CICIG – “Khắc tinh” của quan tham Guatemala

Chiến dịch chống tham nhũng ở Guatemala đang ở giai đoạn chín muồi với sự kiện đỉnh điểm nhất là bắt giữ Tổng thống vừa từ chức Otto Perez Molina. Thành công lớn này của Cơ quan chống tham nhũng Guatemala phụ thuộc rất nhiều vào nỗ lực điều tra của Ủy ban Quốc tế chống tình trạng tội phạm không bị trừng phạt ở Guatemala (CICIG) và sự hỗ trợ của cựu Bộ trưởng Tư pháp Claudia Paz y Paz.

Từ tháng 4/2015, chính trường Guatemala bắt đầu rung chuyển với một loạt cuộc bắt giữ thành viên nội các trong chính phủ sau khi CICIG và Bộ Công cộng Guatemala công bố báo cáo, phanh phui một đường dây bê bối tham nhũng lớn.

Kết quả điều tra của CICIG khẳng định: Tổng thống vừa từ chức Otto Perez Monila cùng cựu Phó Tổng thống Roxana Baldetti đã tham gia và đứng đầu mạng lưới nhận hối lộ để giúp trốn thuế quy mô lớn mang tên "La Linea". Mỗi một vụ trốn thuế, cả hai nhân vật này lại nhận được ít nhất 50% hoa hồng.

Cựu Bộ trưởng Tư pháp Guatemala Claudia Paz y Paz.
Cựu Bộ trưởng Tư pháp Guatemala Claudia Paz y Paz.

Đại diện của Bộ Công cộng Guatemala trong một lần trả lời báo giới cho biết, nhờ có sự tham gia của CICIG mà việc điều tra tham nhũng không phải chịu bất cứ một áp lực nào và chính các điều tra viên của CICIG đã gỡ những mắt xích quan trọng để phá đường dây tham nhũng lớn kiểu này trong chính phủ.

Theo Hãng Reuters, CICIG là một tổ chức đa phương được thành lập theo yêu cầu của Chính phủ Guatemala với sứ mệnh ban đầu là điều tra tội phạm có tổ chức và huấn luyện nghiệp vụ cho các công tố viên địa phương. Khi đó, cuộc nội chiến ở quốc gia Trung Mỹ này tuy đã kết thúc được 10 năm nhưng Hiệp định hòa bình vẫn bị ngăn cản bởi các tổ chức tội phạm và di sản của một ngành tư pháp yếu kém.

Năm 2002, sau cuộc tấn công chống lại người bảo vệ nhân quyền, liên minh các tổ chức nhân quyền phi chính phủ đã đưa ra yêu cầu chính quyền Guatemala City thành lập một cơ quan điều tra độc lập. Đầu năm 2003, Chính phủ Guatemala đã yêu cầu sự giúp đỡ của Liên Hiệp Quốc trong việc phát triển một cơ chế để giúp họ điều tra và truy tố thành viên của các nhóm chống đối.

Người dân Guatemala diễu hành ủng hộ CICIG.
Người dân Guatemala diễu hành ủng hộ CICIG.

Sau một loạt các cuộc thảo luận và một sứ mệnh thăm dò kỹ thuật, Liên Hiệp Quốc đã ký một thỏa thuận với Chính phủ Guatemala về việc thành lập Ủy ban điều tra của nhóm bất hợp pháp và các cấu trúc an ninh (CICIACS). Tuy nhiên, thỏa thuận đề xuất tạo ra tranh cãi rộng rãi và đối mặt với sự phản đối mạnh mẽ tại Quốc hội. Chính phủ Guatemala đã sửa một số điều trong thỏa thuận và đến ngày 31/5/2006 thì Guatelama và Liên Hiệp Quốc lại ký kết thỏa thuận thành lập CICIG và được Quốc hội Guatemala phê chuẩn hồi tháng 8/2007.

Từ đây, CICIG được phép hoạt động bên cạnh các tổ chức, định chế nhà nước của Guatemala, phối hợp và hỗ trợ các cơ quan, tổ chức này trong công tác điều tra tội phạm, đặc biệt là tội phạm tham nhũng, gian lận thương mại, tội phạm chức vụ trong các tổ chức, cơ quan công quyền.

