Có bàn tay nước ngoài ở Kazakhstan?

Tình hình an ninh bất ổn tại Kazakhstan đang dần được kiểm soát sau khi lực lượng gìn giữ hòa bình của Tổ chức Hiệp ước An ninh tập thể (CSTO) được cử đến. Nhiều tiếng nói cho rằng có bàn tay của phương Tây đằng sau các cuộc biểu tình bạo loạn tại Kazakhstan trong những ngày qua.

Ngày 6-1, những binh sĩ đầu tiên của CSTO đã đến Kazakhstan trong sứ mệnh giúp chính phủ nước này nắm lại quyền kiểm soát đất nước, trấn áp các nhóm bạo loạn có vũ trang. CSTO là một tổ chức hợp tác an ninh bao gồm một số quốc gia thuộc Liên Xô cũ, như Nga, Kazakhstan, Belarusia, Armenia, Tajikistan và Kyrgyzstan. Đây là lần đầu tiên Kazakhstan phải đối mặt với tình trạng an ninh bất ổn sau hàng chục năm nước này trở thành quốc gia độc lập khi Liên Xô giải thể. Và đây cũng là một trong những lần hiếm hoi CSTO phải cử lực lượng gìn giữ hòa bình đến một quốc gia thành viên. Trong các thành viên CSTO từ trước đến nay, ngoài Kazakhstan cũng chỉ có Kyrgyzstan từng xảy ra tình trạng an ninh bất ổn.

Có bàn tay nước ngoài ở Kazakhstan? -0
Cựu Tổng thống Nursultan Nazarbayev và Tổng thống Kazakhstan Kassym-Jomart Tokayev.

Trong một tuyên bố, Ban Thư ký của CSTO cho biết lực lượng gìn giữ hòa bình bao gồm binh sĩ của các quốc gia thành viên như Nga, Belarusia, Armenia, Tajikistan và Kyrgyzstan được cử đến Kazakhstan. Tuyên bố của CSTO cũng cho biết, việc tổ chức này cử lực lượng gìn giữ hòa bình đến Kazakhstan là để đáp lại yêu cầu của Tổng thống Kassym-Jomart Tokayev được đưa ra vào tối 5-1. Lực lượng gìn giữ hòa bình của CSTO được duy trì tại Kazakhstan trong thời gian nhất định, tùy thuộc vào việc tình hình bất ổn tại đây sẽ được kiểm soát như thế nào.

Biểu tình bạo loạn tại Kazakhstan bắt đầu nổ ra ở thành phố Zhanaozen, miền Tây Kazakhstan vào những ngày đầu năm mới 2022, sau đó lan rất nhanh sang các thành phố lớn khác của nước này, như Almaty, thủ đô Nur-Sultan và một số thành phố khác khiến chính quyền Kazakhstan bị bất ngờ. Tình trạng bạo loạn leo thang nhanh chóng, nhiều trụ sở nhà nước, ngân hàng, sân bay, ga xe lửa bị người biểu tình chiếm giữ. Đụng độ giữa cảnh sát với các nhóm bạo loạn có vũ trang đã khiến cho hàng trăm cảnh sát bị thương, hơn chục người thiệt mạng. Tình hình cấp bách khiến Tổng thống Tokayev sáng 5-1 ban bố tình trạng khẩn cấp trong 2 tuần, lúc đầu tại thành phố Almaty và thủ đô Nur-Sultan nhưng sau đó đã mở rộng ra toàn quốc.

Nguyên nhân trực tiếp làm bùng phát biểu tình bạo loạn được cho là bắt nguồn từ việc giá nhiên liệu khí hóa lỏng (LPG) tăng quá cao giữa lúc tình hình kinh tế khó khăn do đại dịch COVID-19 khiến đời sống người dân càng thêm khó khăn. Mặt khác, truyền thông quốc tế cũng cho rằng người dân Kazakhstan biểu tình phản đối cũng một phần do bất bình trước tình trạng tham nhũng tràn lan trong hệ thống chính quyền, nạn thất nghiệp tăng cao và bất bình đẳng trong phân phối tài sản xã hội. Họ cũng muốn thể hiện thái độ bất bình với cựu Tổng thống Nursultan Nazarbayev.

Ông Nazarbayev là tổng thống đầu tiên của Kazakhstan, nắm quyền kể từ khi Kazakhstan độc lập đến khi ông thoái vị vào năm 2019 và trao quyền hành lại cho người kế vị là ông Tokayev. Tuy vậy, ông vẫn tiếp tục giữ vai trò quan trọng tại hậu trường, với chức vụ Chủ tịch Hội đồng An ninh quốc gia. Tuy ông không còn tại vị nhưng những vấn đề xã hội bức xúc dai dẳng từ thời ông lãnh đạo cho đến nay khiến người dân Kazakhstan phẫn nộ.

