Chiến sự Ukraine còn leo thang đến đâu?

Xung đột Nga-Ukraine đã làm thay đổi cán cân chiến lược trên lục địa châu Âu và trên toàn thế giới, nguy cơ dẫn đến một cuộc xung đột toàn cầu ở châu lục này. Kênh truyền hình tin tức vệ tinh toàn Arab Al Mayadeen cảnh báo, sự thiếu rõ ràng về các mốc thời gian kết thúc cuộc chiến đặt ra câu hỏi về khả năng duy trì sự thống nhất của Liên minh châu Âu (EU) trong bối cảnh lạm phát gia tăng và xung đột lợi ích.

Ngay từ đầu, các nhà lãnh đạo phương Tây đã dự đoán rằng cuộc xung đột sẽ kết thúc trong bế tắc và điều này sẽ buộc Nga phải đàm phán để tránh một cuộc chiến tranh tiêu hao và do đó, Mỹ sẽ giành được thắng lợi. Nhưng, họ không tính đến kịch bản ngược lại nếu Moscow tiếp tục leo thang cuộc chiến bằng cách từ bỏ ý định đàm phán bất lợi. Cuộc xung đột có tầm quan trọng quyết định đối với Nga và đối với Washington, bởi vì Điện Kremlin sẽ thắng nếu chấm dứt được sự bành trướng về phía Đông của NATO.

Châu Âu từ bỏ quân đội riêng

Trong những thập kỷ gần đây, EU đã tìm cách chiếm vị trí cường quốc thế giới thứ hai sau Mỹ, điều này đòi hỏi phải tạo ra một liên minh chính trị mạnh mẽ hơn với một chính sách đối ngoại và quân sự chung. Nhưng, EU đã không trở thành tác nhân độc lập chính trên trường thế giới, mặc dù Anh, Pháp và Đức có truyền thống duy trì ảnh hưởng lớn.

Chiến sự Ukraine còn leo thang đến đâu? -0
Chủ tịch Hội đồng châu Âu, Tổng thống Pháp và Chủ tịch Ủy ban châu Âu họp báo kết thúc hội nghị thượng đỉnh Versailles.

EU đang trải qua những thay đổi vì xung đột Nga-Ukraine. Người dân châu Âu đã phải đối mặt với khó khăn kinh tế nghiêm trọng do hỗ trợ cho Kiev và giá dầu tăng. Trong khi ở Mỹ, lạm phát ở mức 7,7% vào tháng 11/2022, thì ở Anh, Đức và Hà Lan, lạm phát lần lượt đạt 11,1%, 11,6% và 14,3%. Đối với cuộc khủng hoảng năng lượng, các biện pháp nghiêm túc đã được thực hiện để giảm sự phụ thuộc vào nguồn cung của Nga ở châu Âu, đặc biệt là trên lãnh thổ Đức. Tuy nhiên, các nước Baltic và một số nước Trung Âu tiếp tục phụ thuộc vào khí đốt của Nga và do đó không muốn xung đột tiếp diễn. Hơn nữa, họ rất lo ngại về triển vọng sử dụng vũ khí hạt nhân.

Chỉ có Ba Lan, nước láng giềng Ukraine, muốn cuộc xung đột tiếp tục và giành chiến thắng trước Moscow, đó là lý do tại sao nước này cung cấp rất nhiều vũ khí và đạn dược cho Kiev. Cộng hòa Séc cũng có cách tiếp cận tương tự. Ngoài ra, hai quốc gia này có số lượng người tị nạn Ukraine lớn nhất và chi một phần lớn GDP của họ cho cuộc xung đột này. Đồng thời, không ai trong phe phương Tây biết khi nào cuộc chiến sẽ kết thúc.

EU trả giá cho chính sách của mình

Bằng cách cố gắng từ bỏ hydrocarbon của Nga, người châu Âu bắt đầu mua khí đốt của Mỹ, nhưng đắt gấp 4 lần. Hơn nữa, sau khi vũ khí được gửi đến Kiev, nhu cầu của EU đối với thiết bị quân sự của Mỹ tăng lên. Trong khi đó, Mỹ, đang trải qua cuộc khủng hoảng lạm phát, sản xuất vũ khí và nhiên liệu với số lượng kỷ lục.

Berlin, Paris và London khó có thể hy sinh Ukraine sau nhiều tháng xung đột, nhưng họ chắc chắn không muốn nó tiếp tục. Trong khoảng thời gian diễn ra cuộc chiến Ukraine, phương Tây đã không thể đồng ý về chiến lược áp dụng trong cuộc xung đột hiện tại. Đây là lý do tại sao các Bộ trưởng Quốc phòng NATO phải gặp nhau vào ngày 20/1/2023 tại căn cứ không quân Ramstein ở Đức. Cuộc gặp này nhằm mục đích vượt qua sự khác biệt trong Liên minh NATO.

