Chương trình cấy rệp gián điệp của tình báo Mỹ

Cục thu thập đặc biệt Mỹ (SCS) có tên mã F6, là một chương trình chung của NSA - CIA và được biết đến dưới cái tên “Lực lượng điệp vụ bất khả thi” - với hàm ý rằng với những điệp vụ mà các lực lượng khác không thể thực hiện được, thì đơn vị này sẽ làm được. Chính phủ Mỹ thường xuyên phủ nhận sự tồn tại của SCS, nhưng các hoạt động và năng lực của nó đã bị lộ sáng theo thời gian.

Những tiết lộ của Edward Snowden cùng cá nhân khác có cùng sự am tường đã phơi bày về một đơn vị nhạy cảm cao. Theo đó nhiệm vụ của SCS là Tình báo tín hiệu (Sigint). Cụ thể hơn thì họ tập trung vào việc “cài, đặt những con rệp siêu công nghệ cao vào những nơi dường như không thể chạm tới được”.

Một tổ chức bí ẩn

SCS được thành lập vào năm 1978 như là một cái cách để hai cơ quan tình báo NSA và CIA hợp tác để thực hiện các hoạt động thu thập tình báo quan trọng và đặc biệt nhạy cảm cao. Sự ra đời SCS cho phép tiếp cận và điều phối các mục tiêu một cách hiệu quả hơn. Trước khi đơn vị này ra đời đã có một cuộc cạnh tranh không ngừng giữa các chuyên gia nghe lén của NSA và chuyên gia cấy rệp gián điệp của CIA.

Trước khi có mặt SCS, cả CIA và NSA đều phải nỗ lực gấp đôi và phối hợp không mấy hiệu quả. Việc hợp tác giữa 2 cơ quan tình báo này đã cho phép họ kết hợp các lĩnh vực chuyên môn thành một đơn vị năng lực cao. Trong Chiến tranh Lạnh, giá trị của SCS không hề nhỏ. Thời kỳ đó, SCS đã “trồng” các thiết bị nghe lén lên người những con chim bồ câu đậu trên nóc tòa đại sứ quán Liên Xô ở Washington D.C. Kể từ thập niên 1990, SCS ngày càng phát triển lan rộng.

96-2.jpg -0
Khu nhà (màu trắng) bị tình nghi là nơi Osama bin Laden ẩn náu ở Abbottabad (Pakistan). Các đặc nhiệm của SCS đã lùng ra những người trong ngôi nhà này. Ảnh nguồn: History.

Cuối thập niên 1990, SCS là một trong những đơn vị đầu tiên thiết lập hoạt động ở Trung Đông. Năm 1999, SCS nghe lén các trại huấn luyện của al-Qaeda. Chuyển sang thế kỷ mới, các hoạt động của SCS phổ biến khắp Iraq và tăng cường với sự xâm lược của Mỹ. SCS được tổ chức nhằm tối đa hóa sự hợp tác giữa các chuyên gia trong lĩnh vực và chuyên gia Sigint. Để duy trì sự hợp tác mạnh mẽ, người cầm trịch của SCS được thay đổi luân phiên giữa giám đốc CIA và NSA.

Nhằm đạt được sức mạnh tổng hợp giữa các cơ quan tình báo, có 4 đơn vị đã cấu hình nên SCS bao gồm Văn phòng hoạt động thực địa (FOO), Văn phòng kỹ thuật thực địa (FEO), Văn phòng hỗ trợ nhiệm vụ (MSO) và Văn phòng hậu cần và căn cứ (I&LO). FOO chịu trách nhiệm chủ yếu về việc thiết lập trang thiết bị và thu thập tình báo. Các sĩ quan trong đơn vị này vận hành các thiết bị của đại sứ quán ngoài việc thực hiện những công việc mật (hay đột nhập) vì mục đích cài rệp nghe lén”.

Cấu trúc tổ chức của SCS cho phép 4 đơn vị có được những năng lực thu thập và phân tích tình báo hoàn chỉnh. Nhân viên của FOO có thể cấp được quyền truy cập quan trọng và có khả năng từ chối tại thực địa bằng cách sử dụng danh tính giả làm các sĩ quan dịch vụ nước ngoài hoặc các chuyên gia viễn thông ngoại giao. Họ cũng có thể mở rộng hơn nữa phạm vi và lợi thế của mình các đối tác chiến lược.

