Cloud Hopper – Chiến dịch gián điệp mạng lớn nhất lịch sử

Cuộc tấn công mạng quy mô lớn nhất trong lịch sử an ninh mạng thế giới đã diễn ra từ nhiều năm qua, với mục tiêu tấn công nằm ở nhiều nước trên thế giới, trải dài từ châu Á sang châu Âu, Bắc Mỹ. Giới chuyên gia an ninh mạng Anh-Mỹ nghi ngờ thủ phạm là nhóm tin tặc cực nguy hiểm ở Trung Quốc.

Một báo cáo an ninh mạng do Trung tâm An ninh mạng Quốc gia (NCSC) của Anh phối hợp với hai công ty tư nhân là PwC và BAE Systems soạn thảo vừa công bố đầu tháng 4-2017 đã đưa ra một bức tranh khá đầy đủ về những hậu quả thiệt hại cho các nạn nhân do một nhóm tin tặc bí ẩn gây ra.

Báo cáo được soạn thảo dựa trên kết quả nhiều năm theo dõi, thu thập các dữ liệu an ninh mạng về các cuộc tấn công. Đây là một trong những sự phối hợp hiệu quả giữa các cơ quan an ninh Anh với các công ty tư nhân trong cuộc chiến an ninh mạng đang diễn biến gay gắt hiện nay.

Chuyên gia Adrian Nish của tập đoàn BAE Systems, một trong những tác giả báo cáo an ninh mạng vừa công bố về hoạt động của APT10.
Chuyên gia Adrian Nish của tập đoàn BAE Systems, một trong những tác giả báo cáo an ninh mạng vừa công bố về hoạt động của APT10.

Bản báo cáo cho biết, sau nhiều năm theo dõi và phân tích các dữ liệu tấn công mạng, các chuyên gia của tổ hợp NCSC, PwC, BAE Systems cho rằng phương thức tấn công của nhóm tin tặc này khá tinh vi. Các nhà phân tích tình báo mạng xác định phương thức tấn công rất giống với cách thức mà tin tặc Trung Quốc thường tiến hành. 

Thêm nữa, nguồn phát động các cuộc tấn công xuất phát từ một khu vực được xác định ở Trung Quốc. Qua phân tích dữ liệu, các nhà phân tích đưa ra một "ứng viên" để gọi là thủ phạm tấn công là nhóm tin tặc mang bí danh APT10 có địa chỉ ở Trung Quốc, nhưng chưa xác định được có quan hệ gì với chính phủ hay không.

Nhóm APT10 đã hoạt động từ năm 2014, nhưng bắt đầu tăng cường hoạt động tấn công từ cuối năm 2016. Từ đầu năm 2017 đến nay, APT10 bắt đầu mở rộng địa bàn tấn công, đến 14 quốc gia khác nhau, trong đó có Anh, Mỹ, Nhật Bản,… Đặc biệt, trong giai đoạn tiến hành Chiến dịch Cloud Hopper, nhóm APT10 tấn công vào các máy chủ của các công ty thực hiện dịch vụ quản trị công nghệ thông tin then chốt cho các công ty, tập đoàn lớn.

Adrian Nish, trưởng nhóm tình báo phòng chống đe dọa ở hãng BAE Systems cho biết những kẻ tấn công đã lợi dụng các máy chủ cung cấp dịch vụ này làm "bàn đạp" tấn công, đột nhập vào máy tính mục tiêu một cách lén lút khiến chủ nhân không thể phát hiện ra và cũng không hay biết mình đã bị đột nhập.

Phương thức tấn công máy chủ nhà cung cấp dịch vụ quản trị CNTT tập trung có cái lợi là có thể sử dụng làm "bàn đạp" tấn công cùng lúc nhiều mục tiêu khác. Để thực hiện nhiều cuộc tấn công cùng lúc và để lưu trữ dữ liệu lấy trộm, APT10 đã tạo ra một mạng lưới khổng lồ gồm các website, tên miền khác nhau.

Hiện người ta chưa thống kê hết số lượng các tổ chức và cơ quan đã bị APT10 tấn công và gây thiệt hại. Trong số các nạn nhân bị tấn công có các cơ quan nhà nước, gây thiệt hại khá lớn cho hoạt động của các cơ quan này, như vụ DigiNotar năm 2016 khiến cho hoạt động của cơ quan cấp giấy chứng nhận của Hà Lan bị ngưng trệ, hay như vụ công ty bán lẻ Target của Mỹ bị tấn công, đột nhập máy chủ vào năm 2013.

