Chuyện người thợ cơ khí Campuchia chế tạo máy bay

Mặc dù sinh ra, lớn lên ở đất Prey Veng, Campuchia, nhưng phải mất hơn 2 tiếng, bác sĩ Sarieng mới giúp tôi tìm ra nơi ở của anh thợ cơ khí Paen Long, người đã chế tạo chiếc máy bay 1 động cơ cánh quạt bằng những phụ tùng, linh kiện chắp vá, và đã bay được.

Theo Paen Long, niềm đam mê bay bổng của anh bắt đầu từ năm lên 6 tuổi, khi anh chứng kiến một chiếc trực thăng quân sự hạ cánh xuống sân vận động gần nhà…

Sau hơn 2 tiếng rong ruổi trên chiếc xe gắn máy, hỏi thăm 5, 6 lượt, bác sĩ Sarieng và tôi mới tìm ra nhà của anh thợ cơ khí Paen Long. Đó là một gara sửa chữa ô tô nằm cạnh một con đường đất ở phum Rô, tỉnh Prey Veng, Campuchia. Khi biết tôi muốn tìm hiểu về nguyên nhân và quá trình chế tạo chiếc máy bay 1 động cơ cánh quạt, Paen Long dẫn tôi ra phía sau, nơi chiếc máy bay của anh đang trong giai đoạn cải tạo để có thể hạ cánh trên mặt nước.

Anh kể: "24 năm trước, mặc dù lúc ấy tôi mới 6 tuổi nhưng từ khi nhìn thấy chiếc trực thăng, tôi cứ bị ám ảnh bởi giấc mơ bay bổng. Đất nước Campuchia khi đó với sự giúp đỡ của bộ đội tình nguyện Việt Nam, vừa mới quét sạch những đám tàn quân Pol Pot cuối cùng. Cuộc sống còn nhiều khó khăn lắm nên mơ ước vẫn chỉ là mơ ước…".

Paen Long bên chiếc máy bay do anh chế tạo.
Paen Long bên chiếc máy bay do anh chế tạo.

Học hết lớp 9, thay vì làm nông theo truyền thống gia đình thì Paen Long chuyển sang học nghề cơ khí. Anh kể: "Thời điểm ấy, thợ sửa chữa ô tô ở Prey Veng rất ít trong lúc xe hơi xuất hiện ngày càng nhiều. Những nhà có xe mỗi khi hư hỏng đều phải mang lên Phnom Penh". Học xong, thoạt đầu Long làm thuê cho một số gara rồi dần dà, với số vốn dành dụm được, anh mở một xưởng sửa chữa ô tô ngay tại nhà.

Chị Hing Muoyheng, vợ của Paen Long cho biết: "Nhờ khéo tay, cần cù, giá cả cũng phải chăng nên chồng tôi làm không hết việc. Nhưng đêm nào cũng vậy, cứ hễ tôi đi ngủ là anh ấy lại vào mạng Internet. Thoạt đầu, tôi không biết ảnh coi cái gì nên tôi tò mò rình thử. Ai dè ảnh chỉ toàn coi về máy bay…".

Paen Long cười: "Suốt 3 năm, đêm nào tôi cũng coi những clip video về cách chế tạo máy bay trên You Tube. Theo các đường link hướng dẫn, tôi tải về các bản vẽ thiết kế, các thông số kỹ thuật cần thiết cho việc chế tạo. Bên cạnh đó, tôi tự học tiếng Anh - chủ yếu là tiếng Anh kỹ thuật để có thể hiểu được những tài liệu này, đồng thời học cất, hạ cánh trên các phần mềm thực tế ảo…".

