Có những “người hùng” trà đá tôi yêu...

Nhìn cái cảnh các cô gái đội tuyển bóng đá nữ Việt Nam gồng mình chiến đấu với các đồng nghiệp Myanmar vừa “đá bậy” - “vừa cậy chủ nhà” tại SEA Games 27 mà những câu chuyện cảm động của đội tuyển nữ qua nhiều thế hệ lại hiện về trong tôi... Những câu chuyện mà ở đó đã có người gọi các nữ cầu thủ là “người hùng”, còn tôi thì vẫn hay chọc họ là những... “người hùng” trà đá. Vâng, trà đá nhé, chỉ trà đá thôi, là trà đá vỉa hè, trà đá vài ba ngàn một cốc, chứ không rượu vang, không bia bọt. Nhưng trà đá thì sao chứ?

1. Thực tình thì đội tuyển bóng đá nữ Quốc gia không phải lúc nào cũng giống như một ngôi nhà êm ả. Đã có thời mà một nhóm cầu thủ Bắc và một nhóm cầu thủ Nam đã nhất định không chịu “ngồi cùng bàn, ăn cùng mâm” với nhau, khiến cho thầy ngoại Darby phải hết lời khuyên nhủ. Lại có thời cựu HLV đội tuyển Mai Đức Chung phải gọi riêng hai cầu thủ tên tuổi ra tâm sự, rồi nói thẳng: “Các cháu đều đang là giáo viên, phải ứng xử với nhau thế nào cho đúng tư cách giáo viên chứ!”. Trong đời thường, người ta bảo ở đâu có nhiều phụ nữ ở đó có nhiều sự phức tạp. Thì một câu lạc bộ bóng đá nữ hay một ĐTQG nữ cũng vậy thôi. Đừng bắt các cô gái đá bóng là “Thánh”, nên đừng nghĩ và đừng viết về họ như những bà Thánh điển hình. 

Vấn đề là bất chấp những khúc mắc, những va chạm rất... đàn bà như thế, trước những thời khắc quan trọng của đội tuyển, khi phải xích lại gần nhau để cùng nhau quyết đấu thì không ai bảo ai, tất cả đều một lòng hướng đến mục tiêu chung. Như trước trận chung kết SEA Games năm 2001 tại Malaysia chẳng hạn, HLV Steve Darby chỉ nói một câu đơn giản: “Tôi biết Thái Lan rất mạnh, nhưng có một cách để các bạn mạnh hơn họ, đó là khi chào cờ hát quốc ca, các bạn hãy đặt một tay lên trái tim, và tay còn lại hãy khoác lên vai đồng đội”. Rốt cuộc là trận chung kết ấy, một đội tuyển với rất nhiều những bất hoà âm ỉ đã cùng chơi “90 phút cuộc đời” để giành chiến thắng 4-0 oanh liệt.

8 năm sau, tại SEA Games 2009 trên đất Lào, lại là chung kết SEA Games, và lại là đối thủ Thái Lan, ông thầy Trung Quốc Trần Vân Phát một lần nữa kêu gọi sự quyết tâm, đoàn kết để đánh bại đối phương bằng mọi giá. Thế là các cô gái Việt Nam đã cắn răng đấu một trận được nhận xét là “kinh hoàng về thể lực”, một trận mà cuối cùng chúng ta đã giành chiến thắng trên chấm luân lưu, và ai cũng bảo đấy là chấm luân lưu đầy nước mắt. 

Biết gạt đi những mâu thuẫn rất đàn bà, những mâu thuẫn cỏn con mà khủng khiếp, những mâu thuẫn mà không phải người đàn bà nào cũng dẹp bỏ được để cùng chiến đấu và chiến thắng, phẩm chất “người hùng” của các cô gái Việt Nam nằm trước hết ở chỗ này. 

