Cơ quan mật vụ Gestapo của Hitler: Nơi tập hợp những đồ tể trí thức

Mức độ tàn độc của Gestapo - cơ quan cảnh sát mật của trùm phát xít Đức Adolf Hitler - thì ai cũng rõ. Một cuốn sách mới xuất bản cho biết đa số những kẻ nắm chức vụ cấp cao trong Gestapo là thuộc tầng lớp trung lưu trẻ tuổi, tốt nghiệp ngành luật, thậm chí có người còn có bằng tiến sĩ.

Học vấn nhuộm đen trái tim và khắc sâu định kiến

Theo tác giả Frank McDonough của cuốn sách "The Myth And Reality Of Hitler's Secret Police" (tạm dịch: Hư ảo và sự thực về lực lượng cảnh sát mật của Hitler), Gestapo giống "phòng họp của các giáo sư đại học cấp cao" hơn là một sở cảnh sát "lưu manh". Thông thường, người ta vẫn cho rằng học thức, giáo dục là "thức ăn" tốt cho tâm hồn. Tuy nhiên, với thành viên Gestapo thì khác, học vấn đã nhuộm đen trái tim của chúng, khắc sâu định kiến và khiến chúng trở nên sắt đá khi thực hiện những vụ trấn áp kẻ thù nội bộ của Đức Quốc xã bằng bất kỳ biện pháp tàn độc nào cần thiết.

Tác giả McDonough cho rằng, chúng thực hiện tội ác không phải vì chúng ngu ngốc mà vì bộ não được huấn luyện bài bản đã nói với chúng rằng hành động đó là cần thiết.

Mật vụ Gestapo đặc biệt tàn bạo với người bất đồng chính kiến.
Mật vụ Gestapo đặc biệt tàn bạo với người bất đồng chính kiến.

Trong suốt 70 năm kể từ khi mật vụ Gestapo chìm vào lịch sử, đã có nhiều nhầm lẫn về tổ chức này do kho hồ sơ tư liệu khổng lồ của Gestapo đã biến mất khi chiến tranh kết thúc. Kho hồ sơ này có khả năng đã bị phá hủy trong các cuộc ném bom của quân Đồng minh, nhưng khả năng cao hơn là nó đã bị những ai đó biết bí mật về tổ chức này tiêu hủy. Chỉ vài hồ sơ còn tồn tại đến ngày nay, chủ yếu là ở thành phố Dusseldorf và là nguồn mà tác giả McDonough dựa vào để làm tư liệu cho cuốn sách.

Người ta cho rằng cảnh sát Gestapo có mặt ở mọi nơi, trở thành một loại "cảnh sát ý nghĩ" luôn khiến mọi người sợ hãi và nơm nớp vì lo sợ bị theo dõi. Trong thực tế, ở giai đoạn đỉnh điểm, Gestapo chỉ có chưa đầy 16.000 nhân viên hoạt động để làm nhiệm vụ trong một quốc gia 70 triệu dân. Năm 1937, ở Dusseldorf, Gestapo có 126 nhân viên để giám sát 500.000 dân. Thành phố Essen có 650.000 dân và chỉ có 43 nhân viên Gestapo. Các thành phố lớn khác ở Đức cũng tương tự. Những thành phố xa xôi thậm chí còn không hiện diện cơ quan cảnh sát mật này.

Thiếu tiền, thiếu người nên Gestapo hầu như không có thời gian để thực hiện những công việc mang tính chất chủ động. Các cuộc điều tra của Gestapo phần lớn dựa vào tin tức của những kẻ hớt lẻo vốn đầy rẫy trong thời Hitler. Những người này có thể báo tin về mối đe dọa thật với an ninh quốc gia nhưng cũng có thể vì thù hằn ai đó mà bịa đặt thông tin về họ.

Gestapo biết hiện tượng trên và trong những trường hợp như vậy thường âm thầm trấn áp. Người ta nghĩ cứ ai bị cảnh sát Gestapo ghé thăm đều phải vào phòng tra tấn. Nhưng sự thật không phải vậy. Gestapo gần như không sử dụng bạo lực với những trường hợp liên quan đến người Đức bình thường. Đối với những người được coi là kẻ thù của nhà nước, Gestapo sẽ lộ nguyên hình tàn bạo.

