Chuyến tàu định mệnh đi Auschwitz

Ernst Tremmel, gã cai tù của trại giam tử thần Auschwitz năm nay đã 92 tuổi, sắp bị một tòa án ở Đức đưa ra xét xử. Nổi bật trong bản cáo trạng là những gì nói về số phận của những người bị đưa lên chuyến xe lửa khởi hành từ Drancy gần Paris ngày 23/6/1943. 3 người thoát nạn kể lại chuyến tàu đi về địa ngục, trong đó có khoảng 900 người vĩnh viễn không trở về.

"Phòng đợi" của những chuyến tàu tử thần

Ngày 23/6/1943, viên hạ sĩ SS Ernst Tremmel (năm đó 20 tuổi) cùng đồng đội của Sư đoàn Totenkopf (đầu thần chết) đợi chuyến tàu mang số hiệu 55 xuất phát từ trại tập trung Drancy khoảng 50 tiếng trước đó. Đối với những người mặc đồng phục xanh xám, nai nịt gọn gàng này thì đây là công việc thường ngày. Được cắt đặt vây quanh đoàn tàu, Tremmel cùng đồng đội lùa tất cả nạn nhân xuống, chúng ra lệnh cho họ bỏ lại vali và túi xách trên tàu hoặc cạnh đường tàu, thả chó xua những người tụt lại đằng sau, đẩy những người già yếu, bệnh tật, những bà mẹ trẻ cùng con cái của họ lên những chiếc xe tải sẽ đưa họ đến các phòng hơi ngạt, còn những người khỏe mạnh thì bị tách riêng và đưa tới trại tập trung, ở đó, họ sẽ lao động khổ sai cho tới khi chết vì đói, lạnh, bệnh tật hoặc bị tra tấn. Trong số 1.003 người trên chuyến tàu 55, chỉ có 102 người sống sót.

Những thanh niên Do Thái tại trại Drancy.
Những thanh niên Do Thái tại trại Drancy.

Paulette Sarcey, Julia Wallach và Hélène Kesbi chẳng nhớ mặt tên hạ sĩ Tremmel, cũng chẳng nhớ bất cứ ai trong số những tên sĩ quan SS làm phận sự trong cái ngày nắng chói chang của mùa hè năm 1943 đó. Thế nhưng, có 3 phụ nữ sinh tại Pháp, cha mẹ là người Ba Lan, đã trốn thoát được và không thể quên mọi điều về chuyến đi bi thảm trên con tàu 55 đó. Những lời làm chứng của họ sẽ rất quý giá đối với các quan tòa ở phía bên kia sông Rhin. Bất chấp gánh nặng tuổi tác, bà Julia vẫn "sẵn sàng sang Đức để kể cho các quan tòa nghe về những gì người ta đã làm với các nạn nhân". Còn bà Paulette thì dường như không còn mấy niềm tin vào công lý nữa. Đã từng dự phiên tòa xét xử các cựu sĩ quan SS của trại Auschwitz tại Francfort năm 1977, bà chỉ có thể tóm gọn trong một từ "Lừa bịp". Ba người phụ nữ này đã kể cho phóng viên tạp chí Express nghe chuyến đi về địa ngục của họ.

Paris, ngày 24/4/1943. Cô gái Julia, năm đó 17 tuổi, bị bắt giữ trong căn hộ trên đường Nemours, nơi mà sau đó bà còn sống thêm 70 năm nữa. Bà nói: "Tôi bị tố giác vì đang che giấu cha và chú tôi". Khi mấy tên cảnh sát tra còng vào tay cô con gái độc nhất của mình, ông Joseph Kac liền bước ra khỏi chiếc tủ sát tường, nơi ông đang trốn. Ông không muốn xa Julia. Sau vài tuần ở trong nhà tù Conciergerie, giữa những tên vô lại và mấy cô gái điếm, hai cha con bị dẫn sang trại giam Drancy, phía đông bắc thủ đô Paris. Cô Hélène Kesbi 16 tuổi và chị là Marie 19 tuổi cũng cùng một số phận. Hai cô cũng bị tố giác.

