Cơ sở giả mạo giấy tờ trong Thế Chiến 2 của Tình báo Anh

Câu chuyện đáng kinh ngạc về cách một nhóm những chuyên gia làm giả giấy tờ làm việc trong một căn biệt thự ở vùng Essex nước Anh cung cấp tài liệu nhận dạng giả hoàn hảo cho các điệp viên chống lại Đức Quốc xã trên khắp châu Âu thời chiến đã được tiết lộ lần đầu tiên trong một cuốn sách của nhà sử học Des Turner.

Một nhóm bao gồm các chuyên gia giả mạo chữ viết tay của Scotland Yard (Sở Cảnh sát London, Anh), các chiến binh kháng chiến và các nhà in chuyên nghiệp được thiết kế từ năm 1941 trở đi như một bộ phận không thể tách rời của SOE - Cục Chiến dịch Đặc biệt do Thủ tướng Churchill thành lập. 

Làm việc tại Briggens House - một biệt thự đồng quê gần Harlow vùng Essex, nhóm chuyên gia đã tạo ra hơn 275.000 hộ chiếu giả, thẻ khẩu phần và ngoại tệ để hỗ trợ hoạt động các chiến binh ngầm ở châu Âu bị Đức Quốc xã chiếm đóng trong Chiến tranh thế giới lần 2.

Bí mật trong căn biệt thự Briggens House

Đối với các điệp viên Anh làm việc sâu phía sau hàng ngũ kẻ thù, những lý lịch giả đầy thuyết phục và giấy tờ hoàn hảo có nghĩa là sự khác biệt giữa sự sống và cái chết. Một hộ chiếu đáng ngờ hoặc một thị thực giả mạo của Đức được phát hiện bởi Gestapo (Mật vụ Đức Quốc xã) sẽ ngay lập tức vạch trần các nhiệm vụ bí mật của mạng lưới điệp viên Anh và tất cả sẽ nhanh chóng bị xử bắn. 

Tiền giấy, thẻ khẩu phần, hộ chiếu và giấy phép lái xe đã được nhóm chuyên gia thủ công ưu tú “rèn giũa” để hỗ trợ, nuôi dưỡng và bảo vệ các điệp viên hoạt động bí mật - bao gồm cả nữ điệp viên huyền thoại Violette Szabo và các phong trào kháng chiến trên khắp châu Âu.

Chuyên gia giả mạo người Ba Lan Jerzy Maciejewski đứng bên một máy in trong Briggens House.
Chuyên gia giả mạo người Ba Lan Jerzy Maciejewski đứng bên một máy in trong Briggens House.

Thời gian gần đây, lần đầu tiên các tài liệu được giải mật và một cuốn sách mới tiết lộ câu chuyện giả mạo giấy tờ ngoạn mục này. Những hình ảnh mới được giải mật phát hiện cho thấy một hộ chiếu Hitler giả được thực hiện, trong đó liệt kê nghề nghiệp “họa sĩ”, và với một bộ “ria mép nhỏ” trở thành điểm nhấn tạo ra đặc điểm khác biệt. Hộ chiếu được đóng dấu 2 lần, trong đó 1 lần với một chữ “J” màu đỏ được Đức Quốc xã sử dụng trên hộ chiếu của người Do Thái, và một lần với tem của Chính phủ Palestine xác nhận Hitler là người nhập cư.

Tác giả Turner cho biết: “Điều đó cho thấy nhóm chuyên gia có thể làm giả bất cứ loại giấy tờ gì - và thậm chí họ còn có khiếu hài hước tuyệt vời”. Những chuyên gia làm giả giấy tờ được tập hợp lần đầu tiên vào năm 1941 với tư cách là một phần của SOE (cơ quan tình báo thời chiến của Anh), hay còn gọi là “Bộ Chiến tranh không khoan nhượng”, do Churchill tạo ra để cứu châu Âu thoát khỏi cuộc xâm lược tàn bạo của Hitler. 

Nhóm đặt trụ sở làm việc tại Briggens House, gần Harlow thuộc hạt Essex miền đông nước Anh. Briggens House (cũng là một cơ sở huấn luyện chiến binh kháng chiến Ba Lan) được lãnh đạo bởi chủ nhà in người Scotland - Đại úy Morton Bisset. Ông tuyển dụng một đội ngũ gồm 50 nhân viên, thợ sửa ống nước, kỹ thuật viên, một chuyên gia về chữ viết tay của Scotland Yard và nhóm tình nguyện viên nữ từ Tổ chức Điều dưỡng Sơ cứu (FANY).

