Cơ quan Tình báo Stasi có hàng ngàn điệp viên ở CHLB Đức

Cơ quan tình báo danh tiếng của CHDC Đức thời Chiến tranh lạnh đã quản lý một mạng lưới gián điệp có quy mô lớn hơn người ta vẫn tưởng. Mạng lưới này có hàng chục ngàn nhân viên thực hiện việc do thám đối với các đồng nghiệp và bè bạn của họ.

Một chương lãng quên trong lịch sử

Theo nguồn tin được tiết lộ mới đây, Stasi, Cơ quan  tình báo danh tiếng của CHDC Đức thời Chiến tranh lạnh đã quản lý một mạng lưới gián điệp có quy mô lớn hơn người ta vẫn tưởng. Mạng lưới này có hàng chục ngàn nhân viên thực hiện việc do thám đối với các đồng nghiệp và bè bạn của họ. Trong các nhân viên đó có một mục sư đã trình lên các báo cáo về một thanh niên có tên là Joseph Ratzinger.

Mục sư của thành phố Dorsten ở Tây Đức Josef Frindt đã ra đi ở tuổi 81. Với mật danh "Erich Neu"  mục sư đã cung cấp 95 báo cáo và một số trong đó là tin tức về một đồng nghiệp đầy triển vọng lúc bấy giờ là Joseph Ratzinger, người hiện đang là Giáo hoàng Benedict XVI. Frindt, là học viên và sau đó giảng dạy tại thành phố Münster đã cung cấp những thông tin về những con người có triển vọng phát triển trong các nhà thờ lúc bấy giờ cho Cơ quan mật vụ.

Hai năm sau khi Frindt qua đời, Cơ quan nghiên cứu hồ sơ Stasi liên bang đã khám phá ra các hoạt động hợp tác với tình báo CHDC Đức của Frindt. Sự tiết lộ này gây chấn động đối với Công đoàn Thiên chúa, nơi Frindt sinh sống ở Dorsten. Nhiều người đã cho rằng đây là chuyện không thể ngờ được. Nhưng sự thật vẫn là sự thật.

Những tiết lộ về hoạt động thu thập tin tức của Cơ quan tình báo CHDC Đức Stasi là một điều lạ lẫm đối với những người ở CHLB Đức cũ. Danh từ cộng tác viên không chính thức thu thập thông tin trong nhân dân được mọi người biết đến và các báo cáo họ cung cấp cho Stasi được coi như là vấn đề riêng của CHDC Đức. Chính vì thế mà điệp viên trong lòng CHLB Đức như trường hợp mục sư Frindt trở thành một chương bị lãng quên trong lịch sử nước Đức.

Lãnh đạo của Stasi Markus Wolf (phải) cùng đồng nghiệp năm 1985.

Lãnh đạo của Stasi Markus Wolf (phải) cùng đồng nghiệp năm 1985.

Ủy ban phụ trách về vấn đề hồ sơ của Stasi sẽ xuất bản một cuốn sách về HVA, một nhánh của Cơ quan mật vụ điều hành mạng lưới ở nước ngoài do Markus Wolf, một điệp viên huyền thoại, lãnh đạo. Cuốn sách sẽ hé lộ về các hoạt động thực chất của Stasi ở CHLB Đức mà nhờ đó có thể tái hiện được những chi tiết chưa từng được biết đến về việc Stasi đã điều hành mạng lưới của mình như thế nào. Tổ chức này có 149 cộng tác viên ở Bonn, thủ đô của CHLB Đức cũ và 542 nhân viên ở Tây Berlin.

Những cái tên chưa được biết đến

Vào tháng 12/1988, có 1.929 công dân Tây Đức làm cộng tác viên hoặc kết nối với  CHDC Đức (GDR). Cho đến nay chỉ có một vài vụ điển hình mới được đưa ra ánh sáng. Đó là trường hợp của Willy Brandt, trợ lý của thủ tướng Günter Guillaume, người đã trở thành cộng tác viên của Stasi. Cơ quan tình báo nước ngoài của Đức và các cơ quan cao cấp nhất của Đức cũng có mật vụ của Stasi.

Qua 40 năm hoạt động, HVA đã có khoảng 12.000 cộng tác viên không chính thức ở hầu khắp CHLB Đức. Một nhà nghiên cứu về Stasi, Helmut Müller-Enbergs đã bắt đầu điều tra về các cộng tác viên vùng Münster.

Stasi quan tâm đến vùng này bởi 2 lý do: Đây là căn cứ quan trọng của đảng Dân chủ Thiên chúa giáo, một đảng phái chính trị trung hữu và nơi đây còn có một trường đại học của cánh tả. Lãnh đạo của Stasi, Erich Mielke đã yêu cầu nhân viên tìm được cộng tác viên trong phái bảo thủ. Họ đã quan hệ mật thiết với cảnh sát, quân đội và tuyển lựa những sinh viên đầy hứa hẹn sau này có thể trở thành lãnh đạo của CHLB Đức và do đó trở thành cộng tác viên quan trọng của Cơ quan mật vụ CHDC Đức.

