Có một làn sóng khủng bố thứ năm?

Trong bối cảnh cuộc đảo chính của phe cực hữu vừa thất bại ở Đức tháng 12/2022, được thúc đẩy bởi những ảo tưởng rời rạc về mặt ý thức hệ và lịch sử, một xu hướng toàn cầu đang ngày càng trở nên rõ nét hơn. Quỹ đạo mới này cho thấy sự pha trộn nguy hiểm của các hệ tư tưởng cực đoan và biểu hiện của nó là chủ nghĩa khủng bố chống chính phủ.

Khi những thông tin về âm mưu nổi loạn của những kẻ cực hữu liên quan đến vụ tấn công Đồi Capitol vào ngày 6/1/2021 được tiết lộ tại phòng xử án, Christopher P. Costa - cựu sĩ quan tình báo chuyên nghiệp, từng là trợ lý đặc biệt cho tổng thống và Giám đốc cấp cao về chống khủng bố tại Hội đồng An ninh Quốc gia từ năm 2017 đến 2018, hiện là phó giáo sư của Chương trình Nghiên cứu an ninh của Đại học Georgetown - vẫn không chắc chắn rằng làn sóng khủng bố thứ năm chống lại chính phủ đã đến, cho đến khi một âm mưu đảo chính diễn ra ở Đức.

Có một làn sóng khủng bố thứ năm? -0
Cảnh sát Đức áp giải nghi phạm khi truy quét các thành viên của nhóm cực hữu Reichsbürger ở Karlsruhe hôm 7/12/2022. Nguồn: Reuters

Ông Costa tin rằng, các chiến binh thánh chiến toàn cầu sẽ vẫn là mối đe dọa khủng bố dai dẳng nhất. Rốt cuộc, Mỹ cùng các lực lượng đối tác ở Iraq và Syria được cho là đã sát hại 700 người bị nghi ngờ là thành viên của tổ chức khủng bố Nhà nước Hồi giáo (IS) trong năm 2022, chỉ 5 năm sau khi tổ chức này bị đánh bại. Các chiến binh thánh chiến khác đã di chuyển khắp châu Phi, từ Somalia ở mũi phía Đông của lục địa đến Tây Phi, với ý định khai thác những vùng không gian rộng lớn không được kiểm soát để sử dụng làm nơi trú ẩn. Điều tương tự cũng diễn ra ở Trung Đông và Nam Á.

Nhưng, giờ đây, ông tin chắc rằng làn sóng khủng bố thứ năm chống lại chính phủ đang diễn ra.

Theo David C. Rapoport - giáo sư khoa học chính trị của Đại học California, đã có 4 làn sóng từng diễn ra trong lịch sử. Lý thuyết về các làn sóng này đã so sánh các xu hướng của chủ nghĩa khủng bố qua các thế hệ với các làn sóng có cùng hệ tư tưởng và chiến thuật trong lịch sử. Điều quan trọng là các nhóm cánh hữu đã hiện diện và cùng tồn tại trong mọi thời đại mà các làn sóng diễn ra. Hiện tại, có vẻ như kịch bản khủng bố đã bị lật tẩy với “các đường ý thức hệ mờ nhạt”. Vì vậy, mặc dù ông Costa nghĩ rằng những kẻ khủng bố chống chính phủ là những kẻ kế thừa làn sóng thứ tư (làn sóng tôn giáo), nhưng các chiến binh thánh chiến sẽ vẫn như một con sóng dội bền bỉ cùng tồn tại - và rất có thể cùng nhau hợp tác - với các nhóm trong làn sóng khủng bố thứ năm chống lại chính phủ. Điều đó thực sự nguy hiểm.

Giám đốc Cục Điều tra Liên bang (FBI) Christopher Wray lưu ý rằng “sự trong sáng của hệ tư tưởng cấp tiến” đã không còn nữa. Quan sát đó dường như chứng minh cho ý kiến cho rằng những bất bình và niềm tin lai tạp đang ngày càng gia tăng đằng sau các cuộc tấn công khủng bố.

Lấy trường hợp binh nhì Ethan Melzer của quân đội Mỹ, người bắt đầu lên kế hoạch tấn công vào đơn vị quân đội của chính mình bằng cách lên mạng cùng lập âm mưu với những kẻ theo chủ nghĩa tân phát xít, nghiên cứu các chiến binh thánh chiến và điều chỉnh các kiểu tấn công của chúng. Tất cả điều này “kết tinh” khi Melzer bắt tay với tổ chức tân phát xít 09A (Order of 9 Angles) - một nhóm người theo chủ nghĩa Satan và những người theo chủ nghĩa người da trắng thượng đẳng. Trường hợp này là một nguyên mẫu mới đáng lo ngại về các hệ tư tưởng lai tạp.

