Cơ cấu năng lượng hạt nhân toàn cầu đang tăng trở lại

Các chuyên gia cho rằng, để ứng phó với biến đổi khí hậu hiện tại và tương lai cũng như nhu cầu điện tăng cao, vai trò của điện hạt nhân trong cơ cấu năng lượng toàn cầu có thể sẽ được gia tăng hơn nữa. Tuy nhiên, sự phát triển của điện hạt nhân vẫn phải đối mặt với những thách thức về chi phí, tài chính, độ tin cậy và chuỗi cung ứng đa dạng.

Theo trang Nikkei, gần đây, trong bối cảnh nhu cầu điện ngày càng tăng và khử carbon, các dự án xây dựng và vận hành nhà máy điện hạt nhân ở khu vực Đông Nam Á lần lượt được triển khai. Việt Nam đã khởi động lại kế hoạch xây dựng nhà máy điện hạt nhân với công suất 4 triệu kW. Indonesia có kế hoạch đưa vào hoạt động nhà máy điện hạt nhân với công suất 250 ngàn kW vào đầu năm 2030 và đặt mục tiêu đưa hơn 20 lò phản ứng vào hoạt động đến năm 2050.

Thái Lan cũng đang cân nhắc đưa vào sử dụng các lò phản ứng kiểu modul nhỏ (SMR), dự định đưa vào sử dụng 2 lò SMR có công suất 300 ngàn kW vào năm 2037. Philippines có kế hoạch đến trước năm 2035 đưa vào vận hành công suất phát điện lên 2,4 triệu kW. Malaysia công bố Chính sách công nghệ hạt nhân quốc gia đến năm 2030, cam kết thúc đẩy các ứng dụng công nghệ hạt nhân vì mục đích hòa bình và cơ quan năng lượng hạt nhân của nước này được đổi tên thành Trung tâm hợp tác nguyên tử hạt nhân.

Cơ cấu năng lượng hạt nhân toàn cầu đang tăng trở lại -0
70% điện năng của Pháp đến từ năng lượng hạt nhân.

Ngoài ra, các quốc gia như Singapore, Lào, Campuchia và Myanmar cũng thể hiện sự quan tâm đến năng lượng hạt nhân. Theo các kế hoạch hiện tại, Đông Nam Á dự kiến sẽ có hơn 7 gW (1 gW bằng 1 triệu kW) công suất điện hạt nhân đi vào hoạt động đến năm 2040. Điều này tạo ra cơ hội xuất khẩu cho các quốc gia có công nghệ điện hạt nhân tiên tiến.

Cũng theo Nikkei, lý do khiến các nước Đông Nam Á tích cực đưa vào sử dụng các tổ máy điện hạt nhân vì họ cho rằng có thể ứng phó với nhu cầu điện tăng cao trong khi vẫn hạn chế được lượng khí thải nhà kính. Hiện nay, một số quốc gia khu vực này đã nhận được sự hỗ trợ về tài chính, kỹ thuật từ các tổ chức quốc tế hoặc các nước có điện hạt nhân, điều này đã thúc đẩy hơn nữa sự phát triển của các dự án điện hạt nhân trong khu vực.

Năm 2024, Singapore đã ký thỏa thuận hợp tác năng lượng hạt nhân với Mỹ. Nga đã bày tỏ mong muốn hỗ trợ điện hạt nhân cho Myanmar. Philippines có kế hoạch bắt đầu vận hành nhà máy điện hạt nhân Bataan chưa sử dụng trên đảo Luzon với sự hỗ trợ của Mỹ và Hàn Quốc. Mỹ sẽ hỗ trợ các nhà nghiên cứu Philippines học tập công nghệ năng lượng hạt nhân và thỏa thuận dỡ bỏ lệnh cấm xuất khẩu vật liệu và linh kiện hạt nhân dân sự có hiệu lực vào tháng 7/2024.

Tuy nhiên, theo đánh giá, khu vực này chưa có kinh nghiệm vận hành nhà máy điện hạt nhân sẽ là một hạn chế có thể kéo dài thời gian đi vào thực tế của các dự án. Hơn nữa, các nhà máy điện hạt nhân rất tốn kém và mất nhiều thời gian để xây dựng, nên cũng mất nhiều thời gian để có lãi. Ngoài chi phí xây dựng cao, còn cần phải đảm bảo có nhân tài về mặt chuyên môn.