Với sự phối hợp chặt chẽ của các cơ quan điều tra Guatemala, CICIG đã gặt hái được một số thành công. Chẳng hạn, vào năm 2010, CICIG đã khám phá và giải quyết dứt điểm vụ án luật sư Rodrigo Rosenberg "bị sát hại" và khẳng định đây chỉ là màn kịch gây bất ổn cho chính quyền của Tổng thống vừa từ chức Otto Perez Molina. Hai năm sau, CICIG lại bắt giữ Cảnh sát trưởng Marlene Blanco Lapola, với cáo buộc tội điều hành một "biệt đội thần chết" chuyên thực hiện các vụ ám sát chính trị và giết thuê…

Theo tờ The New Yorker, người ủng hộ mạnh mẽ và tạo điều kiện cho các hoạt động điều tra của CICIG là cựu Bộ trưởng Tư pháp Claudia Paz y Paz, một luật sư từng có nhiều kinh nghiệm làm việc trong lĩnh vực nhân quyền. Từ khi trở thành người phụ nữ đầu tiên đảm nhiệm chức vụ Bộ trưởng Tư pháp ở Guatemala năm 2010, Claudia Paz y Paz luôn đi đầu trong cuộc đấu tranh chống các tội phạm có tổ chức, tội phạm tham nhũng… Kết quả là tỷ lệ tội phạm ở Guatemala giảm 9%, 5 trong số 10 tội phạm truy nã của Guatemala đã bị bắt và hơn 10 trường hợp bạo lực đối với phụ nữ và giết người đã được giải quyết.

Đỉnh điểm của chiến dịch chống tham nhũng là vụ bắt giữ cựu Tổng thống Otto Perez Molina.
Đỉnh điểm của chiến dịch chống tham nhũng là vụ bắt giữ cựu Tổng thống Otto Perez Molina.

Năm 2012, tạp chí Forbes đã bình chọn Claudia Paz y Paz là 1 trong 5 phụ nữ quyền lực nhất làm thay đổi thế giới. Một năm sau, cựu Bộ trưởng Tư pháp Guatemala lại được trao giải thưởng về nhân quyền Judith Lee Stronach. Claudia  Paz y Paz cũng là nhân vật đã giành giải Nhân quyền năm 2014 của Văn phòng Washington về châu Mỹ Latinh, nhằm vinh danh các tổ chức, cá nhân gương mẫu trong tầm nhìn Wola của một thế giới nơi mà nhân quyền và công bằng xã hội là nền tảng của chính sách công…

Trước thế lực ngày càng mạnh của bà Claudia Paz y Paz và CICIG, cuối năm 2014, Tổng thống Otto Perez Molina đã chỉ định Bộ trưởng Tư pháp mới là Thelma Aldana, một đồng minh thân cận của ông. Nhưng Otto Perez Molina không ngờ rằng ý định muốn hủy bỏ sự hiện diện của CICIG tại Guatemala đã không thành. Chỉ chưa đầy một năm sau đó, với các kết quả điều tra của CICIG, bê bối tham nhũng lớn nhất ở Guatemala đã bị phanh phui.

Ngọc Khuê (tổng hợp)

Các tin khác

FBI đã triệt phá chợ đen trực tuyến Silk Road ra sao?

FBI đã triệt phá chợ đen trực tuyến Silk Road ra sao?

Vụ án rửa tiền và vận hành chợ đen mang tên Silk Road (Con đường tơ lụa) là một trong những vụ án lớn nhất liên quan đến đồng tiền Bitcoin được FBI triệt phá, tịch thu hơn 3,3 tỷ USD kèm theo nhiều tranh cãi chưa có hồi kết.

Bóc gỡ băng nhóm đòi nợ thuê “núp bóng” doanh nghiệp

Bóc gỡ băng nhóm đòi nợ thuê “núp bóng” doanh nghiệp

Để thực hiện ý đồ phạm tội, Phạm Văn Hoành mở công ty mua bán nợ để làm bình phong, ký hợp đồng “ma” rồi giao cho đám đàn em đi gây rối, hăm dọa con nợ buộc trả tiền, hưởng phần trăm hoa hồng. Những tưởng với phương thức, thủ đoạn tinh vi của mình sẽ che mắt được cơ quan chức năng, nhưng Hoành đã nhầm bởi toàn bộ hoạt động vi phạm pháp luật của hắn bị cơ quan Công an làm rõ.