Năm 2016, khi vừa tròn 30 tuổi và đã để dành được một số tiền, Paen Long quyết định thực hiện giấc mơ của mình. Anh cho biết vì e ngại bị người trong phum chế nhạo nên anh hoàn toàn bí mật về việc chế tạo máy bay. Một số bộ phận anh phải làm vào ban đêm. Anh kể: "Sau khi tham khảo một số mẫu, tôi chọn loại máy bay 1 động cơ cánh quạt do người Nhật sản xuất hồi chiến tranh thế giới thứ 2 vì cấu trúc của nó không quá phức tạp".

Sau khi bị rơi, chiếc máy bay đang được Paen Long cải tạo lại.
Sau khi bị rơi, chiếc máy bay đang được Paen Long cải tạo lại.

Hing Muoyheng, vợ anh nói: "Tôi tự hỏi làm sao nó có thể bay vì chẳng có bất kỳ một người nào am hiểu về lĩnh vực ấy để giúp đỡ chồng tôi. Nhiều lần tôi khuyên anh ấy dừng lại vì tôi sợ nguy hiểm nhưng anh vẫn muốn chứng minh rằng anh bay được…".

Chiếc máy bay của Paen Long có chiều dài 4,3m, sải cánh mỗi bên 4m, động cơ dung tích 750cc đã cải tạo lại hộp số, cánh quạt là 2 thanh thép. Bảng đồng hồ điều khiển cũng lấy từ ô tô. Khung máy bay được hàn từ những ống thép còn thân bọc bằng một lớp tôn mỏng. Ghế lái là một chiếc ghế nhựa đã cưa hết 4 chân, bánh xe tận dụng từ bánh của xe gắn máy. Chỉ vào chiếc bình gaz loại 12kg, Long cho biết nó là chỗ đựng nhiên liệu.

Anh nói: "Khó nhất là hệ thống điều khiển các cánh tà để máy bay có thể bay lên, hạ xuống, lượn trái, lượn phải. Với những loại máy bay hiện đại, họ sử dụng thủy lực còn máy bay của tôi dùng dây cáp. Tôi phải làm đi làm lại rất nhiều lần mới thành công".

Suốt 1 năm, chiếc máy bay đã ngốn của Paen Long 10.000USD, một số tiền không nhỏ nếu so với mức thu nhập của nhiều người dân Campuchia ở Prey Veng. 2 giờ 30 phút chiều ngày 8-3-2017, Paen Long kéo chiếc máy bay ra khỏi xưởng cơ khí ô tô trước những cặp mắt kinh ngạc lẫn tò mò của người dân phum Rô. Dẫn tôi đến con đường đất gần nhà anh, nơi anh chọn làm "đường băng" để cất cánh, Long  nói: "Nó khá bằng phẳng và chiều dài của nó đủ cho tôi chạy lấy đà. Lúc ấy, tôi dự định sẽ bay khoảng 2km rồi vòng lại, đáp xuống, đánh giá những ưu, khuyết điểm để cải tiến".

Theo quan sát của tôi, hai bên "đường băng" hoàn toàn trống trải. Trước mặt cách đó chừng 2km là quốc lộ còn sau lưng là những cánh đồng lúa. Ông Sok Pha, hàng xóm của Paen Long kể: "Có gần 300 người chứng kiến Paen Long trèo vào máy bay, đội chiếc mũ bảo hiểm - loại dùng cho xe gắn máy - lên đầu. Sau đó anh ấy bật công tắc. Giây lát, cánh quạt quay tít rồi chiếc máy bay từ từ chạy trên con đường đất, càng lúc càng nhanh dần".

Paen Long kể tiếp: "Khi thấy nó đã đủ tốc độ để cất cánh, tôi kéo cần lái. Nó bốc lên cao được 50m, bay xa khoảng 300m thì bất ngờ mất lực nâng mà nguyên nhân theo tôi là do trọng lượng của nó quá nặng - hơn 500kg - dẫn đến hiện tượng động cơ thất tốc". Chiếc máy bay cắm đầu xuống đất nhưng may mắn là Paen Long không hề hấn gì trong lúc rất nhiều người chứng kiến đều cùng cười ồ, chế nhạo anh.

