nghị sĩ cánh tả Iván Cepeda, người được coi là kiến trúc sư của “hòa bình toàn diện” - ủng hộ việc duy trì chương trình này. Nhưng, các ứng cử viên cánh hữu Abelardo de la Espriella và Paloma Valencia, đang bám sát phía sau trong các cuộc thăm dò, đều hứa sẽ hủy bỏ kế hoạch và quay trở lại chiến tranh toàn diện ngay khi nhậm chức.

Tiền đề cơ bản là đưa ra những lợi ích cho các nhóm vũ trang như giảm án, cơ hội giữ lại một phần tài sản và đình chỉ các hoạt động quân sự chống lại họ để đổi lấy việc giải tán, giải giáp và chuyển đổi sang làm kinh tế hợp pháp.

Ngay sau khi nhậm chức, ông Petro đã tuyên bố một thỏa thuận ngừng bắn với 5 nhóm vũ trang lớn nhất nước. Nhiều nhà phân tích lưu ý rằng ông đã làm như vậy mà không có các giao thức hoặc cơ chế giám sát đã được thiết lập, vốn rất quan trọng đối với sự thành công của thỏa thuận hòa bình ban đầu với FARC.

Ngay sau đó, Quân Giải phóng Quốc gia (ELN) - hiện là nhóm phiến quân lớn nhất nước - đã phủ nhận việc đồng ý bất kỳ thỏa thuận ngừng bắn nào. Đã có thêm những nỗ lực không thành công để đạt được thỏa thuận với ELN và các nhóm khác, nhưng hầu hết các cuộc đàm phán hiện nay đều bị đóng băng hoặc bị bỏ dở.

Trong khi đó, các phe phái vũ trang đã lợi dụng các lệnh ngừng bắn tạm thời để tiếp tục mở rộng - một quá trình đã diễn ra trước thời ông Petro - và xung đột lẫn nhau để giành quyền kiểm soát lãnh thổ và các nền kinh tế bất hợp pháp như buôn bán ma túy và khai thác mỏ. Đầu năm 2025, giao tranh giữa ELN và nhóm ly khai Frente 33 thuộc FARC đã khiến hơn 80 người thiệt mạng và 60.000 người phải sơ tán.

Mặc dù là người chỉ trích mạnh mẽ các hành động quân sự gây chết người khi bắt đầu nhiệm kỳ, ông Petro đã cho phép nối lại các cuộc tấn công bằng pháo binh và không kích, một số trong đó đã dẫn đến cái chết của một số thanh niên bị các nhóm tội phạm cưỡng bức tuyển mộ.

Năm nay đã là năm bạo lực nhất kể từ thỏa thuận hòa bình năm 2016 và cuộc đua bầu cử đã bị ảnh hưởng bởi vụ ám sát một ứng cử viên tổng thống nổi bật đầu tiên trong hơn 3 thập kỷ. Thượng nghị sĩ cánh hữu Miguel Uribe Turbay bị bắn trong một sự kiện vận động tranh cử vào tháng 6/2025 bởi nhóm ly khai FARC Segunda Marquetalia và qua đời vài tháng sau đó.

Vào tháng 2/2026, thượng nghị sĩ cánh tả Aida Quilcué đã bị bắt cóc một thời gian ngắn khi đang di chuyển qua vùng Tây Nam Colombia, thuộc tỉnh Cauca. Trong hơn 20 năm, bà đã vận động cho quyền của người bản địa, đối mặt với những gì bà mô tả là vô số “mối đe dọa, tấn công và các hình thức bạo lực”. Nhưng, bà nói rằng vụ phục kích đánh dấu một mức độ nguy hiểm mới - lần đầu tiên bà bị bắt cóc và là lần bà cảm thấy mình có nguy cơ bị ám sát nhất.

Những người đàn ông mặc đồ ngụy trang và quàng khăn che mặt đã ép bà Quilcué và các vệ sĩ quỳ xuống, gí súng vào lưng họ. Tin tức về vụ bắt cóc nhanh chóng được đăng tải trên các trang nhất và chính quyền đã phát động một chiến dịch tìm kiếm. 4 giờ sau, những người bị bắt cóc đã được thả. Vào tháng 3/2026, bà Quilcué được công bố là ứng cử viên phó tổng thống trong liên danh của ông Cepeda.

Francisco Daza, điều phối viên của Quỹ Hòa bình và Hòa giải Colombia, cho biết: “Các cuộc bầu cử cho đến nay đã bị ảnh hưởng bởi bối bạo lực và mất an ninh”. Tất cả các ứng cử viên tổng thống chính thức đều báo cáo đã nhận được các mối đe dọa. Ông Daza cho biết một số nhóm vũ trang bất hợp pháp muốn can thiệp vào bầu cử. “Họ đang tìm cách hạn chế mức độ tham gia của người dân vào quá trình bầu cử”, ông nói. “Giết người và bắt cóc là lời cảnh báo”.