Có vẻ như Cộng hòa Liên bang Đức tình cờ trở thành “đầu sò” của một kỷ nguyên khủng bố chống chính phủ đang nổi lên. Làn sóng này nổi lên ở Đức là một tai nạn trớ trêu của lịch sử, khi khoảng 900 triệu người đã xem truyền hình trực tiếp hành động khủng bố của những người theo chủ nghĩa dân tộc-sắc tộc diễn ra trong Thế vận hội Munich 1972.

Tháng 9 năm ngoái, tròn 50 năm sau vụ thảm sát Munich, nước Đức dường như đã xua đuổi được bóng đen của giai đoạn khủng bố đầy rắc rối đó. Nhưng, chỉ vài tháng sau, Bộ trưởng Nội vụ Đức Nancy Faeser đã phải công khai nói về âm mưu đảo chính thất bại của những kẻ cực hữu ở Đức và cuộc tấn công chống nhằm vào nền pháp quyền của Đức.

Ngay cả khi phải đối mặt với mối đe dọa hiện tại từ chủ nghĩa khủng bố cực hữu, Bộ trưởng Faeser nhắc nhở người Đức rằng họ vẫn ở trong “tầm ngắm” của những kẻ khủng bố Hồi giáo. Bà đang ám chỉ một thủ phạm đơn độc bị bắt ở Đức vì lên kế hoạch sử dụng ricin và xyanua để thực hiện một cuộc tấn công hóa học có động cơ Hồi giáo. Âm mưu bị phá vỡ này diễn ra ngay sau khi một người Mỹ có động cơ Hồi giáo cực đoan bị buộc tội tấn công 3 sĩ quan cảnh sát bằng dao gần quảng trường Thời đại vào đêm giao thừa. Khủng bố có động cơ Hồi giáo là vấn nạn bạo lực dai dẳng tồn tại song song với làn sóng bạo lực chính trị chống chính phủ mới hình thành.

Trên thực tế, Đức đã có chuẩn bị trước để đối phó với các mối đe dọa khủng bố ở trong nước. Cơ quan an ninh của Đức đã theo dõi phần tử cực đoan như phong trào Reichsbürger và các nhóm khác vốn luôn từ chối chấp nhận tính hợp pháp của nhà nước Đức hiện đại. Mặc dù cách Đức đối phó với chủ nghĩa khủng bố chống chính phủ đáng để học hỏi, nhưng chính quyền Mỹ sẽ tiếp cận những mối đe dọa này theo cách khác, bởi Mỹ bị ràng buộc bởi hiến pháp của chính họ.

Điều quan trọng hiện nay là các lãnh đạo quốc gia phải định hình đúng các mối đe dọa khủng bố ở trong nước. Mục tiêu hàng đầu của các chính phủ phải là bảo vệ công dân của mình và không ngừng tập trung vào pháp quyền. Tuy nhiên, nếu chủ nghĩa khủng bố chống chính phủ là làn sóng khủng bố thứ năm, nước Mỹ và phần còn lại của thế giới nên chuẩn bị sẵn sàng bởi vì các làn sóng khủng bố thường kéo dài nhiều thế hệ.

Khánh An (Theo The Hill)

Các tin khác

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Từ ngày 1/5, Các tiểu vương quốc Arab Thống Nhất (UAE) thống báo rút khỏi Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) và cơ chế OPEC+. Việc lựa chọn rút khỏi tổ chức sau gần 60 năm là thành viên ở thời điểm này được coi là cú sốc với “cartel dầu mỏ” do Saudi Arabia dẫn đầu bấy lâu nay, và cả với hệ thống cung ứng năng lượng thế giới.

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Những ngày qua, Tổng thống Mỹ liên tục đưa ra nhiều thay đổi bất ngờ trong nỗ lực tháo gỡ bế tắc ở Iran. Sau khi cho rằng Iran vẫn chưa “trả giá đủ lớn”, ngày 5/5, ông đưa ra cái gọi là Dự án Tự do, để giúp các tàu và thủy thủ đoàn bị mắc kẹt thoát khỏi Vịnh Persic, nhưng cũng nhằm làm suy yếu sự kiểm soát của Iran đối với eo biển Hormuz.

