Chợ tem đến hẹn lại lên

Có người nói mình chơi tem là để nâng cao học vấn. Có người lại nói, vào thế giới con tem là một cuộc chơi rèn luyện bản thân, theo 4 chữ "Chí", "Tri", "Mỹ" và "Nhẫn". Lại có người nói trắng phớ rằng, sưu tầm tem để kinh doanh. Nhưng hầu hết những người sưu tầm tem chơi hiện nay đều mong muốn tích lũy được nhiều kiến thức văn hóa, lịch sử, nghệ thuật... Không ít người có những kỳ công theo đuổi "nghề chơi cũng lắm công phu" này.

Người chơi tem ngày một đông, cùng với việc hàng trăm câu lạc bộ chơi tem ra đời đã tạo nên một trào lưu sinh hoạt văn hóa sôi động ở hàng chục tỉnh thành trong cả nước. Đồng thời với sự phát triển đó, các "chợ tem" mở cửa theo phiên vào cuối tuần tại hai trung tâm lớn ở Hà Nội và TP HCM cho mọi người đến sưu tầm và đấu giá tem chơi. Ngoài ra, các "chợ tem" trên mạng hoạt động không ngừng ngày đêm, với nhiều cuộc mua bán sôi nổi ẩn chứa nhiều may rủi và có cả sự lọc lừa. Vậy, người chơi tem được hưởng lợi gì từ những "phiên chợ" muôn hình muôn vẻ này?

1. "Vua tem" xứ Huế phải nhắc đến thầy giáo Thân Trọng Hiếu, người có đến 10.000 con tem của 70 nước trên thế giới. Hiện ông còn giữ một bộ tem cổ từ thời vua Bảo Đại. Cách đây hai năm, ông còn dùng những con tem dựng lên tấm bản đồ Việt Nam để qua hình ảnh trong mỗi con tem, học sinh có thể biết được những đặc điểm của từng địa phương. Có trường hợp nên duyên vợ chồng như hai bạn trẻ Lâm và Tiệp, thành viên CLB Tem ở Hà Nội do cùng sở thích sưu tầm tem về bướm. Riêng Thạc sĩ Nguyễn Hiếu Tín, giảng viên Trường đại học Tôn Đức Thắng (TP Hồ Chí Minh) lại là người đoạt tới 20 giải thưởng về tem (cả ở trong và ngoài nước) và là người đầu tiên tổ chức triển lãm tem cá nhân ở nước ta. Anh có những bộ tem lạ và quý như: "Cây tre", "Hoa sen", "Cồng chiêng Tây Nguyên", đặc biệt là những bộ tem "Nghệ thuật thư pháp Trung Hoa", "Một thoáng Nhật Bản", "Ngọ - Ngựa - Mã", "Bàn tay - Kiệt tác của tạo hóa"…

Nhưng có lẽ cụ Nguyễn Lương Hốt, 82 tuổi, hiện sống ở Huế mới là người đạt kỷ lục sưu tầm các tem về danh nhân văn hóa Việt Nam . Sau 55 năm sưu tầm, cụ Hốt đã có tới hàng vạn con tem, trong đó có 5 bộ tem lớn về Bác Hồ. Đáng chú ý là các bộ: "Hồ Chí Minh cuộc đời và sự nghiệp" (giải thưởng tại triển lãm các tỉnh miền Trung - Tây Nguyên năm 2004); bộ "Thơ ca, ca ngợi Bác Hồ trên tạp chí tem" dự triển lãm tại Huế năm 2009. Còn bộ "Bác Hồ sống mãi với Đảng, Nhà nước, nhân dân Việt Nam, nhân loại thế giới" đã được mang đi triển lãm tại quê Bác (19/5/2010) và sẽ dự triển lãm quốc gia tại Hà Nội nhân kỷ niệm 1000 năm Thăng Long - Hà Nội sắp tới.

Ngoài cụ Nguyễn Lương Hốt còn có cụ Hoàng Sĩ Huỳnh, 88 tuổi, hiện sống tại Nha Trang. Cụ Huỳnh cũng say mê sưu tầm các tem về Bác Hồ suốt hơn nửa thế kỷ qua. Bộ tem về Bác Hồ được cụ sắp xếp theo 6 chương, với chủ đề khác nhau, bắt đầu từ thời thơ ấu của Người ở Làng Sen…

Khách hàng chọn tem tại 14 Trần Hưng Đạo, Hà Nội.
Khách hàng chọn tem tại 14 Trần Hưng Đạo, Hà Nội.