Đối tượng này gồm những người bất đồng chính kiến, những kẻ gây rối, những người cộng sản, người đồng tính luyến ái, dân gipxi - đều là những thành phần có xu hướng không tuân theo Đức Quốc xã. Các thẩm vấn viên của Gestapo thường dùng nhục hình như rút móng tay hay ép tinh hoàn của đối tượng trong dụng cụ ép tỏi để moi thông tin. Trong ngục tối, tù nhân bị lột truồng, bị cùm tay vào một thanh sắt treo bằng xích từ trần nhà. Cai ngục đẩy tù nhân đu đưa chầm chậm. Mỗi nhịp đẩy, một cai ngục khác lại dùng xà beng phang vào mông tù nhân.

Trong lúc đó, một người khác tra khảo tù nhân. Màn cho tù nhân "chơi xích đu" kể trên cứ lặp đi lặp lại cho đến khi tù nhân ngất xỉu. Tù nhân sẽ được làm cho tỉnh dậy và để rồi ngất tiếp. Màn tra tấn cứ tiếp tục cho đến khi tù nhân chỉ còn là một đống thịt nhầy nhụa máu. Phần lớn tù nhân chết sau màn tra tấn này. Thi thể nát bấy của họ bị kéo lê trên sàn xi măng và đưa ra ngoài.

Adolf Eichmann, mật vụ Gestapo khét tiếng nhất.
Adolf Eichmann, mật vụ Gestapo khét tiếng nhất.

Một phụ nữ trẻ nhớ lại quãng thời gian kinh hoàng dưới tay Gestapo. Khi đó, cô bị lôi vào hầm và bị bắt nằm vắt qua một cái bàn. Sau đó, hai gã đàn ông thay nhau đánh vào lưng trần bằng một cái gậy cho đến khi cô không thể chịu đựng được nữa. Gestapo bắt cô vì cô là thành viên của một giáo phái Thiên Chúa giáo bị Đức Quốc xã cấm vì không thực hiện nghĩa vụ quân sự và chào Hitler. Người phụ nữ này nhớ lại: "Tôi đã thú nhận rằng tôi làm việc phi pháp chống chính phủ Hitler vì tôi muốn được nhận án tử hơn là bị tra tấn tới chết".

Ngoài những đối tượng kể trên, người Do Thái tất nhiên là mục tiêu cơ bản của Gestapo. Nhiệm vụ của Gestapo là vây bắt họ, đưa họ ra ga tàu và chuyển tới các trại tập trung và trại tử thần. Đây thường là những chuyến một đi không trở lại. Các cuộc vây bắt luôn thành công, và tàu chạy rất đúng giờ... Các trại cứ đều đều tiếp nhận tù nhân Do Thái và dùng khí độc Zyklon B để hành quyết họ. Adolf Eichmann, thành viên Gestapo khét tiếng nhất, chính là người chịu trách nhiệm thủ tiêu người Do Thái.

Dù tàn độc và gây ra nhiều nỗi sợ hãi nhưng Gestapo vẫn thất bại trong một số mục tiêu. Gestapo không phát hiện ra âm mưu đánh bom ám sát Hitler năm 1944. Gestapo không ngăn được các nhóm thiếu niên thuộc tầng lớp lao động chuyên phục kích thành viên Đoàn Thanh niên Hitler từ năm 1938 tới tận năm 1944. Khi phát hiện ra, Gestapo đã treo cổ 13 thiếu niên ở Cologne.

Sau khi quân đội Liên Xô đánh bại quân Đức ở Stalingrad năm 1943, tinh thần của Gestapo xuống dốc nghiêm trọng. Người Đức bắt đầu truyền tai nhau những câu nói đùa về Hitler, kiểu như: "Điểm khác nhau giữa mặt trời và Hitler là gì? Mặt trời mọc đằng đông nhưng Hitler lại lặn đằng đông". Người dân Đức cho rằng giờ có thể thoải mái kể bất kỳ chuyện tếu nào về Hitler mà không sợ bị trả thù hay bị báo với cảnh sát.

Trò đùa này tất nhiên không làm Gestapo vui. Gestapo bắt đầu trả thù. Một thiếu tá nghỉ hưu 73 tuổi bị con rể tố là nghe đài phát thanh nước ngoài và theo tư tưởng chủ bại (defeatist). Ông bị Gestapo bắt và chết trong tù. Một phụ nữ trẻ bị hàng xóm tố ăn cắp ba tách cà phê, vài tấm rèm cũ và một cái váy trong một ngôi nhà bị bom phá hỏng đã bị Gestapo treo cổ. Một phụ nữ khác bị chính chồng của mình tố giác vì nói con cái họ bị Hitler giết chết. Người này bị đưa tới trại tập trung Auschwitz.