Theo lời vợ anh thì lúc nhìn thấy chiếc máy bay rơi như hòn đá, chị không còn hồn vía nào nữa. Chị kể: "Chồng tôi leo ra khỏi máy bay rồi đứng sững ở đó. Nghe người ta cười trêu chọc, anh mắc cở lắm, anh khóc, nước mắt chảy dài trên mặt".

Thất bại không làm Paen Long nản lòng. Anh cho biết anh đang chế tạo một chiếc máy bay khác nhưng lần này là loại hạ, cất cánh trên mặt nước. Anh nói: "Rút kinh nghiệm từ lần bay thử đầu tiên, tôi sẽ giảm bớt trọng lượng của chiếc thứ hai. Bên cạnh đó, tôi cũng cần phải học thêm về khí động học để có thể tính toán các thông số phục vụ cho việc lên, xuống".

Khi tôi hỏi chiếc máy bay thứ hai dự kiến sẽ tốn hết bao nhiêu tiền và chừng nào thì bay thử, Long đáp: "Hiện tại, tôi đã đổ vào đó 3.000USD và có lẽ phải cần thêm 7 hoặc 8 nghìn nữa. Tôi định trong tháng 8 sẽ bay, đường cất, hạ cánh sẽ là con sông Waiko vì nếu có rơi như chiếc thứ nhất, nó sẽ rơi trên mặt nước, giảm thiểu thiệt hại cho người khác".

Theo chị Hing Muoyheng, vợ anh Long thì ngoài chuyện mua sắm các vật tư, thiết bị để làm máy bay, chồng chị không hề tiêu xài gì khác: “Anh ấy mê máy bay đến mức quên cả bản thân mình".

Lúc nghe tôi kể ở tỉnh Tây Ninh, Việt Nam, có anh nông dân "hai lúa" Trần Quốc Hải chế ra chiếc trực thăng dùng động cơ ô tô, và cũng đã bay lên được thì Paen Long tròn mắt: "Tôi thích trực thăng lắm nhưng cấu trúc truyền động của nó rất phức tạp, trình độ tôi chưa làm nổi. Trước mắt, mục tiêu của tôi là bay lên, đáp xuống an toàn. Sau này dùng nó vào việc gì thì còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố…".

Vũ Cao

Các tin khác

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

Nếu động cơ hơi nước thúc đẩy cách mạng công nghiệp, Internet mở ra kỷ nguyên kết nối toàn cầu thì trí tuệ nhân tạo (AI) đang định hình nền văn minh số của thế kỷ XXI. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích to lớn, công nghệ này cũng bị các tổ chức tội phạm, mạng lưới lừa đảo và các nhóm cực đoan lợi dụng để gia tăng quy mô, mức độ tinh vi của các cuộc tấn công mạng, gian lận tài chính hay thậm chí là khủng bố.

Cuộc chiến của niềm tin

Cuộc chiến của niềm tin

Có những thứ vũ khí không phát ra tiếng nổ. Nó không để lại hố bom, không làm rung cửa kính, cũng không hiện lên trên bản đồ quân sự. Nhưng, nó âm thầm đi vào điện thoại, bảng tin, nhóm chat, những cuộc tranh luận gia đình và cả lá phiếu của cử tri. Tin giả, trong hình hài mới của thời trí tuệ nhân tạo (AI), đang trở thành một thứ vũ khí như thế.

Phát động cao điểm thi đua 70 ngày đêm lập thành tích xuất sắc chào mừng kỉ niệm 70 năm Ngày truyền thống lực lượng Cảnh sát kinh tế

Những người gác cửa vùng kinh tế Đông bắc

Suốt hơn 45 năm xây dựng và trưởng thành, từ 14 cán bộ, chiến sĩ đầu tiên đến đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ đổi mới, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu và môi trường Công an tỉnh Quảng Ninh đã lặng lẽ giữ vững trận tuyến bảo vệ nền kinh tế, đấu tranh với tham nhũng, buôn lậu, hàng giả và tội phạm kinh tế, góp phần giữ gìn kỷ cương pháp luật, môi trường đầu tư và sự bình yên của nhân dân đất mỏ.

