Chớ có xuyên tạc sự kiện

“Thuyền nhân”, cặp từ Hán - Việt, chỉ người đi thuyền. Có tới cả tá hình thức đi thuyền - đi thuyền thám hiểm đại dương, đi thuyền vận chuyển hàng hóa, đi thuyền đánh bắt hải sản, đi thuyền du lịch... Trong khuôn khổ bài viết này, tác giả xin đề cập tới một hình thức “người đi thuyền” đã trở thành “sự kiện” một thời, làm day dứt lòng người bởi hậu quả của nó.

Đó là hiện tượng trốn ra nước ngoài bằng thuyền mà gần đây có một số người vẫn còn nhắc tới với cái nhìn hời hợt, thiếu thiện chí, đổ vạ cho nhà nước ta rằng “để cho dân nghèo khổ, thiếu tự do, dân chủ nên họ phải đi tìm thế giới tự do!”.

Luận điệu trên xuất phát từ các trung tâm phá hoại tư tưởng của địch ở nước ngoài nói về những người vượt biên bằng thuyền. Thời đó họ gọi là sự kiện “thuyền nhân”. Vậy, nguyên nhân nào dẫn tới sự kiện trên?

Như chúng ta đều biết, năm 1975 chấm dứt cuộc chiến tranh tàn khốc nhất trong lịch sử chống ngoại xâm của nhân dân ta. Tổ quốc thống nhất, non sông quy về một mối. Song, các thế lực thù địch chưa từ bỏ âm mưu phá hoại Việt Nam bằng cách chuyển đổi trạng thái chiến tranh từ vũ trang xâm lược sang chiến lược “diễn biến hòa bình” (DBHB), đặc biệt là DBHB trên lĩnh vực tư tưởng - văn hóa.

Một mặt, họ viện ra vô vàn lý do phi lý để bao vây cấm vận Việt Nam tạo khủng hoảng kinh tế dẫn tới khủng hoảng chính trị; mặt khác, họ kích động hình thành, nuôi dưỡng hàng trăm tổ chức phản động trong cộng đồng người Việt ở nước ngoài, tăng cường xâm nhập về Việt Nam hoạt động phá hoại. Đồng thời, triệt để sử dụng hệ thống truyền thông đại chúng với hàng chục đài phát thanh có chương trình tiếng Việt, hàng trăm tờ báo Việt ngữ với nội dung sặc mùi chống Cộng như “Kháng chiến”, “Lửa Việt”, “Hồn Việt”, “Chuông Sài Gòn”, “Con ong tị nạn”, “Trắng đen”, “Văn nghệ tiền phong”, “Gió mới”, “Quê mẹ”... bí mật tán phát vào trong nước nhằm kích động tư tưởng chống đối, kích động hận thù dân tộc; đòi tự do dân chủ theo phương Tây tư bản; kích động làn sóng người vượt biên di tản, tạo tâm lý hoang mang dao động trong người Việt cả trong và ngoài nước.

Tác giả bài viết bên một trại tị nạn người Việt vượt biên ở Hong Kong năm 1994.
Tác giả bài viết bên một trại tị nạn người Việt vượt biên ở Hong Kong năm 1994.

Vào thời điểm sau chiến tranh với trăm ngàn khó khăn, thiếu thốn của thời bao cấp, lại bị bao vây cấm vận kinh tế nên đời sống nhân dân càng thêm cơ cực. Trước tình hình trên, cùng với sự tác động bởi những luận điệu tuyên truyền chiến tranh tâm lý của địch và phần tử xấu về viễn cảnh cuộc sống ở nước ngoài - “cứ rời khỏi Việt Nam là đổi đời với nhà lầu, xe hơi, cuộc sống sung túc; gia đình có một người ra được nước ngoài sẽ nuôi được cả nhà; cứ đi đi, chẳng may bị đắm thuyền ngoài khơi thì đã có tàu cứu vớt...”.