SCS duy trì những mối quan hệ công tác với nhiều cơ quan khác nhau ngay trên đất Mỹ bao gồm DEA (Lực lượng chống ma túy), DIA (Cơ quan tình báo quốc phòng), FBI, Mật vụ, Thực thi pháp luật… cùng các cơ chế khác. Thông tin thu thập từ khắp thế giới có thể được truyền an toàn tới “sào huyệt” của họ nằm ở ngoại ô Beltsville (tiểu bang Maryland).

96-3.jpg -0
Địa chỉ Beltsville Annex được cho là tổng hành dinh của SCS tại Beltsville (tiểu bang Maryland, Mỹ). Ảnh nguồn: clui.org.

Tổng hành dinh mật

Trụ sở của SCS cũng không kém phần kỳ thú. Tổ chức này hoạt động trong một cơ sở nằm gần cơ sở truyền thông của Bộ Ngoại giao Mỹ, một nơi có tên gọi là “Beltsville Annex”. Cơ sở này là một trong nhiều địa điểm nằm tọa lạc trên một lãnh địa rộng 2832ha được vận hành bởi Trung tâm nghiên cứu trực thuộc Bộ Nông nghiệp Mỹ.

Ông Mike Frost (cựu nhân viên của Cơ sở an ninh truyền thông của Canada) đã mô tả trải nghiệm thời ông từng làm việc với SCS trong cuốn hồi ký năm 1994 của mình: “‘Đó không phải là bầu không khí sạch sẽ ở viện điều dưỡng như quý vị mong đợi sẽ tìm thấy tại một cơ cấu tuyệt mật. Dây điện có ở khắp nơi, nhìn đâu cũng thấy thiết bị, chỗ nào cũng có máy tính; một số người bận rộn trong bộ đồ 3 mảnh, số khác mặc áo sơ mi, bận quần jeans. Đây là trung tâm kỹ thuật và thử nghiệm tối ưu cho bất kỳ thiết bị gián điệp nào”.

Ông Frost cho biết thêm: “Có lẽ một trong những nơi lạ kỳ nhất ở đây là một địa điểm có tên là “căn phòng sống” rộng độ 2,7m2 nơi mà các thiết bị của NSA và CIA được đưa vào những cuộc chạy thử nghiệm, và ở đó các kỹ sư sẽ kích thích môi trường điện tử của các thành phố nơi triển khai các thiết bị nghe lén”.

Năm 2013 khi Edward Snowden cho rò rỉ các tài liệu tình báo mật của Mỹ, những bài thuyết trình nội bộ của SCS cũng bị lộ sáng. Một trong các trang đó giúp người ta nhìn thấy sự hiện diện toàn cầu của tổ chức này. Bên cạnh đó nên biết rằng các thiết bị mà SCS sử dụng rất khác so với các đơn vị chuyên biệt khác trong các cộng đồng tình báo và quân đội Mỹ đang sử dụng. Một số nhân viên trong bộ phận hoạt động đặc biệt sẽ mang vũ khí, nhưng các công cụ chủ yếu của tổ chức này vẫn là công nghệ Sigint.

Những công cụ này đã cho phép sĩ quan SCS đạt được cái gọi là “phép lạ gián điệp” cung cấp những bản ghi nguyên văn từ các cuộc họp cấp cao của chính phủ nước ngoài ở Châu Âu, Trung Đông và Châu Á. Ngược về quá khứ, đầu thập niên 1980, SCS đã dùng laser tàng hình nhằm đo độ rung trong các ô cửa sổ vốn được hình thành từ các cuộc trò chuyện của mục tiêu của SCS. Nhà báo James Bamford đã mô tả một trong những thiết bị đã được sử dụng, đó là một cây dù (ô) có thể biến thành cây ăng-ten chuyên thu thập các cuộc nói chuyện khi những từ khóa cụ thể được những mục tiêu sử dụng.

Điều khác biệt giữa SCS và các tổ chức khác là thiết bị thu thập tín hiệu của SCS có tính sáng tạo cao. Theo các tài liệu được phân loại được Edward Snowden tiết lộ thì SCS đã giải thích một số năng lực kỹ thuật của họ, chúng bao gồm (hoặc cũng có thể chưa công khai hết): điện toán đám mây; Tiếp cận ngoài khả năng truyền thống; trao quyền tự động hóa; phản ứng nhanh sự hiện diện Sigint; hạ tầng ảo thế hệ mới.

