Cloud Hopper – Chiến dịch gián điệp mạng lớn nhất lịch sử

Cuộc tấn công mạng quy mô lớn nhất trong lịch sử an ninh mạng thế giới đã diễn ra từ nhiều năm qua, với mục tiêu tấn công nằm ở nhiều nước trên thế giới, trải dài từ châu Á sang châu Âu, Bắc Mỹ. Giới chuyên gia an ninh mạng Anh-Mỹ nghi ngờ thủ phạm là nhóm tin tặc cực nguy hiểm ở Trung Quốc.

Một báo cáo an ninh mạng do Trung tâm An ninh mạng Quốc gia (NCSC) của Anh phối hợp với hai công ty tư nhân là PwC và BAE Systems soạn thảo vừa công bố đầu tháng 4-2017 đã đưa ra một bức tranh khá đầy đủ về những hậu quả thiệt hại cho các nạn nhân do một nhóm tin tặc bí ẩn gây ra.

Báo cáo được soạn thảo dựa trên kết quả nhiều năm theo dõi, thu thập các dữ liệu an ninh mạng về các cuộc tấn công. Đây là một trong những sự phối hợp hiệu quả giữa các cơ quan an ninh Anh với các công ty tư nhân trong cuộc chiến an ninh mạng đang diễn biến gay gắt hiện nay.

Chuyên gia Adrian Nish của tập đoàn BAE Systems, một trong những tác giả báo cáo an ninh mạng vừa công bố về hoạt động của APT10.
Chuyên gia Adrian Nish của tập đoàn BAE Systems, một trong những tác giả báo cáo an ninh mạng vừa công bố về hoạt động của APT10.

Bản báo cáo cho biết, sau nhiều năm theo dõi và phân tích các dữ liệu tấn công mạng, các chuyên gia của tổ hợp NCSC, PwC, BAE Systems cho rằng phương thức tấn công của nhóm tin tặc này khá tinh vi. Các nhà phân tích tình báo mạng xác định phương thức tấn công rất giống với cách thức mà tin tặc Trung Quốc thường tiến hành. 

Thêm nữa, nguồn phát động các cuộc tấn công xuất phát từ một khu vực được xác định ở Trung Quốc. Qua phân tích dữ liệu, các nhà phân tích đưa ra một "ứng viên" để gọi là thủ phạm tấn công là nhóm tin tặc mang bí danh APT10 có địa chỉ ở Trung Quốc, nhưng chưa xác định được có quan hệ gì với chính phủ hay không.

Nhóm APT10 đã hoạt động từ năm 2014, nhưng bắt đầu tăng cường hoạt động tấn công từ cuối năm 2016. Từ đầu năm 2017 đến nay, APT10 bắt đầu mở rộng địa bàn tấn công, đến 14 quốc gia khác nhau, trong đó có Anh, Mỹ, Nhật Bản,… Đặc biệt, trong giai đoạn tiến hành Chiến dịch Cloud Hopper, nhóm APT10 tấn công vào các máy chủ của các công ty thực hiện dịch vụ quản trị công nghệ thông tin then chốt cho các công ty, tập đoàn lớn.

Adrian Nish, trưởng nhóm tình báo phòng chống đe dọa ở hãng BAE Systems cho biết những kẻ tấn công đã lợi dụng các máy chủ cung cấp dịch vụ này làm "bàn đạp" tấn công, đột nhập vào máy tính mục tiêu một cách lén lút khiến chủ nhân không thể phát hiện ra và cũng không hay biết mình đã bị đột nhập.

Phương thức tấn công máy chủ nhà cung cấp dịch vụ quản trị CNTT tập trung có cái lợi là có thể sử dụng làm "bàn đạp" tấn công cùng lúc nhiều mục tiêu khác. Để thực hiện nhiều cuộc tấn công cùng lúc và để lưu trữ dữ liệu lấy trộm, APT10 đã tạo ra một mạng lưới khổng lồ gồm các website, tên miền khác nhau.

Hiện người ta chưa thống kê hết số lượng các tổ chức và cơ quan đã bị APT10 tấn công và gây thiệt hại. Trong số các nạn nhân bị tấn công có các cơ quan nhà nước, gây thiệt hại khá lớn cho hoạt động của các cơ quan này, như vụ DigiNotar năm 2016 khiến cho hoạt động của cơ quan cấp giấy chứng nhận của Hà Lan bị ngưng trệ, hay như vụ công ty bán lẻ Target của Mỹ bị tấn công, đột nhập máy chủ vào năm 2013.