Tuy các nhà sưu tầm tem chơi đều cùng đồng hành trên con đường hội nhập văn hóa, nhưng đồng thời họ cũng trực tiếp tham gia vào công việc đổi trao, mua bán, tạo nên một thị trường tem chơi với nhiều màu sắc kinh doanh, thực và ảo, với những giá trị thật giả khó lường.

2. Ai cũng biết giá tem chơi phụ thuộc vào độ quý hiếm của nó. Yếu tố quý căn cứ vào thời gian phát hành, còn yếu tố hiếm dựa vào số lượng, quy mô phát hành và thời gian tồn tại của con tem đó. Thực tế, không dễ để ta mua được con tem vừa quý lại vừa hiếm, bởi giá sẽ rất cao. Tỉ như một con tem của triều đại nhà Thanh, Trung Quốc được bán đấu giá tới 5,9 tỉ đồng vào tháng 9/2009, bởi đây là con tem rất quý hiếm, được phát hành năm 1897. Như nhiều người biết, hiện nay ở Việt Nam, bộ tem về nữ anh hùng Mạc Thị Bưởi phát hành cách đây 45 năm, do họa sĩ Bùi Trang Chước vẽ được xem là đắt nhất vì rất quý. Nhưng vừa qua, trong phiên đấu giá trực tuyến trên eBay.com, một kênh mua bán tem chơi, thì con tem Liên khu V, tuy phát hành sau ở Bình Định nhưng lại có giá bán cao gần gấp đôi, bởi độ hiếm của nó. Có người nước ngoài đã mua nó với giá 1.000USD. Không ít nhà sưu tầm trong nước và quốc tế muốn có con tem này. 

Chính vì việc khó xác định độ quý hiếm và chất liệu giấy in tem nên chuyện mua bán ở "chợ tem" có nhiều sự "lập lờ đánh lận con đen". Chuyện tem giả được bán với giá cao cho người sưu tầm không phải là hiếm. Chớp lấy cơ hội thị trường tem Việt Nam sốt vì con tem Liên khu V, đã có người cho in những con tem giả với hình dáng, chất liệu, màu sắc phong phú để bán cho khách hàng, đặc biệt là người nước ngoài. Vì số lượng tem này còn rất ít nên người chơi khá mơ hồ về cách phân biệt tem giả và thật ra sao. Gần đây, vẫn còn có người cho ra đời những con tem Liên khu V giả khiến khách hàng rất phẫn nộ.

Ngay cả con tem "Nguyễn Văn Trỗi", thuộc dòng tem "Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam " cũng bị làm giả, dù tính ra mỗi chiếc chỉ được bán với giá... 2.000 đồng. Hay như bộ tem không răng cưa "Mừng chính phủ về thủ đô" hoặc "Cải cách ruộng đất"… đa số là giả vì được in sau này. Ngoài những con tem quý hiếm, người chơi cũng không dễ phân biệt những con tem cũ mang dấu ấn xã hội. Ví dụ một con tem phát hành ở nước ta năm 1946, được in trên giấy thủ công, thời đó lại chưa có bàn đột răng cưa mà phải dùng máy khâu để tạo răng. Hơn nữa, tem chỉ được in bằng bàn đá nên hình thức rất xấu. Vậy nhưng chúng lại được bán với giá rất cao. Đáng chú ý gần đây còn xuất hiện khá nhiều những con tem dị bản (thiếu chữ, thiếu màu, đục răng sai lỗi do nhà in)... trong các "chợ tem" tự do. Vậy nên, nếu người chơi tem không có những hiểu biết về lĩnh vực này thì rất dễ "dính đòn".

Hiện tại chỉ có 2 "chợ tem" chính thức: 14 Trần Hưng Đạo, Hà Nội và 18 Đinh Tiên Hoàng, TP HCM, do Công ty Tem tổ chức. Còn tại 97 Phó Đức Chính, TP HCM và 160 Triệu Việt Vương, Hà Nội là hình thành tự phát. Nhưng hệ thống mua bán tem trên kênh eBay tuy mới ra đời đã tạo thêm cơ hội trao đổi rộng rãi hơn cho hàng ngàn người sưu tầm tem chơi ở nước ta. Tuy nhiên, người sưu tầm luôn luôn ở tình trạng "chơi ngẫu hứng" chứ chưa có cơ sở kiểm chứng những con tem thật hay giả, kể cả với những bộ không thật quý hiếm trên thị trường tự do.