Phần lớn các công nghệ do SCS sử dụng đều được phân loại cao cùng khoa học tiên tiến. Chúng nắm giữ những năng lực quan trọng trong các thiết bị thu thập tầm ngắn chẳng hạn như những loại rệp điện tử hoặc các thiết bị thu thập và nghe lén khác. Chúng cũng duy trì năng lực quan trọng trong thu thập tầm xa.

Để làm được điều đó, chúng tận dụng những vệ tinh công nghệ cao, các trạm nghe lén từ xa, cùng một loạt công nghệ vi sóng, WiFi, WiMAX, GSM và CDMA. Thiết bị Cá Đuối là một minh chứng về công nghệ tiên tiến mà SCS sử dụng, nó có thể hoạt động như một tháp điện thoại di động, “đánh lừa sóng điện thoại di động kết nối với chúng thay vì các tháp hợp pháp khác. Điều này sẽ cho phép Cá Đuối đánh chặn các cuộc gọi và tin nhắn”.

96-1.jpg -0
Bản đồ cho thấy tầm hoạt động quốc tế của SCS.

Các hoạt động tình báo nổi tiếng

Theo một bài thuyết trình do Snowden công bố thì SCS có nhiều cơ hội trải nghiệm công nghệ tiên tiến vượt xa các tổ chức khủng bố. Vì là một tổ chức năng lực và nhạy cảm cao nên có rất ít thông tin chi tiết về các hoạt động của SCS. Tuy vậy theo thời gian, một số hoạt động mật của họ dần đã được hé lộ. Năm 2008, Mỹ đã hoàn thành việc xây dựng một tòa nhà đại sứ quán mới nằm ngay trong tầm nhìn của văn phòng Phủ thủ tướng Đức.

Tài liệu tình báo do Snowden công bố đã làm hé lộ một hoạt động thu thập tình báo nằm ngoài đại sứ quán Mỹ ở Berlin. Trong chính bản thân tòa đại sứ, một nhóm đặc vụ SCS đã vận hành hoạt động thu thập Sigint. Chiến dịch này đã xâm nhập vào điện thoại di động cá nhân của nguyên Thủ tướng Angela Merkel, và những người khác. Hoạt động thu thập dữ liệu này đã cho phép SCS giám sát chặt hơn các mục tiêu cùng định hướng chính sách đối nội và đối ngoại của Đức.

Sau khi chương trình nghe lén bị phát giác, bà Merkel “đã nhấc máy gọi phàn nàn tới ngài Tổng thống Barack Obama. Bộ trưởng Ngoại giao Đức Guido Westerwelle, cũng triệu hồi đại sứ Mỹ. Sự vụ này chỉ hé lộ một mức độ lan nhanh và sâu rộng trong các hoạt động thu thập tình báo của SCS. Hay chiến dịch Ngọn giáo Hải Vương diễn ra năm 2011 cũng liên quan đến SCS.

Năm đó Mỹ đặt mục tiêu tiêu diệt hoặc bắt sống Osama bin Laden tại phức hợp mà ông ta ẩn náu ở Pakistan. Đội 6 của Hải quân SEALs và nhánh mặt đất của CIA đã thu hút nhiều sự chú ý, nhưng chính SCS mới đóng vai trò then chốt làm nên sự thành công của nhiệm vụ này. Khả năng chặn tín hiệu của SCS cho phép họ lùng ra tung tích người đưa thư của Bin Laden dẫn đến một khu nhà lớn nằm ở ngoại ô thành phố. 

Các đặc vụ đã biết được điều đó khi họ giám sát chặt chẽ các cuộc điện đàm của Bin Laden và lắng nghe các từ khóa trong lúc theo dõi ngôi nhà bị tình nghi. Khi cộng đồng tình báo Mỹ tiếp cận ngôi nhà của Bin Laden ở Abbottabad (Pakistan), các đặc vụ SCS đã hình thành một chiến dịch ngay trong nơi trú ẩn an toàn xuôi xuống một con đường nhìn từ ngôi nhà nhắm mục tiêu.

