Chip, chất bán dẫn và bài toán nguồn nhân lực

Nước Mỹ đang đặt cược hàng tỷ USD vào việc thúc đẩy lĩnh vực chất bán dẫn trong cuộc chạy đua chiến lược. Thế những, bài toán nguồn nhân lực đang khiến cho các nhà quản lý của nền kinh tế khổng lồ này đau đầu.

Lúc đầu, Kai Ze Ee không có ý định làm việc trong lĩnh vực chất bán dẫn. Trên thực tế, cậu dành phần lớn thời niên thiếu tại một trường nội trú ở Mỹ để chơi golf với khát vọng trở thành tay golf chuyên nghiệp. Nhưng khi đại dịch bùng phát, Ee quyết định quay về Singapore để tham gia nghĩa vụ quân sự bắt buộc trong 2 năm và bắt đầu tìm hiểu về các lựa chọn nghề nghiệp khác.

Chip, chất bán dẫn và bài toán nguồn nhân lực -0
Phòng nghiên cứu NanoX của Đại học Purdue là đích nhắm tới của nhiều sinh viên công nghệ.

Một trong những chủ đề thu hút sự quan tâm của Ee là năng lượng tái tạo. Nghiên cứu về công nghệ pin gọi là nhiệt quang điện giúp Ee nhận ra tầm quan trọng của chất bán dẫn. Trong một cuộc phỏng vấn, cậu nói: “Tôi không chỉ thấy được sự thông dụng của chất bán dẫn trong nhiều hệ thống công nghệ, mà còn thấy cả tiềm năng ứng dụng của chúng trong tương lai, không chỉ trong lĩnh vực năng lượng tái tạo”.

Ee, sinh viên quốc tế 21 tuổi tại Đại học Purdue bang Indiana, chính là đại diện cho nguồn nhân lực mà Mỹ cần nhiều hơn trong nỗ lực nhằm giành lại vị thế cường quốc sản xuất chip. Đạo luật CHIPS và Khoa học, được Tổng thống Joe Biden ký năm 2022 đã trở thành nền tảng cho chiến lược của chính quyền ông nhằm chống lại sự thống trị của Trung Quốc trong lĩnh vực công nghệ và sản xuất. Đạo luật này dành ra gần 53 tỷ USD để đưa các nhà máy chất bán dẫn trở lại Mỹ, với khoảng một phần tư số đó được đầu tư vào nghiên cứu và tạo việc làm.

Việc tập hợp lực lượng lao động sẽ là mấu chốt cho sự thành công của kế hoạch này. Ee là một trong khoảng 60 sinh viên đã đăng ký chương trình học hè của trường về chất bán dẫn, và năm tới, cậu muốn được làm việc tại phòng nghiên cứu NanoX của Purdue, nơi sản xuất phần cứng cho trí tuệ nhận tạo, vốn đang là chủ đề rất “hot” đối với các sinh viên công nghệ.

Chất bán dẫn hiện là nền tảng cho hầu hết mọi khía cạnh của cuộc sống, cung cấp năng lượng cho các thiết bị từ điện thoại, máy giặt đến ôtô… Quan trọng là chúng cùng cung cấp năng lượng cho các hệ thống vũ khí tân tiến và trí tuệ nhân tạo, khiến chúng trở thành tâm điểm trong cuộc cạnh tranh ngày càng gay gắt hiện nay.

Bộ trưởng Thương mại Mỹ Gina Raimondo, người phụ trách chính trong việc tuyên truyền về nỗ lực thực hiện tham vọng thúc đẩy công nghiệp chất bán dẫn của Mỹ, đã đăng những dòng tweet sau: “Mỹ đã phát minh ra chất bán dẫn. Trong năm 1990, chúng ta sản xuất gần 40% tổng lượng chip trên thế giới. Còn bây giờ, chúng ta chỉ sản xuất 12%”.