Đại úy Morton Bisset, sĩ quan chỉ huy ban đầu tại Briggens House.
Đại úy Morton Bisset, sĩ quan chỉ huy ban đầu tại Briggens House.

FANY là một tổ chức từ thiện toàn nữ độc lập đã đăng ký của Anh được thành lập vào năm 1907 và hoạt động trong cả công việc điều dưỡng và tình báo trong chiến tranh. Mặc dù các thành viên tổ chức mặc đồng phục theo phong cách quân đội nhưng thực ra không thuộc Quân đội Chính quy hay Quân đội Dự bị.

Trước khi qua đời, đại úy Morton Bisset có tiết lộ với nhà sử học Des Turner: “Với đội ngũ chuyên gia làm giả thủ công có tay nghề cao này, chúng tôi có thể tạo ra tất cả các loại tài liệu phục vụ cho mọi phong trào kháng chiến khác nhau. Chúng tôi đã trải qua những nỗi đau vô hạn nên luôn hết sức cố gắng để đảm bảo những giấy tờ giả mạo này đạt đến mức giống thật nhất có thể, vì biết rằng sinh mạng các điệp viên chúng ta có thể phụ thuộc rất lớn vào chúng”.

Nhóm chuyên gia giả mạo giấy tờ thường xuyên chạy đua với thời gian để sao chép các tài liệu thực một cách nhanh nhất để từ đó được đưa ra khỏi châu Âu do Đức Quốc xã chiếm đóng rồi sau đó quay trở lục địa trước khi bất kỳ ai chú ý. Nhưng nhóm chuyên gia đã xử lý tốt áp lực và từng một lần giả mạo thẻ khẩu phần mới của Pháp vào cùng ngày thẻ thật xuất hiện. 

Có một người nói vào thời điểm đó: “Thẻ khẩu phần giả mạo là những bản sao tuyệt vời đến mức những ô phiếu cắt từ chúng không thể được nhận ra ngay lập tức là giả mạo”.

Thượng sĩ Arthur Gatward, một chuyên gia về chữ viết được giao nhiệm vụ giả mạo chữ ký, đã từng cứu một con tàu gián điệp khi ông đánh lừa thành công một tên phát xít có chữ ký được ông… giả mạo! Pauline Preston (đã qua đời), một thư ký tại Briggens, nhớ lại: “Chúng tôi nghe nói một sĩ quan Đức đã lên chiếc tàu và yêu cầu kiểm tra giấy tờ theo quy định thông thường. Hắn nhận nhận ra chữ ký của người bạn mình mà không hoàn toàn biết đó là… chữ ký giả mạo”.

Nhóm Briggens rất nghiêm túc trong công việc. Nhiều người đã mang những bí mật thời chiến của họ xuống mồ, giấu kín cả với chính gia đình của họ. Như trường hợp Jerzy Maciejewski, một trong những chuyên gia giả mạo gốc Ba Lan – người duy nhất tiết lộ sự thật với những người thân yêu của mình ngay trước khi qua đời năm 2004 - đã vứt bỏ một số tài liệu có giá trị lịch sử.

Giấy tờ là sinh mạng của các điệp viên

Một chuyên gia giả mạo khác tên là Dennis Collins chỉ để lại một manh mối về vai trò bí mật thời chiến quan trọng của mình. Ông giữ một báo cáo năm 1949 trình bày chi tiết về sự tồn tại của SOE, với các đoạn được tô sáng để thể hiện công việc ông đã làm. 

Căn cước quân kháng chiến của Pháp cho Trung tá không quân Edward Yeo-Thomas, được gọi là “Thỏ trắng”.
Căn cước quân kháng chiến của Pháp cho Trung tá không quân Edward Yeo-Thomas, được gọi là “Thỏ trắng”.

Một đoạn văn nổi bật mô tả các giấy tờ giả mạo mà SOE tạo ra cho Violette Szabo – nữ điệp viên huyền thoại được bất tử hóa bởi nữ diễn viên điện ảnh Virginia McKenna trong bộ phim tựa “Carve Her Name With Pride: Câu chuyện của Violette Szabo” (tạm dịch: Khắc tên bà với niềm kiêu hãnh: Câu chuyện của Violette Szabo) của đạo diễn Lewis Gilbert.

