Chớ có xuyên tạc sự kiện

“Thuyền nhân”, cặp từ Hán - Việt, chỉ người đi thuyền. Có tới cả tá hình thức đi thuyền - đi thuyền thám hiểm đại dương, đi thuyền vận chuyển hàng hóa, đi thuyền đánh bắt hải sản, đi thuyền du lịch... Trong khuôn khổ bài viết này, tác giả xin đề cập tới một hình thức “người đi thuyền” đã trở thành “sự kiện” một thời, làm day dứt lòng người bởi hậu quả của nó.

Đó là hiện tượng trốn ra nước ngoài bằng thuyền mà gần đây có một số người vẫn còn nhắc tới với cái nhìn hời hợt, thiếu thiện chí, đổ vạ cho nhà nước ta rằng “để cho dân nghèo khổ, thiếu tự do, dân chủ nên họ phải đi tìm thế giới tự do!”.

Luận điệu trên xuất phát từ các trung tâm phá hoại tư tưởng của địch ở nước ngoài nói về những người vượt biên bằng thuyền. Thời đó họ gọi là sự kiện “thuyền nhân”. Vậy, nguyên nhân nào dẫn tới sự kiện trên?

Như chúng ta đều biết, năm 1975 chấm dứt cuộc chiến tranh tàn khốc nhất trong lịch sử chống ngoại xâm của nhân dân ta. Tổ quốc thống nhất, non sông quy về một mối. Song, các thế lực thù địch chưa từ bỏ âm mưu phá hoại Việt Nam bằng cách chuyển đổi trạng thái chiến tranh từ vũ trang xâm lược sang chiến lược “diễn biến hòa bình” (DBHB), đặc biệt là DBHB trên lĩnh vực tư tưởng - văn hóa.

Một mặt, họ viện ra vô vàn lý do phi lý để bao vây cấm vận Việt Nam tạo khủng hoảng kinh tế dẫn tới khủng hoảng chính trị; mặt khác, họ kích động hình thành, nuôi dưỡng hàng trăm tổ chức phản động trong cộng đồng người Việt ở nước ngoài, tăng cường xâm nhập về Việt Nam hoạt động phá hoại. Đồng thời, triệt để sử dụng hệ thống truyền thông đại chúng với hàng chục đài phát thanh có chương trình tiếng Việt, hàng trăm tờ báo Việt ngữ với nội dung sặc mùi chống Cộng như “Kháng chiến”, “Lửa Việt”, “Hồn Việt”, “Chuông Sài Gòn”, “Con ong tị nạn”, “Trắng đen”, “Văn nghệ tiền phong”, “Gió mới”, “Quê mẹ”... bí mật tán phát vào trong nước nhằm kích động tư tưởng chống đối, kích động hận thù dân tộc; đòi tự do dân chủ theo phương Tây tư bản; kích động làn sóng người vượt biên di tản, tạo tâm lý hoang mang dao động trong người Việt cả trong và ngoài nước.

Tác giả bài viết bên một trại tị nạn người Việt vượt biên ở Hong Kong năm 1994.
Tác giả bài viết bên một trại tị nạn người Việt vượt biên ở Hong Kong năm 1994.

Vào thời điểm sau chiến tranh với trăm ngàn khó khăn, thiếu thốn của thời bao cấp, lại bị bao vây cấm vận kinh tế nên đời sống nhân dân càng thêm cơ cực. Trước tình hình trên, cùng với sự tác động bởi những luận điệu tuyên truyền chiến tranh tâm lý của địch và phần tử xấu về viễn cảnh cuộc sống ở nước ngoài - “cứ rời khỏi Việt Nam là đổi đời với nhà lầu, xe hơi, cuộc sống sung túc; gia đình có một người ra được nước ngoài sẽ nuôi được cả nhà; cứ đi đi, chẳng may bị đắm thuyền ngoài khơi thì đã có tàu cứu vớt...”.

Vì thế mà giai đoạn cuối thập niên 70 và những năm đầu thập niên 80, làn sóng người vượt biên ngày càng đông, đặc biệt là các địa phương vùng biên giới, ven biển trở thành vị trí tập kết của các cuộc vượt biên. Đất nước xuất hiện một loại tội phạm mới - bọn “cai đầu dài” tổ chức cho người vượt biên bằng thuyền để thu lệ phí, bán phương tiện, bến bãi với giá cắt cổ, lừa đảo, cướp tài sản. Có biết bao người trắng tay trở về. Đã đói nghèo lại càng thêm cơ cực.

Những người gọi là may mắn tới được một nước nào đó như Hong Kong, Thái Lan, Malaysia, Philippines... thì bị chính quyền địa phương nước sở tại bắt đưa vào các trại tị nạn. Một số rất ít có người bảo lãnh mới được đi định cư ở nước thứ ba, còn tuyệt đại đa số sẽ phải “bám trụ” vô thời hạn trong trại tị nạn với nhà mái tôn ngột ngạt được bao bọc bằng những hàng rào thép gai kiên cố. Quả là một sự “đổi đời” nhưng không phải bằng nhà lầu, xe hơi mà là cuộc sống y như những người tù bị giam lỏng không hơn không kém!

Cái thâm hiểm hơn đó là kẻ địch triệt để lợi dụng hiện tượng vượt biên để tuyên truyền vu cáo Việt Nam rằng “vì thiếu tự do dân chủ nên dân chúng phải từ bỏ xứ sở ra đi”.