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Trong thế giới lượng tử, luật chơi của các điệp viên truyền thống hoàn toàn bị phá sản. Hãy tưởng tượng một bức thư mật được viết bằng các hạt ánh sáng. Chỉ cần một cái nhìn lén lút của mật thám, bức thư sẽ ngay lập tức tự hủy và phát tín hiệu báo động về trung tâm đầu não. Đó không phải là phép thuật, đó là Phân phối khóa lượng tử (QKD) - thứ đang giúp Bắc Kinh xây dựng một hệ thống thông tin liên lạc quốc phòng mà không một siêu máy tính nào của phương Tây có thể giải mã.

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Ma túy đá hay các chất ảo giác, muốn đưa vào cơ thể, người nghiện ngập luôn cần đến những “dụng cụ trung gian” - đó là những chiếc nỏ thủy tinh uốn lượn, những chiếc bình khò tinh vi. Lâu nay, dư luận thường chỉ chú ý đến các đường dây mua bán ma túy mà ít ai biết rằng, phía sau dòng chảy đen tối đó là một thị trường ngầm cung cấp “đồ chơi” cho việc sử dụng ma túy vô cùng béo bở. Những kẻ núp bóng sản xuất, cung cấp các vật dụng này đang trở thành nguồn tiếp tay cho làn sóng tội phạm ma túy biến tướng.

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

Hàng trăm UAV Ukraine tấn công Moscow đã khiến hệ thống phòng không Nga rơi vào tình thế quá tải. Đằng sau đó là một hệ sinh thái UAV tấn công tầm xa đang được Kiev phát triển, với chi phí thấp hơn tên lửa hành trình nhưng đủ sức buộc Moscow phải phân tán, tiêu hao và liên tục điều chỉnh năng lực phòng thủ.

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Đi khám phát hiện không có tinh trùng (vô tinh) người đàn ông bật khóc ngay khi bước ra cửa phòng khám. Anh nghĩ rằng cuộc đời mình không thể có con được nữa. Thất vọng, hoang mang khiến anh sợ làm lỡ duyên của vợ. Trước đây, y học đã nghiên cứu và tìm ra phương pháp nuôi cấy tinh tử thành tinh trùng, mang lại hy vọng có con cho những người đàn ông vô tinh. Nhưng hiện nay, nhờ sự tiến bộ của y học, công nghệ đã “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện được giấc mơ làm cha bằng mổ vi phẫu tinh hoàn tìm tinh trùng.

Đại tá Ngô Thuận Lăng, Trưởng Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP Hồ Chí Minh chia sẻ về vụ án.

Điều gì đẩy người trẻ vào vòng lao lý?

Những cuộc gọi, những buổi tư vấn trong vụ án "hợp đồng kỳ nghỉ" không chỉ khiến hàng nghìn người mất tiền mà còn đẩy nhiều nhân viên telesale ngoài 20 tuổi vướng vào vòng lao lý. Đằng sau những bản án là áp lực kiếm tiền, sự thiếu định hướng và những ranh giới pháp lý, đạo đức bị xóa nhòa, khiến không ít người trẻ trở thành mắt xích trong các đường dây lừa đảo.

Chợ tương tác ảo và hệ lụy khôn lường

Chợ tương tác ảo và hệ lụy khôn lường

Phía sau những tài khoản viral (mức độ nổi tiếng) tạo sóng gây bão trên mạng xã hội, là đội quân đếm like, câu view thời vụ. Ít ai ngờ, chợ like “ảo” và view “ma” này đã tiếp tay cho những chiêu trò lừa đảo tinh vi của tội phạm trên không gian mạng...