Hai vợ chồng Paulette và Henri cùng đi trên chuyến tàu 55 và cùng sống sót.
Hai vợ chồng Paulette và Henri cùng đi trên chuyến tàu 55 và cùng sống sót.

Còn Paulette thì bị rơi vào tay bọn Hiến binh đặc biệt vào ngày 23/3/1943, là những cảnh sát Pháp có nhiệm vụ lùng bắt "bọn thù trong". Đó là những người như chồng cô, anh Henri Krasucki, sau này là Tổng thư ký của Tổng Liên đoàn Lao động, cùng 56 thanh niên Do Thái, thành viên của FTP-MOI, tức là nhóm nhân công nhập cư cùng những người du kích và đồng đội. Trong vòng 8 ngày, cô gái kiên cường 18 tuổi này bị giam giữ tại trụ sở cảnh sát, bị thẩm vấn và bị tra tấn dã man, sau đó, nhờ một ông bác sĩ thương cảm, viện cớ cô bị đau ruột thừa, đã gửi cô tới Bệnh viện Rothschild. Sau một thời gian, cô bị tống vào trại Drancy. Đó là ngày 18/5/1943.

Paulette khám phá ra rằng, cái nhà tù lộ thiên này có lẽ là kiểu nhà phố có vườn, ruộng đầu tiên ở Pháp. 5 tòa tháp cao lừng lững vượt lên trên 10 tòa nhà 4 tầng lầu và một công trình xây dựng đồ sộ hình chữ U. Tòa nhà xây dựng chưa xong này được chuyển đổi thành nơi giam giữ lính Pháp và lính Anh vào năm 1940. Năm sau, nó tiếp nhận những tù nhân Do Thái. Kể từ vụ bắt giữ hàng loạt tại trường đua xe đạp Mùa Đông vào các ngày 16 và 17/7/1942, Drancy trở thành nơi tập kết tù nhân trước khi đưa họ tới các lò thiêu ở phía đông.

Bức điện tín báo giờ khởi hành của chuyến tàu 55 ngày 23/6/1943.
Bức điện tín báo giờ khởi hành của chuyến tàu 55 ngày 23/6/1943.

Cho dù mặt trời chiếu sáng suốt mùa xuân năm 1943, nhưng cuộc sống rất khắc nghiệt sau hàng rào kẽm gai và các đài quan sát. Khẩu phần ăn ít ỏi, phòng ngủ tập thể với nền xi măng thô ráp chất đầy người, sàn trải rơm đầy rận và bọ chét. Tù nhân được phép nhận những gói thức ăn và quần áo tối đa là 3kg, và được đi tản bộ trong sân rộng. "Đối với tôi, Drancy là một cái phòng đợi rộng mênh mông của một nhà ga trong khi chờ tàu", bà Addy Mandelbaum, một nữ tù nhân trốn thoát khỏi chuyến tàu 55 sau này kể lại. Không ai biết được nhà ga cuối cùng của những toa tàu này ở đâu. Tù nhân nghĩ cho nó một cái tên: "Pitchipoi", một từ với những phụ âm tiếng Do Thái để nói về "Xứ sở không ở đâu cả". Bà Paulette nhớ lại: "Chúng tôi có nghe một ai đó nói trên đài London rằng, người ta đang thiêu người Do Thái ở miền Đông. Chúng tôi không tin điều đó, nó vượt quá tầm hiểu biết của chúng tôi”.

Chuyến tàu chở người Do Thái sắp bị biến thành xà phòng

Tháng 6/1943, một tên chỉ huy mới đến nhận nhiệm vụ tại Drancy: đại úy Alois Brunner. Là người thân cận với Adolf Eichmann, kẻ sắp đặt cuộc tận diệt người Do Thái tại châu Âu, viên sĩ quan SS này chịu trách nhiệm cho chạy lại cỗ máy đưa người đến trại tập trung. Brunner cho những người Do Thái từ các trại khác đến tập trung tại Drancy. Ngày 21/6, anh Henri Krasucki và mẹ là bà Léa gặp Paulette và những người khác. Hôm sau đó, những người được chở đi trên đoàn tàu 55 được báo động. Họ mau chóng viết vội vài dòng cho người thân.