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Bình minh ngày 24/2/2022 không chỉ được đánh dấu bằng tiếng xích xe tăng Nga gầm rú vượt qua biên giới Ukraine, mà còn bởi một “cú đánh bồi” lạnh lùng và vô hình trên không gian mạng. Đúng một giờ trước khi phát súng đầu tiên nổ ra, mã độc AcidRain đã âm thầm đánh sập mạng vệ tinh của Viasat, khiến hàng nghìn modem trở thành những khối nhựa vô dụng. Một phần hệ thống liên lạc chỉ huy của Ukraine lập tức tê liệt, 5.800 turbine điện gió ở Đức mất kết nối điều khiển từ xa, hàng chục nghìn thuê bao internet ở Pháp, Hungary, Hy Lạp và Ba Lan mất kết nối. Đó là buổi sáng khiến thế giới hiểu ra: bầu trời thấp không còn là vùng trung lập, mà đã trở thành chiến trường.

Vịnh Aden lại dậy sóng

Vịnh Aden lại dậy sóng

Một loạt tàu thương mại bị cướp biển khống chế trên vùng biển Somalia và vịnh Aden chỉ trong khoảng 2 tuần, từ cuối tháng 4 đến đầu tháng 5/2026. Đây là tốc độ leo thang chưa từng thấy kể từ thập kỷ trước - thời điểm hành lang hàng hải này trở thành nỗi kinh hoàng của ngành vận tải biển toàn cầu. Điều gì đã kéo “bóng ma hải tặc” trở lại, và tại sao đúng vào lúc này?

Những thông điệp từ nước Anh

Những thông điệp từ nước Anh

Giữa lúc quan hệ Anh - Mỹ đang trải qua thử thách nghiêm trọng, chuyến thăm kéo dài 4 ngày của Quốc vương Charles III tới Washington nhân kỷ niệm 250 năm ngày ký Tuyên ngôn Độc lập đã mang theo nhiều thông điệp quan trọng về “mối quan hệ đặc biệt” giữa hai bên.

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Ngày 21 và 22/4 vừa qua, 4 ứng cử viên cho chức Tổng Thư ký Liên hợp quốc đã trải qua các phiên đối thoại trực tiếp trước Đại Hội đồng - sự kiện được ví như “một trong những cuộc phỏng vấn xin việc khắt khe nhất thế giới”. Cuộc đua thay thế ông Antonio Guterres, người kết thúc nhiệm kỳ ngày 31/12/2026, đang bước vào giai đoạn quyết định.

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Thỏa thuận hòa bình mang tính bước ngoặt năm 2016 giữa Chính phủ Colombia và lực lượng nổi dậy lớn nhất ở Mỹ Latin đã thành công ở một số khía cạnh: Lực lượng vũ trang Cách mạng Colombia (FARC) đồng ý hạ vũ khí và bạo lực từng tàn phá đất nước đã giảm đáng kể.

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Cuộc xung đột diễn ra tại Trung Đông cho thấy mức độ phụ thuộc ngày càng cao của quân đội Mỹ và Israel vào trí tuệ nhân tạo (AI) trong lĩnh vực quân sự, đặc biệt là trong việc xác định mục tiêu và lập kế hoạch tấn công.

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Hormuz bị phong tỏa đẩy chuỗi cung ứng toàn cầu vào thế đảo lộn, khiến các hãng vận tải đổ dồn qua kênh đào Panama và chấp nhận trả phí ưu tiên cao chưa từng có để tránh rủi ro chậm trễ.

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) thông báo, kể từ ngày 1/5, nước này rời khỏi Tổ chức Các quốc gia xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) sau 60 năm là thành viên, giáng một đòn nặng nề vào tổ chức này, trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu đang phải đối mặt với cuộc khủng hoảng nguồn cung lớn nhất lịch sử.

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Chỉ với 12 ngày làm việc, nhưng Kỳ họp thứ Nhất Quốc hội khóa XVI đã thực hiện rất nhiều nhiệm vụ quan trọng: đó là, tập trung kiện toàn bộ máy Nhà nước, bầu các chức danh lãnh đạo cao cấp; kịp thời thể chế hóa nhiều chủ trương, chính sách thành pháp luật để triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng; đồng thời, quyết định các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh và đối ngoại, trong đó có nhiều nhiệm vụ gấp rút, cấp bách; thông qua 9 luật và 31 nghị quyết.

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Cuộc bầu cử đầu tiên của người Gaza sau hơn 2 thập kỷ, diễn ra tại thành phố Deir al-Balah hôm 26/4, đã chứng kiến thắng lợi nghiêng về những ứng viên được cho là có liên hệ với Chính quyền Palestine (PA). Nhưng, đằng sau kết quả ấy vẫn là những câu hỏi thực chất chưa có lời đáp về năng lực quản trị và vai trò của PA trong một cục diện mà họ hầu như bị gạt ra ngoài lề.