Ông nói rằng nhiều người dân hiện đang tránh các cuộc mít tinh chính trị và các sự kiện vận động tranh cử. Nhiều khu vực nông thôn trên thực tế đã trở thành vùng cấm đối với các chính trị gia, nơi việc vận động tranh cử mà không có sự cho phép của các nhóm vũ trang có thể cực kỳ nguy hiểm.

An Châu (Tổng hợp)

Các tin khác

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Vòng 2 cuộc bầu cử Tổng thống Colombia diễn ra vào ngày 21/6 cho kết quả ứng viên cực hữu Abelardo de la Espriella đã giành chiến thắng sít sao trước ứng viên cánh tả, tiếp nối làn sóng cực hữu thân Mỹ, ủng hộ Tổng thống Donald Trump giành quyền lãnh đạo tại khu vực được cho là “sân sau” của Mỹ.

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

Cuộc đàm phán tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình lâu dài giữa Mỹ và Iran đang diễn ra trong thời hạn 60 ngày do hai bên ấn định tại bản ghi nhớ ngừng bắn ký kết hồi tuần trước. Tuy nhiên, việc Israel tiếp tục tấn công các mục tiêu ở Lebanon và không chịu rút quân đang gây khó khăn rất lớn cho đàm phán.

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Từ năm 2018, quan hệ đối thoại Nga - ASEAN (Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á) đã đạt đến tầm chiến lược. Đối với Nga, phát triển hợp tác với ASEAN vẫn là trọng điểm trong việc mở rộng sang các thị trường đang phát triển nhanh chóng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. ASEAN bao gồm 11 quốc gia với dân số hơn 680 triệu và tổng GDP vượt quá 4 nghìn tỷ USD, đang là một trong những hiệp hội lớn nhất thế giới.

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Những cuộc điện thoại mời nhận quà tri ân, cơ hội đầu tư sinh lời, chương trình nâng cấp quyền lợi nghỉ dưỡng hay hỗ trợ chuyển nhượng hợp đồng tưởng chừng vô hại đã trở thành chiếc bẫy mất tiền. Đằng sau những văn phòng sang trọng, những bản hợp đồng được in ấn chuyên nghiệp và những lời hứa hẹn đầy hấp dẫn là cả một hệ thống doanh nghiệp được tổ chức bài bản nhằm dẫn dụ, thao túng tâm lý khách hàng để chiếm đoạt tài sản.

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Theo lời kể của những phụ nữ Afghanistan với nhật báo Shargh của Iran, Taliban đã siết chặt các quy định về trang phục đối với phụ nữ. Loại hijab thông thường che kín cơ thể và tóc hiện đã bị cấm; thay vào đó, phụ nữ chỉ được phép mặc trang phục burqa trùm kín cơ thể từ đầu đến chân, che cả khuôn mặt và chỉ để lại một lớp lưới nhỏ trước mắt để nhìn ra bên ngoài.

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Chỉ vài ngày sau chiến thắng áp đảo tại Makerfield, ông Andy Burnham đang trở thành tâm điểm của chính trường Anh. Trong bối cảnh Thủ tướng Keir Starmer vừa tuyên bố từ chức sau nhiều tuần chịu sức ép từ nội bộ Công đảng, ngày càng nhiều tiếng nói xem ông Burnham là nhân vật có thể giúp đảng cầm quyền khôi phục niềm tin của cử tri và mở ra một giai đoạn ổn định mới cho nước Anh.

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Ngày 18/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đặt bút ký vào bản thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ với Iran sau hơn 100 ngày chiến tranh làm hàng nghìn người thiệt mạng và khiến nền kinh tế toàn cầu rơi vào khủng hoảng. Sau thỏa thuận, những gì sẽ triển khai thực hiện cũng quan trọng không kém, trong đó có việc Mỹ phải làm thế nào để kiềm chế được Israel.

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Hội nghị cấp cao ASEAN - Nga từ ngày 17 đến 19/6/2026 tại Kazan, Nga diễn ra vào thời điểm quan trọng đối với cả cấu trúc khu vực lẫn ngoại giao toàn cầu. Đánh dấu kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ đối thoại và 8 năm quan hệ đối tác chiến lược, Hội nghị cấp cao lần này mang đến cơ hội có một không hai để điều chỉnh lại hợp tác giữa hai bên.

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Những vụ bạo loạn liên quan đến người nhập cư tại Anh và Bắc Ireland một lần nữa cho thấy đây vẫn là chủ đề gây chia rẽ nhất tại châu Âu, bất chấp việc EU vừa triển khai Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới nhằm tìm lời giải triệt để cho bài toán gai góc này.