Tình hình an ninh bất ổn tại Kazakhstan diễn ra vào thời điểm đang có những diễn biến căng thẳng giữa Nga và phương Tây xung quanh vấn đề Ukraine, trong đó Mỹ và các đồng minh làm ầm ĩ về việc Nga điều động quân đội tiến sát biên giới phía Đông Ukraine. Thực chất việc này đã được giới phân tích chỉ rõ là nhằm tạo ra “cái cớ” cho phương Tây đưa vũ khí hiện đại đến Ukraine để uy hiếp an ninh nước Nga.

Có bàn tay nước ngoài ở Kazakhstan? -0
Biểu tình ở Almaty ngày 5-1.

Kazakhstan nằm ở khu vực Trung Á, nơi có mối quan hệ truyền thống gần gũi với nước Nga nhưng gần đây Mỹ cũng muốn tranh giành ảnh hưởng. Với đường biên giới chung rất dài, Kazakhstan được xem là láng giềng rất quan trọng đối với Nga. Bởi thế, trong một tuyên bố hôm 6-1, Bộ Ngoại giao Nga xem những bất ổn của láng giềng Kazakhstan là vấn đề rất đáng quan tâm đối với nước Nga và cho rằng tình hình bạo loạn tại Kazakhstan chính là âm mưu của các thế lực bên ngoài - ám chỉ phương Tây - nhằm phá hoại an ninh và sự toàn vẹn của Kazakhstan bằng vũ lực, sử dụng các nhóm vũ trang có tổ chức và được huấn luyện.

Tổng thống Tokayev cáo buộc các thế lực bên ngoài muốn phá hoại sự ổn định của đất nước Kazakhstan nên đã ngầm huấn luyện các nhóm “khủng bố” có vũ trang, có tổ chức gây ra tình trạng bạo loạn này. Trong các cuộc đụng độ ngày 6-1, cảnh sát Kazakhstan đã tiêu diệt hàng chục kẻ bạo loạn có vũ trang, được tổ chức bài bản và được huấn luyện từ nước ngoài.

Trong khi đó, để đáp ứng các đòi hỏi của người biểu tình, ngày 5-1 chính phủ Kazakhstan đã phải từ chức, đồng thời bản thân ông Nazarbayev cũng từ chức Chủ tịch Hội đồng An ninh quốc gia. Tổng thống Tokayev đã bổ nhiệm Phó Thủ tướng Alikhan Smailov làm quyền Thủ tướng để điều hành chính phủ. Ngay sau đó, ông đã ra lệnh cho chính phủ mới và các tỉnh trưởng phải áp dụng ngay một số giải pháp cấp bách để ổn định tình hình. Theo đó, chính phủ mới được bổ nhiệm đã họp khẩn cấp để xem xét những vấn đề người dân biểu tình đặt ra, trước mắt là kiềm chế giá khí hóa lỏng ở mức 50 tenge một lít.

Bên cạnh đó, Tổng thống Tokayev cũng yêu cầu chính phủ mới kiểm soát giá không chỉ đối với khí hóa lỏng LPG mà còn cả xăng, dầu và các hàng hóa tiêu dùng quan trọng khác. Ông cũng ra lệnh cho chính phủ xây dựng luật phá sản cá nhân, đồng thời xem xét áp dụng biện pháp đóng băng giá cả sinh hoạt và triển khai trợ cấp tiền thuê nhà cho người nghèo.

Với việc Nga và các thành viên CSTO khác đưa lực lượng gìn giữ hòa bình đến Kazakhstan, giới quan sát hy vọng tình hình tại đây sẽ sớm được ổn định trở lại.

An Châu(Tổng hợp)

Các tin khác

Cuộc chiến của AI

Cuộc chiến của AI

Tháng 9/2025, các nhà nghiên cứu của Anthropic phát hiện một điều mà giới an ninh mạng từng chỉ hình dung trong các kịch bản tương lai: một nhóm tin tặc định danh là GTG-1002, đã "bẻ khóa" công cụ Claude Code của chính công ty và biến nó thành một tác nhân tự động thực hiện tới 80-90% khối lượng công việc trong một chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào khoảng 30 tổ chức toàn cầu. Đây được Anthropic gọi là "chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên được thực hiện mà không có sự can thiệp đáng kể của con người". Sự kiện này đã trở thành biểu tượng cho một thực tế không thể chối cãi: kỷ nguyên hacker AI không còn là dự báo.

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Từ lời hứa “việc nhẹ, lương cao” trên mạng xã hội đến những cuộc hôn nhân ngoại quốc được vẽ ra bằng viễn cảnh sung túc, tội phạm mua bán người tìm mọi cách đánh vào giấc mơ “đổi đời” của người dân. Tại Cà Mau, phía sau mỗi vụ án được khám phá là một sự thật đau lòng: Khi bước qua ranh giới của sự cả tin, giấc mơ về một tương lai tốt đẹp có thể biến thành những tháng ngày bị bóc lột, giam cầm, bạo hành, thậm chí là tước đoạt mạng sống. Ngăn chặn tội phạm mua bán người, vì thế, không chỉ là cuộc đấu tranh của cơ quan chức năng, mà là cuộc chiến của toàn xã hội.

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.