Cơ cấu năng lượng hạt nhân toàn cầu đang tăng trở lại

Các chuyên gia cho rằng, để ứng phó với biến đổi khí hậu hiện tại và tương lai cũng như nhu cầu điện tăng cao, vai trò của điện hạt nhân trong cơ cấu năng lượng toàn cầu có thể sẽ được gia tăng hơn nữa. Tuy nhiên, sự phát triển của điện hạt nhân vẫn phải đối mặt với những thách thức về chi phí, tài chính, độ tin cậy và chuỗi cung ứng đa dạng.

Theo trang Nikkei, gần đây, trong bối cảnh nhu cầu điện ngày càng tăng và khử carbon, các dự án xây dựng và vận hành nhà máy điện hạt nhân ở khu vực Đông Nam Á lần lượt được triển khai. Việt Nam đã khởi động lại kế hoạch xây dựng nhà máy điện hạt nhân với công suất 4 triệu kW. Indonesia có kế hoạch đưa vào hoạt động nhà máy điện hạt nhân với công suất 250 ngàn kW vào đầu năm 2030 và đặt mục tiêu đưa hơn 20 lò phản ứng vào hoạt động đến năm 2050.

Thái Lan cũng đang cân nhắc đưa vào sử dụng các lò phản ứng kiểu modul nhỏ (SMR), dự định đưa vào sử dụng 2 lò SMR có công suất 300 ngàn kW vào năm 2037. Philippines có kế hoạch đến trước năm 2035 đưa vào vận hành công suất phát điện lên 2,4 triệu kW. Malaysia công bố Chính sách công nghệ hạt nhân quốc gia đến năm 2030, cam kết thúc đẩy các ứng dụng công nghệ hạt nhân vì mục đích hòa bình và cơ quan năng lượng hạt nhân của nước này được đổi tên thành Trung tâm hợp tác nguyên tử hạt nhân.

Cơ cấu năng lượng hạt nhân toàn cầu đang tăng trở lại -0
70% điện năng của Pháp đến từ năng lượng hạt nhân.

Ngoài ra, các quốc gia như Singapore, Lào, Campuchia và Myanmar cũng thể hiện sự quan tâm đến năng lượng hạt nhân. Theo các kế hoạch hiện tại, Đông Nam Á dự kiến sẽ có hơn 7 gW (1 gW bằng 1 triệu kW) công suất điện hạt nhân đi vào hoạt động đến năm 2040. Điều này tạo ra cơ hội xuất khẩu cho các quốc gia có công nghệ điện hạt nhân tiên tiến.

Cũng theo Nikkei, lý do khiến các nước Đông Nam Á tích cực đưa vào sử dụng các tổ máy điện hạt nhân vì họ cho rằng có thể ứng phó với nhu cầu điện tăng cao trong khi vẫn hạn chế được lượng khí thải nhà kính. Hiện nay, một số quốc gia khu vực này đã nhận được sự hỗ trợ về tài chính, kỹ thuật từ các tổ chức quốc tế hoặc các nước có điện hạt nhân, điều này đã thúc đẩy hơn nữa sự phát triển của các dự án điện hạt nhân trong khu vực.

Năm 2024, Singapore đã ký thỏa thuận hợp tác năng lượng hạt nhân với Mỹ. Nga đã bày tỏ mong muốn hỗ trợ điện hạt nhân cho Myanmar. Philippines có kế hoạch bắt đầu vận hành nhà máy điện hạt nhân Bataan chưa sử dụng trên đảo Luzon với sự hỗ trợ của Mỹ và Hàn Quốc. Mỹ sẽ hỗ trợ các nhà nghiên cứu Philippines học tập công nghệ năng lượng hạt nhân và thỏa thuận dỡ bỏ lệnh cấm xuất khẩu vật liệu và linh kiện hạt nhân dân sự có hiệu lực vào tháng 7/2024.

Tuy nhiên, theo đánh giá, khu vực này chưa có kinh nghiệm vận hành nhà máy điện hạt nhân sẽ là một hạn chế có thể kéo dài thời gian đi vào thực tế của các dự án. Hơn nữa, các nhà máy điện hạt nhân rất tốn kém và mất nhiều thời gian để xây dựng, nên cũng mất nhiều thời gian để có lãi. Ngoài chi phí xây dựng cao, còn cần phải đảm bảo có nhân tài về mặt chuyên môn.