IEA từng nêu trong báo cáo rằng các nước Đông Nam Á thiếu kỹ sư và nhà khoa học được đào tạo bài bản. Hiện nay, công nghệ hạt nhân vẫn do một số ít quốc gia kiểm soát chặt chẽ. Các quan chức Việt Nam ước tính kế hoạch tái khởi động năng lượng hạt nhân thiếu 2.400 kỹ sư các chuyên ngành điện hạt nhân và sẽ mất một khoảng thời gian để dần xây dựng toàn bộ hệ sinh thái và công nghệ.

Ngoài ra, việc chất thải hạt nhân và chất thải bị ô nhiễm phóng xạ có được xử lý đúng cách hay không là yếu tố quan trọng quyết định liệu công chúng có chấp nhận năng lượng hạt nhân hay không. Thảm họa Chernobyl ở Ukraine năm 1986 là yếu tố khiến Philippines quyết định gác lại dự án điện hạt nhân của mình. Sau khi nhà máy điện hạt nhân Fukushima Daiichi của Nhật Bản xảy ra sự cố sau trận động đất và sóng thần thảm khốc năm 2011, Thái Lan cũng dừng chương trình điện hạt nhân của nước này. Các nước Đông Nam Á có quan điểm khác nhau về nhà máy điện hạt nhân và cũng có thể điều chỉnh căn cứ theo những thay đổi nội bộ và tình hình trong tương lai.

Trong số các nước châu Âu, Pháp là nước tích cực phát triển năng lượng hạt nhân. Số liệu của Hiệp hội Hạt nhân thế giới cho thấy khoảng 70% điện năng của Pháp đến từ năng lượng hạt nhân. Hiện nay, Pháp có 18 nhà máy điện hạt nhân thương mại với tổng số 57 lò phản ứng đang hoạt động. Số liệu của trang mạng thống kê Statista cho thấy tổng sản lượng điện hạt nhân của Liên minh châu Âu (EU) năm 2023 tăng khoảng 1,7 so với năm 2022, chủ yếu là do sản lượng điện hạt nhân ở Slovakia và Pháp tăng, khoảng 15% so với năm 2022.

Ông Fatih Birol, người đứng đầu Cơ quan Năng lượng quốc tế (IEA), đã trích dẫn báo cáo gần đây của IEA có tiêu đề “Con đường đến kỷ nguyên của năng lượng hạt nhân”, cho biết hiện đang có hơn 15 quốc gia đang xây dựng nhà máy điện hạt nhân có công suất khoảng 70 gW. Một số quốc gia trước đây từng từ chối năng lượng hạt nhân, bao gồm Italy, hiện đang tìm cách xây dựng. Trung Quốc, Thụy Điển, Nhật Bản, Pháp, Hàn Quốc, Ba Lan, Thổ Nhĩ Kỳ và Thụy Sĩ cũng đang tìm cách tăng thêm các tổ máy điện hạt nhân, khởi động lại điện hạt nhân hoặc nâng cấp hệ thống điện.

Ngoài nguồn năng lượng sạch và ổn định, năng lượng hạt nhân có năng lực cạnh tranh rất mạnh mẽ trong bối cảnh trung hòa carbon. Các nước châu Âu và Mỹ hiện đang tích cực thúc đẩy phát triển carbon thấp, đồng thời, cuộc xung đột Nga - Ukraine đã dẫn đến tình trạng thiếu hụt năng lượng ở châu Âu, điều này cũng thúc đẩy các nước xem xét lại tầm quan trọng của năng lượng hạt nhân. Ngoài ra, sự phát triển của AI đã đặt ra nhu cầu cao hơn về điện. Tuy nhiên, việc xây dựng nhà máy điện hạt nhân đòi hỏi phải đầu tư nhiều vốn, thời gian dài và rủi ro lớn, khiến các dự án điện hạt nhân ở một số quốc gia phải gác lại do thiếu vốn.

Ngọc Lan

Các tin khác

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Vòng 2 cuộc bầu cử Tổng thống Colombia diễn ra vào ngày 21/6 cho kết quả ứng viên cực hữu Abelardo de la Espriella đã giành chiến thắng sít sao trước ứng viên cánh tả, tiếp nối làn sóng cực hữu thân Mỹ, ủng hộ Tổng thống Donald Trump giành quyền lãnh đạo tại khu vực được cho là “sân sau” của Mỹ.