Theo dữ liệu từ Hiệp hội công nghệ bán dẫn (SIA), các công ty cùng đã hưởng ứng lời kêu gọi với hơn 50 dự án mới về chất bán dẫn được công bố trên khắp nước Mỹ kể từ khi Đạo luật CHIPS và Khoa học được ban hành. Với những dự án này, các công ty có kế hoạch tạo thêm hơn 44.000 việc làm.

Không thể nói về ngành công nghiệp chế tạo chip mà không nhắc đến Công ty trách nhiệm hữu hạn sản xuất chất bán dẫn Đài Loan (Trung Quốc) (TSMC). Công ty này chiếm hơn một nửa thị trường sản xuất chip và sản xuất tới 92% các loại chip tiên tiến nhất.

Đợt mở rộng gần đây nhất của công ty này, được công bố chỉ vài tháng sau khi Đạo luật CHIPS và Khoa học được thông qua, là ở thành phố Phoenix, bang Arizona, nơi họ đang xây dựng một nhà máy mới - theo thuật ngữ chuyên ngành bán dẫn gọi là FAB - bên cạnh một FAB khác được công bố vào năm 2020. TSMC đã tăng hơn 3 lần số vốn đầu tư ban đầu, lên tới 40 tỷ USD, đồng thời tuyên bố 2 cơ sở này sẽ tạo ra 4.500 việc làm trực tiếp trên đất Mỹ.

Thế những, hàng trăm việc làm trong số này sẽ do các kỹ sư từ các nhà máy của công ty ở Đài Loan (Trung Quốc) và các kỹ sư Mỹ đã được gửi đến Đài Loan (Trung Quốc) để đào tạo đảm nhận. Điều này cho thấy Mỹ đang thiếu nhân tài lành nghề trong lĩnh vực này. Divyansh Kaushik, Phó giám đốc phụ trách công nghệ mới nổi và an ninh quốc gia tại Liên đoàn các nhà khoa học Mỹ, cho biết nếu muốn đưa dây chuyền sản xuất trở về Mỹ, cần phải có kỹ năng trong lĩnh vực chất bán dẫn, cần phải có những người biết cách xây dựng và vận hành các FAB, bởi mỗi FAB lại chuyên về một loại chip.

Các chuyên gia của McKinsey ước tính đến năm 2030, Mỹ sẽ thiếu khoảng 300.000 kỹ sư và 90.000 kỹ thuật viên so với nhu cầu của các ngành công nghiệp. Mặc dù thực tế là chất bán dẫn hiện quan trọng đối với thế giới hơn bao giờ hết, nhưng theo báo cáo tháng 4 từ Quỹ đổi mới và Công nghệ thông tin (ITIF), tỷ lệ sinh viên Mỹ tốt nghiệp với tấm bằng kỹ sư điện cần có cho nhiều công việc liên quan đến chất bán dẫn đã giảm đáng kể trong 2 thập kỷ qua. Deloitte dự báo ngành công nghiệp chip của Mỹ sẽ phải đối mặt với việc thiếu hụt nhân lực, từ 70.000 đến 90.000 lao động trong những năm tới.

Các công ty chế tạo chip như TSMC, Intel và Micron đang hợp tác với nhiều trường cao đẳng cộng đồng địa phương ở bang Arizona và New York - những nơi mà các công ty đang chi hàng chục tỷ USD để xây dựng các FAB mới - để dự kiến tạo ra tổng cộng gần 20.000 việc làm. Những chương trình này tập trung chủ yếu vào phần lớn nhất của lực lượng lao động cần thiết cho công nghiệp bán dẫn: Các kỹ thuật viên làm việc tại nhà máy. Việc đào tạo kỹ thuật viên thường tốn ít thời gian hơn, các khóa học cấp chứng chỉ hoặc các chương trình liên kết kéo dài 2 năm đủ để cung cấp cho họ nền tảng cần thiết. Các công ty và nghiệp đoàn cũng đang triển khai các sáng kiến khác như chương trình đào tạo lại kỹ năng cho các cựu chiến binh.