IEA từng nêu trong báo cáo rằng các nước Đông Nam Á thiếu kỹ sư và nhà khoa học được đào tạo bài bản. Hiện nay, công nghệ hạt nhân vẫn do một số ít quốc gia kiểm soát chặt chẽ. Các quan chức Việt Nam ước tính kế hoạch tái khởi động năng lượng hạt nhân thiếu 2.400 kỹ sư các chuyên ngành điện hạt nhân và sẽ mất một khoảng thời gian để dần xây dựng toàn bộ hệ sinh thái và công nghệ.

Ngoài ra, việc chất thải hạt nhân và chất thải bị ô nhiễm phóng xạ có được xử lý đúng cách hay không là yếu tố quan trọng quyết định liệu công chúng có chấp nhận năng lượng hạt nhân hay không. Thảm họa Chernobyl ở Ukraine năm 1986 là yếu tố khiến Philippines quyết định gác lại dự án điện hạt nhân của mình. Sau khi nhà máy điện hạt nhân Fukushima Daiichi của Nhật Bản xảy ra sự cố sau trận động đất và sóng thần thảm khốc năm 2011, Thái Lan cũng dừng chương trình điện hạt nhân của nước này. Các nước Đông Nam Á có quan điểm khác nhau về nhà máy điện hạt nhân và cũng có thể điều chỉnh căn cứ theo những thay đổi nội bộ và tình hình trong tương lai.

Trong số các nước châu Âu, Pháp là nước tích cực phát triển năng lượng hạt nhân. Số liệu của Hiệp hội Hạt nhân thế giới cho thấy khoảng 70% điện năng của Pháp đến từ năng lượng hạt nhân. Hiện nay, Pháp có 18 nhà máy điện hạt nhân thương mại với tổng số 57 lò phản ứng đang hoạt động. Số liệu của trang mạng thống kê Statista cho thấy tổng sản lượng điện hạt nhân của Liên minh châu Âu (EU) năm 2023 tăng khoảng 1,7 so với năm 2022, chủ yếu là do sản lượng điện hạt nhân ở Slovakia và Pháp tăng, khoảng 15% so với năm 2022.

Ông Fatih Birol, người đứng đầu Cơ quan Năng lượng quốc tế (IEA), đã trích dẫn báo cáo gần đây của IEA có tiêu đề “Con đường đến kỷ nguyên của năng lượng hạt nhân”, cho biết hiện đang có hơn 15 quốc gia đang xây dựng nhà máy điện hạt nhân có công suất khoảng 70 gW. Một số quốc gia trước đây từng từ chối năng lượng hạt nhân, bao gồm Italy, hiện đang tìm cách xây dựng. Trung Quốc, Thụy Điển, Nhật Bản, Pháp, Hàn Quốc, Ba Lan, Thổ Nhĩ Kỳ và Thụy Sĩ cũng đang tìm cách tăng thêm các tổ máy điện hạt nhân, khởi động lại điện hạt nhân hoặc nâng cấp hệ thống điện.

Ngoài nguồn năng lượng sạch và ổn định, năng lượng hạt nhân có năng lực cạnh tranh rất mạnh mẽ trong bối cảnh trung hòa carbon. Các nước châu Âu và Mỹ hiện đang tích cực thúc đẩy phát triển carbon thấp, đồng thời, cuộc xung đột Nga - Ukraine đã dẫn đến tình trạng thiếu hụt năng lượng ở châu Âu, điều này cũng thúc đẩy các nước xem xét lại tầm quan trọng của năng lượng hạt nhân. Ngoài ra, sự phát triển của AI đã đặt ra nhu cầu cao hơn về điện. Tuy nhiên, việc xây dựng nhà máy điện hạt nhân đòi hỏi phải đầu tư nhiều vốn, thời gian dài và rủi ro lớn, khiến các dự án điện hạt nhân ở một số quốc gia phải gác lại do thiếu vốn.

Ngọc Lan

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.