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

Cuộc đàm phán tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình lâu dài giữa Mỹ và Iran đang diễn ra trong thời hạn 60 ngày do hai bên ấn định tại bản ghi nhớ ngừng bắn ký kết hồi tuần trước. Tuy nhiên, việc Israel tiếp tục tấn công các mục tiêu ở Lebanon và không chịu rút quân đang gây khó khăn rất lớn cho đàm phán.

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Từ năm 2018, quan hệ đối thoại Nga - ASEAN (Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á) đã đạt đến tầm chiến lược. Đối với Nga, phát triển hợp tác với ASEAN vẫn là trọng điểm trong việc mở rộng sang các thị trường đang phát triển nhanh chóng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. ASEAN bao gồm 11 quốc gia với dân số hơn 680 triệu và tổng GDP vượt quá 4 nghìn tỷ USD, đang là một trong những hiệp hội lớn nhất thế giới.

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Những cuộc điện thoại mời nhận quà tri ân, cơ hội đầu tư sinh lời, chương trình nâng cấp quyền lợi nghỉ dưỡng hay hỗ trợ chuyển nhượng hợp đồng tưởng chừng vô hại đã trở thành chiếc bẫy mất tiền. Đằng sau những văn phòng sang trọng, những bản hợp đồng được in ấn chuyên nghiệp và những lời hứa hẹn đầy hấp dẫn là cả một hệ thống doanh nghiệp được tổ chức bài bản nhằm dẫn dụ, thao túng tâm lý khách hàng để chiếm đoạt tài sản.

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Theo lời kể của những phụ nữ Afghanistan với nhật báo Shargh của Iran, Taliban đã siết chặt các quy định về trang phục đối với phụ nữ. Loại hijab thông thường che kín cơ thể và tóc hiện đã bị cấm; thay vào đó, phụ nữ chỉ được phép mặc trang phục burqa trùm kín cơ thể từ đầu đến chân, che cả khuôn mặt và chỉ để lại một lớp lưới nhỏ trước mắt để nhìn ra bên ngoài.

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Chỉ vài ngày sau chiến thắng áp đảo tại Makerfield, ông Andy Burnham đang trở thành tâm điểm của chính trường Anh. Trong bối cảnh Thủ tướng Keir Starmer vừa tuyên bố từ chức sau nhiều tuần chịu sức ép từ nội bộ Công đảng, ngày càng nhiều tiếng nói xem ông Burnham là nhân vật có thể giúp đảng cầm quyền khôi phục niềm tin của cử tri và mở ra một giai đoạn ổn định mới cho nước Anh.

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Ngày 18/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đặt bút ký vào bản thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ với Iran sau hơn 100 ngày chiến tranh làm hàng nghìn người thiệt mạng và khiến nền kinh tế toàn cầu rơi vào khủng hoảng. Sau thỏa thuận, những gì sẽ triển khai thực hiện cũng quan trọng không kém, trong đó có việc Mỹ phải làm thế nào để kiềm chế được Israel.

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Hội nghị cấp cao ASEAN - Nga từ ngày 17 đến 19/6/2026 tại Kazan, Nga diễn ra vào thời điểm quan trọng đối với cả cấu trúc khu vực lẫn ngoại giao toàn cầu. Đánh dấu kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ đối thoại và 8 năm quan hệ đối tác chiến lược, Hội nghị cấp cao lần này mang đến cơ hội có một không hai để điều chỉnh lại hợp tác giữa hai bên.

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Những vụ bạo loạn liên quan đến người nhập cư tại Anh và Bắc Ireland một lần nữa cho thấy đây vẫn là chủ đề gây chia rẽ nhất tại châu Âu, bất chấp việc EU vừa triển khai Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới nhằm tìm lời giải triệt để cho bài toán gai góc này.

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Sau hơn 100 ngày xung đột với những đợt leo thang rồi xuống thang liên tiếp, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận hòa bình, mở đường cho việc nối lại lưu thông qua eo biển Hormuz. Phía sau các diễn biến ngoại giao dẫn đến kết quả đó, có một thực tế ít được nhắc đến nhưng là động lực quan trọng: kho dự trữ dầu của thế giới đang cạn với tốc độ chưa từng thấy.