2. Có một điều rất lạ là 16 năm qua, đội tuyển nữ Quốc gia đã trải qua nhiều thế hệ khác nhau, và đã có lúc những nhà làm bóng đá chấp nhận hình ảnh “một đội tuyển nhạt” vì những cuộc chuyển giao thế hệ, vậy mà khác hẳn những cuộc chuyển giao thế hệ ở một số đội tuyển nam qua một số thời kỳ, chưa bao giờ đội tuyển nữ thể hiện mình nhạt nhẽo. Thế hệ nào, thời kỳ nào thì các cô gái đá bóng cũng để lại những hình ảnh thi đấu đầy quả cảm.

Vài năm nay, cứ nhắc đến “đội tuyển nữ” là trong tôi lại tức thì bật ra hình ảnh tả xung hữu đột của cựu tuyển thủ Kim Chi trong trận ra quân tại SEA Games 25 (năm 2009). Trận đấu ấy, sau khi bị hậu vệ Myanmar đốn người phi luật, Kim Chi đã ngã xuống, đập đầu cái khậc trên đường biên dọc. Mà cái đường biên dọc ở “sân bóng nghiệp dư” của thủ đô nước Lào khi ấy lại là đường bê tông, chứ không phải là đường rải nhựa. Thế nên vừa đập đầu xuống đất là Kim Chi bất tỉnh, và xe cứu thương được đưa vào sân tức thời. Sau vài phút được các bác sĩ chăm sóc, Kim Chi đã ngồi dậy với một cái đầu quấn băng trắng toát - nơi hằn in những đốm máu đỏ loang lổ. Huấn luyện viên Trần Vân Phát đề nghị Kim Chi ra sân, nhưng Chi cứ nằng nặc đòi thi đấu. Trận đấu ấy, chúng ta thắng 1-0, mở đầu cho một kỳ SEA Games giành HCV oanh liệt, và nói như một đồng đội của Kim Chi - một người mà trước đó cũng không thực sự gần gũi, thân thiết với Kim Chi thì: “Chính hình ảnh của chị ấy, cái cách chị ấy đứng lên đã khiến tụi em tự biết mỗi khi ra sân phải thực sự làm gì...”. 

Có những “người hùng” trà đá tôi yêu... ảnh 2

Nếu câu chuyện về Kim Chi ít nhiều mang màu sắc quá khứ, dẫu là một quá khứ chưa xa thì câu chuyện của tuyển thủ Nguyễn Thị Liễu lại là câu chuyện mới diễn ra, câu chuyện của thời hiện tại. Tháng 4 năm nay, khi chuẩn bị cùng đồng đội lên đường tới Bahrain đá vòng loại Asian Cup 2014 thì Liễu sốc nặng vì hung tin... mẹ mất. Về nhà chịu tang mẹ, Liễu chết đi sống lại nhiều lần, và ai cũng nghĩ cô chẳng còn tâm sức gì trở lại ĐTQG. Ban huấn luyện đội tuyển và các đồng đội đã  an ủi động viên Liễu hãy yên tâm ở lại, và tất cả cùng hứa sẽ thi đấu hết mình vì Liễu, vì cô gái bé bỏng nghèo khó đất Hà Nam .

Thế mà chỉ chịu tang mẹ có 3 ngày, Liễu lại khăn gói lên Tuyển làm nhiệm vụ. Ở trên sân, trong các buổi tập, Liễu tỏ ra bình thản, lạnh lùng nhưng theo lời tuyển thủ Nguyễn Thị Nguyên - người nằm sát giường Liễu thì “hàng đêm nó khóc suốt. Khóc tới cạn sạch nước mắt rồi...”. Đến khi cả đội lên đường, đá những trận quan trọng tại vòng loại Asian Cup thì Liễu đã vào sân và ghi được một bàn thắng vào lưới Bahrain . Qua điện thoại, Liễu thút thít tâm sự với tôi về bàn thắng này: “Em nghĩ đấy là bàn thắng mà mẹ đã phù hộ cho em. Mẹ không còn nữa nhưng chắc chắn mẹ vẫn đi theo từng bước chạy, từng cú sút của em...”.