Từ nơi đó, các đặc vụ có thể đo được độ rung kính cửa sổ và những tín hiệu khác để quyết định số lượng các cá nhân bên trong những bức tường của ngôi nhà. Việc này đã cho phép họ quả quyết có một nhân vật chưa từng ra khỏi nhà, một mẫu bằng chứng mà từ đó đi đến kết luận rằng không nghi ngờ gì nữa, ngôi nhà chính là “sào huyệt” của Osama bin Laden.

Phan Bình (Tổng hợp)

Các tin khác

Kế hoạch an ninh chưa từng có cho World Cup 2026 của người Mỹ

Kế hoạch an ninh chưa từng có cho World Cup 2026 của người Mỹ

Khi trái bóng Trionda chính thức lăn trên sân vào ngày 11/6/2026, World Cup lớn nhất trong lịch sử, trải dài trên 16 thành phố thuộc 3 quốc gia Bắc Mỹ, với 48 đội tuyển và 104 trận đấu đã chính thức khai mạc. Với tư cách là quốc gia chủ nhà chính đăng cai tới 78 trận đấu, nước Mỹ đã chuẩn bị một kế hoạch an ninh lớn chưa từng có để bảo vệ an toàn cho sự kiện lần này.

“Con mắt ma” của CIA trên bầu trời Liên Xô

“Con mắt ma” của CIA trên bầu trời Liên Xô

Trong Chiến tranh lạnh, có những vũ khí không cần khai hỏa vẫn làm rung chuyển thế giới. U-2 là một trường hợp như vậy. Nó không mang bom, không tên lửa, không được thiết kế để giao chiến trên không. Thứ nguy hiểm nhất là máy ảnh, cảm biến và độ cao tưởng như ngoài tầm với của phòng không Liên Xô.

Đại tá tình báo trong vai giám đốc hãng phim

Đại tá tình báo trong vai giám đốc hãng phim

Với tiêu đề Lights, Camera, Covert Action (Ánh sáng, máy quay và hoạt động bí mật) đăng trên tạp chí Lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) trực tuyến Nga, tác giả, Đại tá KGB Stanislav Lekarev đã kể về những năm tháng hoạt động bí mật của ông tại Vương quốc Anh dưới vai giám đốc điều hành hãng phim SovExportFilm những thập niên 70 thế kỷ trước.

Nga ngăn chặn chiến dịch nghe lén điện thoại lớn nhất của tình báo Phương Tây

Nga ngăn chặn chiến dịch nghe lén điện thoại lớn nhất của tình báo Phương Tây

Trong thế kỷ XXI, những bí mật của chúng ta liên tục bị săn lùng bằng các phương tiện điện tử. Vì vậy, yêu cầu thận trọng trong phát ngôn và chia sẻ thông tin ngày càng trở nên cấp thiết. Trao đổi với phóng viên Báo “Luận chứng tuần”, Đại tá Sergey Matveev, chuyên gia an ninh mạng từng công tác tại Cơ quan An ninh Liên bang Nga, đã chia sẻ một số ý kiến về những nguy cơ mà thời đại kỹ thuật số đang đặt ra. Xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc.

Lỗ hổng của nước Anh

Lỗ hổng của nước Anh

Hai lá đơn từ chức được gửi đi gần như đồng thời của hai bộ trưởng đứng đầu lực lượng quân đội Anh hôm 11/6/2026 vừa qua không chỉ bộc lộ những bất đồng trong chính phủ. Nghiêm trọng hơn, nó đã phơi bày một lỗ hổng an ninh nghiêm trọng đe dọa vị thế của Anh trên bản đồ thế giới.

Số phận người phụ nữ ám sát hụt Tổng thống Gerald Ford

Số phận người phụ nữ ám sát hụt Tổng thống Gerald Ford

Ngày 15/1/1976, bồi thẩm đoàn tại Tòa án Liên bang khu vực Bắc California đã kết án tù chung thân đối với Sara Moore. Bản án có thể được xem là quá nghiêm khắc, bởi vì Moore không giết ai, mà chỉ thực hiện một vụ ám sát bất thành. Tuy nhiên, mục tiêu của bà ta là Tổng thống Hoa Kỳ Gerald Ford.

Bí mật về tàu ngầm Mỹ đắt giá nhất Thế chiến II

Bí mật về tàu ngầm Mỹ đắt giá nhất Thế chiến II

Ngày 10/2/1942, tàu ngầm Mỹ US Trout (SS-202) đã đánh chìm hai tàu vận tải của Nhật Bản. Thoạt nhìn, điều này dường như chẳng có gì đặc biệt, bởi trong suốt cuộc chiến ở Thái Bình Dương, có hàng trăm cuộc tấn công tương tự. Tuy nhiên, cuộc tấn công lần này được thực hiện bởi một tàu ngầm đang chở trên khoang một kho báu trị giá hàng triệu USD.