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Trong bối cảnh liên tiếp xảy ra sự cố hạ tầng dưới biển tại Baltic, Phần Lan thử nghiệm hệ thống cảm biến âm học nhằm phát hiện sớm nguy cơ đối với cáp ngầm, cho thấy xu hướng chuyển sang phòng ngừa chủ động trong bảo vệ hạ tầng số then chốt.

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Hơn 2 tháng sau khi Mỹ và Iran chính thức bước vào đàm phán tìm kiếm giải pháp hòa bình lâu dài cho cuộc chiến, cho đến nay, hầu như mọi nỗ lực chưa mang lại kết quả khả quan nào, và các bên tiếp tục “vừa đánh vừa đàm” trên khắp các mặt trận.

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Bên trung gian hòa giải châu Âu có thể tháo gỡ bế tắc trong đàm phán giữa Nga và Ukraine, theo một số nhà phân tích, tuy nhiên thỏa thuận hòa bình bền vững khó có thể đạt được trừ khi 2 nước này cùng đi đến kết luận rằng chiến tranh tiếp diễn sẽ tốn kém hơn về mặt chiến lược và chính trị so với thỏa hiệp.

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Thất bại chưa từng có của Berlin trong cuộc đua giành ghế Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc mới đây không phải một cú sẩy chân đơn thuần mà phản ánh uy tín đi xuống của Đức sau một giai đoạn theo đuổi chính sách đối ngoại cứng nhắc và cả sự phản kháng ngày càng mạnh mẽ từ phương Nam đối với trật tự thế giới do phương Tây định hình.

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Một đường dây săn bắt, giết mổ, mua bán voọc bạc ở Phú Quốc vừa bị Phòng CSĐT tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường Công an tỉnh An Giang chủ công, phối hợp cùng các đơn vị đấu tranh, triệt phá. Nhiều đối tượng bị bắt giữ và những lời khai ban đầu đã hé lộ quy mô, tính chất của nạn mua bán động vật hoang dã, quý hiếm trên mạng xã hội...

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Với tinh thần quyết liệt và quyết tâm chính trị cao, tập thể lãnh đạo, cán bộ, chiến sĩ Phòng An ninh điều tra Công an tỉnh Lạng Sơn đã biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động. Qua đó, gặt hái những kết quả đặc biệt xuất sắc trên mặt trận đấu tranh phòng, chống tội phạm, bóc gỡ hàng loạt chuyên án lớn, giữ vững bình yên nơi địa đầu Tổ quốc.

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

Trong bối cảnh an ninh châu Âu tiếp tục biến động, các tín hiệu chính sách gần đây từ Mỹ về khả năng mở rộng triển khai vũ khí hạt nhân tới một số quốc gia thành viên đang đưa Đông Âu trở thành trọng tâm trong cấu trúc răn đe của NATO.

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Nhật Bản vừa công bố kết quả điều tra cho thấy dân số nước này đã giảm hơn 3 triệu người chỉ trong vòng 5 năm - mức sụt giảm lớn nhất kể từ khi bắt đầu thống kê cách đây hơn một thế kỷ. Những con số mới nhất cho thấy cuộc khủng hoảng nhân khẩu học được cảnh báo trong nhiều thập niên qua không còn là nguy cơ, mà đã trở thành hiện thực với xứ sở Mặt trời mọc.

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Với đường biên giới dài, tiếp giáp nước bạn Campuchia, kết nối với mạng lưới giao thông thông suốt đến trung tâm kinh tế lớn của phía Nam là TP Hồ Chí Minh, nên Tây Ninh luôn được cánh đầu nậu chọn lựa làm địa bàn tuồn hàng lậu qua biên giới trước khi trung chuyển đến các địa phương khác tiêu thụ.

Khoe kết quả test ma túy: Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Sau hàng loạt nghệ sĩ vướng vòng lao lý vì ma túy, hình ảnh giới giải trí Việt đang đối mặt với cuộc khủng hoảng niềm tin chưa từng có. Trong bối cảnh đó, nhiều ca sĩ, diễn viên đã chủ động công khai kết quả xét nghiệm ma túy âm tính để chứng minh bản thân “sạch”. Thế nhưng, liệu một tờ giấy xét nghiệm có đủ để bảo chứng cho sự trong sạch của một người nghệ sĩ hay không khi mà theo các chuyên gia, dấu vết ma túy trong cơ thể chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian nhất định?