Bên cạnh phương thức đột nhập máy chủ, nhóm APT10 còn sử dụng chiêu thức gửi e-mail lừa đảo, giả dạng một tổ chức, công ty cung cấp dịch vụ hay quảng cáo để lừa nạn nhân nhấp chuột vào đường dẫn, sau đó kích hoạt phần mềm mã độc tự động cài vào máy vi tính nạn nhân. Nhóm này chuyên sử dụng phần mềm mã độc tự động thích ứng để đột nhập và nằm ổ trong hệ thống máy vi tính của nạn nhân.

Các mô-đun mã độc APT10 sử dụng phổ biến nhất là Poison Ivy RAT và PlugX có trong kho mã độc của nhóm. Kể từ sau vụ bị lộ mã nguồn của mã độc Poison Ivy vào năm 2013, nhóm đã dừng hẳn việc sử dụng mã này để thực hiện các cuộc tấn công. PlugX được sử dụng đầu tiên trong giai đoạn 2014-2016. Khoảng giữa năm 2016, các chuyên gia an ninh mạng đã để ý thấy APT10 sử dụng lại các mã PlugX, ChChes, Quasar và RedLeaves.

Khi đã đột nhập vào máy vi tính của nạn nhân, phần mềm gián điệp sẽ tự động thu thập mọi thông tin, dữ liệu trong máy và những thông tin, dữ liệu về hoạt động hàng ngày của chủ sử dụng máy và gửi về một máy chủ nằm trong sự kiểm soát, điều khiển từ xa bởi kẻ tấn công. Đây là kiểu tấn công máy chủ cung cấp dịch vụ điển hình đã có từ lâu.

Trung tâm NCSC, PwC và BAE đã nhiều lần cảnh báo các công ty, tổ chức nạn nhân, nhưng họ không quan tâm, chú ý, hoặc quá chủ quan vì yên tâm rằng mình đã thực hiện tốt công tác bảo đảm an ninh mạng. Tuy nhiên, do mải lo bảo đảm an ninh cho hệ thống máy vi tính nội bộ của mình mà các tổ chức, cơ quan đã quên bảo đảm an ninh cho các máy chủ cung cấp dịch vụ, cho nên họ tự đặt mình vào thế dễ dàng bị tấn công mà không hay biết và không dễ dàng nhận ra.

Một số câu hỏi được đặt ra là, các hiệp định, thỏa thuận về tình báo kinh tế mà chính phủ Anh và Mỹ đã ký kết với Trung Quốc hiện tại còn hiệu lực hay không, nếu còn thì có được áp dụng, tuân thủ hay không hiện chưa có câu trả lời.

Theo giới chuyên gia, "quan niệm cho rằng Trung Quốc đã giảm các nỗ lực gián điệp kinh tế từ năm 2015" là phi lý, không có cơ sở. Trung Quốc nổi tiếng sử dụng các cơ sở ngoài nhà nước để thực hiện các hoạt động thu thập thông tin tình báo.

Trung Quốc thường "khoán trắng" cho các nhóm cá nhân và công ty tư nhân thực hiện hoạt động tấn công mạng, bên cạnh các cơ sở, đơn vị chuyên trách của nhà nước. Làm cách này giúp chính phủ Trung Quốc có thể né tránh, chối bỏ trách nhiệm khi đối phương phát hiện bị tấn công và truy tìm hung thủ.

Nguyên Khang (tổng hợp)

Các tin khác

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Tên lửa đất đối không Koral (đôi khi cũng được viết là Coral) dường như đã ra mắt công chúng như một phần trong loạt hệ thống vũ khí nội địa mới của Ukraine được giới thiệu gần đây.

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Các thí nghiệm trên tàu con thoi vũ trụ đã chỉ ra rằng vi khuẩn Salmonella, một nguồn gây ngộ độc thực phẩm phổ biến và đôi khi gây tử vong, trở nên độc hại hơn trong không gian. Đó là nghiên cứu được thực hiện trên chuyến bay STS-115 của tàu Atlantis năm 2006 và STS-123 của tàu Endeavour hai năm sau đó...