60 con thuyền trong bóng tối và sai số chết người của tình báo Ottoman

60 con thuyền trong bóng tối và sai số chết người của tình báo Ottoman

Từ Công đồng Trent đến vùng biển Lepanto, tình báo Ottoman thế kỷ XVI từng len qua những lối mà châu Âu ít nghi ngờ nhất: áo giáo sĩ, thương nhân, hải tặc, người cải đạo, tù binh được thả. Nhưng một đế chế có thể thu được rất nhiều tin tức mà vẫn thua, nếu thông tin khi về đến trung tâm quyền lực bị che khuất bởi nỗi sợ nói thật.

Đằng sau vụ bắt giữ nhân sự quốc phòng tại Ba Lan

Đằng sau vụ bắt giữ nhân sự quốc phòng tại Ba Lan

Vụ bắt giữ một nhân sự trong lĩnh vực quốc phòng tại Ba Lan công bố hôm 30/5/2026 đang đặt ra những câu hỏi về mức độ an toàn của thông tin chiến lược, nhất là trong bối cảnh chuỗi cung ứng quân sự ngày càng trở nên nhạy cảm.

“Trạm rửa tiền” của Mafia trong vỏ bọc cửa hàng kem

“Trạm rửa tiền” của Mafia trong vỏ bọc cửa hàng kem

Giữa miền Tây nước Đức, một cửa hàng kem Ý trở thành tâm điểm của chiến dịch truy quét mafia lớn nhất châu Âu. Không phải vì những tiếng súng hay một vụ giết người công khai, mà vì một thứ tinh vi hơn nhiều: dòng tiền mua bán ma túy từ Nam Mỹ được hợp thức hóa qua những doanh nghiệp bề ngoài rất bình thường.

AI và cuộc chiến quyền kiểm soát

AI và cuộc chiến quyền kiểm soát

Một cuộc kiểm thử đối với chatbot AI đã làm dấy lên những lo ngại mới về nguy cơ công nghệ này có thể bị lợi dụng để tiếp cận và phổ biến các tri thức liên quan đến vũ khí sinh học.

Giải mã bí ẩn bức điêu khắc tại trụ sở CIA

Giải mã bí ẩn bức điêu khắc tại trụ sở CIA

Năm 1990, một tác phẩm điêu khắc bí ẩn được dựng lên trong khuôn viên của CIA tại Langley, bang Virginia. Công trình này gồm những tấm đồng khổng lồ được khắc các thông điệp mã hóa mà gần một thập kỷ không ai có thể giải được. Bước đột phá diễn ra ngay trước thềm thiên niên kỷ mới - 3 trong số 4 đoạn văn bản đã được giải mã, nhưng đoạn văn bản thứ 4 mà các chuyên gia coi là chìa khóa để hiểu nội dung toàn bộ tác phẩm, cho đến nay vẫn được giữ bí mật.

Hải quân mỹ trả giá vì sai lầm tình báo

Hải quân mỹ trả giá vì sai lầm tình báo

Ngày 24/4/1945, tàu ngầm U-546 của Đức Quốc xã đã bị đánh chìm trên Đại Tây dương, khiến toàn bộ thủy thủ đoàn bị bắt làm tù binh. Trong quá trình thẩm vấn, họ bị ép trả lời câu hỏi: cuộc tấn công tên lửa của Đức vào lãnh thổ Hoa Kỳ sẽ diễn ra vào lúc nào? Tuy nhiên, các tù binh Đức không thể cung cấp những thông tin được yêu cầu, bởi kế hoạch tấn công tên lửa vào Mỹ chỉ tồn tại trong suy nghĩ của các điệp viên Mỹ.