3.Ai cũng biết là ở vòng loại Asian Cup 2014 ấy, đội tuyển nữ Việt Nam đã thi đấu xuất sắc với cả 3 trận toàn thắng, ghi 24 bàn thắng, không để lọt lưới bất cứ bàn nào. Nhưng có những góc khuất mà không nhiều người biết đó là ngày trở về, khi máy bay đáp xuống Nội Bài và chiếc ô tô của VFF đưa Nguyễn Thị Liễu cùng các tuyển thủ từ Nội Bài về trụ sở Liên đoàn thì đã không có một buổi mừng công hay liên hoan, ăn uống linh đình nào hết. Thay vào đó, các cầu thủ cứ ngồi la liệt ở mấy hàng trà đá vỉa hè, trước khi bắt xe trở lại câu lạc bộ. 

Đã có những người quen, những đồng nghiệp của tôi nhìn vào cảnh này mà thắc mắc: nếu đây không phải đội tuyển nữ mà là đội tuyển nam thì cái chiến công toàn thắng ở một giải đấu quan trọng như vòng loại một kỳ Asian Cup có được đón nhận một cách lặng lẽ, pha chút chua chát vậy không? Cá nhân tôi thì không thích so sánh như vậy, bởi theo tôi,  bóng đá nữ và bóng đá nam là những thế giới khác nhau, với những thử thách và những nhiệm vụ hoàn toàn khác nhau.

Sự công bằng mà chúng ta có thể đấu tranh cho các cô gái là sự công bằng về cơ hội, chứ không phải là sự công bằng về mặt thu nhập hay lợi ích. Chỉ xin lấy một ví dụ nho nhỏ: Một doanh nghiệp có thể ồ ạt đổ tiền vào bóng đá nam, nhưng đừng mong họ bỏ 1/10 số tiền ấy vào bóng đá nữ, vì đơn giản là bóng đá nam có thể mang lại cho họ những quyền lợi to lớn về hình ảnh, còn bóng đá nữ thì gần như không.

Mà tiếp xúc với các cầu thủ nữ, tôi thấy chính họ dường như cũng chẳng quá quan tâm, so đọ với các cầu thủ nam. Họ sống theo cách của họ, trải nghiệm với những niềm vui - nỗi buồn theo một cách mà chưa chắc những người vẫn hay “than vay khóc muớn” cho họ có thể dễ dàng cảm nhận. Cái cách mà ở đấy, một cốc trà đá vỉa hè chưa chắc đã “rẻ” hơn một ly bia;  những câu chuyện, những tâm tình trà đá chưa chắc đã thiếu sang trọng hơn những... tâm tình bia bọt? Mà chưa biết chừng  nhiều kẻ ngập trong “văn hoá bia bọt” lại đang  muốn trở lại “văn hoá trà đá” như họ mà không được thì sao?

Thú thực là nhiều năm qua, mỗi lần đến trụ sở VFF trên đường Lê Quang Đạo (Mỹ Đình - Hà Nội), tôi rất thích “ngắm” những cô gái bóng đá quây quần với nhau ở hàng trà đá vỉa hè. Ở chính những hàng trà đá đó, với những bà bán hàng tưng tửng, bình dân đó, những câu chuyện được trải ra, những tâm tư được chia sẻ, và thậm chí: những mối tình được bắt đầu. Như cô gái Nguyễn Thị Liễu trong câu chuyện mà tôi nhắc ở trên chẳng hạn, chính ở hàng trà đá trước cổng Liên đoàn mà Liễu đã thấy, đã yêu và cuối cùng đã kết hôn với anh chồng hiện tại của mình. Chuyện này được nội bộ đội tuyển nữ gọi là “chuyện tình trà đá”. 

4. Bây giờ thì tôi vẫn hay “chọc” những nữ tuyển thủ mà tôi quen là những “người hùng” trà đá. Năm tới, nếu đứng trong top 5 Asian Cup sân nhà để chính thức giành vé đi World Cup như mục tiêu đã định thì có lẽ những “người hùng” trà đá sẽ dệt nên một câu chuyện mà thế giới bóng đá này không dễ gì tin được.

Ừ, trà đá  đấy; trà đá vỉa hè trước cổng trụ sở VFF - cái trụ sở được xây dựng bằng tiền dự án lên tới cả trăm, cả ngàn USD của FIFA đấy.

Trà đá thì sao?!