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Những chuyến tàu dầu bắt đầu khựng lại ở eo biển Hormuz, khi cuộc xung đột Iran nổ ra đang khiến cả thế giới như nín thở. “Chúng ta đang đối mặt với mối đe dọa an ninh năng lượng lớn nhất trong lịch sử”, ông Fatih Birol, Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), đã thốt lên như vậy và nó không phải là lời nói quá.

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

Liên minh châu Âu (EU) hôm 23/4 đã phê duyệt gói vay 90 tỷ euro để giúp Ukraine đáp ứng các nhu cầu kinh tế và quân sự trong 2 năm, theo tuyên bố của Síp, Chủ tịch luân phiên của EU. Đồng thời, phê duyệt một loạt biện pháp trừng phạt mới đối với Nga.

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu đang ở vị thế vô cùng khó xử trong cuộc xung đột Mỹ/Israel - Iran. Họ vừa không phải là bên ra quyết định có ảnh hưởng đến cuộc chiến, vừa không phải là bên trung gian hòa giải có ảnh hưởng đáng kể. Châu Âu chỉ là bên ngoài cuộc, bất lực trong việc can thiệp và là nạn nhân gánh chịu những tổn thất không ngừng lan rộng.

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

10 năm sau “cuộc ly hôn” thế kỷ, nước Anh vẫn chưa tìm thấy bình yên hậu Brexit. Giữa những hệ lụy kinh tế kéo dài và một nghịch lý là làn sóng mong muốn quay lại EU ngày càng dâng cao trong dư luận, Thủ tướng Keir Starmer đứng trước bài toán nan giải: làm sao để thực hiện lời hứa về một “nước Anh toàn cầu” mà không làm ngơ trước sự đảo chiều tư tưởng của công chúng.

Sự mệt mỏi bắt đầu len lỏi ở Điện Capitol

Sự mệt mỏi bắt đầu len lỏi ở Điện Capitol

Những dấu hiệu mệt mỏi, mất kiên nhẫn đang len lỏi trong hàng ngũ Đảng Cộng hòa trước diễn biến ngày càng khó kiểm soát của cuộc chiến với Iran. Giữa áp lực kinh tế, sức ép cử tri và toan tính chính trị, liệu tín hiệu từ các nghị sĩ có thể thúc đẩy Nhà Trắng tiến nhanh hơn đến thỏa thuận chấm dứt chiến sự?

Mỹ - Iran: Ngừng bắn và những kịch bản

Mỹ - Iran: Ngừng bắn và những kịch bản

Cùng với thỏa thuận ngừng bắn, cả Washington và Tehran đã đưa ra những tuyên bố chiến thắng trái ngược nhau. Kể từ ngày 28/2, ước tính Mỹ và Israel đã thực hiện hơn 13.000 cuộc tấn công vào các mục tiêu tại Iran, ban đầu chủ yếu nhắm vào các đơn vị quân sự, sau đó mở rộng thành 800 cuộc không kích nhằm vào các cơ sở hạ tầng công nghiệp quốc phòng trọng yếu, bao gồm đường sắt, đường bộ và cầu.

Israel - Lebanon: Sự yên tĩnh mong manh

Israel - Lebanon: Sự yên tĩnh mong manh

0 giờ ngày 17/4, lệnh ngừng bắn tạm thời 10 ngày giữa Israel và Lebanon có hiệu lực. Dù rất mong manh nhưng lệnh ngừng bắn được xem là một trong những nỗ lực ngoại giao nhằm chấm dứt chiến tranh, mang lại hòa bình lâu dài cho khu vực Trung Đông.

“Cây cầu Islamabad” và triển vọng hòa bình cuộc xung đột Mỹ - Iran

“Cây cầu Islamabad” và triển vọng hòa bình cuộc xung đột Mỹ - Iran

Trong bối cảnh cuộc khủng hoảng Iran gây ra hiệu ứng khốc liệt với kinh tế thế giới, việc Washington và Tehran cùng chấp nhận thỏa thuận ngừng bắn tạm thời hôm 8/4 là “khoảng thở” quý giá cho toàn cầu. Đứng sau sự kiện này không phải những cường quốc phương Tây hay các nước Vùng Vịnh giàu có, mà là Pakistan - quốc gia đã khéo léo sử dụng vị thế đặc thù để kết nối hai đối thủ.