Vì thế mà giai đoạn cuối thập niên 70 và những năm đầu thập niên 80, làn sóng người vượt biên ngày càng đông, đặc biệt là các địa phương vùng biên giới, ven biển trở thành vị trí tập kết của các cuộc vượt biên. Đất nước xuất hiện một loại tội phạm mới - bọn “cai đầu dài” tổ chức cho người vượt biên bằng thuyền để thu lệ phí, bán phương tiện, bến bãi với giá cắt cổ, lừa đảo, cướp tài sản. Có biết bao người trắng tay trở về. Đã đói nghèo lại càng thêm cơ cực.

Những người gọi là may mắn tới được một nước nào đó như Hong Kong, Thái Lan, Malaysia, Philippines... thì bị chính quyền địa phương nước sở tại bắt đưa vào các trại tị nạn. Một số rất ít có người bảo lãnh mới được đi định cư ở nước thứ ba, còn tuyệt đại đa số sẽ phải “bám trụ” vô thời hạn trong trại tị nạn với nhà mái tôn ngột ngạt được bao bọc bằng những hàng rào thép gai kiên cố. Quả là một sự “đổi đời” nhưng không phải bằng nhà lầu, xe hơi mà là cuộc sống y như những người tù bị giam lỏng không hơn không kém!

Cái thâm hiểm hơn đó là kẻ địch triệt để lợi dụng hiện tượng vượt biên để tuyên truyền vu cáo Việt Nam rằng “vì thiếu tự do dân chủ nên dân chúng phải từ bỏ xứ sở ra đi”.

Đầu thập niên 90 của thế kỷ trước, tác giả bài viết này tham gia đoàn công tác tới Hong Kong với nhiệm vụ tiếp xúc, phỏng vấn những người Việt Nam vượt biên đang sống trong các trại tị nạn ở đây để làm thủ tục đưa họ về nước theo tinh thần nghị định Nhà nước ta đã ký với Cao ủy Liên Hiệp Quốc về người tị nạn (UNHCR). Thời đó Hong Kong còn đang là thuộc địa của Anh, chuẩn bị trao trả lại Trung Quốc.

Ở Hong Kong có nhiều trại tị nạn người Việt, song thời gian quá ngắn, chỉ hơn 10 ngày làm việc nên chúng tôi chỉ tới được 3 trại là Hát Linh Châu, Lò Vù và Sẹc Pia. Mỗi trại có sức chứa tới mấy ngàn trại viên với đủ thành phần già, trẻ, gái, trai. Công việc phỏng vấn chỉ thực hiện với những người từ 16 tuổi trở lên. Sau khi thống nhất chương trình làm việc với quan chức UNHCR, chúng tôi tham quan nơi ăn chốn ở của các trại viên mới xót xa làm sao trước nỗi thống khổ của những người nhẹ dạ cả tin vào một “thiên đường nơi xứ lạ” đã bỏ Tổ quốc ra đi.

Ở quê họ có nhà cửa, ruộng vườn đàng hoàng nhưng đã bán chui bán lủi, bán tống bán tháo được mấy cây vàng “nướng” vào việc mua phương tiện vượt biên để rồi chuốc lấy nỗi buồn đau nơi đất khách. Tội nghiệp nhất là những gia đình đông người, vợ chồng con cái 6-7 người, sống bí bách bên một góc sàn xi măng mấy mét vuông.

Tới Hong Kong đã mấy năm mà chưa biết phố xá là gì. Tất cả đều thế. Hết nằm lại ngồi, rồi túm tụm đánh bài, tán gẫu. Tới giờ ăn thì xếp hàng nhận cơm suất. Trẻ nhỏ thì hầu hết quên dần mặt chữ. Thấm thía kiếp sống tha phương trong trại tị nạn thì đã muộn rồi.

Thời gian ngắn nhưng riêng tôi đã tiếp xúc, phỏng vấn tới trên 500 người. Nội dung phỏng vấn ngắn gọn bằng mấy câu hỏi: Thời gian rời làng quê ra đi? Địa điểm xuất phát? Cuộc sống hiện tại? Nguyện vọng cá nhân?...