Kiev yêu cầu các đồng minh phương Tây, trên hết là từ Đức và Mỹ, cung cấp xe tăng hiện đại Leopard 2 của Đức và Abrams của Mỹ, để ngăn chặn các cuộc tấn công của Nga khi mùa xuân đến.

Washington đã cung cấp cho Ukraine hơn 50 tỷ đô la viện trợ và phần của châu Âu vượt quá 40 tỷ đô la. Tuy nhiên, cả Đức và Mỹ đều không quyết định công khai bàn giao xe tăng của họ cho Ukraine. Phương Tây đang tiến hành một cuộc chiến ủy nhiệm: Anh, Ba Lan, Phần Lan và các nước vùng Baltic (Estonia, Latvia, Litva) đang gây sức ép buộc các thành viên NATO cung cấp các thiết bị cần thiết cho Ukraine bằng cách ủng hộ ý tưởng chuyển giao xe tăng Leopard 2.

Mỹ thu lợi, châu Âu chật vật

Diễn tiến của cuộc xung đột ở Ukraine không chỉ phụ thuộc vào nguồn lực của Mỹ, mà có một số yếu tố khác, bao gồm sự chấp nhận hoàn toàn các hành động của NATO và sự liên kết mạnh mẽ với EU. Chính quyền Tổng thống Mỹ Joe Biden đã thành công trong việc chấm dứt thời kỳ không chắc chắn về vai trò và sự gắn kết của NATO bằng cách mở rộng nó với sự tiến tới gia nhập của Phần Lan và Thụy Điển. Washington cũng quyết định thành lập một trụ sở thường trực mới ở Ba Lan và bắt đầu thành lập lực lượng phản ứng nhanh của NATO.

Theo Chiến lược An ninh quốc gia Mỹ được công bố ngày 12/10 năm ngoái, bao gồm cả nguyên tắc "Răn đe tổng hợp" trong cuộc chiến chống lại bất kỳ mối đe dọa nào, Nga không phải là mối đe dọa nghiêm trọng đối với Mỹ, không giống như Trung Quốc. Mỹ đặt ra cho mình những mục tiêu cụ thể như ngăn chặn "chính sách đối ngoại đế quốc" của Nga mà chúng ta đang chứng kiến, theo Chiến lược An ninh quốc gia, trong trường hợp xung đột ở Ukraine, can thiệp quân sự trực tiếp vào Syria và can thiệp vào các nước Trung Á. Chiến lược An ninh quốc gia của Mỹ vạch ra 3 cách để chống lại Moscow. Đầu tiên là việc tiếp tục hỗ trợ Ukraine về chính trị, quân sự và kinh tế nhằm giáng cho Nga một thất bại chiến lược. Thứ hai, làm suy yếu của nền kinh tế của Nga. Thứ ba, phải ngăn chặn Nga sử dụng hoặc đe dọa sử dụng vũ khí hạt nhân.

EU trở nên phụ thuộc vào chính sách của Mỹ và không tìm cách tự cung tự cấp trong các vấn đề quốc phòng. Kiến trúc địa chính trị của châu Âu, được xây dựng trên tàn tích của Thế chiến 2, ngày nay đang trải qua những thay đổi với mức độ chưa được biết đến. Trong bối cảnh cuộc đối đầu ở Ukraine, EU rơi vào tình thế khó khăn, ngay cả khi điều này có thể giúp hồi sinh quan hệ đối tác xuyên Đại Tây Dương và củng cố NATO. Dẫu vậy, sự thiếu rõ ràng về khung thời gian kết thúc xung đột đặt ra câu hỏi về khả năng duy trì quan điểm chung của người châu Âu trước bối cảnh lạm phát và giá cả sinh hoạt gia tăng cũng như xung đột lợi ích.

Mộc Thạch (Tổng hợp)

Các tin khác

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Từ ngày 1/5, Các tiểu vương quốc Arab Thống Nhất (UAE) thống báo rút khỏi Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) và cơ chế OPEC+. Việc lựa chọn rút khỏi tổ chức sau gần 60 năm là thành viên ở thời điểm này được coi là cú sốc với “cartel dầu mỏ” do Saudi Arabia dẫn đầu bấy lâu nay, và cả với hệ thống cung ứng năng lượng thế giới.

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Những ngày qua, Tổng thống Mỹ liên tục đưa ra nhiều thay đổi bất ngờ trong nỗ lực tháo gỡ bế tắc ở Iran. Sau khi cho rằng Iran vẫn chưa “trả giá đủ lớn”, ngày 5/5, ông đưa ra cái gọi là Dự án Tự do, để giúp các tàu và thủy thủ đoàn bị mắc kẹt thoát khỏi Vịnh Persic, nhưng cũng nhằm làm suy yếu sự kiểm soát của Iran đối với eo biển Hormuz.

