Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Thỏa thuận hòa bình mang tính bước ngoặt năm 2016 giữa Chính phủ Colombia và lực lượng nổi dậy lớn nhất ở Mỹ Latin đã thành công ở một số khía cạnh: Lực lượng vũ trang Cách mạng Colombia (FARC) đồng ý hạ vũ khí và bạo lực từng tàn phá đất nước đã giảm đáng kể.

Nhưng, chỉ riêng thỏa thuận này thì không thể chấm dứt hoàn toàn cuộc xung đột vũ trang kéo dài hàng thập kỷ. Các chính quyền kế nhiệm đã trì hoãn việc thực hiện thỏa thuận, trong khi các thành viên bất đồng chính kiến của FARC và các phe phái nổi dậy khác bác bỏ nó.

Khi ông Gustavo Petro trở thành tổng thống vào năm 2022, đã cam kết sẽ đạt được “hòa bình toàn diện”, ký kết các thỏa thuận với tất cả các nhóm vũ trang trong nước, bao gồm cả các phiến quân cánh tả và các băng đảng tội phạm có tổ chức.

4 năm trôi qua và vài tuần trước cuộc bầu cử tổng thống mới, các cuộc tấn công du kích đang gia tăng trở lại và người dân Colombia đang trải qua cảm giác bất an. Giữa sự gia tăng các vụ giết người, bắt cóc và thảm sát, cuộc xung đột vũ trang nội bộ kéo dài hàng thập kỷ đã cướp đi sinh mạng của gần nửa triệu người một lần nữa trở thành tâm điểm của cuộc bầu cử.

21 người đã thiệt mạng trong một vụ đánh bom trên một tuyến đường chính vào cuối tuần trước, một trong những vụ tấn công nhằm vào thường dân gây thương vong nặng nề nhất trong lịch sử đất nước. Vụ tấn công do một trong những nhóm ly khai mạnh nhất của FARC - Bộ Tư lệnh Trung ương, viết tắt là ECM - thực hiện.

“Đây không phải là một sự việc đơn lẻ”, bà María Victoria Llorente, Giám đốc điều hành của Tổ chức Ý tưởng vì hòa bình (IPF) cho biết. “Nó phải được xem xét trong bối cảnh rộng hơn về sự phát triển của bạo lực có tổ chức ở Colombia”.

7.jpg -0
Tổng thống Colombia Gustavo Petro. Ảnh: Reuters.

Lời hứa hòa bình của ông Petro đã trở thành một vấn đề then chốt trước vòng bầu cử đầu tiên vào ngày 31/5 tới. Hiến pháp không cho phép tái cử và ứng cử viên do tổng thống lựa chọn - thượng nghị sĩ cánh tả Iván Cepeda, người được coi là kiến trúc sư của “hòa bình toàn diện” - ủng hộ việc duy trì chương trình này. Nhưng, các ứng cử viên cánh hữu Abelardo de la Espriella và Paloma Valencia, đang bám sát phía sau trong các cuộc thăm dò, đều hứa sẽ hủy bỏ kế hoạch và quay trở lại chiến tranh toàn diện ngay khi nhậm chức.

Tiền đề cơ bản là đưa ra những lợi ích cho các nhóm vũ trang như giảm án, cơ hội giữ lại một phần tài sản và đình chỉ các hoạt động quân sự chống lại họ để đổi lấy việc giải tán, giải giáp và chuyển đổi sang làm kinh tế hợp pháp.

Ngay sau khi nhậm chức, ông Petro đã tuyên bố một thỏa thuận ngừng bắn với 5 nhóm vũ trang lớn nhất nước. Nhiều nhà phân tích lưu ý rằng ông đã làm như vậy mà không có các giao thức hoặc cơ chế giám sát đã được thiết lập, vốn rất quan trọng đối với sự thành công của thỏa thuận hòa bình ban đầu với FARC.

Ngay sau đó, Quân Giải phóng Quốc gia (ELN) - hiện là nhóm phiến quân lớn nhất nước - đã phủ nhận việc đồng ý bất kỳ thỏa thuận ngừng bắn nào. Đã có thêm những nỗ lực không thành công để đạt được thỏa thuận với ELN và các nhóm khác, nhưng hầu hết các cuộc đàm phán hiện nay đều bị đóng băng hoặc bị bỏ dở.

Trong khi đó, các phe phái vũ trang đã lợi dụng các lệnh ngừng bắn tạm thời để tiếp tục mở rộng - một quá trình đã diễn ra trước thời ông Petro - và xung đột lẫn nhau để giành quyền kiểm soát lãnh thổ và các nền kinh tế bất hợp pháp như buôn bán ma túy và khai thác mỏ. Đầu năm 2025, giao tranh giữa ELN và nhóm ly khai Frente 33 thuộc FARC đã khiến hơn 80 người thiệt mạng và 60.000 người phải sơ tán.