Có thể tóm tắt mấy nguyên nhân cơ bản để họ bỏ xứ ra đi như sau: Bị nhiễm nọc độc chiến tranh tâm lý về “Cuộc sống thiên đường nơi hải ngoại”; vì mâu thuẫn gia đình, vì thất tình mà ra đi; vì đời sống khó khăn, vì a dua a tòng với bạn bè gọi là đi theo “phong trào”... Tới câu hỏi về nguyện vọng, có thể nói 99,9% tha thiết xin Nhà nước giúp đỡ cho được trở về quê cha đất tổ. Chỉ có 2 trường hợp còn lưỡng lự bởi sợ trở về sẽ bị chính quyền địa phương xử lý.

Người phỏng vấn giải thích rõ rằng đây là chủ trương của Đảng, Nhà nước Việt Nam. Bà con là nạn nhân trong âm mưu gây rối chính trị của kẻ địch và phần tử xấu, trở về sẽ được địa phương cảm thông, giúp đỡ làm lại cuộc sống. Cơ quan chức năng người ta chỉ xử lý những kẻ chủ mưu kích động và tổ chức vượt biên.

Số đó đã bị bắt và xử phạt cả rồi. Đoàn công tác tới các trại tị nạn người Việt ở các nước đều làm như vậy, được UNHCR đánh giá rất cao thiện chí của Việt Nam.

Sự thật về “Sự kiện thuyền nhân” là vậy. Ai cố tình không hiểu, xuyên tạc sự việc trên đều là hành động cần lên án.

Khổng Minh Dụ

Các tin khác

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Từ ngày 1/5, Các tiểu vương quốc Arab Thống Nhất (UAE) thống báo rút khỏi Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) và cơ chế OPEC+. Việc lựa chọn rút khỏi tổ chức sau gần 60 năm là thành viên ở thời điểm này được coi là cú sốc với “cartel dầu mỏ” do Saudi Arabia dẫn đầu bấy lâu nay, và cả với hệ thống cung ứng năng lượng thế giới.

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Những ngày qua, Tổng thống Mỹ liên tục đưa ra nhiều thay đổi bất ngờ trong nỗ lực tháo gỡ bế tắc ở Iran. Sau khi cho rằng Iran vẫn chưa “trả giá đủ lớn”, ngày 5/5, ông đưa ra cái gọi là Dự án Tự do, để giúp các tàu và thủy thủ đoàn bị mắc kẹt thoát khỏi Vịnh Persic, nhưng cũng nhằm làm suy yếu sự kiểm soát của Iran đối với eo biển Hormuz.

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Bình minh ngày 24/2/2022 không chỉ được đánh dấu bằng tiếng xích xe tăng Nga gầm rú vượt qua biên giới Ukraine, mà còn bởi một “cú đánh bồi” lạnh lùng và vô hình trên không gian mạng. Đúng một giờ trước khi phát súng đầu tiên nổ ra, mã độc AcidRain đã âm thầm đánh sập mạng vệ tinh của Viasat, khiến hàng nghìn modem trở thành những khối nhựa vô dụng. Một phần hệ thống liên lạc chỉ huy của Ukraine lập tức tê liệt, 5.800 turbine điện gió ở Đức mất kết nối điều khiển từ xa, hàng chục nghìn thuê bao internet ở Pháp, Hungary, Hy Lạp và Ba Lan mất kết nối. Đó là buổi sáng khiến thế giới hiểu ra: bầu trời thấp không còn là vùng trung lập, mà đã trở thành chiến trường.

Vịnh Aden lại dậy sóng

Vịnh Aden lại dậy sóng

Một loạt tàu thương mại bị cướp biển khống chế trên vùng biển Somalia và vịnh Aden chỉ trong khoảng 2 tuần, từ cuối tháng 4 đến đầu tháng 5/2026. Đây là tốc độ leo thang chưa từng thấy kể từ thập kỷ trước - thời điểm hành lang hàng hải này trở thành nỗi kinh hoàng của ngành vận tải biển toàn cầu. Điều gì đã kéo “bóng ma hải tặc” trở lại, và tại sao đúng vào lúc này?