Gestapo vẫn duy trì gọng kìm sắt cho đến tận phút cuối. Nhưng khi nỗi sợ không thể bảo vệ được Đức

Quốc xã và chiến tranh kết thúc, nhiều thành viên Gestapo đã biến mất. Eichmann cũng phải trả giá vì tội ác của hắn. Sau gần 2 thập kỷ trốn tránh công lý, hắn bị điệp viên Israel phát hiện ở Argentina và bị đưa về Jerusalem.

Được giải tội và xóa trắng quá khứ

Theo cuốn sách của tác giả McDonough, hàng nghìn thành viên khác của Gestapo đã khép mình và hòa lẫn vào xã hội. Trong các phiên xét xử tội ác chiến tranh ở Nuremberg, Gestapo bị coi là một tổ chức tội phạm chịu trách nhiệm cho các tội ác chống lại nhân loại. Một số cá nhân thuộc Gestapo bị xét xử như tiến sĩ Werner Best, người phụ trách hành chính ở Gestapo, bị kết án tử hình nhưng sau được giảm xuống còn 12 năm và ra tù năm 1951. Ông ta cho biết chỉ tuân theo mệnh lệnh và không chịu trách nhiệm về hậu quả.

Mật vụ Gestapo là cái tên gây khiếp sợ với người dân Đức.
Mật vụ Gestapo là cái tên gây khiếp sợ với người dân Đức.

Phần lớn cựu thành viên của Gestapo bị giam giữ ở các trại giam của quân Đồng minh và chịu án tù chỉ khoảng 3 năm rồi được thả. Nhiều người sau đó trải qua quá trình pháp lý gọi là "xóa bỏ ảnh hưởng của chủ nghĩa Quốc xã" và được tuyên bố là "được giải tội", tức là được tha thứ cho những điều đã làm trong quá khứ. Thời gian trôi dần, cuộc sống với cựu thành viên Gestapo trở nên dễ dàng hơn.

Vào những năm 1950, luật miễn tội được đưa ra để ân xá cho mọi tội ác của đảng Quốc xã. Những người phạm tội chỉ phải ngồi tù 6 tháng. Một luật khác trao cho những người mất việc vì là thành viên đảng Quốc xã quyền nộp đơn xin "cải tạo nghề nghiệp" để có thể đi làm trở lại. Các thành viên Gestapo không được hưởng quyền này nhưng nếu ai có thể chứng minh đã gia nhập lực lượng cảnh sát trước năm 1933 rồi mới chuyển sang Gestapo thì vẫn có thể xin đi cải tạo.

Sau khi có luật này, khoảng một nửa cựu thành viên Gestapo được trở lại làm công chức. Phần lớn cựu quan chức cấp cao Gestapo có bằng luật thì được hành nghề luật sư tư nhân. Ngay cả thành viên Gestapo không đi làm trở lại cũng dễ dàng được hưởng khoản lương hưu hào phóng. Một trong số đó là Karl Loffler, từng là giám đốc bộ phận Do Thái ở Gestapo tại thành phố Cologne. Ông ta đã tìm cách được công nhận là "đã giải tội" để "hô biến" quá khứ Quốc xã của mình. Sau đó, ông ta đã hưởng trọn vẹn lương hưu.

Ngay cả khi cựu quan chức Gestapo phải ra tòa, họ cũng được xử rất nhẹ nhàng. Như trường hợp của Waldemar Eisfeld và Heinrich Lorenz - hai người từng đảm nhiệm nhiệm vụ bố ráp hàng nghìn người Do Thái - là một ví dụ. Quan tòa đã xử trắng án cho cả hai trên cơ sở hai người này không biết những người Do Thái họ vây bắt sẽ có số phận thế nào.

Tuổi tác và sức khỏe cũng là yếu tố cứu nhiều cựu thành viên Gestapo nhúng chàm. Otto Bovensiepen, cựu giám đốc Gestapo ở Berlin, bị xét xử năm 1969 nhưng bị đau tim trong quá trình ra tòa. Bác sĩ cho biết ông ta không đủ sức khỏe để theo các phiên xét xử và cho ông ta sống an nhàn thêm 8 năm nữa. Tiến sĩ Werner Best cũng quá ốm yếu và già cả nên không thể đến các phiên xét xử. Ông ta qua đời 17 năm sau đó.