Dễ bị đe dọa?

Stasi có một mạng lưới rộng trong các nhà thờ, các nhóm Thiên chúa, nhà xuất bản ở Münster. Tài liệu lưu trữ gần đây tiết lộ cộng tác viên Erich Neu chính là mục sư Frindt. Là thành viên của giáo xứ Münster, mục sư đã làm quen với Werner Thissen, người sau này là Tổng giám mục Hamburg. Ông ta quen biết Ratzinger, người vốn có quan hệ mật thiết với Rome.

Động cơ nào khiến vị mục sư cộng tác với Stasi? Có thể ông ta cộng tác với Stasi để cải thiện mối quan hệ với người chị gái đang sống ở CHDC Đức hoặc có thể vì ông ta là tay nghiện rượu nên dễ bị khống chế chăng?

Tiền bạc cũng đóng vai trò nhất định đối với nhiều cộng tác viên ở CHLB Đức. Ở Münster, Stasi quản lý một mạng lưới cộng tác viên ở các cơ quan của chính phủ. Có ba doanh nhân ở Münster cũng là mục tiêu mà Stasi nhắm đến. Phần lớn các tin tức được báo cáo  có nguồn từ Đại học Münster. Một cộng tác viên có mật danh "Park" làm tại thư viện  trường đại học này cung cấp các tài liệu đặc biệt về các cá nhân. Tóm lại, Stasi muốn tìm được những điệp viên tiềm năng có thể có ích cho CHDC Đức trong tương lai.

Một vài cộng tác viên CHLB Đức vẫn tự hào về công tác của họ đối với Stasi. Peter Wolter là một ví dụ. Là sinh viên triết học và xã hội học tại Trường đại học Münster vào những năm 70 thế kỷ XX, anh tham dự nhóm cộng sản có tên là "Spartacus", nhóm này được CHDC Đức bí mật tài trợ. Peter sang CHDC Đức thường xuyên và trở thành cộng tác viên của HVA.

Anh ta tạo vỏ bọc là một nhà báo làm việc cho Cơ quan báo chí Đức (DPA) và nắm giữ vị trí quan trọng tại Hãng tin Reuteur. Stasi đặc biệt quan tâm đến những quan hệ của Wolter ở Văn phòng Bảo vệ Quốc hội ở Cologne. Peter cộng tác với Đông Berlin trong 12 năm.

Peter sớm bị bắt sau ngày nước Đức thống nhất. Anh ta thừa nhận là làm việc cho Stasi nhưng khăng khăng mình không phải là gián điệp. Hơn thế, Peter còn tự nhận mình là một "trinh sát". Một tòa án ở Düsseldorf đã kết án Peter Wolter 2 năm thử thách. Cho đến giờ, Peter vẫn bào chữa cho công việc của mình ở Stasi. Anh ta nói rằng mình đã "giúp châu Âu có nửa thế kỷ hòa bình"

Lương Lan (tổng hợp)

Các tin khác

Dòng tiền bẩn và cuộc rượt đuổi không cân sức

Dòng tiền bẩn và cuộc rượt đuổi không cân sức

Một báo cáo mới từ Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) xác nhận con số gây sốc khi mỗi năm có hơn 6.000 tỷ USD tiền bẩn được “rửa” trên phạm vi toàn cầu. Đằng sau con số khổng lồ ấy, một vấn đề đáng lo ngại là hệ thống tài chính thế giới đang bị bào mòn bởi một thế hệ tội phạm mới được trang bị trí tuệ nhân tạo, sử dụng tiền mã hóa và những kẽ hở pháp lý xuyên biên giới.

Bóc tách mạng lưới do thám cộng đồng tại Anh

Bóc tách mạng lưới do thám cộng đồng tại Anh

Một sĩ quan Lực lượng Biên phòng Anh cùng một quan chức thương mại Hồng Kông tại London đã bị tòa án kết tội liên quan hoạt động gián điệp và theo dõi những người bất đồng chính kiến dưới vỏ bọc “cảnh sát ngầm”.

Bí ẩn “nữ thánh chiến”

Bí ẩn “nữ thánh chiến”

Trong nhiều năm, phụ nữ trong các tổ chức thánh chiến thường được nhìn nhận như “cô dâu thánh chiến”, họ vừa đảm nhiệm hậu cần hoặc thực hiện đánh bom liều chết. Tuy nhiên, hiện nay cách nhìn này không còn chính xác.