Theo báo cáo của ITIF, số lượng bằng cử nhân và thạc sĩ được trao cho du học sinh từ giữa năm 1997 đến 2020 tăng 110%, trong khi con số này đối với công dân Mỹ chỉ là 18,2%. Mỹ không chỉ cần nhanh chóng đào tạo kỹ sư mới, mà họ cũng cần tạo điều kiện để những người như Ee có thể dễ dàng định cư tại đây.

Huy Thông (Tổng hợp)

Các tin khác

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bắc Ninh đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với 5 đối tượng vì có hành vi lừa dối khách hàng. Các đối tượng trên là chủ cơ sở, “bác sĩ”, “khách hàng” của Spa Sigma và Spa “Royal Luxury” ở tỉnh Bắc Ninh với những thủ đoạn lừa dối khách hàng hết sức bài bản, tinh vi.

Thiếu tướng Trịnh Xuân Thu luôn hướng về quê hương bằng những việc làm ý nghĩa để tri ân Mẹ Việt Nam anh hùng và các anh hùng, liệt sĩ.

Công an tỉnh Thanh Hóa phát huy truyền thống anh hùng

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Thanh Hóa là một trong những địa bàn trọng điểm bị không quân, hải quân Mỹ đánh phá ác liệt. Hàm Rồng, Nam Ngạn, Phà Ghép, Đò Lèn, Đồi Nhơm... trở thành những “tọa độ lửa” trên tuyến chi viện chiến lược. Mỗi cây cầu, bến phà, cung đường nơi đây đều ghi dấu những trận đánh khốc liệt và sự hy sinh của quân, dân Thanh Hóa để giữ vững mạch giao thông ra tiền tuyến.

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

Bỏ học từ lớp 4, lang thang ở ga Nam Định rồi trượt dài từ trộm cắp, cướp tài sản đến ma túy, Nguyễn Văn Thùy dành hơn 20 năm cuộc đời để... đi tù. Khi trở về, những tưởng đã "rẽ lối" thành công sang lĩnh vực truyền thông với hình ảnh “Tế Điên” trên mạng xã hội, kể chuyện tù tội và khuyên giới trẻ hoàn lương, nhưng, như một diễn viên quen "ăn đèn" sân khấu, “Tế Điên" một lần nữa vướng vòng lao lý cũng chính bởi những phát ngôn thiếu kiểm soát của mình.

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Mỹ đã tham gia công ước cấm vũ khí sinh học, nhưng Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) lại bí mật phát triển một loại vũ khí ám sát bí mật: "khẩu súng gây đau tim". Sự thật khí tài này vừa được tạp chí trực tuyến Cơ khí phổ thông (PMC) Mỹ lật lại trong số ra trung tuần tháng 8/2026.

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

Một số công nghệ đột phá vẫn mang lại cảm giác như thể chúng được hiện thực hóa từ truyện hư cấu, ngay cả khi chúng đã xuất hiện được một thời gian. Đó là bởi vì chúng ta học cách áp dụng chúng vào cuộc sống hàng ngày thông qua các ứng dụng và thiết bị mà chúng hỗ trợ, nhưng chúng ta lại không bao giờ dành thời gian để tìm hiểu điều gì làm cho những công nghệ này hoạt động.

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

Bên dưới bề nổi của cuộc thương chiến vi chip bán dẫn đang nổi bật trên các trang báo quốc tế là một cuộc chiến ngầm khốc liệt hơn gấp bội: Cuộc đua áp đặt thể chế, giành quyền định đoạt trật tự số toàn cầu. Xem ra, quyền lực đích thực của kỷ nguyên mới không nằm ở chỗ ai làm ra con chip nhanh nhất, mà thuộc về kẻ quyết định AI được phép vận hành theo những quy tắc nào.