3. Mặc dù người chơi tem ngày càng đông, "chợ tem" mỗi ngày một đa dạng, song thị trường tem chơi của ta vẫn còn khiêm tốn, nếu không nói là còn ở giai đoạn sơ khai so với các nước trên thế giới. Trong số những người chơi tem thì số lượng nhà sưu tập tem chuyên nghiệp, nhiều khả năng tài chính chỉ chiếm tỉ lệ nhỏ, còn lại là những dân nghiền tem nghiệp dư không có khả năng cạnh tranh. Do đó chưa tạo được một thị trường sôi nổi và được xã hội quan tâm sâu rộng.

Ông Vũ Văn Tỵ, Phó chủ tịch thường trực Hội Tem Việt Nam cho rằng, việc đầu tư phát triển kinh doanh tem chơi của Công ty Tem vẫn chưa thỏa đáng. Theo con số thống kê: Hiện lượng tem phát hành cũng giảm đáng kể, từ 30 bộ với 86 mẫu trong năm 2000, thì đến năm 2009 chỉ còn 9 bộ với 28 mẫu. Đặc biệt, con tem Việt hiện vẫn chưa có sức thu hút, hấp dẫn được những người yêu thích sưu tập. Ấy là chưa nói đến trình độ ứng dụng công nghệ kỹ thuật in tem cũng chưa theo kịp trình độ chung của thế giới, khiến cho hoạt động kinh doanh tem chơi ở Việt Nam gặp nhiều khó khăn.

Trong dăm năm qua, thị trường tem chơi còn bị chao đảo bởi sự ra đời của nhiều hệ thống thư điện tử và những hoạt động thông tin nhiều chiều. Tuy vậy, để giữ được giá trị độc đáo của những con tem, chính những nhà phát hành tem chứ không ai khác, phải chịu trách nhiệm chiếm lĩnh thị trường, cho ra lò những bộ tem có giá trị, hấp dẫn cả về nội dung và hình thức. Đồng thời cần phải đổi mới cách thức kinh doanh tem chơi sao cho hiệu quả, trong đó có công việc quảng bá, huy động được mọi đối tượng sưu tầm tham gia, tạo nên những "phiên chợ" mang tính cộng đồng cao

Lưu Cường

Các tin khác

Bảo tàng Nguyễn Tử Lan trên đất cố đô

Bảo tàng Nguyễn Tử Lan trên đất cố đô

Bảo tàng Nguyễn Tử Lan tọa lạc trên đường Đông Phương Hồng, phường Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình, do Nhà nghiên cứu Lịch sử Văn hóa Nguyễn Tử Chương sáng lập từ năm 2020. Đó là một không gian nghiêm tĩnh, lưu giữ những tư liệu, kỷ vật thiêng liêng về cựu chiến binh - nhà giáo Nguyễn Tử Lan cùng đồng đội - những người đã tham gia chiến dịch Điện Biên Phủ ngay từ những ngày đầu, và góp phần không nhỏ làm nên chiến thắng vĩ đại của dân tộc.

Về Thoại Sơn thăm đình thần 3 danh hiệu

Về Thoại Sơn thăm đình thần 3 danh hiệu

Trải qua bao thăng trầm lịch sử, đình thần Thoại Ngọc Hầu vẫn giữ nguyên nét cổ kính, uy nghiêm và trở thành “linh hồn” của vùng đất Thoại Sơn. Năm 1990, Bộ Văn hóa - Thông tin công nhận bia Thoại Sơn là Di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia.

Một người lặng lẽ sống và viết

Một người lặng lẽ sống và viết

Văn chương Quách Liêu cũng giống như tính cách con người anh: không ồn ào, không phô trương, chỉ lặng lẽ cảm thông và chia sẻ với số phận của những con người bình dị.

“Cuộc đời cho ta quả quýt”!

“Cuộc đời cho ta quả quýt”!

Trong “Truyện Kiều”, đoạn tả Mã Giám Sinh trên đường đưa Kiều đi, có “độc thoại nội tâm” rất hay: “Về đây nước trước bẻ hoa/ Vương tôn, quý khách, ắt là đua nhau/ Hẳn ba trăm lạng kém đâu/ Cũng đà vừa vốn, còn sau thì lời/ Miếng ngon kề đến tận nơi/ Vốn nhà cũng tiếc, của trời cũng tham/ Đào tiên đã bén tay phàm/ Thì vin cành quýt cho cam sự đời”. Đây là “âm mưu” của Mã Giám Sinh sau khi mua Kiều “ba trăm lạng”.