Thiếu tướng Lê Tiền: Người anh hùng thầm lặng giữa lòng miền Nam kháng chiến

Thiếu tướng Lê Tiền: Người anh hùng thầm lặng giữa lòng miền Nam kháng chiến

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước đầy cam go của dân tộc, có những trận đánh hiển hách được ghi vào sử sách, nhưng cũng có những "trận tuyến thầm lặng" đầy quyết liệt và hiểm nguy. Thiếu tướng Lê Tiền (tên thân mật là Hai Tiền), nguyên Phó Tổng cục trưởng Tổng cục An ninh, với quá trình hoạt động cách mạng và công tác an ninh phong phú chính là biểu tượng của chiến sĩ an ninh trên trận tuyến ấy. Trải qua hơn 50 năm hoạt động cách mạng, ông đã dành trọn những năm tháng thanh xuân gắn bó với mảnh đất phương Nam, đóng góp quan trọng vào sự nghiệp bảo vệ an ninh Tổ quốc.

Nhóm tình báo “Đô đốc” thu thập thông tin mật từ Quốc vương Thụy Điển

Nhóm tình báo “Đô đốc” thu thập thông tin mật từ Quốc vương Thụy Điển

Trong lịch sử tình báo quân sự Nga và Liên Xô, đại tá hải quân Vladimir Stashevsky là một trường hợp đặc biệt. Từng đứng đầu mạng lưới tình báo tại Bắc Âu trong Thế chiến I, ông lại trở thành điệp viên nằm vùng trong Thế chiến II. Sau Cách mạng Tháng 10, giới lưu vong coi ông là người thân Liên Xô, còn chính quyền Xô viết lại nghi ngờ lòng trung thành của ông, vì ông vốn là một sĩ quan Nga hoàng. Bất chấp mọi ngờ vực và biến động, Stashevsky vẫn tiếp tục phục vụ Tổ quốc.

Lặng lẽ chiến dịch Cyber Guardian

Lặng lẽ chiến dịch Cyber Guardian

Ngày 18/7/2025, Bộ trưởng Điều phối An ninh quốc gia Singapore K. Shanmugam lần đầu công khai xác nhận UNC3886, một nhóm tấn công mạng tinh vi, đang nhắm vào hạ tầng trọng yếu của đảo quốc.

Giải mật hồ sơ tình báo 2017 chấn động nước Mỹ

Giải mật hồ sơ tình báo 2017 chấn động nước Mỹ

Cuộc rà soát mới của FBI đối với một số cựu và đương nhiệm sĩ quan CIA đang kéo trở lại tâm điểm một hồ sơ tình báo từng gây tranh luận kéo dài suốt nhiều năm ở Washington: bản đánh giá liên ngành công bố đầu năm 2017 về can thiệp bầu cử Mỹ.

Ukraine thử nghiệm nền tảng AI hỗ trợ tác chiến

Ukraine thử nghiệm nền tảng AI hỗ trợ tác chiến

CEO Palantir Alex Karp tiết lộ Ukraine đang sử dụng các nền tảng AI của công ty để phân tích dữ liệu chiến trường theo thời gian thực, qua đó thay đổi cách người lính phát hiện mục tiêu, xử lý thông tin và tiến hành tác chiến trong chiến tranh hiện đại.

Những đặc điểm chung của các điệp viên Anh hoạt động tại Nga

Những đặc điểm chung của các điệp viên Anh hoạt động tại Nga

Hành vi bất thường và thậm chí mang tính khiêu khích của một nhân viên đại sứ quán Anh đã thu hút sự chú ý của cơ quan An ninh Liên bang Nga (FSB). Kết quả là ông ta đã phải rời khỏi Nga vì bị cáo buộc sử dụng vỏ bọc ngoại giao để hoạt động gián điệp. Vậy, ông ta đã bị phát hiện như thế nào, đang tìm cách gặp ai, thu thập thông tin gì, và tại sao lại hành xử thiếu chuyên nghiệp như vậy?

Cuộc sống hiện tại của điệp viên Mỹ Edward Snowden

Cuộc sống hiện tại của điệp viên Mỹ Edward Snowden

Trong lịch sử thế kỷ XXI, hiếm có nhân vật nào tạo ra làn sóng dư luận mạnh mẽ như Edward Snowden. Với người này, anh là anh hùng đấu tranh vì tự do và quyền con người; với người khác, anh lại là kẻ phản bội tiết lộ bí mật quốc gia. Năm 2013, những tuyên bố gây chấn động của Snowden về chương trình giám sát toàn cầu của tình báo Mỹ đã làm rung chuyển thế giới. Bài viết giới thiệu về cuộc sống hiện tại của Snowden tại nước Nga.