Đầu thập niên 90 của thế kỷ trước, tác giả bài viết này tham gia đoàn công tác tới Hong Kong với nhiệm vụ tiếp xúc, phỏng vấn những người Việt Nam vượt biên đang sống trong các trại tị nạn ở đây để làm thủ tục đưa họ về nước theo tinh thần nghị định Nhà nước ta đã ký với Cao ủy Liên Hiệp Quốc về người tị nạn (UNHCR). Thời đó Hong Kong còn đang là thuộc địa của Anh, chuẩn bị trao trả lại Trung Quốc.

Ở Hong Kong có nhiều trại tị nạn người Việt, song thời gian quá ngắn, chỉ hơn 10 ngày làm việc nên chúng tôi chỉ tới được 3 trại là Hát Linh Châu, Lò Vù và Sẹc Pia. Mỗi trại có sức chứa tới mấy ngàn trại viên với đủ thành phần già, trẻ, gái, trai. Công việc phỏng vấn chỉ thực hiện với những người từ 16 tuổi trở lên. Sau khi thống nhất chương trình làm việc với quan chức UNHCR, chúng tôi tham quan nơi ăn chốn ở của các trại viên mới xót xa làm sao trước nỗi thống khổ của những người nhẹ dạ cả tin vào một “thiên đường nơi xứ lạ” đã bỏ Tổ quốc ra đi.

Ở quê họ có nhà cửa, ruộng vườn đàng hoàng nhưng đã bán chui bán lủi, bán tống bán tháo được mấy cây vàng “nướng” vào việc mua phương tiện vượt biên để rồi chuốc lấy nỗi buồn đau nơi đất khách. Tội nghiệp nhất là những gia đình đông người, vợ chồng con cái 6-7 người, sống bí bách bên một góc sàn xi măng mấy mét vuông.

Tới Hong Kong đã mấy năm mà chưa biết phố xá là gì. Tất cả đều thế. Hết nằm lại ngồi, rồi túm tụm đánh bài, tán gẫu. Tới giờ ăn thì xếp hàng nhận cơm suất. Trẻ nhỏ thì hầu hết quên dần mặt chữ. Thấm thía kiếp sống tha phương trong trại tị nạn thì đã muộn rồi.

Thời gian ngắn nhưng riêng tôi đã tiếp xúc, phỏng vấn tới trên 500 người. Nội dung phỏng vấn ngắn gọn bằng mấy câu hỏi: Thời gian rời làng quê ra đi? Địa điểm xuất phát? Cuộc sống hiện tại? Nguyện vọng cá nhân?...

Có thể tóm tắt mấy nguyên nhân cơ bản để họ bỏ xứ ra đi như sau: Bị nhiễm nọc độc chiến tranh tâm lý về “Cuộc sống thiên đường nơi hải ngoại”; vì mâu thuẫn gia đình, vì thất tình mà ra đi; vì đời sống khó khăn, vì a dua a tòng với bạn bè gọi là đi theo “phong trào”... Tới câu hỏi về nguyện vọng, có thể nói 99,9% tha thiết xin Nhà nước giúp đỡ cho được trở về quê cha đất tổ. Chỉ có 2 trường hợp còn lưỡng lự bởi sợ trở về sẽ bị chính quyền địa phương xử lý.

Người phỏng vấn giải thích rõ rằng đây là chủ trương của Đảng, Nhà nước Việt Nam. Bà con là nạn nhân trong âm mưu gây rối chính trị của kẻ địch và phần tử xấu, trở về sẽ được địa phương cảm thông, giúp đỡ làm lại cuộc sống. Cơ quan chức năng người ta chỉ xử lý những kẻ chủ mưu kích động và tổ chức vượt biên.

Số đó đã bị bắt và xử phạt cả rồi. Đoàn công tác tới các trại tị nạn người Việt ở các nước đều làm như vậy, được UNHCR đánh giá rất cao thiện chí của Việt Nam.

Sự thật về “Sự kiện thuyền nhân” là vậy. Ai cố tình không hiểu, xuyên tạc sự việc trên đều là hành động cần lên án.

Khổng Minh Dụ

Các tin khác

Cuộc chiến của AI

Cuộc chiến của AI

Tháng 9/2025, các nhà nghiên cứu của Anthropic phát hiện một điều mà giới an ninh mạng từng chỉ hình dung trong các kịch bản tương lai: một nhóm tin tặc định danh là GTG-1002, đã "bẻ khóa" công cụ Claude Code của chính công ty và biến nó thành một tác nhân tự động thực hiện tới 80-90% khối lượng công việc trong một chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào khoảng 30 tổ chức toàn cầu. Đây được Anthropic gọi là "chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên được thực hiện mà không có sự can thiệp đáng kể của con người". Sự kiện này đã trở thành biểu tượng cho một thực tế không thể chối cãi: kỷ nguyên hacker AI không còn là dự báo.

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Từ lời hứa “việc nhẹ, lương cao” trên mạng xã hội đến những cuộc hôn nhân ngoại quốc được vẽ ra bằng viễn cảnh sung túc, tội phạm mua bán người tìm mọi cách đánh vào giấc mơ “đổi đời” của người dân. Tại Cà Mau, phía sau mỗi vụ án được khám phá là một sự thật đau lòng: Khi bước qua ranh giới của sự cả tin, giấc mơ về một tương lai tốt đẹp có thể biến thành những tháng ngày bị bóc lột, giam cầm, bạo hành, thậm chí là tước đoạt mạng sống. Ngăn chặn tội phạm mua bán người, vì thế, không chỉ là cuộc đấu tranh của cơ quan chức năng, mà là cuộc chiến của toàn xã hội.

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.