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Sau hơn 100 ngày xung đột với những đợt leo thang rồi xuống thang liên tiếp, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận hòa bình, mở đường cho việc nối lại lưu thông qua eo biển Hormuz. Phía sau các diễn biến ngoại giao dẫn đến kết quả đó, có một thực tế ít được nhắc đến nhưng là động lực quan trọng: kho dự trữ dầu của thế giới đang cạn với tốc độ chưa từng thấy.

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Trong bối cảnh liên tiếp xảy ra sự cố hạ tầng dưới biển tại Baltic, Phần Lan thử nghiệm hệ thống cảm biến âm học nhằm phát hiện sớm nguy cơ đối với cáp ngầm, cho thấy xu hướng chuyển sang phòng ngừa chủ động trong bảo vệ hạ tầng số then chốt.

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Hơn 2 tháng sau khi Mỹ và Iran chính thức bước vào đàm phán tìm kiếm giải pháp hòa bình lâu dài cho cuộc chiến, cho đến nay, hầu như mọi nỗ lực chưa mang lại kết quả khả quan nào, và các bên tiếp tục “vừa đánh vừa đàm” trên khắp các mặt trận.

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Bên trung gian hòa giải châu Âu có thể tháo gỡ bế tắc trong đàm phán giữa Nga và Ukraine, theo một số nhà phân tích, tuy nhiên thỏa thuận hòa bình bền vững khó có thể đạt được trừ khi 2 nước này cùng đi đến kết luận rằng chiến tranh tiếp diễn sẽ tốn kém hơn về mặt chiến lược và chính trị so với thỏa hiệp.

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Thất bại chưa từng có của Berlin trong cuộc đua giành ghế Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc mới đây không phải một cú sẩy chân đơn thuần mà phản ánh uy tín đi xuống của Đức sau một giai đoạn theo đuổi chính sách đối ngoại cứng nhắc và cả sự phản kháng ngày càng mạnh mẽ từ phương Nam đối với trật tự thế giới do phương Tây định hình.

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Một đường dây săn bắt, giết mổ, mua bán voọc bạc ở Phú Quốc vừa bị Phòng CSĐT tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường Công an tỉnh An Giang chủ công, phối hợp cùng các đơn vị đấu tranh, triệt phá. Nhiều đối tượng bị bắt giữ và những lời khai ban đầu đã hé lộ quy mô, tính chất của nạn mua bán động vật hoang dã, quý hiếm trên mạng xã hội...

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Với tinh thần quyết liệt và quyết tâm chính trị cao, tập thể lãnh đạo, cán bộ, chiến sĩ Phòng An ninh điều tra Công an tỉnh Lạng Sơn đã biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động. Qua đó, gặt hái những kết quả đặc biệt xuất sắc trên mặt trận đấu tranh phòng, chống tội phạm, bóc gỡ hàng loạt chuyên án lớn, giữ vững bình yên nơi địa đầu Tổ quốc.

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

Trong bối cảnh an ninh châu Âu tiếp tục biến động, các tín hiệu chính sách gần đây từ Mỹ về khả năng mở rộng triển khai vũ khí hạt nhân tới một số quốc gia thành viên đang đưa Đông Âu trở thành trọng tâm trong cấu trúc răn đe của NATO.

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Nhật Bản vừa công bố kết quả điều tra cho thấy dân số nước này đã giảm hơn 3 triệu người chỉ trong vòng 5 năm - mức sụt giảm lớn nhất kể từ khi bắt đầu thống kê cách đây hơn một thế kỷ. Những con số mới nhất cho thấy cuộc khủng hoảng nhân khẩu học được cảnh báo trong nhiều thập niên qua không còn là nguy cơ, mà đã trở thành hiện thực với xứ sở Mặt trời mọc.

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Với đường biên giới dài, tiếp giáp nước bạn Campuchia, kết nối với mạng lưới giao thông thông suốt đến trung tâm kinh tế lớn của phía Nam là TP Hồ Chí Minh, nên Tây Ninh luôn được cánh đầu nậu chọn lựa làm địa bàn tuồn hàng lậu qua biên giới trước khi trung chuyển đến các địa phương khác tiêu thụ.

Khoe kết quả test ma túy: Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Sau hàng loạt nghệ sĩ vướng vòng lao lý vì ma túy, hình ảnh giới giải trí Việt đang đối mặt với cuộc khủng hoảng niềm tin chưa từng có. Trong bối cảnh đó, nhiều ca sĩ, diễn viên đã chủ động công khai kết quả xét nghiệm ma túy âm tính để chứng minh bản thân “sạch”. Thế nhưng, liệu một tờ giấy xét nghiệm có đủ để bảo chứng cho sự trong sạch của một người nghệ sĩ hay không khi mà theo các chuyên gia, dấu vết ma túy trong cơ thể chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian nhất định?