Chính sách bóp nghẹt như muốn lật đổ Iran

Cho dù năm lần bảy lượt các cường quốc tham gia ký thỏa thuận hạt nhân với Iran mang tên Kế hoạch hành động chung toàn diện (JCPOA) khẳng định không muốn phá vỡ nó vì sự "bình yên" cho cả Trung Đông và thế giới. Nhưng, nước Mỹ dưới thời Tổng thống Donald Trump vẫn bất chấp khi tuyên bố rút lui.

Nước Mỹ thực sự lo ngại Iran hay chỉ là cái cớ bóp nghẹt khiến Iran sụp đổ. Nếu Iran sụp đổ, chắc chắn Trung Đông sẽ hỗn loạn.

Nước đã đến chân...

Thiện chí của Iran được khẳng định rõ trong tuyên bố ngày 4-7-2018 khi Tổng thống Iran Hassan Rouhani đến thủ đô Vienna của Áo, rằng Iran mong muốn duy trì JCPOA bất chấp việc Mỹ tuyên bố rút lui. Ông Rouhani nhấn mạnh các hành động của Mỹ đều đi ngược lại mọi thỏa thuận, hòa bình và sự ổn định.

Mục tiêu của thỏa thuận trên là phản đối sự phổ biến vũ khí hạt nhân và thỏa thuận này nhận được sự ủng hộ của Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc, cũng như Liên minh châu Âu (EU), trong đó có Áo, nước Chủ tịch luân phiên EU.

Trước đó, tại chặng dừng chân ở Thụy Sĩ, quốc gia đại diện cho quyền lợi của Mỹ tại Iran, nhà lãnh đạo Iran thực sự mong muốn tìm kiếm sự ủng hộ mạnh mẽ từ châu Âu để duy trì JCPOA. Thông qua 2 quốc gia đặc biệt quan trọng này, Tổng thống Iran muốn gửi thông điệp tới Anh, Pháp, Đức và cả Nga hay Trung Quốc, những nước tham gia JCPOA, rằng cần nhanh chóng đưa ra các cam kết bằng “hành động cụ thể” nhằm cứu vãn thỏa thuận này.

Bởi, "nước đã đến chân" không thể không "nhảy". Các lệnh trừng phạt mới của Mỹ nhằm vào Tehran sẽ chính thức được khôi phục từ ngày 6-8-2018, liên quan tới lĩnh vực ô tô và kim loại. Tiếp đó, từ ngày 4-11-2018, Washington sẽ áp đặt lệnh cấm vận đối với hoạt động xuất khẩu dầu mỏ và giao dịch ngân hàng của Iran.

Tổng thống Iran Hassan Rouhani đến Thụy Sĩ. Ảnh: Ifpnews.
Tổng thống Iran Hassan Rouhani đến Thụy Sĩ. Ảnh: Ifpnews.

Ngay sau khi Mỹ tỏ thái độ quyết tâm "trừng phạt" Iran, nước này đã nhìn thấy viễn cảnh khó khăn khi các công ty nước ngoài, trong đó chủ yếu là các công ty châu Âu đang trở nên dè dặt hơn khi hợp tác kinh tế, thương mại... với Iran. Vì tất cả đều lường trước hậu quả khi cố tình làm trái lệnh trừng phạt kinh tế của Mỹ.

Iran đã cảm nhận rõ "sức nóng" của lệnh trừng phạt này đang "phả" vào gáy mình.  Đòn cấm vận của Mỹ nhằm trúng những lĩnh vực trọng yếu của Iran, như dầu mỏ và ngân hàng. Iran cũng cảm nhận rõ "độ lạnh" từ EU khi khối đã tỏ thái độ sẽ không vì Iran mà chấp nhận rời xa Mỹ trong bối cảnh EU-Mỹ vốn đang căng thẳng trong cuộc chiến về thuế.

Ở... chân tường

Tổng thống Hassan Rouhani không chỉ chịu sức ép từ bên ngoài, chính quyền do ông lãnh đạo còn chịu sức ép từ bên trong với các lực lượng bảo thủ cứng rắn trong nước. Chính vì thế, duy trì JCPOA bằng được cũng là mục tiêu mà chính quyền đương nhiệm ở Iran cần được bảo vệ bằng được. Tuy nhiên, điều này lại mâu thuẫn với lợi ích quốc gia. Vì vậy, không khó hiểu khi bị "dồn vào chân tường" Iran cảnh báo sẵn sàng nối lại hoạt động làm giàu urani ở mức còn cao hơn mức giới hạn mà JCPOA đặt ra nếu thỏa thuận sụp đổ.

Tổng thống Hassan Rouhani cũng cảnh báo nước này có thể giảm các hoạt động hợp tác với Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA), đồng thời cảnh báo Mỹ sẽ phải đối mặt với những "hậu quả" của việc áp đặt các biện pháp trừng phạt mới nhằm vào ngành dầu mỏ Iran.

"Cuộc mặc cả" giữa Mỹ và Iran không biết sẽ đi tới đâu, nhưng trong bối cảnh cả hai bên đều cứng rắn, trong khi EU dần có xu thế ngả về Mỹ thì một Trung Đông được dự báo sẽ có những xáo trộn bất thường là điều hiển nhiên bởi tính chất phức tạp của khu vực này có liên quan tới cả các chính sách của Iran cũng như các tính toán của Mỹ đối với các đồng minh của nước này lại là đối thủ của Iran.