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Bình minh ngày 24/2/2022 không chỉ được đánh dấu bằng tiếng xích xe tăng Nga gầm rú vượt qua biên giới Ukraine, mà còn bởi một “cú đánh bồi” lạnh lùng và vô hình trên không gian mạng. Đúng một giờ trước khi phát súng đầu tiên nổ ra, mã độc AcidRain đã âm thầm đánh sập mạng vệ tinh của Viasat, khiến hàng nghìn modem trở thành những khối nhựa vô dụng. Một phần hệ thống liên lạc chỉ huy của Ukraine lập tức tê liệt, 5.800 turbine điện gió ở Đức mất kết nối điều khiển từ xa, hàng chục nghìn thuê bao internet ở Pháp, Hungary, Hy Lạp và Ba Lan mất kết nối. Đó là buổi sáng khiến thế giới hiểu ra: bầu trời thấp không còn là vùng trung lập, mà đã trở thành chiến trường.

Vịnh Aden lại dậy sóng

Vịnh Aden lại dậy sóng

Một loạt tàu thương mại bị cướp biển khống chế trên vùng biển Somalia và vịnh Aden chỉ trong khoảng 2 tuần, từ cuối tháng 4 đến đầu tháng 5/2026. Đây là tốc độ leo thang chưa từng thấy kể từ thập kỷ trước - thời điểm hành lang hàng hải này trở thành nỗi kinh hoàng của ngành vận tải biển toàn cầu. Điều gì đã kéo “bóng ma hải tặc” trở lại, và tại sao đúng vào lúc này?

Những thông điệp từ nước Anh

Những thông điệp từ nước Anh

Giữa lúc quan hệ Anh - Mỹ đang trải qua thử thách nghiêm trọng, chuyến thăm kéo dài 4 ngày của Quốc vương Charles III tới Washington nhân kỷ niệm 250 năm ngày ký Tuyên ngôn Độc lập đã mang theo nhiều thông điệp quan trọng về “mối quan hệ đặc biệt” giữa hai bên.

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Ngày 21 và 22/4 vừa qua, 4 ứng cử viên cho chức Tổng Thư ký Liên hợp quốc đã trải qua các phiên đối thoại trực tiếp trước Đại Hội đồng - sự kiện được ví như “một trong những cuộc phỏng vấn xin việc khắt khe nhất thế giới”. Cuộc đua thay thế ông Antonio Guterres, người kết thúc nhiệm kỳ ngày 31/12/2026, đang bước vào giai đoạn quyết định.

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Thỏa thuận hòa bình mang tính bước ngoặt năm 2016 giữa Chính phủ Colombia và lực lượng nổi dậy lớn nhất ở Mỹ Latin đã thành công ở một số khía cạnh: Lực lượng vũ trang Cách mạng Colombia (FARC) đồng ý hạ vũ khí và bạo lực từng tàn phá đất nước đã giảm đáng kể.

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Cuộc xung đột diễn ra tại Trung Đông cho thấy mức độ phụ thuộc ngày càng cao của quân đội Mỹ và Israel vào trí tuệ nhân tạo (AI) trong lĩnh vực quân sự, đặc biệt là trong việc xác định mục tiêu và lập kế hoạch tấn công.

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Hormuz bị phong tỏa đẩy chuỗi cung ứng toàn cầu vào thế đảo lộn, khiến các hãng vận tải đổ dồn qua kênh đào Panama và chấp nhận trả phí ưu tiên cao chưa từng có để tránh rủi ro chậm trễ.

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) thông báo, kể từ ngày 1/5, nước này rời khỏi Tổ chức Các quốc gia xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) sau 60 năm là thành viên, giáng một đòn nặng nề vào tổ chức này, trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu đang phải đối mặt với cuộc khủng hoảng nguồn cung lớn nhất lịch sử.

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Chỉ với 12 ngày làm việc, nhưng Kỳ họp thứ Nhất Quốc hội khóa XVI đã thực hiện rất nhiều nhiệm vụ quan trọng: đó là, tập trung kiện toàn bộ máy Nhà nước, bầu các chức danh lãnh đạo cao cấp; kịp thời thể chế hóa nhiều chủ trương, chính sách thành pháp luật để triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng; đồng thời, quyết định các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh và đối ngoại, trong đó có nhiều nhiệm vụ gấp rút, cấp bách; thông qua 9 luật và 31 nghị quyết.