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Những lọ tinh dầu nhỏ gọn, mang vẻ ngoài vô hại như dung dịch thuốc nhỏ mắt hay tinh dầu thuốc lá điện tử đang trở thành lớp vỏ ngụy trang tinh vi cho các chất ma túy thế hệ mới. Không chỉ dừng lại ở việc sử dụng, mà đau lòng hơn, nhiều em học sinh còn mua bán, tàng trữ ngay trong môi trường học đường, gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng mua bán ma túy ngày càng trẻ hóa.

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Những ngày gần đây, các địa phương trên cả nước đang tất bật triển khai công tác tuyển sinh đầu cấp. Với thành phố đông dân, tập trung nhiều trường học như Thủ đô Hà Nội, công tác tuyển sinh càng được chú trọng thay đổi; từ khâu đăng ký dự thi, tra cứu thông tin đến công bố kết quả triển khai đồng bộ các nền tảng trực tuyến, mang lại sự thuận tiện và minh bạch hơn cho phụ huynh, học sinh.

Một quyết định tháo gỡ

Một quyết định tháo gỡ

Chiều 5/12/2025, với 439/443 đại biểu biểu quyết tán thành, Quốc hội đã thông qua thông Luật Giám định tư pháp sửa đổi, sẽ có hiệu lực từ ngày 1/5/2026. Luật này đã khôi phục “quyền” giám định pháp y thương tích trên người sống của các bác sĩ pháp y CAND…

Một vụ mạo danh và sự ra đời của pháp lý về danh tính

Một vụ mạo danh và sự ra đời của pháp lý về danh tính

Giữa thế kỷ XVI, tại một ngôi làng nhỏ miền Nam nước Pháp, một người đàn ông trở về sau nhiều năm mất tích và được cả cộng đồng thừa nhận là Martin Guerre. Ông được vợ chấp nhận, được gia đình đón nhận, thậm chí tham gia các tranh chấp tài sản như một chủ hộ thực sự. Chỉ có một sự thật mà không ai nhận ra trong nhiều năm: ông không phải Martin Guerre. Vụ án sau đó không chỉ là câu chuyện về một kẻ mạo danh, mà còn trở thành một trong những hồ sơ đầu tiên đặt nền móng cho tư duy pháp lý về danh tính con người - một vấn đề mà hơn 4 thế kỷ sau vẫn còn nguyên tính thời sự.

Chúng ta quá dễ bị tổn thương khi dữ liệu trở thành vũ khí

Chúng ta quá dễ bị tổn thương khi dữ liệu trở thành vũ khí

Cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Iran mới đây nhắm vào trung tâm dữ liệu của các hãng công nghệ lớn tại Trung Đông bất ngờ gióng lên hồi chuông cảnh báo đối với thế giới: cơ sở hạ tầng dữ liệu đã chuyển từ tài sản thương mại thành mục tiêu chiến lược.

Cuộc chạy đua tên lửa dẫn đường chính xác

Cuộc chạy đua tên lửa dẫn đường chính xác

Các cường quốc hàng đầu hiện đang bắt đầu hiểu được những thay đổi mang tính cách mạng do tiềm năng sử dụng rộng rãi các loại vũ khí chính xác tầm xa mang lại. Ở quy mô mà tên lửa chiến thuật có thể được sản xuất và triển khai hàng nghìn chiếc, tên lửa hành trình hàng chục nghìn chiếc và máy bay không người lái cảm tử tầm xa hàng triệu chiếc mỗi năm, tác động của chúng sẽ tương đương với vũ khí hạt nhân, ít nhất là ở cấp độ chiến thuật. Tất nhiên, giải pháp tối ưu sẽ luôn là sự kết hợp của cả hai, nhưng hoàn toàn có thể trong vòng 5 đến 10 năm tới, chính các loại vũ khí tầm xa, độ chính xác cao sẽ có khả năng giải quyết nhiệm vụ chính là đánh bại kẻ thù từ xa mà không cần sử dụng máy bay có người lái.

Những vũ khí mới Mỹ tấn công Iran được nâng cấp từ chính vũ khí nổi tiếng của Tehran

Những vũ khí mới Mỹ tấn công Iran được nâng cấp từ chính vũ khí nổi tiếng của Tehran

Cuộc chiến với Iran đang trở thành nơi thử nghiệm cho các loại vũ khí mới nhất của Mỹ. Quân đội Hoa Kỳ đã sử dụng một số loại vũ khí mới để thực hiện các cuộc tấn công chống lại Tehran. Chúng bao gồm tên lửa đạn đạo tầm ngắn và máy bay không người lái (UAV) tấn công giá rẻ. Loại này được Mỹ cải biên từ công nghệ UAV của Iran. Các nhà quan sát cũng phát hiện ra một biến thể mới của tên lửa hành trình phóng từ tàu chiến.