An ninh hàng không: Khi mối đe dọa đã đổi chiều vào trong buồng lái

An ninh hàng không: Khi mối đe dọa đã đổi chiều vào trong buồng lái

Sáng ngày 30/9/2026, chuyến bay FZ1073 của flydubai từ Dubai tới Tel Aviv, chở hơn 170 hành khách, đột ngột chúi mũi ở độ cao hàng nghìn mét giữa không trung. Vụ việc sau đó được chính Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu xác nhận là do một phi công muốn “cố tình tìm cách cho máy bay lao xuống đất” nhưng đã được ngăn chặn kịp thời bởi các hành khách đã giúp "ngăn chặn một thảm họa kiểu 11/9". Nhưng chính vụ việc này lại đang làm chúng ta phải nhìn lại vấn đề an ninh hàng không theo cách ngược lại với vụ 11/9.

Vợ chồng nhà tình báo Liên Xô thâm nhập “thánh địa” NATO

Vợ chồng nhà tình báo Liên Xô thâm nhập “thánh địa” NATO

Mikhail Fyodorov (1916-2004) và Galina Ivanovna (1920-2010) là cặp vợ chồng điệp viên nằm vùng đầu tiên của Liên Xô được Cơ quan Tình báo Đối ngoại Nga giải mật. Dù đã hoạt động hiệu quả hơn 15 năm, thông tin về họ đến nay vẫn còn khá ít ỏi. Quốc gia nơi hai người thu thập bí mật chỉ được mô tả chung chung là “một nước Tây Âu nào đó”. Đáng chú ý, năm 1959, vợ chồng Fyodorov đã tuyển mộ thành công một nguồn tin đặc biệt quan trọng ngay tại trụ sở NATO.

Khi các quốc gia Mỹ Latin phải học cách chiến đấu chung

Khi các quốc gia Mỹ Latin phải học cách chiến đấu chung

Trong thời gian qua, trước tình trạng an ninh phức tạp, nhiều quốc gia khu vực Nam Mỹ đã đồng loạt tuyên chiến với các băng đảng tội phạm có tổ chức. Nhưng khi tội phạm xuyên quốc gia ngày càng phát triển, để thực hiện thành công những chiến dịch truy quét lớn, sự chia sẻ thông tin và phối hợp cùng hành động là yêu cầu bắt buộc.

Lật tẩy những “tổng đài” lừa đảo xuyên quốc gia

Lật tẩy những “tổng đài” lừa đảo xuyên quốc gia

Sau khi bị truy quét tại nhiều nước trong khu vực, các nhóm lừa đảo xuyên quốc gia có xu hướng dịch chuyển địa bàn, thuê căn hộ, biệt thự, khách sạn để hoạt động. Những vụ việc vừa bị phát hiện tại Hà Nội, Bắc Ninh, Phú Thọ, TP Hồ Chí Minh… cho thấy thủ đoạn tổ chức ngày càng khép kín, tinh vi; đặt ra yêu cầu siết chặt quản lý cư trú và kịp thời nhận diện những điểm bất thường.

Tàu cá chở lượng ma túy khủng xuyên lãnh hải

Tàu cá chở lượng ma túy khủng xuyên lãnh hải

1,16 tấn ma túy được vận chuyển bằng tàu cá tại vùng biển giáp ranh Việt Nam - Indonesia bị thu giữ, 9 đối tượng bị khởi tố với nhiều tội danh. Đây được xác định là đường dây mua bán, vận chuyển ma túy xuyên quốc gia trên biển có quy mô, tính chất đặc biệt nghiêm trọng với lượng tang vật thu giữ trên biển lớn nhất từ trước đến nay tại Việt Nam. Đồng thời cho thấy sự tinh vi trong phương thức, thủ đoạn, liều lĩnh của các đối tượng buôn ma túy.