Bên cạnh phương thức đột nhập máy chủ, nhóm APT10 còn sử dụng chiêu thức gửi e-mail lừa đảo, giả dạng một tổ chức, công ty cung cấp dịch vụ hay quảng cáo để lừa nạn nhân nhấp chuột vào đường dẫn, sau đó kích hoạt phần mềm mã độc tự động cài vào máy vi tính nạn nhân. Nhóm này chuyên sử dụng phần mềm mã độc tự động thích ứng để đột nhập và nằm ổ trong hệ thống máy vi tính của nạn nhân.

Các mô-đun mã độc APT10 sử dụng phổ biến nhất là Poison Ivy RAT và PlugX có trong kho mã độc của nhóm. Kể từ sau vụ bị lộ mã nguồn của mã độc Poison Ivy vào năm 2013, nhóm đã dừng hẳn việc sử dụng mã này để thực hiện các cuộc tấn công. PlugX được sử dụng đầu tiên trong giai đoạn 2014-2016. Khoảng giữa năm 2016, các chuyên gia an ninh mạng đã để ý thấy APT10 sử dụng lại các mã PlugX, ChChes, Quasar và RedLeaves.

Khi đã đột nhập vào máy vi tính của nạn nhân, phần mềm gián điệp sẽ tự động thu thập mọi thông tin, dữ liệu trong máy và những thông tin, dữ liệu về hoạt động hàng ngày của chủ sử dụng máy và gửi về một máy chủ nằm trong sự kiểm soát, điều khiển từ xa bởi kẻ tấn công. Đây là kiểu tấn công máy chủ cung cấp dịch vụ điển hình đã có từ lâu.

Trung tâm NCSC, PwC và BAE đã nhiều lần cảnh báo các công ty, tổ chức nạn nhân, nhưng họ không quan tâm, chú ý, hoặc quá chủ quan vì yên tâm rằng mình đã thực hiện tốt công tác bảo đảm an ninh mạng. Tuy nhiên, do mải lo bảo đảm an ninh cho hệ thống máy vi tính nội bộ của mình mà các tổ chức, cơ quan đã quên bảo đảm an ninh cho các máy chủ cung cấp dịch vụ, cho nên họ tự đặt mình vào thế dễ dàng bị tấn công mà không hay biết và không dễ dàng nhận ra.

Một số câu hỏi được đặt ra là, các hiệp định, thỏa thuận về tình báo kinh tế mà chính phủ Anh và Mỹ đã ký kết với Trung Quốc hiện tại còn hiệu lực hay không, nếu còn thì có được áp dụng, tuân thủ hay không hiện chưa có câu trả lời.

Theo giới chuyên gia, "quan niệm cho rằng Trung Quốc đã giảm các nỗ lực gián điệp kinh tế từ năm 2015" là phi lý, không có cơ sở. Trung Quốc nổi tiếng sử dụng các cơ sở ngoài nhà nước để thực hiện các hoạt động thu thập thông tin tình báo.

Trung Quốc thường "khoán trắng" cho các nhóm cá nhân và công ty tư nhân thực hiện hoạt động tấn công mạng, bên cạnh các cơ sở, đơn vị chuyên trách của nhà nước. Làm cách này giúp chính phủ Trung Quốc có thể né tránh, chối bỏ trách nhiệm khi đối phương phát hiện bị tấn công và truy tìm hung thủ.

Nguyên Khang (tổng hợp)

Các tin khác

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

Nếu động cơ hơi nước thúc đẩy cách mạng công nghiệp, Internet mở ra kỷ nguyên kết nối toàn cầu thì trí tuệ nhân tạo (AI) đang định hình nền văn minh số của thế kỷ XXI. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích to lớn, công nghệ này cũng bị các tổ chức tội phạm, mạng lưới lừa đảo và các nhóm cực đoan lợi dụng để gia tăng quy mô, mức độ tinh vi của các cuộc tấn công mạng, gian lận tài chính hay thậm chí là khủng bố.