Data “nóng” lên sàn “chợ đen”

Data “nóng” lên sàn “chợ đen”

Bỗng một ngày nào đó, người ta bàng hoàng khi phát hiện hình ảnh của mình bị rao bán trên mạng với cảnh nhạy cảm, bị cắt ghép, chắp vá thành những món hàng “nóng” và bị trao đổi, mua bán như mớ rau, cân cá trên “chợ đen”. Đây là thực trạng đáng báo động, ảnh hưởng nghiêm trọng đến danh dự và nhân phẩm con người, gây ra nhiều hệ lụy xấu cho cộng đồng và xã hội...

DNA và vụ án “giết người chưa từng gặp”

DNA và vụ án “giết người chưa từng gặp”

DNA của một người vô gia cư Mỹ được tìm thấy dưới móng tay một nạn nhân bị giết, nhưng anh chưa từng gặp người đó trong đời, và từ nghịch lý này, một sự thật lộ ra: thứ được coi là bằng chứng chắc chắn nhất lại có thể đẩy một người vô tội đến sát bờ vực bị kết án.

Công nghệ kỹ thuật số tham chiến tại Trung Đông

Công nghệ kỹ thuật số tham chiến tại Trung Đông

Khi công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) và các công cụ kỹ thuật số ngày càng được sử dụng nhiều trong hoạt động quân sự, chiến sự giữa Mỹ, Israel và Iran cho thấy cách thức tiến hành chiến tranh đang thay đổi nhanh chóng. Khi dữ liệu trở thành mục tiêu và AI trở thành công cụ ra quyết định, ranh giới giữa chiến tranh truyền thống và chiến tranh công nghệ cao gần như bị xóa nhòa.

AI tái định nghĩa ưu thế quân sự?

AI tái định nghĩa ưu thế quân sự?

Mới đây, một công ty công nghệ quốc phòng Trung Quốc tuyên bố hệ thống AI của họ đã phát hiện tín hiệu từ máy bay ném bom tàng hình B-2 của Mỹ và dấu hiệu huy động quân sự nhiều tuần trước khi cuộc xung đột với Iran leo thang.

Tên lửa bí ẩn từ vũ trụ của Israel

Tên lửa bí ẩn từ vũ trụ của Israel

Việc Israel sử dụng tên lửa Blue Sparrow đã thu hút sự chú ý toàn cầu vì quỹ đạo bay bất thường, tốc độ cao và khả năng tấn công các vị trí được phòng thủ kiên cố mà không cần nhiều cảnh báo.

Vụ rò rỉ hơn 16 tỷ mật khẩu lớn nhất lịch sử

Vụ rò rỉ hơn 16 tỷ mật khẩu lớn nhất lịch sử

Hơn 16 tỷ mật khẩu và thông tin đăng nhập bị phơi bày trên không gian mạng đã tạo ra cú sốc lớn đối với giới an ninh toàn cầu. Vượt ra ngoài con số kỷ lục, vụ rò rỉ đã phơi lộ một thực tế đáng lo ngại: các lỗ hổng an ninh đang âm thầm kết nối, và chuyển hóa thành mối đe dọa có tính hệ thống.

Cuộc chiến quyền lực kỹ thuật số

Cuộc chiến quyền lực kỹ thuật số

Việc kiểm soát các tuyến cáp quang ngầm dưới biển, huyết mạch của mạng Internet toàn cầu, đã trở thành chiến tuyến mới trong cuộc chiến giành quyền lực kỹ thuật số. Trong các vùng biển tranh chấp, sức mạnh thường được coi là một màn trình diễn.

ChatGPT - vũ khí của nữ sát thủ

ChatGPT - vũ khí của nữ sát thủ

Một phụ nữ 21 tuổi ở Hàn Quốc vừa bị cáo buộc đã sử dụng phần mềm ChatGPT để giúp trả lời các câu hỏi khi cô ta lên kế hoạch cho một loạt vụ giết người khiến hai người đàn ông thiệt mạng và một người khác bất tỉnh trong giây lát.