Chàng thanh niên David Alfandari cố gắng trấn an cha mẹ: "Con sẽ đi tới một nơi chưa biết là đâu, nên con xin cha mẹ đừng lo nếu không nhận được tin con, vì chắc con sẽ không thể viết thư cho cha mẹ được”. Bà Anna Dreksler quá đỗi lo lắng cho cậu con trai Mauri của bà. Vào đêm trước ngày khởi hành, tất cả được tập trung tại các văn phòng của dãy cầu thang số 1. Dọc theo lối đi suốt đoàn tàu vang lên bài “Marseillaise” và những tiếng kêu gọi kháng cự của các đoàn viên thanh niên Cộng sản.

Rạng sáng ngày 23/6, những chuyến xe buýt chở 1.003 người tới nhà ga Le Bourget ở Drancy. Người ta dồn từ 50, 60 cho tới 70 người vào những toa tàu chở gia súc, mỗi toa có một cái xô đầy nước và một cái chậu gỗ làm thùng đựng chất thải. Trên tàu có rất nhiều người Pháp và người Ba Lan, nhưng cũng có cả người Hy Lạp, người Nga, Hà Lan, Tiệp Khắc, Bỉ… Có khi cả gia đình Friedmann (3 gái, 3 trai). Paulette, Henri và bạn bè của họ chen sát vào nhau để cùng ở bên nhau.

Chỉ có 102 người sống sót trong số 1.003 tù nhân trên chuyến tàu 55.
Chỉ có 102 người sống sót trong số 1.003 tù nhân trên chuyến tàu 55.

Cuối cùng rồi đoàn tàu cũng chuyển bánh lúc 10 giờ. Mỗi người nhận một mẩu bánh mì, một tí phô mai và mứt. Trời nóng đến nỗi viên trưởng đoàn áp giải ra lệnh mở hé các cánh cửa lên xuống. Khi tới hạt Epernay, tỉnh Marne, có 4 tù nhân nhảy tàu trốn thoát. Để trả đũa, tất cả những người đàn ông còn lại đều bị lấy mất giày. Bà Julia nói: "Bọn Đức cho biết, sẽ giết những người già nếu còn có người chạy trốn”.

Sau khi vượt qua sông Rhin, các toa tàu đều bị cài then. Xô nước đã cạn từ lâu, thùng chất thải tràn ra ngoài. Bà Hélène nhớ lại: "Thật kinh khủng, trời nóng khủng khiếp, mùi hôi thối bốc lên nồng nặc ghê tởm. Người ta xô đẩy, thở dốc, đánh nhau để lần cho được tới lỗ cửa thông hơi nhỏ xíu. Chúng tôi quên mình là con người…". Đoàn tàu chạy, chạy mãi. Rồi nó chạy chậm dần khi tới Katowice, Ba Lan. Một tù nhân nghe được vài mẩu đàm thoại và dịch lại: "Đây là chuyến tàu chở bọn Do Thái sắp bị biến thành xà phòng”. Trên tàu chẳng ai hiểu câu nói đó. Sau khi khởi hành từ Drancy được 2 ngày 2 đêm, tàu dừng hẳn. Bà Paulette kể: "Một người trong số chúng tôi nhìn qua khe hở và đọc được tên nhà ga "Oswiecim" (tiếng Ba Lan là Auschwitz).