Cuộc chiến của niềm tin

Cuộc chiến của niềm tin

Có những thứ vũ khí không phát ra tiếng nổ. Nó không để lại hố bom, không làm rung cửa kính, cũng không hiện lên trên bản đồ quân sự. Nhưng, nó âm thầm đi vào điện thoại, bảng tin, nhóm chat, những cuộc tranh luận gia đình và cả lá phiếu của cử tri. Tin giả, trong hình hài mới của thời trí tuệ nhân tạo (AI), đang trở thành một thứ vũ khí như thế.

Phát động cao điểm thi đua 70 ngày đêm lập thành tích xuất sắc chào mừng kỉ niệm 70 năm Ngày truyền thống lực lượng Cảnh sát kinh tế

Những người gác cửa vùng kinh tế Đông bắc

Suốt hơn 45 năm xây dựng và trưởng thành, từ 14 cán bộ, chiến sĩ đầu tiên đến đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ đổi mới, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu và môi trường Công an tỉnh Quảng Ninh đã lặng lẽ giữ vững trận tuyến bảo vệ nền kinh tế, đấu tranh với tham nhũng, buôn lậu, hàng giả và tội phạm kinh tế, góp phần giữ gìn kỷ cương pháp luật, môi trường đầu tư và sự bình yên của nhân dân đất mỏ.

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Trong thế giới lượng tử, luật chơi của các điệp viên truyền thống hoàn toàn bị phá sản. Hãy tưởng tượng một bức thư mật được viết bằng các hạt ánh sáng. Chỉ cần một cái nhìn lén lút của mật thám, bức thư sẽ ngay lập tức tự hủy và phát tín hiệu báo động về trung tâm đầu não. Đó không phải là phép thuật, đó là Phân phối khóa lượng tử (QKD) - thứ đang giúp Bắc Kinh xây dựng một hệ thống thông tin liên lạc quốc phòng mà không một siêu máy tính nào của phương Tây có thể giải mã.

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Ma túy đá hay các chất ảo giác, muốn đưa vào cơ thể, người nghiện ngập luôn cần đến những “dụng cụ trung gian” - đó là những chiếc nỏ thủy tinh uốn lượn, những chiếc bình khò tinh vi. Lâu nay, dư luận thường chỉ chú ý đến các đường dây mua bán ma túy mà ít ai biết rằng, phía sau dòng chảy đen tối đó là một thị trường ngầm cung cấp “đồ chơi” cho việc sử dụng ma túy vô cùng béo bở. Những kẻ núp bóng sản xuất, cung cấp các vật dụng này đang trở thành nguồn tiếp tay cho làn sóng tội phạm ma túy biến tướng.

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

Hàng trăm UAV Ukraine tấn công Moscow đã khiến hệ thống phòng không Nga rơi vào tình thế quá tải. Đằng sau đó là một hệ sinh thái UAV tấn công tầm xa đang được Kiev phát triển, với chi phí thấp hơn tên lửa hành trình nhưng đủ sức buộc Moscow phải phân tán, tiêu hao và liên tục điều chỉnh năng lực phòng thủ.

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Đi khám phát hiện không có tinh trùng (vô tinh) người đàn ông bật khóc ngay khi bước ra cửa phòng khám. Anh nghĩ rằng cuộc đời mình không thể có con được nữa. Thất vọng, hoang mang khiến anh sợ làm lỡ duyên của vợ. Trước đây, y học đã nghiên cứu và tìm ra phương pháp nuôi cấy tinh tử thành tinh trùng, mang lại hy vọng có con cho những người đàn ông vô tinh. Nhưng hiện nay, nhờ sự tiến bộ của y học, công nghệ đã “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện được giấc mơ làm cha bằng mổ vi phẫu tinh hoàn tìm tinh trùng.

Đại tá Ngô Thuận Lăng, Trưởng Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP Hồ Chí Minh chia sẻ về vụ án.

Điều gì đẩy người trẻ vào vòng lao lý?

Những cuộc gọi, những buổi tư vấn trong vụ án "hợp đồng kỳ nghỉ" không chỉ khiến hàng nghìn người mất tiền mà còn đẩy nhiều nhân viên telesale ngoài 20 tuổi vướng vào vòng lao lý. Đằng sau những bản án là áp lực kiếm tiền, sự thiếu định hướng và những ranh giới pháp lý, đạo đức bị xóa nhòa, khiến không ít người trẻ trở thành mắt xích trong các đường dây lừa đảo.