Điệp viên Lovchikov và cuộc “hội ngộ bất ngờ” ở Rotterdam

Điệp viên Lovchikov và cuộc “hội ngộ bất ngờ” ở Rotterdam

Thượng úy Vasily Lovchikov bất ngờ nhận lệnh triệu tập tới sở chỉ huy quân đoàn ở Blagoveschensk. Tại đây, ông có cuộc gặp riêng với một đại tá hải quân, người được cho là phái viên của Tổng cục Tình báo Bộ Tổng tham mưu (GRU) từ Moscow đến để tuyển chọn nhân sự cho Học viện Ngoại giao Quân sự. Trước sự ngỡ ngàng của Vasily về cơ hội đào tạo và làm việc ở nước ngoài, vị đại tá trực tiếp đưa ra lời đề nghị mời ông tham gia kỳ thi tuyển sinh.

Oleg Lyalin: Điệp viên KGB và vụ đào tẩu làm rung chuyển London

Oleg Lyalin: Điệp viên KGB và vụ đào tẩu làm rung chuyển London

Một cuộc tình, một vụ bắt giữ vì lái xe trong lúc say rượu và quyết định đào tẩu của một sĩ quan KGB đã dẫn tới một trong những vụ trục xuất nhân viên tình báo lớn nhất thời Chiến tranh Lạnh. Tháng 9/1971, Anh trục xuất 105 quan chức Liên Xô bị nghi hoạt động tình báo; Moscow đáp trả bằng việc trục xuất 18 nhân viên ngoại giao Anh. Nhưng đằng sau vụ bê bối tưởng như bắt đầu từ một cuộc say rượu ấy là cả một chiến dịch phản gián đã được MI5 chuẩn bị từ nhiều năm trước.

Jos Leijdekkers- Kẻ làm chao đảo hai châu lục

Jos Leijdekkers- Kẻ làm chao đảo hai châu lục

Dư luận quốc tế vẫn còn xôn xao trước tin Ủy ban Châu Âu (EC) ngừng mọi hoạt động viện trợ Sierra Leone từ ngày 1-10-2026. Trước đó Liên minh Châu Âu (EU) có kế hoạch viện trợ quốc gia Tây Phi 18 triệu euro vào năm 2026 và 20,5 triệu euro vào năm 2027. Lý do được EC đưa ra là chính phủ Sierra Leone từ chối trục xuất ông trùm ma túy Jos Leijdekkers về Hà Lan.

Con đường biến bác sĩ trẻ trở thành “siêu trộm”

Con đường biến bác sĩ trẻ trở thành “siêu trộm”

Sau khi đột nhập liên tiếp 3 tiệm vàng lấy trộm tài sản có trị giá hơn 5 tỷ đồng, Nguyễn Duy Nhật (sinh năm 1966, trú tại phường Thanh Thủy, TP Huế, thời điểm gây án là bác sĩ khoa Đột quỵ, Bệnh viện Trung ương Huế) mới sa lưới Công an. Nhìn lại hành trình đột nhập 3 tiệm vàng để lấy trộm tài sản, mới thấy được vị bác sĩ đã lên kế hoạch từng chi tiết và phương thức, thủ đoạn như những tên “siêu trộm” chuyên nghiệp…

Hải quân Anh sử dụng tàu bẫy trong Thế chiến I và II

Hải quân Anh sử dụng tàu bẫy trong Thế chiến I và II

Trong Thế chiến thứ nhất, người Anh đã sử dụng các tàu bẫy để chống lại tàu ngầm Đức. Bước sang Thế chiến thứ hai, Bộ Hải quân Anh quyết định khôi phục chiến thuật này. Liệu đây có phải là một quyết định sáng suốt? Câu trả lời đã được thể hiện qua trận hải chiến diễn ra vào ngày 29/6/1940 giữa một tàu ngầm Đức và một tàu bẫy của Anh.

Scientology và cộng đồng tình báo Mỹ

Scientology và cộng đồng tình báo Mỹ

Từ lâu, dư luận biết khá nhiều về mối quan hệ đặc biệt giữa Giáo hội Scientology với cộng đồng tình báo Mỹ. Sâu xa Scientology còn có mối quan hệ phức tạp, bí mật với giới quyền lực và bộ máy tình báo phương Tây. Chủ đề đặc biệt này vừa được tạp chí trực tuyến Nga Lưu trữ Lịch sử gián điệp (EAH) cập nhật.

Những dấu vết trong nghi án tình báo Anh

Những dấu vết trong nghi án tình báo Anh

Điều gì đã khiến những liên lạc, thông tin về mục tiêu và các bước chuẩn bị bị cáo buộc trở thành đầu mối của một cuộc điều tra an ninh? Vụ truy tố Joshua Cammidge đang làm lộ những dấu vết dẫn tới một mắt xích trong nghi án tình báo tại Anh.