Viên hạ sĩ Tremmel có mặt ở đó, trong số những tên lính la hét và bọn chó ngao sủa inh ỏi. Ngày 1/11/1942, hắn cũng làm nhiệm vụ khi chuyến tàu đến đây từ Westerbork (Hà Lan), và ngày 19/5/1942, với chuyến tàu đến từ Berlin. Các cựu cai tù SS bị kết tội đồng lõa trong vụ tàn sát 1.003 người Do Thái bằng hơi ngạt được đưa đến từ những chuyến tàu đó. Phiên tòa xử Tremmel, nay đã 92 tuổi, sẽ được mở vào tháng 1/2016. Tuy nhiên, chẳng có ai kể cả ông ta có thể trả lời cho câu hỏi vẫn đang dằn vặt bà Julia Wallach sau 72 năm: "Tại sao những tên Quốc xã Đức căm ghét chúng tôi đến thế?".

Minh Thu (theo L'Express)

Các tin khác

Dòng tiền bẩn và cuộc rượt đuổi không cân sức

Dòng tiền bẩn và cuộc rượt đuổi không cân sức

Một báo cáo mới từ Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) xác nhận con số gây sốc khi mỗi năm có hơn 6.000 tỷ USD tiền bẩn được “rửa” trên phạm vi toàn cầu. Đằng sau con số khổng lồ ấy, một vấn đề đáng lo ngại là hệ thống tài chính thế giới đang bị bào mòn bởi một thế hệ tội phạm mới được trang bị trí tuệ nhân tạo, sử dụng tiền mã hóa và những kẽ hở pháp lý xuyên biên giới.

Bóc tách mạng lưới do thám cộng đồng tại Anh

Bóc tách mạng lưới do thám cộng đồng tại Anh

Một sĩ quan Lực lượng Biên phòng Anh cùng một quan chức thương mại Hồng Kông tại London đã bị tòa án kết tội liên quan hoạt động gián điệp và theo dõi những người bất đồng chính kiến dưới vỏ bọc “cảnh sát ngầm”.

Bí ẩn “nữ thánh chiến”

Bí ẩn “nữ thánh chiến”

Trong nhiều năm, phụ nữ trong các tổ chức thánh chiến thường được nhìn nhận như “cô dâu thánh chiến”, họ vừa đảm nhiệm hậu cần hoặc thực hiện đánh bom liều chết. Tuy nhiên, hiện nay cách nhìn này không còn chính xác.

Điệp viên Lovchikov và cuộc “hội ngộ bất ngờ” ở Rotterdam

Điệp viên Lovchikov và cuộc “hội ngộ bất ngờ” ở Rotterdam

Thượng úy Vasily Lovchikov bất ngờ nhận lệnh triệu tập tới sở chỉ huy quân đoàn ở Blagoveschensk. Tại đây, ông có cuộc gặp riêng với một đại tá hải quân, người được cho là phái viên của Tổng cục Tình báo Bộ Tổng tham mưu (GRU) từ Moscow đến để tuyển chọn nhân sự cho Học viện Ngoại giao Quân sự. Trước sự ngỡ ngàng của Vasily về cơ hội đào tạo và làm việc ở nước ngoài, vị đại tá trực tiếp đưa ra lời đề nghị mời ông tham gia kỳ thi tuyển sinh.

Oleg Lyalin: Điệp viên KGB và vụ đào tẩu làm rung chuyển London

Oleg Lyalin: Điệp viên KGB và vụ đào tẩu làm rung chuyển London

Một cuộc tình, một vụ bắt giữ vì lái xe trong lúc say rượu và quyết định đào tẩu của một sĩ quan KGB đã dẫn tới một trong những vụ trục xuất nhân viên tình báo lớn nhất thời Chiến tranh Lạnh. Tháng 9/1971, Anh trục xuất 105 quan chức Liên Xô bị nghi hoạt động tình báo; Moscow đáp trả bằng việc trục xuất 18 nhân viên ngoại giao Anh. Nhưng đằng sau vụ bê bối tưởng như bắt đầu từ một cuộc say rượu ấy là cả một chiến dịch phản gián đã được MI5 chuẩn bị từ nhiều năm trước.

