Có một làn sóng khủng bố thứ năm?

Trong bối cảnh cuộc đảo chính của phe cực hữu vừa thất bại ở Đức tháng 12/2022, được thúc đẩy bởi những ảo tưởng rời rạc về mặt ý thức hệ và lịch sử, một xu hướng toàn cầu đang ngày càng trở nên rõ nét hơn. Quỹ đạo mới này cho thấy sự pha trộn nguy hiểm của các hệ tư tưởng cực đoan và biểu hiện của nó là chủ nghĩa khủng bố chống chính phủ.

Khi những thông tin về âm mưu nổi loạn của những kẻ cực hữu liên quan đến vụ tấn công Đồi Capitol vào ngày 6/1/2021 được tiết lộ tại phòng xử án, Christopher P. Costa - cựu sĩ quan tình báo chuyên nghiệp, từng là trợ lý đặc biệt cho tổng thống và Giám đốc cấp cao về chống khủng bố tại Hội đồng An ninh Quốc gia từ năm 2017 đến 2018, hiện là phó giáo sư của Chương trình Nghiên cứu an ninh của Đại học Georgetown - vẫn không chắc chắn rằng làn sóng khủng bố thứ năm chống lại chính phủ đã đến, cho đến khi một âm mưu đảo chính diễn ra ở Đức.

Có một làn sóng khủng bố thứ năm? -0
Cảnh sát Đức áp giải nghi phạm khi truy quét các thành viên của nhóm cực hữu Reichsbürger ở Karlsruhe hôm 7/12/2022. Nguồn: Reuters

Ông Costa tin rằng, các chiến binh thánh chiến toàn cầu sẽ vẫn là mối đe dọa khủng bố dai dẳng nhất. Rốt cuộc, Mỹ cùng các lực lượng đối tác ở Iraq và Syria được cho là đã sát hại 700 người bị nghi ngờ là thành viên của tổ chức khủng bố Nhà nước Hồi giáo (IS) trong năm 2022, chỉ 5 năm sau khi tổ chức này bị đánh bại. Các chiến binh thánh chiến khác đã di chuyển khắp châu Phi, từ Somalia ở mũi phía Đông của lục địa đến Tây Phi, với ý định khai thác những vùng không gian rộng lớn không được kiểm soát để sử dụng làm nơi trú ẩn. Điều tương tự cũng diễn ra ở Trung Đông và Nam Á.

Nhưng, giờ đây, ông tin chắc rằng làn sóng khủng bố thứ năm chống lại chính phủ đang diễn ra.

Theo David C. Rapoport - giáo sư khoa học chính trị của Đại học California, đã có 4 làn sóng từng diễn ra trong lịch sử. Lý thuyết về các làn sóng này đã so sánh các xu hướng của chủ nghĩa khủng bố qua các thế hệ với các làn sóng có cùng hệ tư tưởng và chiến thuật trong lịch sử. Điều quan trọng là các nhóm cánh hữu đã hiện diện và cùng tồn tại trong mọi thời đại mà các làn sóng diễn ra. Hiện tại, có vẻ như kịch bản khủng bố đã bị lật tẩy với “các đường ý thức hệ mờ nhạt”. Vì vậy, mặc dù ông Costa nghĩ rằng những kẻ khủng bố chống chính phủ là những kẻ kế thừa làn sóng thứ tư (làn sóng tôn giáo), nhưng các chiến binh thánh chiến sẽ vẫn như một con sóng dội bền bỉ cùng tồn tại - và rất có thể cùng nhau hợp tác - với các nhóm trong làn sóng khủng bố thứ năm chống lại chính phủ. Điều đó thực sự nguy hiểm.

Giám đốc Cục Điều tra Liên bang (FBI) Christopher Wray lưu ý rằng “sự trong sáng của hệ tư tưởng cấp tiến” đã không còn nữa. Quan sát đó dường như chứng minh cho ý kiến cho rằng những bất bình và niềm tin lai tạp đang ngày càng gia tăng đằng sau các cuộc tấn công khủng bố.

Lấy trường hợp binh nhì Ethan Melzer của quân đội Mỹ, người bắt đầu lên kế hoạch tấn công vào đơn vị quân đội của chính mình bằng cách lên mạng cùng lập âm mưu với những kẻ theo chủ nghĩa tân phát xít, nghiên cứu các chiến binh thánh chiến và điều chỉnh các kiểu tấn công của chúng. Tất cả điều này “kết tinh” khi Melzer bắt tay với tổ chức tân phát xít 09A (Order of 9 Angles) - một nhóm người theo chủ nghĩa Satan và những người theo chủ nghĩa người da trắng thượng đẳng. Trường hợp này là một nguyên mẫu mới đáng lo ngại về các hệ tư tưởng lai tạp.