Những thông điệp từ nước Anh

Những thông điệp từ nước Anh

Giữa lúc quan hệ Anh - Mỹ đang trải qua thử thách nghiêm trọng, chuyến thăm kéo dài 4 ngày của Quốc vương Charles III tới Washington nhân kỷ niệm 250 năm ngày ký Tuyên ngôn Độc lập đã mang theo nhiều thông điệp quan trọng về “mối quan hệ đặc biệt” giữa hai bên.

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Ngày 21 và 22/4 vừa qua, 4 ứng cử viên cho chức Tổng Thư ký Liên hợp quốc đã trải qua các phiên đối thoại trực tiếp trước Đại Hội đồng - sự kiện được ví như “một trong những cuộc phỏng vấn xin việc khắt khe nhất thế giới”. Cuộc đua thay thế ông Antonio Guterres, người kết thúc nhiệm kỳ ngày 31/12/2026, đang bước vào giai đoạn quyết định.

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Thỏa thuận hòa bình mang tính bước ngoặt năm 2016 giữa Chính phủ Colombia và lực lượng nổi dậy lớn nhất ở Mỹ Latin đã thành công ở một số khía cạnh: Lực lượng vũ trang Cách mạng Colombia (FARC) đồng ý hạ vũ khí và bạo lực từng tàn phá đất nước đã giảm đáng kể.

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Cuộc xung đột diễn ra tại Trung Đông cho thấy mức độ phụ thuộc ngày càng cao của quân đội Mỹ và Israel vào trí tuệ nhân tạo (AI) trong lĩnh vực quân sự, đặc biệt là trong việc xác định mục tiêu và lập kế hoạch tấn công.

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Hormuz bị phong tỏa đẩy chuỗi cung ứng toàn cầu vào thế đảo lộn, khiến các hãng vận tải đổ dồn qua kênh đào Panama và chấp nhận trả phí ưu tiên cao chưa từng có để tránh rủi ro chậm trễ.

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) thông báo, kể từ ngày 1/5, nước này rời khỏi Tổ chức Các quốc gia xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) sau 60 năm là thành viên, giáng một đòn nặng nề vào tổ chức này, trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu đang phải đối mặt với cuộc khủng hoảng nguồn cung lớn nhất lịch sử.

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Chỉ với 12 ngày làm việc, nhưng Kỳ họp thứ Nhất Quốc hội khóa XVI đã thực hiện rất nhiều nhiệm vụ quan trọng: đó là, tập trung kiện toàn bộ máy Nhà nước, bầu các chức danh lãnh đạo cao cấp; kịp thời thể chế hóa nhiều chủ trương, chính sách thành pháp luật để triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng; đồng thời, quyết định các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh và đối ngoại, trong đó có nhiều nhiệm vụ gấp rút, cấp bách; thông qua 9 luật và 31 nghị quyết.

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Cuộc bầu cử đầu tiên của người Gaza sau hơn 2 thập kỷ, diễn ra tại thành phố Deir al-Balah hôm 26/4, đã chứng kiến thắng lợi nghiêng về những ứng viên được cho là có liên hệ với Chính quyền Palestine (PA). Nhưng, đằng sau kết quả ấy vẫn là những câu hỏi thực chất chưa có lời đáp về năng lực quản trị và vai trò của PA trong một cục diện mà họ hầu như bị gạt ra ngoài lề.

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Những chuyến tàu dầu bắt đầu khựng lại ở eo biển Hormuz, khi cuộc xung đột Iran nổ ra đang khiến cả thế giới như nín thở. “Chúng ta đang đối mặt với mối đe dọa an ninh năng lượng lớn nhất trong lịch sử”, ông Fatih Birol, Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), đã thốt lên như vậy và nó không phải là lời nói quá.