Jos Leijdekkers- Kẻ làm chao đảo hai châu lục

Jos Leijdekkers- Kẻ làm chao đảo hai châu lục

Dư luận quốc tế vẫn còn xôn xao trước tin Ủy ban Châu Âu (EC) ngừng mọi hoạt động viện trợ Sierra Leone từ ngày 1-10-2026. Trước đó Liên minh Châu Âu (EU) có kế hoạch viện trợ quốc gia Tây Phi 18 triệu euro vào năm 2026 và 20,5 triệu euro vào năm 2027. Lý do được EC đưa ra là chính phủ Sierra Leone từ chối trục xuất ông trùm ma túy Jos Leijdekkers về Hà Lan.

Con đường biến bác sĩ trẻ trở thành “siêu trộm”

Con đường biến bác sĩ trẻ trở thành “siêu trộm”

Sau khi đột nhập liên tiếp 3 tiệm vàng lấy trộm tài sản có trị giá hơn 5 tỷ đồng, Nguyễn Duy Nhật (sinh năm 1966, trú tại phường Thanh Thủy, TP Huế, thời điểm gây án là bác sĩ khoa Đột quỵ, Bệnh viện Trung ương Huế) mới sa lưới Công an. Nhìn lại hành trình đột nhập 3 tiệm vàng để lấy trộm tài sản, mới thấy được vị bác sĩ đã lên kế hoạch từng chi tiết và phương thức, thủ đoạn như những tên “siêu trộm” chuyên nghiệp…

Hải quân Anh sử dụng tàu bẫy trong Thế chiến I và II

Hải quân Anh sử dụng tàu bẫy trong Thế chiến I và II

Trong Thế chiến thứ nhất, người Anh đã sử dụng các tàu bẫy để chống lại tàu ngầm Đức. Bước sang Thế chiến thứ hai, Bộ Hải quân Anh quyết định khôi phục chiến thuật này. Liệu đây có phải là một quyết định sáng suốt? Câu trả lời đã được thể hiện qua trận hải chiến diễn ra vào ngày 29/6/1940 giữa một tàu ngầm Đức và một tàu bẫy của Anh.

Scientology và cộng đồng tình báo Mỹ

Scientology và cộng đồng tình báo Mỹ

Từ lâu, dư luận biết khá nhiều về mối quan hệ đặc biệt giữa Giáo hội Scientology với cộng đồng tình báo Mỹ. Sâu xa Scientology còn có mối quan hệ phức tạp, bí mật với giới quyền lực và bộ máy tình báo phương Tây. Chủ đề đặc biệt này vừa được tạp chí trực tuyến Nga Lưu trữ Lịch sử gián điệp (EAH) cập nhật.

Những dấu vết trong nghi án tình báo Anh

Những dấu vết trong nghi án tình báo Anh

Điều gì đã khiến những liên lạc, thông tin về mục tiêu và các bước chuẩn bị bị cáo buộc trở thành đầu mối của một cuộc điều tra an ninh? Vụ truy tố Joshua Cammidge đang làm lộ những dấu vết dẫn tới một mắt xích trong nghi án tình báo tại Anh.

Leonid Shevchenko - điệp viên hai mang ba lần phản bội Tổ quốc

Leonid Shevchenko - điệp viên hai mang ba lần phản bội Tổ quốc

Trung tâm Quan hệ Công chúng thuộc Cơ quan An ninh Liên bang Nga (FSB) vừa công bố các tài liệu đã được giải mật của Cục An ninh Liên bang Nga tỉnh Kursk, liên quan đến hồ sơ vụ án hình sự đối với Leonid Shevchenko, sinh năm 1922, kẻ bị kết án về tội phản quốc trong những năm chiến tranh và tội hoạt động gián điệp sau chiến tranh.