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Giữa môi trường tác chiến điện từ ngày càng phức tạp, nơi hàng trăm nguồn phát tín hiệu có thể xuất hiện đồng thời trên chiến trường, quân đội Mỹ đang tìm kiếm những công cụ mới để nâng cao năng lực nhận thức tình huống. Trong nỗ lực đó, các nhà khoa học thuộc Phòng thí nghiệm Nghiên cứu Lục quân Mỹ (ARL) vừa trình diễn một cảm biến lượng tử thế hệ mới có khả năng xác định hướng của trường điện từ tần số vô tuyến trong không gian ba chiều.

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

Chiến trường tương lai có thể không còn được quyết định bởi số lượng UAV, mà bởi khả năng chúng tiếp tục chiến đấu khi bị "làm mù" và "cắt đứt liên lạc". Một công bố mới từ Trung Quốc về thuật toán AI HG-STR đang thu hút sự chú ý của giới quân sự khi tuyên bố giúp bầy UAV tự phối hợp truy tìm mục tiêu trong môi trường tác chiến điện tử phức tạp.

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Tháng 2/2026, khi Palo Alto Networks công bố báo cáo về một chiến dịch gián điệp mạng quy mô toàn cầu, Pete Renals, Giám đốc Chương trình An ninh quốc gia của Unit 42, đã dùng một so sánh rất nặng. Ông nói với Recorded Future News rằng đây có thể là vụ xâm phạm hạ tầng chính phủ toàn cầu nghiêm trọng nhất do một nhóm được nhà nước hậu thuẫn thực hiện kể từ SolarWinds. So sánh ấy không ồn ào. Nhưng ai từng theo dõi SolarWinds năm 2020 đều hiểu nó nặng đến mức nào.

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU dự kiến tham gia sáng kiến chip AI do Mỹ khởi xướng, đánh dấu bước dịch chuyển đáng chú ý trong nỗ lực của phương Tây nhằm kiểm soát chuỗi cung ứng công nghệ chiến lược và kiềm chế tham vọng công nghệ của Trung Quốc.

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Công nghệ điện tử - tự động hóa và trí tuệ nhân tạo phát triển, nhiều sản phẩm viễn tưởng bước ra khỏi phim ảnh để vào đời thực. Tiên phong có gián rít Madagascar “côn trùng người máy” đầu tiên của các nhà khoa học Đức.

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Nhiệm vụ chính của máy bay không người lái MQ-1 Predator là ngăn chặn và tiến hành trinh sát vũ trang chống lại mục tiêu quan trọng, dễ bị phá hủy. Khi không thực hiện nhiệm vụ chính, MQ-1 sẽ cung cấp hoạt động trinh sát, giám sát và xác định mục tiêu để hỗ trợ chỉ huy Lực lượng Liên hợp.

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Một “con bệnh” từ những cánh rừng châu Phi lại trỗi dậy, gióng lên hồi chuông cảnh báo về sự mong manh của an ninh y tế toàn cầu. Virus Ebola, với tỷ lệ tử vong cao và khả năng gieo rắc nỗi kinh hoàng đang bùng phát trở lại. Một cuộc chiến mới với ngành y tế thế giới lại bắt đầu.

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Xu hướng đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào lĩnh vực quân sự ngày càng tăng, nhưng cơ chế quản lý vẫn chưa rõ ràng. Dù mang lại nhiều lợi ích cho ngành tình báo và hậu cần, việc quá phóng đại năng lực AI dễ đẩy cao căng thẳng toàn cầu và gây ra những sai sót hệ thống. Trước thực trạng đó, bà Jacquelyn Schneider, Giám đốc Sáng kiến Mô phỏng Chiến tranh và Khủng hoảng tại Viện Hoover (Đại học Stanford), nhận định rằng kiểm soát an toàn từ khâu phát triển và nâng cao tư duy phản biện cho quân nhân là giải pháp cốt lõi.