Đây là bộ phim truyền hình chiến tranh của Anh năm 1958 dựa trên cuốn sách cùng tên của R.J. Minney. Nhiệm vụ đầu tiên Szabo thực hiện vào tháng 4-1944 – tức 2 tháng trước cuộc đổ bộ Normandy nổi tiếng của quân Đồng minh gọi là D-Day (Ngày D) - liên quan đến việc bà nhảy dù xuống Cherbourg trong một nhiệm vụ đơn lẻ để đánh giá số phận một mạng lưới điệp viên mật SOE đồng thời thu thập thông tin về chuỗi nhà máy sản xuất vật liệu chiến tranh cho quân Đức nhằm giúp quân Đồng minh có thể lên phương án đánh bom.

Bộ phim “Carve Her Name With Pride” vinh danh Violette Szabo.
Bộ phim “Carve Her Name With Pride” vinh danh Violette Szabo.

Khi thực hiện nhiệm vụ, Szabo không may bị quân Đức Quốc xã bắt 2 lần nhưng sau đó đều được thả ra nhờ vào số giấy tờ giả mạo che đậy thân phận thực sự của bà. Szabo cuối cùng cũng bị bắt sau một cuộc đấu súng với binh sĩ Đức Quốc xã và bị xử tử năm 1945. Một điệp viên khác sử dụng số giấy tờ giả mạo do Briggens House tạo ra là Edward Yeo-Thomas, mang biệt danh “Thỏ Trắng” - người nhận được George Cross (Chữ Thập George) và tránh bị quân Đức bắt giữ đến 6 lần trước khi bị phản bội ở Paris trong nhiệm vụ thứ 3.

George Cross là giải thưởng cao thứ 2 của hệ thống danh dự Anh được trao “cho các hành động của chủ nghĩa anh hùng vĩ đại nhất hoặc cho sự can đảm rõ rệt nhất trong hoàn cảnh nguy hiểm cao độ” cho các thành viên của lực lượng vũ trang Anh và cả thường dân nước này. Briggens House cũng là nơi làm giả nhiều loại tiền nước ngoài, bao gồm zloty của Ba Lan, được sử dụng để hỗ trợ các chiến binh kháng chiến. Những tờ tiền không mấy chất lượng tràn vào Ba Lan lúc này đang bị Đức Quốc xã chiếm đóng, với khoảng 43 triệu zloty vào năm 1944.

Briggens House không chỉ là nơi giả mạo giấy tờ và ngoại tệ mà còn là một cơ sở huấn luyện cho quân kháng chiến Ba Lan, tiếp nhận những thành viên ưu tú nhất từ cơ sở đào tạo sơ bộ ở ngôi làng Inverlochy của Scotland và chuẩn bị cho họ chỉ huy các chiến binh du kích hoạt động phía sau hàng ngũ kẻ thù.

Briggens House - cơ sở bí mật của những chuyên gia giả mạo giấy tờ trong Chiến tranh thế giới lần 2 - năm 1944.
Briggens House - cơ sở bí mật của những chuyên gia giả mạo giấy tờ trong Chiến tranh thế giới lần 2 - năm 1944.

Lịch sử đầy đủ của Briggens House được kể lại chi tiết trong cuốn sách của nhà sử học Des Turner tựa “SOEs Forgery and Polish Agent Training Station” (tạm dịch: Briggens: Cơ sở giả mạo giấy tờ và đào tạo điệp viên Ba Lan của SOE). Cuốn sách  là thành quả 11 năm nghiên cứu của Turner.

Nhà sử học Des Turner, tác giả của cuốn sách, cho biết: “Các điệp viên thời chiến được nhận mọi loại giấy tờ giả cần thiết. Chúng phải đáng tin cậy vì nếu không sẽ không có được hiệu quả. Những điệp viên hoạt động ngầm sẽ không thể sống sót nếu không có giấy tờ hợp pháp. Và nếu không có mạng lưới điệp viên ngầm trong lòng địch, chúng ta sẽ không thể có được thông tin tình báo giá trị. Chúng ta đã lừa Hitler rất nhiều lần. Hitler đã phạm rất nhiều sai lầm vì thông tin giả của chúng ta thuyết phục Đức Quốc xã đã thắng trong cuộc chiến. Nếu không có cơ sở giả mạo giấy tờ, chúng ta có thể đã thua trong cuộc chiến”.