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Cuộc bầu cử đầu tiên của người Gaza sau hơn 2 thập kỷ, diễn ra tại thành phố Deir al-Balah hôm 26/4, đã chứng kiến thắng lợi nghiêng về những ứng viên được cho là có liên hệ với Chính quyền Palestine (PA). Nhưng, đằng sau kết quả ấy vẫn là những câu hỏi thực chất chưa có lời đáp về năng lực quản trị và vai trò của PA trong một cục diện mà họ hầu như bị gạt ra ngoài lề.

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Những chuyến tàu dầu bắt đầu khựng lại ở eo biển Hormuz, khi cuộc xung đột Iran nổ ra đang khiến cả thế giới như nín thở. “Chúng ta đang đối mặt với mối đe dọa an ninh năng lượng lớn nhất trong lịch sử”, ông Fatih Birol, Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), đã thốt lên như vậy và nó không phải là lời nói quá.

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

Liên minh châu Âu (EU) hôm 23/4 đã phê duyệt gói vay 90 tỷ euro để giúp Ukraine đáp ứng các nhu cầu kinh tế và quân sự trong 2 năm, theo tuyên bố của Síp, Chủ tịch luân phiên của EU. Đồng thời, phê duyệt một loạt biện pháp trừng phạt mới đối với Nga.

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu đang ở vị thế vô cùng khó xử trong cuộc xung đột Mỹ/Israel - Iran. Họ vừa không phải là bên ra quyết định có ảnh hưởng đến cuộc chiến, vừa không phải là bên trung gian hòa giải có ảnh hưởng đáng kể. Châu Âu chỉ là bên ngoài cuộc, bất lực trong việc can thiệp và là nạn nhân gánh chịu những tổn thất không ngừng lan rộng.

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

10 năm sau “cuộc ly hôn” thế kỷ, nước Anh vẫn chưa tìm thấy bình yên hậu Brexit. Giữa những hệ lụy kinh tế kéo dài và một nghịch lý là làn sóng mong muốn quay lại EU ngày càng dâng cao trong dư luận, Thủ tướng Keir Starmer đứng trước bài toán nan giải: làm sao để thực hiện lời hứa về một “nước Anh toàn cầu” mà không làm ngơ trước sự đảo chiều tư tưởng của công chúng.

Sự mệt mỏi bắt đầu len lỏi ở Điện Capitol

Sự mệt mỏi bắt đầu len lỏi ở Điện Capitol

Những dấu hiệu mệt mỏi, mất kiên nhẫn đang len lỏi trong hàng ngũ Đảng Cộng hòa trước diễn biến ngày càng khó kiểm soát của cuộc chiến với Iran. Giữa áp lực kinh tế, sức ép cử tri và toan tính chính trị, liệu tín hiệu từ các nghị sĩ có thể thúc đẩy Nhà Trắng tiến nhanh hơn đến thỏa thuận chấm dứt chiến sự?

Mỹ - Iran: Ngừng bắn và những kịch bản

Mỹ - Iran: Ngừng bắn và những kịch bản

Cùng với thỏa thuận ngừng bắn, cả Washington và Tehran đã đưa ra những tuyên bố chiến thắng trái ngược nhau. Kể từ ngày 28/2, ước tính Mỹ và Israel đã thực hiện hơn 13.000 cuộc tấn công vào các mục tiêu tại Iran, ban đầu chủ yếu nhắm vào các đơn vị quân sự, sau đó mở rộng thành 800 cuộc không kích nhằm vào các cơ sở hạ tầng công nghiệp quốc phòng trọng yếu, bao gồm đường sắt, đường bộ và cầu.

Israel - Lebanon: Sự yên tĩnh mong manh

Israel - Lebanon: Sự yên tĩnh mong manh

0 giờ ngày 17/4, lệnh ngừng bắn tạm thời 10 ngày giữa Israel và Lebanon có hiệu lực. Dù rất mong manh nhưng lệnh ngừng bắn được xem là một trong những nỗ lực ngoại giao nhằm chấm dứt chiến tranh, mang lại hòa bình lâu dài cho khu vực Trung Đông.

“Cây cầu Islamabad” và triển vọng hòa bình cuộc xung đột Mỹ - Iran

“Cây cầu Islamabad” và triển vọng hòa bình cuộc xung đột Mỹ - Iran

Trong bối cảnh cuộc khủng hoảng Iran gây ra hiệu ứng khốc liệt với kinh tế thế giới, việc Washington và Tehran cùng chấp nhận thỏa thuận ngừng bắn tạm thời hôm 8/4 là “khoảng thở” quý giá cho toàn cầu. Đứng sau sự kiện này không phải những cường quốc phương Tây hay các nước Vùng Vịnh giàu có, mà là Pakistan - quốc gia đã khéo léo sử dụng vị thế đặc thù để kết nối hai đối thủ.