Giá trị của hòa bình

Giá trị của hòa bình

Ngày ấy mẹ tôi tầm sáu tuổi, chưa biết chữ và sống dưới những tiếng nổ inh tai. Những tiếng nổ từ mấy loại vũ khí chiến tranh - thứ mà thời của chúng tôi ít khi chứng kiến. Mẹ kể, bầu trời dạo đó toàn bóng khói. Những làn khói từ thuốc súng, từ đạn bom, từ mấy ngôi nhà cháy trụi sau trận càn đột ngột.

Con mối và cái tổ kỳ lạ...

Con mối và cái tổ kỳ lạ...

Bởi khí hậu nóng ẩm, thuận lợi cho loài mối phát triển – một đe doạ với sự đục phá nhà cửa, đồ dùng,… nên con mối không được thiện cảm trong văn hóa Việt. Nó thường bò vào ngụ ngôn, không được làm “nhân vật”, chỉ là cái cớ để cốt truyện phát triển.

Nghệ thuật tạo hình – liều thuốc chữa lành tâm hồn

Nghệ thuật tạo hình – liều thuốc chữa lành tâm hồn

Giữa nhịp sống gấp gáp của thời đại số, con người khỏe hơn về thể chất nhưng lại mong manh hơn về tinh thần. Khi y học chăm lo tuổi thọ sinh học, câu hỏi đặt ra là: ai nuôi dưỡng đời sống nội tâm? Trong bối cảnh ấy, nghệ thuật tạo hình không còn chỉ là lĩnh vực của cái đẹp, mà trở thành một phương thức chữa lành âm thầm nhưng bền bỉ.

Xuôi dòng An Sơn, phải lòng Lái Thiêu

Xuôi dòng An Sơn, phải lòng Lái Thiêu

Tôi ngồi bên dòng An Sơn một chiều tháng tư nghe hoàng hôn võ vàng sóng nước. Dòng An Sơn là một nhánh rẽ của con sông Sài Gòn chảy qua Lái Thiêu. Mười năm gá thân vào đất này, tôi thấy Lái Thiêu có quá nhiều câu chuyện để kể.

Hào khí Chu Hưng

Hào khí Chu Hưng

Hạ Hòa (Phú Thọ) vốn là vùng đất địa linh, sơn thủy hữu tình, nơi có Chiến khu 10 và thủ đô văn nghệ trong những năm kháng chiến chống thực dân Pháp. Trong đời sống văn hóa, tinh thần của vùng đất này, đền Chu Hưng là công trình tín ngưỡng tâm linh có giá trị về mặt lịch sử, văn hóa, khoa học, thẩm mỹ; là điểm nhấn quan trọng trong tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương nói chung và văn hóa tâm linh của vùng đất Hạ Hòa nói riêng.

Không có gì hai lần Wislawa Szymborska

Không có gì hai lần Wislawa Szymborska

Không có gì xảy ra hai lần phản ánh đúng thực tế cuộc sống. Mỗi người chúng ta đều nằm trong quy luật vật đổi sao dời, mỗi người chỉ sống có một lần và chỉ có vậy, số phận con người không lập lại.

“Lao xao Yên Phụ tiếng hò gọi nhau...”

“Lao xao Yên Phụ tiếng hò gọi nhau...”

Đường Yên Phụ (Hà Nội) chạy dọc theo sông Hồng. Đây nguyên là một đoạn đê cổ, và một phần được sử dụng làm đường Yên Phụ. Đường dài khoảng gần 1,5 km, bắt đầu từ ô Yên Phụ (đầu dốc đường Thanh Niên) chạy cắt qua các phố Cửa Bắc, Hàng Bún, Hàng Than, Hòe Nhai và kết thúc tại phố Hàng Đậu (gần đầu cầu Long Biên). Từ xưa, tên gốc là Yên Hoa. Năm 1841, vì kỵ húy mẹ vua Thiệu Trị là Hồ Thị Hoa, nên đổi thành Yên Phụ.    

"Tung hoả mù" - trong đời sống, văn chương!

"Tung hoả mù" - trong đời sống, văn chương!