Trang Thuần (tổng hợp)

Các tin khác

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Kể từ khi Chiến tranh lạnh kết thúc, khả năng tác chiến chống tàu ngầm của Khối quân sự NATO đã suy yếu đáng kể do việc giảm đầu tư và thay đổi ưu tiên. Tuy nhiên, trước sự gia tăng các cuộc tuần tra bằng tàu ngầm của Nga - đặc biệt là các tàu lớp Borei và Yasen tiên tiến - gần biên giới các nước NATO và ở các vùng biển chiến lược như Biển Baltic, Bắc Cực, Bắc Đại Tây Dương và Địa Trung Hải đã khiến các đồng minh châu Âu lo ngại.

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Cách đây hơn 65 năm, rạng sáng ngày 24/1/1961, một vụ tai nạn máy bay kinh hoàng diễn ra, khiến máy bay ném bom B-52 của Không quân Mỹ (USAF) văng ra hai trái bom nhiệt hạch xuống North Carolina nhưng chưa kích nổ. Sự may mắn tình cờ này đã cứu nước Mỹ khỏi thảm họa “gậy ông đập lưng ông”.

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Khuôn viên Nhà Trắng, Washington D.C., một ngày cuối tháng 7/1921. Trong bức ảnh chụp chính thức hôm đó, một người đàn ông trong lễ phục trắng đứng cạnh một người phụ nữ được báo chí Mỹ khi đó gọi là Công chúa Fatima của Afghanistan và đoàn tùy tùng, ngay sau cuộc tiếp kiến Tổng thống Warren G. Harding. Trên ngực người đàn ông ấy lấp lánh những tấm huân chương. Bức ảnh nhanh chóng xuất hiện trên báo chí Mỹ. Ít lâu sau, một lá thư khiếu nại gửi tới Bộ Ngoại giao Mỹ bắt đầu kéo sập vai diễn ấy. Người đàn ông trong ảnh không giữ bất kỳ chức vụ nào ở bộ trên, mà chỉ là một kẻ giả danh đến từ Brooklyn, chưa học xong trung học.

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Tháng 10/2001, Mỹ cùng các đồng minh mở chiến dịch quân sự tại Afghanistan với mục tiêu truy quét Al-Qaeda và buộc Taliban giao nộp Osama bin Laden. Chỉ trong vài tuần, chính quyền Taliban sụp đổ, Kabul thất thủ. Nhưng chiến thắng đấy không khép lại cuộc chiến. 20 năm sau, khi quân đội Mỹ và NATO rời Afghanistan, Taliban trở lại thủ đô. Từ một chiến dịch chống khủng bố có mục tiêu tương đối rõ, Washington đã bước vào cuộc chiến kéo dài hai thập niên. Vì sao một lực lượng từng bị đánh bật khỏi quyền lực lại có thể trở lại sau 20 năm?

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Đây là cuộc phỏng vấn đặc biệt diễn ra ngày 20/12/2009 giữa Anh hùng, Đại tá KGB Aleksei M. Kozlov với tờ Izvestia của Nga về hoạt động quy mô toàn cầu của “Cục S” hay còn gọi là “Cục tình báo bất hợp pháp” trong thời gian Chiến tranh Lạnh.

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Tháng 5/2026, tờ The New York Times (NYT) khẳng định rằng Israel và Mỹ có kế hoạch thay đổi chế độ tại Iran - và cựu Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad sẽ là người lên lãnh đạo đất nước. Vào thời điểm đó, bài báo nghe có vẻ khá hoang đường. Nhưng mới đây, NYT đã tiến xa hơn nhiều. Trong một bài phóng sự điều tra mới, các nhà báo của NYT đã kể lại câu chuyện về chiến dịch kéo dài nhiều năm của tình báo Israel nhằm tiếp cận ông Ahmadinejad.

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Ngày 17/7/1944 đã xảy ra một thảm họa tồi tệ nhất trên đất Mỹ trong thời kỳ Thế chiến II. Mặc dù các cuộc điều tra không thể xác định được thủ phạm, nhưng rõ ràng một trong những nguyên nhân chính gây ra biến cố đã cướp đi sinh mạng của hàng trăm người này chính là chế độ phân biệt chủng tộc trong Lực lượng Hải quân Mỹ.

Giải mật vũ khí “Vòm Sáng” của Liên Xô

Giải mật vũ khí “Vòm Sáng” của Liên Xô

Vào mùa thu 1988, một máy bay do thám Mỹ phát hiện một hiện tượng độc lạ: “Vòm Sáng” sau khi tên lửa đạn đạo tầm trung SS-20 Saber của Liên Xô (cũ) được phóng đi. Quá trình trên tạo ra cực quang gây tranh cãi trong suốt thập kỷ, thậm chí còn bị nhầm là UFO.