Nhật Minh (tổng hợp)

Các tin khác

Kế hoạch an ninh chưa từng có cho World Cup 2026 của người Mỹ

Kế hoạch an ninh chưa từng có cho World Cup 2026 của người Mỹ

Khi trái bóng Trionda chính thức lăn trên sân vào ngày 11/6/2026, World Cup lớn nhất trong lịch sử, trải dài trên 16 thành phố thuộc 3 quốc gia Bắc Mỹ, với 48 đội tuyển và 104 trận đấu đã chính thức khai mạc. Với tư cách là quốc gia chủ nhà chính đăng cai tới 78 trận đấu, nước Mỹ đã chuẩn bị một kế hoạch an ninh lớn chưa từng có để bảo vệ an toàn cho sự kiện lần này.

“Con mắt ma” của CIA trên bầu trời Liên Xô

“Con mắt ma” của CIA trên bầu trời Liên Xô

Trong Chiến tranh lạnh, có những vũ khí không cần khai hỏa vẫn làm rung chuyển thế giới. U-2 là một trường hợp như vậy. Nó không mang bom, không tên lửa, không được thiết kế để giao chiến trên không. Thứ nguy hiểm nhất là máy ảnh, cảm biến và độ cao tưởng như ngoài tầm với của phòng không Liên Xô.

Đại tá tình báo trong vai giám đốc hãng phim

Đại tá tình báo trong vai giám đốc hãng phim

Với tiêu đề Lights, Camera, Covert Action (Ánh sáng, máy quay và hoạt động bí mật) đăng trên tạp chí Lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) trực tuyến Nga, tác giả, Đại tá KGB Stanislav Lekarev đã kể về những năm tháng hoạt động bí mật của ông tại Vương quốc Anh dưới vai giám đốc điều hành hãng phim SovExportFilm những thập niên 70 thế kỷ trước.

Nga ngăn chặn chiến dịch nghe lén điện thoại lớn nhất của tình báo Phương Tây

Nga ngăn chặn chiến dịch nghe lén điện thoại lớn nhất của tình báo Phương Tây

Trong thế kỷ XXI, những bí mật của chúng ta liên tục bị săn lùng bằng các phương tiện điện tử. Vì vậy, yêu cầu thận trọng trong phát ngôn và chia sẻ thông tin ngày càng trở nên cấp thiết. Trao đổi với phóng viên Báo “Luận chứng tuần”, Đại tá Sergey Matveev, chuyên gia an ninh mạng từng công tác tại Cơ quan An ninh Liên bang Nga, đã chia sẻ một số ý kiến về những nguy cơ mà thời đại kỹ thuật số đang đặt ra. Xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc.

Lỗ hổng của nước Anh

Lỗ hổng của nước Anh

Hai lá đơn từ chức được gửi đi gần như đồng thời của hai bộ trưởng đứng đầu lực lượng quân đội Anh hôm 11/6/2026 vừa qua không chỉ bộc lộ những bất đồng trong chính phủ. Nghiêm trọng hơn, nó đã phơi bày một lỗ hổng an ninh nghiêm trọng đe dọa vị thế của Anh trên bản đồ thế giới.

Số phận người phụ nữ ám sát hụt Tổng thống Gerald Ford

Số phận người phụ nữ ám sát hụt Tổng thống Gerald Ford

Ngày 15/1/1976, bồi thẩm đoàn tại Tòa án Liên bang khu vực Bắc California đã kết án tù chung thân đối với Sara Moore. Bản án có thể được xem là quá nghiêm khắc, bởi vì Moore không giết ai, mà chỉ thực hiện một vụ ám sát bất thành. Tuy nhiên, mục tiêu của bà ta là Tổng thống Hoa Kỳ Gerald Ford.