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Kể từ khi Chiến tranh lạnh kết thúc, khả năng tác chiến chống tàu ngầm của Khối quân sự NATO đã suy yếu đáng kể do việc giảm đầu tư và thay đổi ưu tiên. Tuy nhiên, trước sự gia tăng các cuộc tuần tra bằng tàu ngầm của Nga - đặc biệt là các tàu lớp Borei và Yasen tiên tiến - gần biên giới các nước NATO và ở các vùng biển chiến lược như Biển Baltic, Bắc Cực, Bắc Đại Tây Dương và Địa Trung Hải đã khiến các đồng minh châu Âu lo ngại.

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Cách đây hơn 65 năm, rạng sáng ngày 24/1/1961, một vụ tai nạn máy bay kinh hoàng diễn ra, khiến máy bay ném bom B-52 của Không quân Mỹ (USAF) văng ra hai trái bom nhiệt hạch xuống North Carolina nhưng chưa kích nổ. Sự may mắn tình cờ này đã cứu nước Mỹ khỏi thảm họa “gậy ông đập lưng ông”.

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Khuôn viên Nhà Trắng, Washington D.C., một ngày cuối tháng 7/1921. Trong bức ảnh chụp chính thức hôm đó, một người đàn ông trong lễ phục trắng đứng cạnh một người phụ nữ được báo chí Mỹ khi đó gọi là Công chúa Fatima của Afghanistan và đoàn tùy tùng, ngay sau cuộc tiếp kiến Tổng thống Warren G. Harding. Trên ngực người đàn ông ấy lấp lánh những tấm huân chương. Bức ảnh nhanh chóng xuất hiện trên báo chí Mỹ. Ít lâu sau, một lá thư khiếu nại gửi tới Bộ Ngoại giao Mỹ bắt đầu kéo sập vai diễn ấy. Người đàn ông trong ảnh không giữ bất kỳ chức vụ nào ở bộ trên, mà chỉ là một kẻ giả danh đến từ Brooklyn, chưa học xong trung học.

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Tháng 10/2001, Mỹ cùng các đồng minh mở chiến dịch quân sự tại Afghanistan với mục tiêu truy quét Al-Qaeda và buộc Taliban giao nộp Osama bin Laden. Chỉ trong vài tuần, chính quyền Taliban sụp đổ, Kabul thất thủ. Nhưng chiến thắng đấy không khép lại cuộc chiến. 20 năm sau, khi quân đội Mỹ và NATO rời Afghanistan, Taliban trở lại thủ đô. Từ một chiến dịch chống khủng bố có mục tiêu tương đối rõ, Washington đã bước vào cuộc chiến kéo dài hai thập niên. Vì sao một lực lượng từng bị đánh bật khỏi quyền lực lại có thể trở lại sau 20 năm?

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Đây là cuộc phỏng vấn đặc biệt diễn ra ngày 20/12/2009 giữa Anh hùng, Đại tá KGB Aleksei M. Kozlov với tờ Izvestia của Nga về hoạt động quy mô toàn cầu của “Cục S” hay còn gọi là “Cục tình báo bất hợp pháp” trong thời gian Chiến tranh Lạnh.

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Tháng 5/2026, tờ The New York Times (NYT) khẳng định rằng Israel và Mỹ có kế hoạch thay đổi chế độ tại Iran - và cựu Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad sẽ là người lên lãnh đạo đất nước. Vào thời điểm đó, bài báo nghe có vẻ khá hoang đường. Nhưng mới đây, NYT đã tiến xa hơn nhiều. Trong một bài phóng sự điều tra mới, các nhà báo của NYT đã kể lại câu chuyện về chiến dịch kéo dài nhiều năm của tình báo Israel nhằm tiếp cận ông Ahmadinejad.

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Ngày 17/7/1944 đã xảy ra một thảm họa tồi tệ nhất trên đất Mỹ trong thời kỳ Thế chiến II. Mặc dù các cuộc điều tra không thể xác định được thủ phạm, nhưng rõ ràng một trong những nguyên nhân chính gây ra biến cố đã cướp đi sinh mạng của hàng trăm người này chính là chế độ phân biệt chủng tộc trong Lực lượng Hải quân Mỹ.