Chiều 6/8, việc công an xuất hiện tại nhà Bùi Xuân Huấn đã thu hút nhiều người quay phim, phát trực tiếp qua mạng xã hội

Một thập niên nổi tiếng nhờ thị phi

Không có chuyên môn, nghề nghiệp nổi bật làm bệ phóng, Bùi Xuân Huấn, tức Huấn “Hoa Hồng” vẫn xây dựng được sức ảnh hưởng lớn trên mạng xã hội bằng những màn khoe tiền, phát ngôn gây sốc và các bài giảng về “đạo lý”. Từ một hiện tượng mạng mang màu sắc “giang hồ”, Huấn từng bước thương mại hóa sự nổi tiếng, tham gia kinh doanh, bán hàng trực tuyến và làm từ thiện. Tuy nhiên, hành trình ấy cũng liên tục đi kèm tranh cãi, những lần bị xử phạt và gần đây nhất là việc cơ quan điều tra có mặt tại nơi ở của người này.

Thư cảm ơn của tỉnh ủy lai châu tới công ty TNHH KF FAN của ông Trần Đình Tiệp sau khi ông gửi 1,1 tỉ đồng ủng hộ đồng bào khó khăn

Khánh Sky và kết cục được báo trước

Từ một vụ tranh cãi về hoạt động từ thiện, câu chuyện nhanh chóng leo thang thành những màn livestream chửi bới, kéo đến tận nơi đối chất, rồi kết thúc bằng việc cơ quan công an vào cuộc. Đằng sau vụ việc Khánh Sky là một hiện tượng đáng báo động hơn: Nhiều gã “giang hồ mạng” hiện nay đang kiếm cơm bằng những drama gây tranh cãi và vướng vào pháp luật như là kết cục đương nhiên.

Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến cùng đồng nghiệp nghiên cứu kịch bản trước khi quay phim

Người kể chuyện pháp luật bằng những thước phim triệu view

Đoạn clip ghi lại hình ảnh một trung tá CSGT phụ vợ bán nước mía sau giờ làm việc bất ngờ thu hút hàng triệu lượt xem, giúp nhiều người biết đến Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến, cán bộ Phòng CSGT Công an TP Hà Nội. Phía sau khoảnh khắc đời thường ấy là một hành trình hơn 20 năm bền bỉ đứng giữa những ngã tư Thủ đô, chứng kiến biết bao mất mát vì tai nạn giao thông, thế nên, cách mà anh Tiến tuyên truyền pháp luật bằng những clip sống động khiến người dân, đặc biệt là các bạn trẻ vô cùng thích thú. Mọi người gọi anh là "Trung tá triệu view".

Những phát minh đi trước thời đại

Những phát minh đi trước thời đại

Giám sát động đất, động cơ hơi nước, phẫu thuật và vật liệu tiên tiến... Một hành trình khám phá những phát minh cổ đại đi trước thời đại.

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Cuộc xung đột tại Ukraine kéo dài đã đẩy các quốc gia thành viên châu Âu của NATO vào một cuộc chạy đua vũ trang quy mô lớn chưa từng có kể từ sau Chiến tranh Lạnh. Trong bối cảnh các tập đoàn công nghiệp quốc phòng nội địa phương Tây bị quá tải và Mỹ có dấu hiệu muốn giảm bớt vai trò đầu tàu dẫn dắt phòng thủ cựu lục địa, một hiện tượng địa chính trị kỳ lạ đã xuất hiện: dòng vũ khí từ cường quốc công nghiệp Đông Bắc Á - Hàn Quốc - đang ồ ạt đổ bộ về phía Tây.

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

Nếu động cơ hơi nước thúc đẩy cách mạng công nghiệp, Internet mở ra kỷ nguyên kết nối toàn cầu thì trí tuệ nhân tạo (AI) đang định hình nền văn minh số của thế kỷ XXI. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích to lớn, công nghệ này cũng bị các tổ chức tội phạm, mạng lưới lừa đảo và các nhóm cực đoan lợi dụng để gia tăng quy mô, mức độ tinh vi của các cuộc tấn công mạng, gian lận tài chính hay thậm chí là khủng bố.