Phan Đăng

Các tin khác

Nở rộ review thuê: Thị trường dẫn dắt bởi những lời dối trá

Nở rộ review thuê: Thị trường dẫn dắt bởi những lời dối trá

Từ những dòng đánh giá tưởng như vô hại, một thị trường ngầm của "review thuê" đang âm thầm hoạt động, khi mà những lời tâng bốc được sản xuất hàng loạt và người tiêu dùng không biết tin vào đâu. Khi mỗi quyết định mua sắm đều bị những lời quảng cáo dẫn dắt bằng dữ liệu dối trá.

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Sơn mài là một trong những loại hình nghệ thuật đặc sắc nhất của Việt Nam, kết tinh từ kỹ thuật thủ công tinh xảo và tư duy thẩm mỹ mang đậm bản sắc dân tộc. Trải qua hàng trăm năm phát triển, từ những sản phẩm phục vụ tín ngưỡng, trang trí cung đình cho đến nghệ thuật tạo hình hiện đại, sơn mài luôn vận động không ngừng để thích nghi với thời đại. Tuy nhiên, có một câu hỏi mà cả các nghệ nhân và nghệ sĩ cùng quan tâm là làm thế nào để loại hình nghệ thuật truyền thống này tiếp tục phát triển trong đời sống đương đại?

Có nhiều lúc trong lòng thấy vui

Có nhiều lúc trong lòng thấy vui

Thỉnh thoảng, nhìn thấy ở ngã tư đường, có những em học sinh mặc đồng phục đứng hàng ngang, tay cầm tấm bảng ghi dòng chữ như: “Đi trên đường, nhường nhịn nhau”; “Dừng đèn đỏ, tỏ văn minh”, “Chậm một giây, hơn gây tai nạn”, "An toàn là bạn, tai nạn là thù", "Đi đúng tuyến, dừng đúng vạch"... lòng thấy vui. Lại thấy vui khi ta biết vẫn còn đó những con người lặng lẽ đi qua cuộc đời này bằng cái nhìn nhẹ nhàng, an lạc.

Bình yên vùng biên Lao Bảo

Bình yên vùng biên Lao Bảo

Ở vùng biên Lao Bảo, tỉnh Quảng Trị, bình yên không bắt đầu từ những điều lớn lao hay xa vời. Nó được chắt chiu từ những bước chân lặng lẽ gõ cửa từng mái nhà, từ sự kiên nhẫn cầm tay người dân làm quen với chiếc điện thoại thông minh, và từ những công trình đang dần hiện hình giữa đời sống thường nhật. Từ những điều gần gũi ấy, một thế trận an ninh được bồi đắp từng ngày, bền bỉ và chắc chắn ngay từ cơ sở.

Tận thấy ở công trường chống ngập giữa Thủ đô

Tận thấy ở công trường chống ngập giữa Thủ đô

Từ vài tháng qua, nhiều tuyến phố ở nội đô Hà Nội đã trở thành công trường xây dựng, khi mặt đường đã được đơn vị thi công rào từng đoạn để thi công hạ ngầm những chiếc cống hộp bê tông đúc sẵn có kích thước tới vài mét thuộc dự án chống ngập úng cục bộ. Đây là công trình được người dân kỳ vọng sẽ thay đổi tình trạng hễ mưa là ngập trên nhiều tuyến phố ở Hà Nội suốt nhiều năm qua.

Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến 2026: Bức tranh đa sắc màu của nhạc Việt

Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến 2026: Bức tranh đa sắc màu của nhạc Việt

20 năm tồn tại, Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến đã vượt qua khuôn khổ của một sự kiện vinh danh thường niên để trở thành một “thiết chế mềm” của đời sống âm nhạc Việt Nam. Mùa giải năm 2026 là một lát cắt phản ánh những biến chuyển của thị trường âm nhạc đương đại. Đó là một bức tranh sôi động, nhiều màu sắc, nơi âm nhạc Việt đang đứng giữa giao điểm của nghệ thuật, công nghiệp và toàn cầu hóa.