Có vẻ như Cộng hòa Liên bang Đức tình cờ trở thành “đầu sò” của một kỷ nguyên khủng bố chống chính phủ đang nổi lên. Làn sóng này nổi lên ở Đức là một tai nạn trớ trêu của lịch sử, khi khoảng 900 triệu người đã xem truyền hình trực tiếp hành động khủng bố của những người theo chủ nghĩa dân tộc-sắc tộc diễn ra trong Thế vận hội Munich 1972.

Tháng 9 năm ngoái, tròn 50 năm sau vụ thảm sát Munich, nước Đức dường như đã xua đuổi được bóng đen của giai đoạn khủng bố đầy rắc rối đó. Nhưng, chỉ vài tháng sau, Bộ trưởng Nội vụ Đức Nancy Faeser đã phải công khai nói về âm mưu đảo chính thất bại của những kẻ cực hữu ở Đức và cuộc tấn công chống nhằm vào nền pháp quyền của Đức.

Ngay cả khi phải đối mặt với mối đe dọa hiện tại từ chủ nghĩa khủng bố cực hữu, Bộ trưởng Faeser nhắc nhở người Đức rằng họ vẫn ở trong “tầm ngắm” của những kẻ khủng bố Hồi giáo. Bà đang ám chỉ một thủ phạm đơn độc bị bắt ở Đức vì lên kế hoạch sử dụng ricin và xyanua để thực hiện một cuộc tấn công hóa học có động cơ Hồi giáo. Âm mưu bị phá vỡ này diễn ra ngay sau khi một người Mỹ có động cơ Hồi giáo cực đoan bị buộc tội tấn công 3 sĩ quan cảnh sát bằng dao gần quảng trường Thời đại vào đêm giao thừa. Khủng bố có động cơ Hồi giáo là vấn nạn bạo lực dai dẳng tồn tại song song với làn sóng bạo lực chính trị chống chính phủ mới hình thành.

Trên thực tế, Đức đã có chuẩn bị trước để đối phó với các mối đe dọa khủng bố ở trong nước. Cơ quan an ninh của Đức đã theo dõi phần tử cực đoan như phong trào Reichsbürger và các nhóm khác vốn luôn từ chối chấp nhận tính hợp pháp của nhà nước Đức hiện đại. Mặc dù cách Đức đối phó với chủ nghĩa khủng bố chống chính phủ đáng để học hỏi, nhưng chính quyền Mỹ sẽ tiếp cận những mối đe dọa này theo cách khác, bởi Mỹ bị ràng buộc bởi hiến pháp của chính họ.

Điều quan trọng hiện nay là các lãnh đạo quốc gia phải định hình đúng các mối đe dọa khủng bố ở trong nước. Mục tiêu hàng đầu của các chính phủ phải là bảo vệ công dân của mình và không ngừng tập trung vào pháp quyền. Tuy nhiên, nếu chủ nghĩa khủng bố chống chính phủ là làn sóng khủng bố thứ năm, nước Mỹ và phần còn lại của thế giới nên chuẩn bị sẵn sàng bởi vì các làn sóng khủng bố thường kéo dài nhiều thế hệ.

Khánh An (Theo The Hill)

Các tin khác

Cuộc chiến của AI

Cuộc chiến của AI

Tháng 9/2025, các nhà nghiên cứu của Anthropic phát hiện một điều mà giới an ninh mạng từng chỉ hình dung trong các kịch bản tương lai: một nhóm tin tặc định danh là GTG-1002, đã "bẻ khóa" công cụ Claude Code của chính công ty và biến nó thành một tác nhân tự động thực hiện tới 80-90% khối lượng công việc trong một chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào khoảng 30 tổ chức toàn cầu. Đây được Anthropic gọi là "chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên được thực hiện mà không có sự can thiệp đáng kể của con người". Sự kiện này đã trở thành biểu tượng cho một thực tế không thể chối cãi: kỷ nguyên hacker AI không còn là dự báo.

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Từ lời hứa “việc nhẹ, lương cao” trên mạng xã hội đến những cuộc hôn nhân ngoại quốc được vẽ ra bằng viễn cảnh sung túc, tội phạm mua bán người tìm mọi cách đánh vào giấc mơ “đổi đời” của người dân. Tại Cà Mau, phía sau mỗi vụ án được khám phá là một sự thật đau lòng: Khi bước qua ranh giới của sự cả tin, giấc mơ về một tương lai tốt đẹp có thể biến thành những tháng ngày bị bóc lột, giam cầm, bạo hành, thậm chí là tước đoạt mạng sống. Ngăn chặn tội phạm mua bán người, vì thế, không chỉ là cuộc đấu tranh của cơ quan chức năng, mà là cuộc chiến của toàn xã hội.

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.