Bí mật về tàu ngầm Mỹ đắt giá nhất Thế chiến II

Bí mật về tàu ngầm Mỹ đắt giá nhất Thế chiến II

Ngày 10/2/1942, tàu ngầm Mỹ US Trout (SS-202) đã đánh chìm hai tàu vận tải của Nhật Bản. Thoạt nhìn, điều này dường như chẳng có gì đặc biệt, bởi trong suốt cuộc chiến ở Thái Bình Dương, có hàng trăm cuộc tấn công tương tự. Tuy nhiên, cuộc tấn công lần này được thực hiện bởi một tàu ngầm đang chở trên khoang một kho báu trị giá hàng triệu USD.

60 con thuyền trong bóng tối và sai số chết người của tình báo Ottoman

60 con thuyền trong bóng tối và sai số chết người của tình báo Ottoman

Từ Công đồng Trent đến vùng biển Lepanto, tình báo Ottoman thế kỷ XVI từng len qua những lối mà châu Âu ít nghi ngờ nhất: áo giáo sĩ, thương nhân, hải tặc, người cải đạo, tù binh được thả. Nhưng một đế chế có thể thu được rất nhiều tin tức mà vẫn thua, nếu thông tin khi về đến trung tâm quyền lực bị che khuất bởi nỗi sợ nói thật.

Đằng sau vụ bắt giữ nhân sự quốc phòng tại Ba Lan

Đằng sau vụ bắt giữ nhân sự quốc phòng tại Ba Lan

Vụ bắt giữ một nhân sự trong lĩnh vực quốc phòng tại Ba Lan công bố hôm 30/5/2026 đang đặt ra những câu hỏi về mức độ an toàn của thông tin chiến lược, nhất là trong bối cảnh chuỗi cung ứng quân sự ngày càng trở nên nhạy cảm.

“Trạm rửa tiền” của Mafia trong vỏ bọc cửa hàng kem

“Trạm rửa tiền” của Mafia trong vỏ bọc cửa hàng kem

Giữa miền Tây nước Đức, một cửa hàng kem Ý trở thành tâm điểm của chiến dịch truy quét mafia lớn nhất châu Âu. Không phải vì những tiếng súng hay một vụ giết người công khai, mà vì một thứ tinh vi hơn nhiều: dòng tiền mua bán ma túy từ Nam Mỹ được hợp thức hóa qua những doanh nghiệp bề ngoài rất bình thường.

AI và cuộc chiến quyền kiểm soát

AI và cuộc chiến quyền kiểm soát

Một cuộc kiểm thử đối với chatbot AI đã làm dấy lên những lo ngại mới về nguy cơ công nghệ này có thể bị lợi dụng để tiếp cận và phổ biến các tri thức liên quan đến vũ khí sinh học.

Giải mã bí ẩn bức điêu khắc tại trụ sở CIA

Giải mã bí ẩn bức điêu khắc tại trụ sở CIA

Năm 1990, một tác phẩm điêu khắc bí ẩn được dựng lên trong khuôn viên của CIA tại Langley, bang Virginia. Công trình này gồm những tấm đồng khổng lồ được khắc các thông điệp mã hóa mà gần một thập kỷ không ai có thể giải được. Bước đột phá diễn ra ngay trước thềm thiên niên kỷ mới - 3 trong số 4 đoạn văn bản đã được giải mã, nhưng đoạn văn bản thứ 4 mà các chuyên gia coi là chìa khóa để hiểu nội dung toàn bộ tác phẩm, cho đến nay vẫn được giữ bí mật.

Hải quân mỹ trả giá vì sai lầm tình báo

Hải quân mỹ trả giá vì sai lầm tình báo

Ngày 24/4/1945, tàu ngầm U-546 của Đức Quốc xã đã bị đánh chìm trên Đại Tây dương, khiến toàn bộ thủy thủ đoàn bị bắt làm tù binh. Trong quá trình thẩm vấn, họ bị ép trả lời câu hỏi: cuộc tấn công tên lửa của Đức vào lãnh thổ Hoa Kỳ sẽ diễn ra vào lúc nào? Tuy nhiên, các tù binh Đức không thể cung cấp những thông tin được yêu cầu, bởi kế hoạch tấn công tên lửa vào Mỹ chỉ tồn tại trong suy nghĩ của các điệp viên Mỹ.