Lan man về nghề viết

Lan man về nghề viết

Thật lạ, có những câu thơ, dù chỉ đọc thoáng qua nhưng rồi lại nhớ mãi, có thế bởi tự dưng lại nhớ đến bài tứ tuyệt Vũ Hoàng Chương tặng Vũ Bằng: “Có bằng nói láo bốn mươi năm. Vũ ấy mà sao giọng vẫn văn. Hay tại đa ngôn đa báo hại. Giường tiên trời phạt chẳng cho nằm”.

Hội họa Việt Nam vượt kỳ vọng tại sàn đấu giá quốc tế

Hội họa Việt Nam vượt kỳ vọng tại sàn đấu giá quốc tế

Tại phiên đấu giá Nghệ thuật Hiện đại và Đương đại do Sotheby's tổ chức tại Hồng Kông vừa qua, các tác phẩm của danh họa Mai Trung Thứ và Lê Phổ đã được chốt với mức giá gần 1 triệu USD. Điều đáng nói, đây đang trở thành một xu hướng kéo dài trong nhiều năm qua. Đằng sau những con số ấn tượng ấy không chỉ là câu chuyện của thị trường, mà còn là dấu hiệu cho thấy hội họa Đông Dương đã và đang được định danh trên bản đồ toàn cầu.

Đường dài của những sáng tạo mới

Đường dài của những sáng tạo mới

Trong vài năm trở lại đây, đời sống nghệ thuật Việt Nam chứng kiến một làn sóng sáng tạo đến từ các nghệ sĩ trẻ và những đơn vị nghệ thuật độc lập. Họ không chỉ dàn dựng tác phẩm, mà còn tạo ra những“ngôn ngữ biểu đạt mới”- nơi chất liệu văn hóa Việt Nam được đặt trong sự đối thoại với tinh hoa nghệ thuật hàn lâm châu Âu.

Xem thổ cẩm Việt giữa Paris

Xem thổ cẩm Việt giữa Paris

Đó là triển lãm "Thổ cẩm Việt Nam - những sợi chỉ kể chuyện" tại không gian triển lãm của thư viện Jean-Pierre Melville, thuộc một khu sầm uất của quận 13, Paris, một nơi vốn được xem là khu phố đặc trưng của châu Á, hội tụ và giao thoa của nhiều nền văn hóa của thành phố.

Giọng nói bị đánh cắp, tội ác không có dấu vân tay

Giọng nói bị đánh cắp, tội ác không có dấu vân tay

Chỉ cần vài giây âm thanh công khai trên internet, trí tuệ nhân tạo có thể tạo ra một bản sao giọng nói gần như hoàn hảo, đủ để lừa dối, đủ để trục lợi và đủ để phá hủy uy tín của một nghệ sĩ được xây dựng trong nhiều thập kỷ.

Oscar 2026 và những định nghĩa trong thời đại số

Oscar 2026 và những định nghĩa trong thời đại số

Giải thưởng điện ảnh danh giá nhất thế giới - Oscar lần thứ 98 đã diễn ra vào ngày 15/3/2026 theo giờ miền Đông nước Mỹ tại nhà hát Dolby ở Los Angeles. Danh hài Conan O'Brien trong vai trò người dẫn chương trình đã khuấy động bầu không khí của buổi lễ và khiến cuộc đua vốn được đánh giá là vô cùng gay cấn của năm nay trở nên “duyên dáng” đáng kể với những mảng miếng hài đặc trưng.

Bàn phiếm chuyện cái răng, cái tóc

Bàn phiếm chuyện cái răng, cái tóc

Trong kho tàng tục ngữ Việt Nam, câu "Cái răng, cái tóc là gốc con người" từ lâu đã được xem như một lời nhắc nhở về việc giữ gìn và chăm sóc ngoại hình của mỗi người. Tuy nhiên, khi tra cứu trên Google, không ít người giật mình khi thấy phiên bản "Cái răng, cái tóc là góc con người" lại xuất hiện nhiều hơn: khoảng 49.800 kết quả so với 16.900 kết quả của "gốc con người".