Leonid Shevchenko - điệp viên hai mang ba lần phản bội Tổ quốc

Leonid Shevchenko - điệp viên hai mang ba lần phản bội Tổ quốc

Trung tâm Quan hệ Công chúng thuộc Cơ quan An ninh Liên bang Nga (FSB) vừa công bố các tài liệu đã được giải mật của Cục An ninh Liên bang Nga tỉnh Kursk, liên quan đến hồ sơ vụ án hình sự đối với Leonid Shevchenko, sinh năm 1922, kẻ bị kết án về tội phản quốc trong những năm chiến tranh và tội hoạt động gián điệp sau chiến tranh.

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Kể từ khi Chiến tranh lạnh kết thúc, khả năng tác chiến chống tàu ngầm của Khối quân sự NATO đã suy yếu đáng kể do việc giảm đầu tư và thay đổi ưu tiên. Tuy nhiên, trước sự gia tăng các cuộc tuần tra bằng tàu ngầm của Nga - đặc biệt là các tàu lớp Borei và Yasen tiên tiến - gần biên giới các nước NATO và ở các vùng biển chiến lược như Biển Baltic, Bắc Cực, Bắc Đại Tây Dương và Địa Trung Hải đã khiến các đồng minh châu Âu lo ngại.

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Cách đây hơn 65 năm, rạng sáng ngày 24/1/1961, một vụ tai nạn máy bay kinh hoàng diễn ra, khiến máy bay ném bom B-52 của Không quân Mỹ (USAF) văng ra hai trái bom nhiệt hạch xuống North Carolina nhưng chưa kích nổ. Sự may mắn tình cờ này đã cứu nước Mỹ khỏi thảm họa “gậy ông đập lưng ông”.

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Khuôn viên Nhà Trắng, Washington D.C., một ngày cuối tháng 7/1921. Trong bức ảnh chụp chính thức hôm đó, một người đàn ông trong lễ phục trắng đứng cạnh một người phụ nữ được báo chí Mỹ khi đó gọi là Công chúa Fatima của Afghanistan và đoàn tùy tùng, ngay sau cuộc tiếp kiến Tổng thống Warren G. Harding. Trên ngực người đàn ông ấy lấp lánh những tấm huân chương. Bức ảnh nhanh chóng xuất hiện trên báo chí Mỹ. Ít lâu sau, một lá thư khiếu nại gửi tới Bộ Ngoại giao Mỹ bắt đầu kéo sập vai diễn ấy. Người đàn ông trong ảnh không giữ bất kỳ chức vụ nào ở bộ trên, mà chỉ là một kẻ giả danh đến từ Brooklyn, chưa học xong trung học.

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Tháng 10/2001, Mỹ cùng các đồng minh mở chiến dịch quân sự tại Afghanistan với mục tiêu truy quét Al-Qaeda và buộc Taliban giao nộp Osama bin Laden. Chỉ trong vài tuần, chính quyền Taliban sụp đổ, Kabul thất thủ. Nhưng chiến thắng đấy không khép lại cuộc chiến. 20 năm sau, khi quân đội Mỹ và NATO rời Afghanistan, Taliban trở lại thủ đô. Từ một chiến dịch chống khủng bố có mục tiêu tương đối rõ, Washington đã bước vào cuộc chiến kéo dài hai thập niên. Vì sao một lực lượng từng bị đánh bật khỏi quyền lực lại có thể trở lại sau 20 năm?

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Đây là cuộc phỏng vấn đặc biệt diễn ra ngày 20/12/2009 giữa Anh hùng, Đại tá KGB Aleksei M. Kozlov với tờ Izvestia của Nga về hoạt động quy mô toàn cầu của “Cục S” hay còn gọi là “Cục tình báo bất hợp pháp” trong thời gian Chiến tranh Lạnh.

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Tháng 5/2026, tờ The New York Times (NYT) khẳng định rằng Israel và Mỹ có kế hoạch thay đổi chế độ tại Iran - và cựu Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad sẽ là người lên lãnh đạo đất nước. Vào thời điểm đó, bài báo nghe có vẻ khá hoang đường. Nhưng mới đây, NYT đã tiến xa hơn nhiều. Trong một bài phóng sự điều tra mới, các nhà báo của NYT đã kể lại câu chuyện về chiến dịch kéo dài nhiều năm của tình báo Israel nhằm tiếp cận ông Ahmadinejad.

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Ngày 17/7/1944 đã xảy ra một thảm họa tồi tệ nhất trên đất Mỹ trong thời kỳ Thế chiến II. Mặc dù các cuộc điều tra không thể xác định được thủ phạm, nhưng rõ ràng một trong những nguyên nhân chính gây ra biến cố đã cướp đi sinh mạng của hàng trăm người này chính là chế độ phân biệt chủng tộc trong Lực lượng Hải quân Mỹ.