Cuộc chiến của niềm tin

Cuộc chiến của niềm tin

Có những thứ vũ khí không phát ra tiếng nổ. Nó không để lại hố bom, không làm rung cửa kính, cũng không hiện lên trên bản đồ quân sự. Nhưng, nó âm thầm đi vào điện thoại, bảng tin, nhóm chat, những cuộc tranh luận gia đình và cả lá phiếu của cử tri. Tin giả, trong hình hài mới của thời trí tuệ nhân tạo (AI), đang trở thành một thứ vũ khí như thế.

Phát động cao điểm thi đua 70 ngày đêm lập thành tích xuất sắc chào mừng kỉ niệm 70 năm Ngày truyền thống lực lượng Cảnh sát kinh tế

Những người gác cửa vùng kinh tế Đông bắc

Suốt hơn 45 năm xây dựng và trưởng thành, từ 14 cán bộ, chiến sĩ đầu tiên đến đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ đổi mới, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu và môi trường Công an tỉnh Quảng Ninh đã lặng lẽ giữ vững trận tuyến bảo vệ nền kinh tế, đấu tranh với tham nhũng, buôn lậu, hàng giả và tội phạm kinh tế, góp phần giữ gìn kỷ cương pháp luật, môi trường đầu tư và sự bình yên của nhân dân đất mỏ.

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Trong thế giới lượng tử, luật chơi của các điệp viên truyền thống hoàn toàn bị phá sản. Hãy tưởng tượng một bức thư mật được viết bằng các hạt ánh sáng. Chỉ cần một cái nhìn lén lút của mật thám, bức thư sẽ ngay lập tức tự hủy và phát tín hiệu báo động về trung tâm đầu não. Đó không phải là phép thuật, đó là Phân phối khóa lượng tử (QKD) - thứ đang giúp Bắc Kinh xây dựng một hệ thống thông tin liên lạc quốc phòng mà không một siêu máy tính nào của phương Tây có thể giải mã.

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Ma túy đá hay các chất ảo giác, muốn đưa vào cơ thể, người nghiện ngập luôn cần đến những “dụng cụ trung gian” - đó là những chiếc nỏ thủy tinh uốn lượn, những chiếc bình khò tinh vi. Lâu nay, dư luận thường chỉ chú ý đến các đường dây mua bán ma túy mà ít ai biết rằng, phía sau dòng chảy đen tối đó là một thị trường ngầm cung cấp “đồ chơi” cho việc sử dụng ma túy vô cùng béo bở. Những kẻ núp bóng sản xuất, cung cấp các vật dụng này đang trở thành nguồn tiếp tay cho làn sóng tội phạm ma túy biến tướng.

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

Hàng trăm UAV Ukraine tấn công Moscow đã khiến hệ thống phòng không Nga rơi vào tình thế quá tải. Đằng sau đó là một hệ sinh thái UAV tấn công tầm xa đang được Kiev phát triển, với chi phí thấp hơn tên lửa hành trình nhưng đủ sức buộc Moscow phải phân tán, tiêu hao và liên tục điều chỉnh năng lực phòng thủ.

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Đi khám phát hiện không có tinh trùng (vô tinh) người đàn ông bật khóc ngay khi bước ra cửa phòng khám. Anh nghĩ rằng cuộc đời mình không thể có con được nữa. Thất vọng, hoang mang khiến anh sợ làm lỡ duyên của vợ. Trước đây, y học đã nghiên cứu và tìm ra phương pháp nuôi cấy tinh tử thành tinh trùng, mang lại hy vọng có con cho những người đàn ông vô tinh. Nhưng hiện nay, nhờ sự tiến bộ của y học, công nghệ đã “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện được giấc mơ làm cha bằng mổ vi phẫu tinh hoàn tìm tinh trùng.