Mỹ đầu tư hàng tỷ USD cho tình báo phát triển AI

Mỹ đầu tư hàng tỷ USD cho tình báo phát triển AI

Theo các quan chức đương nhiệm và cựu quan chức Mỹ, Nhà Trắng đã phê duyệt một đề xuất ngân sách mật trị giá 9 tỷ USD để mua các chip máy tính tiên tiến. Đây là những linh kiện cần thiết để các cơ quan tình báo Mỹ có thể khai thác tối đa tiềm năng của các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) mới nhất.

Cuộc truy lùng “kẻ sát nhân bị quỷ ám”

Cuộc truy lùng “kẻ sát nhân bị quỷ ám”

Suốt gần hai năm, lực lượng điều tra Tây Ban Nha lần theo những dấu vết mong manh từ các hiện trường, rà soát hơn 3.000 hồ sơ và chờ kết quả đối chiếu ADN quốc tế để xác định danh tính kẻ gây ra chuỗi án mạng ở Alicante.

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Mùa hè năm 1950, tại vĩ tuyến 38, đường phân giới giữa hai miền Triều Tiên được thiết lập sau Thế chiến II bất ngờ bùng phát cuộc khủng hoảng chiến lược. Những rạn nứt của trật tự hậu chiến tại Đông Bắc Á hiện rõ, buộc nước Mỹ phải đối diện với thách thức quyền lực của thời Chiến tranh lạnh.

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Ngày 19/6, Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki đã ký quyết định tước Huân chương Đại bàng Trắng trao tặng Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky năm 2023. Đáp lại, ông Zelensky cùng nhiều cựu tổng thống và thành viên chính phủ Ukraine đã gửi trả các huân chương do Ba Lan trao tặng. Xin trân trọng giới thiệu bài trả lời phỏng vấn của Giáo sư Lukasz Tomasz Sroka, chuyên gia về lịch sử Trung và Đông Âu, trên tờ DW, về nguyên nhân căng thẳng giữa Ba Lan - Ukraine.

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Không còn bó hẹp trong hệ thống hồ sơ chính thức, thông tin mật ngày nay có thể hiện diện ngay trong những ghi chép cá nhân tưởng như riêng tư. Vụ việc gần đây cho thấy, khi các “nhật ký công vụ” chứa nội dung nhạy cảm, việc lưu giữ, chia sẻ hoặc bảo quản không đúng quy định đều có thể trở thành nguồn phát sinh rủi ro rò rỉ thông tin.

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

Cuối thập niên 1950, khi Fidel Castro lên nắm quyền ở Cuba, Liên Xô vẫn thận trọng trong việc đánh giá chế độ mới vì hiểu biết còn hạn chế về ban lãnh đạo Cuba và lo ngại ảnh hưởng đến quan hệ với Mỹ. Tuy nhiên, sau Khủng hoảng Caribe đưa thế giới đến bờ vực chiến tranh hạt nhân, Liên Xô nhận ra những hạn chế trong hoạt động tình báo đối với Mỹ. Từ đó, GRU chuyển hướng tăng cường triển khai các lực lượng và phương tiện tình báo vô tuyến điện tử ở Cuba.

Thất bại của những “khung trời hẹp”

Thất bại của những “khung trời hẹp”

9 năm tiêu tốn khoảng 4 tỷ euro mà không một nguyên mẫu nào được chế tạo. Đó là tổng kết của chương trình máy bay chiến đấu thế hệ mới FCAS - dự án quốc phòng tham vọng nhất trong lịch sử châu Âu - khi Pháp và Đức chính thức tuyên bố khai tử nó ngày 8/6/2026. Vì sao siêu dự án này đổ vỡ?

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Bản án đối với Ahmad Abouammo được điều chỉnh một phần về mặt pháp lý. Tuy nhiên, các cáo buộc cốt lõi liên quan đến việc thu thập và chuyển giao dữ liệu người dùng vẫn tiếp tục được duy trì.

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Năm 1946, một nhóm học sinh Liên Xô đã tặng Đại sứ Mỹ tại Liên Xô William Harriman bức phù điêu quốc huy Hoa Kỳ bằng gỗ, biểu tượng của tình hữu nghị giữa hai nước trong Thế chiến II. Được treo trong phòng làm việc của Đại sứ tại Moscow suốt 7 năm, món quà tưởng như vô hại này sau đó được phát hiện là “con ngựa thành Troy”, bên trong chứa một thiết bị nghe lén tinh vi do Liên Xô chế tạo.