Xuất khẩu văn chương: Đường dài còn lắm gian truân

Xuất khẩu văn chương: Đường dài còn lắm gian truân

Dịch thuật được ví như cái cầu vô hình nối người đọc xa lạ với tác giả xa lạ không cùng ngôn ngữ. Nhờ dịch thuật mà nhiều tác phẩm văn chương Việt được ra ngoài biên giới đến với bạn đọc không cùng tiếng nói. Người dịch là cầu nối tác phẩm văn học nguyên gốc với người đọc, giúp người đọc cảm nhận được sự hay của cái đẹp và bản sắc của văn bản.

Phim AI có phải dấu chấm hết cho điện ảnh truyền thống?

Phim AI có phải dấu chấm hết cho điện ảnh truyền thống?

Trí tuệ nhân tạo đang buộc ngành điện ảnh phải xem lại toàn bộ cấu trúc sản xuất vốn tồn tại hơn một thế kỷ. Khi chi phí có thể được cắt giảm, quy trình được tinh gọn và rào cản gia nhập thị trường bị hạ thấp, AI mở ra một chương mới cho điện ảnh.

Các bài hát đồng dao

Các bài hát đồng dao

LTS: Nguyễn Văn Vĩnh (1882-1936) là nhà báo, nhà văn, dịch giả nổi tiếng Việt Nam đầu thế kỷ XX. Ông là người có công lớn trong việc hoàn thiện và phổ cập chữ Quốc ngữ. Trong 30 năm làm báo, Nguyễn Văn Vĩnh là chủ bút 7 tờ báo bằng cả tiếng Việt và tiếng Pháp; viết hàng nghìn bài báo thuộc nhiều lĩnh vực, nhiều thể loại, đề cập đến các vấn đề trong xã hội từ chính trị, kinh tế đến các phong tục tập quán của người dân…

Ngựa - linh vật và những bí ẩn

Ngựa - linh vật và những bí ẩn

Không phải ngẫu nhiên mà những linh vật ngựa đất nung "Mã Nghênh Phúc Hỷ" màu vàng kim thường xuất hiện trên kệ trang trọng trong các gia đình để đón năm mới. Lịch sử hàng ngàn năm gắn bó với con người đã khiến ngựa trở thành một trong những người bạn thân thiết nhất. Không chỉ đơn thuần là biểu tượng của tin vui và phúc lộc, đằng sau vẻ ngoài oai vệ ấy là cả một hành trình dài làm thay đổi lịch sử loài người và vô số câu chuyện khiến chúng ta phải bất ngờ.

Vó ngựa kỳ bí trong văn hoá rẻo cao Tây Bắc

Vó ngựa kỳ bí trong văn hoá rẻo cao Tây Bắc

Tiếng vó ngựa rộn rã trên những cung đường đèo dốc không chỉ là âm thanh của việc di chuyển, mà còn là nhịp đập văn hóa bền bỉ của đồng bào các dân tộc vùng cao Tây Bắc.

Cành đào huyền sử

Cành đào huyền sử

"Có một Thăng Long Nguyễn Huệ/ Ngựa phi trong sắc hoa đào". (Thơ Đỗ Trung Lai).

Ngày xuân đến phố Bát Đàn mua hàng Bát Sứ

Ngày xuân đến phố Bát Đàn mua hàng Bát Sứ

Ở Hà Nội, hiện nay có phố Bát Sứ, không những thế, còn có phố Bát Đàn. Theo “Từ điển đường phố Hà Nội” (NXB Hà Nội - 2010) do Nguyễn Viết Chúc chủ biên, thì khoảng trước năm 1890 người Pháp gọi hai phố này là rue des Tassee (phố Hàng Chén). Từ cách gọi này, ta biết bát còn gọi cái tô là đồ bằng sứ, bằng sành, đất nung dùng để đựng đồ ăn thức uống, tiếng đôi là bát đọi. Tục ngữ có câu: “Một bát một bình” nghĩa của nó là nói về vật dụng đựng cơm nước của người tu hành, về sau có thêm nghĩa phái sinh nhằm nói ai đó giữ một chí hướng, kiên trì làm theo sở nguyện của mình. Thế nhưng tại sao lại gọi đàn/ bát đàn?