Mặc dù là người chỉ trích mạnh mẽ các hành động quân sự gây chết người khi bắt đầu nhiệm kỳ, ông Petro đã cho phép nối lại các cuộc tấn công bằng pháo binh và không kích, một số trong đó đã dẫn đến cái chết của một số thanh niên bị các nhóm tội phạm cưỡng bức tuyển mộ.

Năm nay đã là năm bạo lực nhất kể từ thỏa thuận hòa bình năm 2016 và cuộc đua bầu cử đã bị ảnh hưởng bởi vụ ám sát một ứng cử viên tổng thống nổi bật đầu tiên trong hơn 3 thập kỷ. Thượng nghị sĩ cánh hữu Miguel Uribe Turbay bị bắn trong một sự kiện vận động tranh cử vào tháng 6/2025 bởi nhóm ly khai FARC Segunda Marquetalia và qua đời vài tháng sau đó.

Vào tháng 2/2026, thượng nghị sĩ cánh tả Aida Quilcué đã bị bắt cóc một thời gian ngắn khi đang di chuyển qua vùng Tây Nam Colombia, thuộc tỉnh Cauca. Trong hơn 20 năm, bà đã vận động cho quyền của người bản địa, đối mặt với những gì bà mô tả là vô số “mối đe dọa, tấn công và các hình thức bạo lực”. Nhưng, bà nói rằng vụ phục kích đánh dấu một mức độ nguy hiểm mới - lần đầu tiên bà bị bắt cóc và là lần bà cảm thấy mình có nguy cơ bị ám sát nhất.

Những người đàn ông mặc đồ ngụy trang và quàng khăn che mặt đã ép bà Quilcué và các vệ sĩ quỳ xuống, gí súng vào lưng họ. Tin tức về vụ bắt cóc nhanh chóng được đăng tải trên các trang nhất và chính quyền đã phát động một chiến dịch tìm kiếm. 4 giờ sau, những người bị bắt cóc đã được thả. Vào tháng 3/2026, bà Quilcué được công bố là ứng cử viên phó tổng thống trong liên danh của ông Cepeda.

Francisco Daza, điều phối viên của Quỹ Hòa bình và Hòa giải Colombia, cho biết: “Các cuộc bầu cử cho đến nay đã bị ảnh hưởng bởi bối bạo lực và mất an ninh”. Tất cả các ứng cử viên tổng thống chính thức đều báo cáo đã nhận được các mối đe dọa. Ông Daza cho biết một số nhóm vũ trang bất hợp pháp muốn can thiệp vào bầu cử. “Họ đang tìm cách hạn chế mức độ tham gia của người dân vào quá trình bầu cử”, ông nói. “Giết người và bắt cóc là lời cảnh báo”.

Ông nói rằng nhiều người dân hiện đang tránh các cuộc mít tinh chính trị và các sự kiện vận động tranh cử. Nhiều khu vực nông thôn trên thực tế đã trở thành vùng cấm đối với các chính trị gia, nơi việc vận động tranh cử mà không có sự cho phép của các nhóm vũ trang có thể cực kỳ nguy hiểm.

An Châu (Tổng hợp)

Các tin khác

Cuộc chiến của AI

Cuộc chiến của AI

Tháng 9/2025, các nhà nghiên cứu của Anthropic phát hiện một điều mà giới an ninh mạng từng chỉ hình dung trong các kịch bản tương lai: một nhóm tin tặc định danh là GTG-1002, đã "bẻ khóa" công cụ Claude Code của chính công ty và biến nó thành một tác nhân tự động thực hiện tới 80-90% khối lượng công việc trong một chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào khoảng 30 tổ chức toàn cầu. Đây được Anthropic gọi là "chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên được thực hiện mà không có sự can thiệp đáng kể của con người". Sự kiện này đã trở thành biểu tượng cho một thực tế không thể chối cãi: kỷ nguyên hacker AI không còn là dự báo.

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Từ lời hứa “việc nhẹ, lương cao” trên mạng xã hội đến những cuộc hôn nhân ngoại quốc được vẽ ra bằng viễn cảnh sung túc, tội phạm mua bán người tìm mọi cách đánh vào giấc mơ “đổi đời” của người dân. Tại Cà Mau, phía sau mỗi vụ án được khám phá là một sự thật đau lòng: Khi bước qua ranh giới của sự cả tin, giấc mơ về một tương lai tốt đẹp có thể biến thành những tháng ngày bị bóc lột, giam cầm, bạo hành, thậm chí là tước đoạt mạng sống. Ngăn chặn tội phạm mua bán người, vì thế, không chỉ là cuộc đấu tranh của cơ quan chức năng, mà là cuộc chiến của toàn xã hội.

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.