Chợ tương tác ảo và hệ lụy khôn lường

Chợ tương tác ảo và hệ lụy khôn lường

Phía sau những tài khoản viral (mức độ nổi tiếng) tạo sóng gây bão trên mạng xã hội, là đội quân đếm like, câu view thời vụ. Ít ai ngờ, chợ like “ảo” và view “ma” này đã tiếp tay cho những chiêu trò lừa đảo tinh vi của tội phạm trên không gian mạng...

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Giữa môi trường tác chiến điện từ ngày càng phức tạp, nơi hàng trăm nguồn phát tín hiệu có thể xuất hiện đồng thời trên chiến trường, quân đội Mỹ đang tìm kiếm những công cụ mới để nâng cao năng lực nhận thức tình huống. Trong nỗ lực đó, các nhà khoa học thuộc Phòng thí nghiệm Nghiên cứu Lục quân Mỹ (ARL) vừa trình diễn một cảm biến lượng tử thế hệ mới có khả năng xác định hướng của trường điện từ tần số vô tuyến trong không gian ba chiều.

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

Chiến trường tương lai có thể không còn được quyết định bởi số lượng UAV, mà bởi khả năng chúng tiếp tục chiến đấu khi bị "làm mù" và "cắt đứt liên lạc". Một công bố mới từ Trung Quốc về thuật toán AI HG-STR đang thu hút sự chú ý của giới quân sự khi tuyên bố giúp bầy UAV tự phối hợp truy tìm mục tiêu trong môi trường tác chiến điện tử phức tạp.

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Tháng 2/2026, khi Palo Alto Networks công bố báo cáo về một chiến dịch gián điệp mạng quy mô toàn cầu, Pete Renals, Giám đốc Chương trình An ninh quốc gia của Unit 42, đã dùng một so sánh rất nặng. Ông nói với Recorded Future News rằng đây có thể là vụ xâm phạm hạ tầng chính phủ toàn cầu nghiêm trọng nhất do một nhóm được nhà nước hậu thuẫn thực hiện kể từ SolarWinds. So sánh ấy không ồn ào. Nhưng ai từng theo dõi SolarWinds năm 2020 đều hiểu nó nặng đến mức nào.

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU dự kiến tham gia sáng kiến chip AI do Mỹ khởi xướng, đánh dấu bước dịch chuyển đáng chú ý trong nỗ lực của phương Tây nhằm kiểm soát chuỗi cung ứng công nghệ chiến lược và kiềm chế tham vọng công nghệ của Trung Quốc.

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Công nghệ điện tử - tự động hóa và trí tuệ nhân tạo phát triển, nhiều sản phẩm viễn tưởng bước ra khỏi phim ảnh để vào đời thực. Tiên phong có gián rít Madagascar “côn trùng người máy” đầu tiên của các nhà khoa học Đức.

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Nhiệm vụ chính của máy bay không người lái MQ-1 Predator là ngăn chặn và tiến hành trinh sát vũ trang chống lại mục tiêu quan trọng, dễ bị phá hủy. Khi không thực hiện nhiệm vụ chính, MQ-1 sẽ cung cấp hoạt động trinh sát, giám sát và xác định mục tiêu để hỗ trợ chỉ huy Lực lượng Liên hợp.

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Một “con bệnh” từ những cánh rừng châu Phi lại trỗi dậy, gióng lên hồi chuông cảnh báo về sự mong manh của an ninh y tế toàn cầu. Virus Ebola, với tỷ lệ tử vong cao và khả năng gieo rắc nỗi kinh hoàng đang bùng phát trở lại. Một cuộc chiến mới với ngành y tế thế giới lại bắt đầu.

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Xu hướng đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào lĩnh vực quân sự ngày càng tăng, nhưng cơ chế quản lý vẫn chưa rõ ràng. Dù mang lại nhiều lợi ích cho ngành tình báo và hậu cần, việc quá phóng đại năng lực AI dễ đẩy cao căng thẳng toàn cầu và gây ra những sai sót hệ thống. Trước thực trạng đó, bà Jacquelyn Schneider, Giám đốc Sáng kiến Mô phỏng Chiến tranh và Khủng hoảng tại Viện Hoover (Đại học Stanford), nhận định rằng kiểm soát an toàn từ khâu phát triển và nâng cao tư duy phản biện cho quân nhân là giải pháp cốt lõi.