Rõ ràng, việc ra lệnh trừng phạt Iran cho thấy Mỹ đã đánh dấu một sự đoạn tuyệt với JCPOA, cũng như cách Tổng thống Donald Trump luôn giữ khoảng cách với châu Âu là chiến lược được Mỹ tính toán rất kỹ càng trong cả xử lý vấn đề hạt nhân của Iran cũng như các vấn đề kinh tế và quan hệ tổng thể với EU.

Dấu hiệu của một cuộc lật đổ

Những dấu hiệu của một chiến lược "bóp nghẹt" làm cho chế độ Iran có thể sụp đổ đã được Mỹ tính toán kỹ. Mục tiêu của Mỹ là dùng các lệnh trừng phạt mang tính "bóp nghẹt" để chặn nguồn sống của lực lượng Hezbollah và một số tổ chức khác ở Trung Đông, ngoài ra còn ngăn chặn từ xa các cuộc “phiêu lưu” của Iran ở Syria và Yemen, những nơi Mỹ đang hình thành các lợi ích mới của mình.

Chính sách bóp nghẹt Iran chứng tỏ Mỹ không muốn chứng kiến một sự thay đổi lớn trong vai trò chiến lược của Iran tại Trung Đông. Hướng tới việc buộc Iran hoặc theo Mỹ hoặc sẽ sụp đổ. Theo nguồn tin từ một số cố vấn cấp cao và thành viên trong nội các của ông Trump, Tổng thống Mỹ luôn tin rằng giờ là cơ hội hiếm hoi để thúc đẩy sự sụp đổ của chế độ Iran.

Tuy nhiên, nội bộ Washington vẫn còn mâu thuẫn về mục tiêu chiến lược của chính quyền đối với Tehran. Bởi vẫn còn nhiều cố vấn cho rằng Mỹ nên thúc đẩy một thỏa thuận toàn diện mới với Iran. Bởi, nếu Iran rơi vào hỗn loạn, cả Trung Đông cũng hỗn loạn. Khi đó, Mỹ và EU sẽ không đủ sức để kiểm soát "lò lửa Trung Đông".

Cụ thể, John Bolton - người được xem là đứng đằng sau các nỗ lực thúc đẩy lựa chọn việc lật đổ chế độ tại Tehran đã công khai ủng hộ lập trường này trong suốt nhiều năm, và kể cả trước khi ông chính thức thay thế H.R.McMaster. Song, trái lại, Bộ trưởng Quốc phòng James Mattis lại có quan điểm khác và giữ thái độ hoài nghi về mục tiêu mà Bolton đề xuất.

Ông lo ngại rằng việc làm này có thể kích động một cuộc chiến toàn diện giữa Mỹ với Iran, đe dọa nền kinh tế thế giới và đẩy các đồng minh của Mỹ tại Trung Đông tới rất nhiều nguy hiểm. Bộ trưởng Mattis ủng hộ việc gia tăng áp lực với Iran song với mục tiêu rõ ràng là để buộc Tehran ngồi vào bàn đàm phán về một thỏa thuận hợp lý hơn, một thỏa thuận đủ để hạn chế những tính toán "xa hơn" đối với khu vực.

Đứng giữa Mattis và Bolton là Ngoại trưởng Mike Pompeo, cũng có quan điểm tương đồng với Bộ trưởng Mattis và cho rằng Mỹ nên tìm kiếm một thỏa thuận mới với Iran.

Hoa Huyền

Các tin khác

Cuộc chiến của AI

Cuộc chiến của AI

Tháng 9/2025, các nhà nghiên cứu của Anthropic phát hiện một điều mà giới an ninh mạng từng chỉ hình dung trong các kịch bản tương lai: một nhóm tin tặc định danh là GTG-1002, đã "bẻ khóa" công cụ Claude Code của chính công ty và biến nó thành một tác nhân tự động thực hiện tới 80-90% khối lượng công việc trong một chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào khoảng 30 tổ chức toàn cầu. Đây được Anthropic gọi là "chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên được thực hiện mà không có sự can thiệp đáng kể của con người". Sự kiện này đã trở thành biểu tượng cho một thực tế không thể chối cãi: kỷ nguyên hacker AI không còn là dự báo.

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Từ lời hứa “việc nhẹ, lương cao” trên mạng xã hội đến những cuộc hôn nhân ngoại quốc được vẽ ra bằng viễn cảnh sung túc, tội phạm mua bán người tìm mọi cách đánh vào giấc mơ “đổi đời” của người dân. Tại Cà Mau, phía sau mỗi vụ án được khám phá là một sự thật đau lòng: Khi bước qua ranh giới của sự cả tin, giấc mơ về một tương lai tốt đẹp có thể biến thành những tháng ngày bị bóc lột, giam cầm, bạo hành, thậm chí là tước đoạt mạng sống. Ngăn chặn tội phạm mua bán người, vì thế, không chỉ là cuộc đấu tranh của cơ quan chức năng, mà là cuộc chiến của toàn xã hội.

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.