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

Liên minh châu Âu (EU) hôm 23/4 đã phê duyệt gói vay 90 tỷ euro để giúp Ukraine đáp ứng các nhu cầu kinh tế và quân sự trong 2 năm, theo tuyên bố của Síp, Chủ tịch luân phiên của EU. Đồng thời, phê duyệt một loạt biện pháp trừng phạt mới đối với Nga.

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu đang ở vị thế vô cùng khó xử trong cuộc xung đột Mỹ/Israel - Iran. Họ vừa không phải là bên ra quyết định có ảnh hưởng đến cuộc chiến, vừa không phải là bên trung gian hòa giải có ảnh hưởng đáng kể. Châu Âu chỉ là bên ngoài cuộc, bất lực trong việc can thiệp và là nạn nhân gánh chịu những tổn thất không ngừng lan rộng.

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

10 năm sau “cuộc ly hôn” thế kỷ, nước Anh vẫn chưa tìm thấy bình yên hậu Brexit. Giữa những hệ lụy kinh tế kéo dài và một nghịch lý là làn sóng mong muốn quay lại EU ngày càng dâng cao trong dư luận, Thủ tướng Keir Starmer đứng trước bài toán nan giải: làm sao để thực hiện lời hứa về một “nước Anh toàn cầu” mà không làm ngơ trước sự đảo chiều tư tưởng của công chúng.

Sự mệt mỏi bắt đầu len lỏi ở Điện Capitol

Sự mệt mỏi bắt đầu len lỏi ở Điện Capitol

Những dấu hiệu mệt mỏi, mất kiên nhẫn đang len lỏi trong hàng ngũ Đảng Cộng hòa trước diễn biến ngày càng khó kiểm soát của cuộc chiến với Iran. Giữa áp lực kinh tế, sức ép cử tri và toan tính chính trị, liệu tín hiệu từ các nghị sĩ có thể thúc đẩy Nhà Trắng tiến nhanh hơn đến thỏa thuận chấm dứt chiến sự?

Mỹ - Iran: Ngừng bắn và những kịch bản

Mỹ - Iran: Ngừng bắn và những kịch bản

Cùng với thỏa thuận ngừng bắn, cả Washington và Tehran đã đưa ra những tuyên bố chiến thắng trái ngược nhau. Kể từ ngày 28/2, ước tính Mỹ và Israel đã thực hiện hơn 13.000 cuộc tấn công vào các mục tiêu tại Iran, ban đầu chủ yếu nhắm vào các đơn vị quân sự, sau đó mở rộng thành 800 cuộc không kích nhằm vào các cơ sở hạ tầng công nghiệp quốc phòng trọng yếu, bao gồm đường sắt, đường bộ và cầu.

Israel - Lebanon: Sự yên tĩnh mong manh

Israel - Lebanon: Sự yên tĩnh mong manh

0 giờ ngày 17/4, lệnh ngừng bắn tạm thời 10 ngày giữa Israel và Lebanon có hiệu lực. Dù rất mong manh nhưng lệnh ngừng bắn được xem là một trong những nỗ lực ngoại giao nhằm chấm dứt chiến tranh, mang lại hòa bình lâu dài cho khu vực Trung Đông.

“Cây cầu Islamabad” và triển vọng hòa bình cuộc xung đột Mỹ - Iran

“Cây cầu Islamabad” và triển vọng hòa bình cuộc xung đột Mỹ - Iran

Trong bối cảnh cuộc khủng hoảng Iran gây ra hiệu ứng khốc liệt với kinh tế thế giới, việc Washington và Tehran cùng chấp nhận thỏa thuận ngừng bắn tạm thời hôm 8/4 là “khoảng thở” quý giá cho toàn cầu. Đứng sau sự kiện này không phải những cường quốc phương Tây hay các nước Vùng Vịnh giàu có, mà là Pakistan - quốc gia đã khéo léo sử dụng vị thế đặc thù để kết nối hai đối thủ.