Thắp lửa bình yên nơi phố núi Lạng Sơn

Thắp lửa bình yên nơi phố núi Lạng Sơn

Giữa phố núi Lạng Sơn, có những cán bộ, chiến sĩ không chỉ giữ bình yên cuộc sống cho nhân dân bằng những công việc, nhiệm vụ chuyên môn thầm lặng mà còn bằng những video tuyên truyền pháp luật thu hút hàng triệu lượt xem. Chính từ những việc làm bình dị ấy, một "thế trận lòng dân" đã và đang được bồi đắp vững chắc nơi cửa ngõ biên cương.

Cuộc chiến của INTERPOL trước làn sóng tội phạm mới ở Trung Đông - Bắc Phi

Cuộc chiến của INTERPOL trước làn sóng tội phạm mới ở Trung Đông - Bắc Phi

Trong bối cảnh khu vực Trung Đông - Bắc Phi (MENA) liên tục phải đối mặt với những bất ổn trong thập kỷ qua, giới tội phạm quốc tế đã tìm thấy ở đây những cơ hội mới để thiết lập mạng lưới của mình. Từ các trung tâm lừa đảo trực tuyến vận hành như những "nhà máy" tội phạm mạng, những tuyến đường ma túy cho tới các mạng lưới buôn người lợi dụng làn sóng di cư, MENA đang trở thành tâm điểm mới của vấn đề an ninh toàn cầu.

Triệt phá nhiều đường dây cờ bạc dưới dạng cá độ bóng đá

Triệt phá nhiều đường dây cờ bạc dưới dạng cá độ bóng đá

Qua hơn 2 tháng liên tục theo dõi, từ giữa tháng 7 cho đến giữa tháng 8/2026, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự xã hội (Cảnh sát hình sự) phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ Công an TP Hồ Chí Minh đã triệt phá thành công 6 đường dây tổ chức đánh bạc dưới hình thức cá độ bóng đá. Trong thời gian trên, cơ quan Công an cũng đã tiến hành khởi tố vụ án, khởi tố và tạm giam 40 bị can để điều tra về các tội “Tổ chức đánh bạc” và “Đánh bạc”. Bước đầu xác định tổng số tiền giao dịch lên đến 559 tỷ đồng.

Điệp viên vào vai thực tập sinh tại trụ sở NATO

Điệp viên vào vai thực tập sinh tại trụ sở NATO

Một nữ thực tập sinh từng làm việc tại SHAPE, Bỉ đã bị bắt với cáo buộc gián điệp sau khi bộ phận an ninh NATO phát hiện dấu hiệu bất thường. Từ thông tin ban đầu, cơ quan chức năng nhanh chóng triển khai điều tra, khám xét nơi ở và nơi làm việc của

James Bond - sự thật phía sau huyền thoại

James Bond - sự thật phía sau huyền thoại

Nếu James Bond bước ra từ màn ảnh, có lẽ ông sẽ khó sống sót lâu trong thế giới tình báo thực sự. Ngoài đời, một điệp viên càng nổi tiếng càng dễ bị lộ, còn người thành công thường là kẻ không ai nhớ mặt. Kỳ lạ thay, một trong những nhân vật quan trọng truyền cảm hứng cho Ian Fleming - nhà văn Anh, người sáng tạo nhân vật James Bond - lại là Dusko Popov, một điệp viên hai mang với phong thái hào hoa và khả năng giao tiếp đặc biệt.

Vì sao ngày càng nhiều thanh thiếu niên bị lôi kéo vào con đường cực đoan?

Vì sao ngày càng nhiều thanh thiếu niên bị lôi kéo vào con đường cực đoan?

Báo cáo phân tích được tổ chức Cảnh sát Hình sự Quốc tế (INTERPOL) chia sẻ với các quốc gia thành viên mới đây đã đưa ra một kết luận đáng chú ý: giới trẻ không còn là nạn nhân thụ động của tuyên truyền cực đoan mà đang trở thành đối tượng bị nhắm tới có chủ đích. Kết luận này đã xác nhận mối lo bấy lâu nay của chúng ta về một thế hệ trẻ đang lớn lên giữa những luồng tư tưởng cực đoan đầy rẫy trên nền tảng số.