Theo nghĩa đen, "tung hỏa mù" là tung ra khói lửa khiến đối phương mất phương hướng, khó phát hiện được mục tiêu. Ban đầu được dùng phổ biến trong quân sự, như là một mưu kế để che giấu quân đội rút lui, di chuyển… Cách này rất thường gặp trong binh pháp cổ Trung Hoa.

Nhà nghiên cứu Nguyễn Trọng Hải: Người giữ hồn quan họ

Nhà nghiên cứu Nguyễn Trọng Hải: Người giữ hồn quan họ

Thật không ngờ, trong đời sống văn hóa đương đại gấp gáp và bận rộn, đôi khi người ta chỉ lướt qua những giá trị truyền thống thì vẫn có những người lặng lẽ dành tâm sức và cả cuộc đời của mình để bảo tồn những giá trị văn hóa quý báu. Tôi vô tình có cuộc gặp gỡ quý giá với ông Nguyễn Trọng Hải, là người cung cấp nhiều tư liệu quý cho Thư viện điện tử Quan họ Bắc Ninh.

Nhà thơ Lê Hồng Thiện: Thơ khiến cho cuộc đời đáng sống hơn

Nhà thơ Lê Hồng Thiện: Thơ khiến cho cuộc đời đáng sống hơn

Giữa nhịp sống nhiều đổi thay, Lê Hồng Thiện vẫn lặng lẽ đi qua tuổi 85 bằng một tâm thế đáng ngưỡng mộ: lạc quan, yêu đời và bền bỉ sáng tạo. Thời gian dường như không làm cạn đi nguồn cảm xúc trong ông, trái lại càng lắng sâu, càng nồng cháy.

Huyền thoại Trung đội Mai Quốc Ca

Huyền thoại Trung đội Mai Quốc Ca

Tháng Tư, đứng bên bờ sông Thạch Hãn nhìn dòng nước lặng trôi, khó ai hình dung nơi đây từng là ranh giới của sự sống và cái chết. Năm 1972, dòng sông ấy chứng kiến một trong những cuộc chiến khốc liệt nhất của chiến tranh Việt Nam, khi đất trời bị xé nát bởi bom đạn, còn con người bừng lên như những ngọn lửa.

Ngọn gió rừng vẫn thổi nơi suối nguồn

Ngọn gió rừng vẫn thổi nơi suối nguồn

Có một vùng quê trung du yên bình nơi Chiến khu 10 xưa đã đi vào thế giới nghệ thuật, lấp lánh, ấm áp những trang thơ, nhật ký và lắng đọng những ân tình sâu nặng đối với nhà thơ, nhà viết kịch Lưu Quang Vũ. Nơi đây, ông cất tiếng khóc chào đời và trở thành ngọn nguồn gieo mầm cho cảm hứng nghệ thuật. Vùng quê ấy đã trở thành “địa chỉ tâm hồn”, làm nên “suối nguồn” trong mát cho những tác phẩm để đời của nhà thơ, nhà viết kịch Lưu Quang Vũ.

Tiếng hồn dân dã bên bờ Kiến Giang

Tiếng hồn dân dã bên bờ Kiến Giang

Giữa dải đất miền Trung nắng gió, Quảng Bình (nay là tỉnh Quảng Trị) từ lâu được biết đến như cái nôi của những câu hò mộc mạc mà thấm đẫm tình người. Trong đó, Hò khoan Lệ Thủy với nhịp chèo khoan thai, với tiếng đáp tình tứ giữa đôi bờ sông Kiến Giang đã trở thành linh hồn của một vùng đất.

Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn - đứng trên hai mặt của tình yêu

Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn - đứng trên hai mặt của tình yêu

Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn đã mang đến cho chúng ta những bản tình ca thổn thức, nhưng ông không bao giờ có được hạnh phúc lứa đôi trọn vẹn. Nhiều bóng hồng lặng lẽ xuất hiện trong đời nhạc sĩ Trịnh Công Sơn đã để lại những giai điệu xao xuyến khôn nguôi.

Hai con ngựa "lạ đời" trong truyện ngắn Nguyễn Công Hoan!

Hai con ngựa "lạ đời" trong truyện ngắn Nguyễn Công Hoan!

Nhà văn lớn Nguyễn Công Hoan (1903 - 1977) để lại một gia tài tác phẩm văn học đồ sộ, với hơn 200 truyện ngắn, 30 truyện dài và nhiều tiểu luận văn học. Tài năng và phong cách của ông thể hiện chủ yếu ở thể truyện ngắn.