Thiếu tướng Lê Tiền: Người anh hùng thầm lặng giữa lòng miền Nam kháng chiến

Thiếu tướng Lê Tiền: Người anh hùng thầm lặng giữa lòng miền Nam kháng chiến

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước đầy cam go của dân tộc, có những trận đánh hiển hách được ghi vào sử sách, nhưng cũng có những "trận tuyến thầm lặng" đầy quyết liệt và hiểm nguy. Thiếu tướng Lê Tiền (tên thân mật là Hai Tiền), nguyên Phó Tổng cục trưởng Tổng cục An ninh, với quá trình hoạt động cách mạng và công tác an ninh phong phú chính là biểu tượng của chiến sĩ an ninh trên trận tuyến ấy. Trải qua hơn 50 năm hoạt động cách mạng, ông đã dành trọn những năm tháng thanh xuân gắn bó với mảnh đất phương Nam, đóng góp quan trọng vào sự nghiệp bảo vệ an ninh Tổ quốc.

Nhóm tình báo “Đô đốc” thu thập thông tin mật từ Quốc vương Thụy Điển

Nhóm tình báo “Đô đốc” thu thập thông tin mật từ Quốc vương Thụy Điển

Trong lịch sử tình báo quân sự Nga và Liên Xô, đại tá hải quân Vladimir Stashevsky là một trường hợp đặc biệt. Từng đứng đầu mạng lưới tình báo tại Bắc Âu trong Thế chiến I, ông lại trở thành điệp viên nằm vùng trong Thế chiến II. Sau Cách mạng Tháng 10, giới lưu vong coi ông là người thân Liên Xô, còn chính quyền Xô viết lại nghi ngờ lòng trung thành của ông, vì ông vốn là một sĩ quan Nga hoàng. Bất chấp mọi ngờ vực và biến động, Stashevsky vẫn tiếp tục phục vụ Tổ quốc.

Lặng lẽ chiến dịch Cyber Guardian

Lặng lẽ chiến dịch Cyber Guardian

Ngày 18/7/2025, Bộ trưởng Điều phối An ninh quốc gia Singapore K. Shanmugam lần đầu công khai xác nhận UNC3886, một nhóm tấn công mạng tinh vi, đang nhắm vào hạ tầng trọng yếu của đảo quốc.

Giải mật hồ sơ tình báo 2017 chấn động nước Mỹ

Giải mật hồ sơ tình báo 2017 chấn động nước Mỹ

Cuộc rà soát mới của FBI đối với một số cựu và đương nhiệm sĩ quan CIA đang kéo trở lại tâm điểm một hồ sơ tình báo từng gây tranh luận kéo dài suốt nhiều năm ở Washington: bản đánh giá liên ngành công bố đầu năm 2017 về can thiệp bầu cử Mỹ.

Ukraine thử nghiệm nền tảng AI hỗ trợ tác chiến

Ukraine thử nghiệm nền tảng AI hỗ trợ tác chiến

CEO Palantir Alex Karp tiết lộ Ukraine đang sử dụng các nền tảng AI của công ty để phân tích dữ liệu chiến trường theo thời gian thực, qua đó thay đổi cách người lính phát hiện mục tiêu, xử lý thông tin và tiến hành tác chiến trong chiến tranh hiện đại.

Những đặc điểm chung của các điệp viên Anh hoạt động tại Nga

Những đặc điểm chung của các điệp viên Anh hoạt động tại Nga

Hành vi bất thường và thậm chí mang tính khiêu khích của một nhân viên đại sứ quán Anh đã thu hút sự chú ý của cơ quan An ninh Liên bang Nga (FSB). Kết quả là ông ta đã phải rời khỏi Nga vì bị cáo buộc sử dụng vỏ bọc ngoại giao để hoạt động gián điệp. Vậy, ông ta đã bị phát hiện như thế nào, đang tìm cách gặp ai, thu thập thông tin gì, và tại sao lại hành xử thiếu chuyên nghiệp như vậy?

Cuộc sống hiện tại của điệp viên Mỹ Edward Snowden

Cuộc sống hiện tại của điệp viên Mỹ Edward Snowden

Trong lịch sử thế kỷ XXI, hiếm có nhân vật nào tạo ra làn sóng dư luận mạnh mẽ như Edward Snowden. Với người này, anh là anh hùng đấu tranh vì tự do và quyền con người; với người khác, anh lại là kẻ phản bội tiết lộ bí mật quốc gia. Năm 2013, những tuyên bố gây chấn động của Snowden về chương trình giám sát toàn cầu của tình báo Mỹ đã làm rung chuyển thế giới. Bài viết giới thiệu về cuộc sống hiện tại của Snowden tại nước Nga.