Cựu nhân viên tình báo Italy và dấu hỏi về kênh chuyển tin mật

Cựu nhân viên tình báo Italy và dấu hỏi về kênh chuyển tin mật

Tháng 5/2025, Văn phòng Công tố Rome (Italy) mở cuộc điều tra liên quan đến nghi vấn chuyển giao thông tin mật. Sau quá trình điều tra kéo dài hơn một năm, ngày 7/7/2026, cơ quan chức năng Italy thông báo bắt giữ hai người, trong đó có một cựu sĩ quan Carabinieri 59 tuổi từng làm việc trong cộng đồng tình báo, với cáo buộc chuyển thông tin mật.

Chung sức ngăn chặn tội phạm lừa đảo toàn cầu

Chung sức ngăn chặn tội phạm lừa đảo toàn cầu

Khi một mạng lưới tội phạm có thể vận hành đồng thời tại Campuchia, rửa tiền tại Singapore và nhắm tới nạn nhân ở Mỹ hay Australia chỉ trong một cú nhấp chuột, không một quốc gia đơn lẻ nào còn đủ khả năng ngăn chặn. Vì vậy, những chiến dịch hợp tác lớn như Chiến dịch First Light 2026 đã trở thành minh chứng rõ nét nhất cho việc hợp tác quốc tế trong cuộc chiến chống lừa đảo xuyên biên giới.

Hệ lụy từ mối quan hệ tình báo giữa Anh và Mỹ

Hệ lụy từ mối quan hệ tình báo giữa Anh và Mỹ

Theo trang tin trực tuyến Nga “Đánh giá quân sự” (ETR), trong phim ảnh hay truyền hình, MI.6 và CIA luôn thủ thế tay đôi. Còn trong các tài liệu giải mật, họ lại đứng cùng một phe. Vậy đâu là sự thật?

Thâm nhập “chợ đen” giấy tờ giả

Thâm nhập “chợ đen” giấy tờ giả

Đường dây mua bán văn bằng, chứng chỉ giả núp bóng dưới các tên gọi chuẩn chỉnh như, CLB tư vấn pháp luật, trung tâm tư vấn việc làm, thậm chí ẩn mình trong các tiệm in ấn, photocopy. Từ đây, các loại văn bản, tài liệu, giấy tờ từ mọi ngành nghề, công việc được rao bán một cách rất kín đáo và tinh vi.

Khi những băng đảng địa phương vươn vòi bạch tuộc ra toàn cầu

Khi những băng đảng địa phương vươn vòi bạch tuộc ra toàn cầu

Chiến dịch Hard Ball được Mỹ và các đồng minh phương Tây đồng loạt triển khai vào những ngày đầu tháng 7/2026 nhằm vào một mạng lưới tội phạm xuyên quốc gia có nguồn gốc từ vùng Punjab, Ấn Độ đã gây tiếng vang lớn. Không chỉ là một chiến công của lực lượng hành pháp, đây còn là hồi chuông cảnh báo về một xu thế đáng ngại về cách các băng nhóm tội phạm địa phương vươn ra toàn cầu.

Mở cơ hội làm lại cuộc đời cho người vị thành niên phạm tội

Mở cơ hội làm lại cuộc đời cho người vị thành niên phạm tội

Do thiếu sự chăm sóc, dạy dỗ của cha mẹ, một số đứa trẻ đã tụ tập thành từng nhóm, học theo phim ảnh ngoài luồng, game lậu và những clip xấu trên mạng xã hội… đặt những loại hung khí như mác, kiếm, dao phóng lợn để thủ thân và khi mâu thuẫn xảy ra thì lập tức ra tay phủ đầu. Nhiều đứa trẻ phạm pháp khi bị cơ quan chức năng xử lý, giáo dục... thì gia đình mới vỡ òa chuyện con cái mình hư hỏng.

Đại tá KGB giải mật những phi vụ đình đám…

Đại tá KGB giải mật những phi vụ đình đám…

Năm 1985 - Năm gián điệp (Year of the Spy) được truyền thông Mỹ dùng trong thời Chiến tranh Lạnh, sau khi FBI (Cục Điều tra Liên bang Mỹ) bắt giữ hàng loạt điệp viên hoạt động cho Liên Xô. Cuộc phỏng vấn dưới đây của cựu Đại tá tình báo KGB Viktor Cherkashin với tạp chí trực tuyến Lưu trữ lịch sử gián điệp Nga (EHA) đã “giải mật” phần nào những vụ scandal này.