Chiến sự Ukraine: Bước leo thang mới của phương Tây

Pháp và Đức hôm 28/5 đã đưa ra gợi ý nên cho phép Ukraine sử dụng vũ khí của hai nước này cung cấp để tấn công các mục tiêu bên trong lãnh thổ Nga, những nơi phát động các đòn tấn công vào Ukraine. Ngay lập tức, phía Nga cảnh báo phương Tây “đừng đùa với lửa”, vì hành động như thế có thể khiến cuộc chiến leo thang nguy hiểm.

Phát biểu tại cuộc họp báo cùng Thủ tướng Đức Olaf Scholz hôm 28/5, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron nêu rõ rằng vũ khí của Pháp gửi tới Ukraine, bao gồm cả tên lửa tầm xa, được phép nhắm vào các căn cứ bên trong Nga. Ông Macron nói tiếp: “Chúng tôi nghĩ rằng chúng ta nên cho phép họ vô hiệu hóa các địa điểm quân sự nơi tên lửa được phóng đi và về cơ bản là các địa điểm quân sự mà Ukraine bị tấn công”. Tuy nhiên, ông Macron nói thêm: “Chúng ta không được cho phép họ tấn công các mục tiêu khác ở Nga”, bao gồm cả các mục tiêu dân sự hoặc quân sự khác.

Thủ tướng Đức Scholz lặp lại nhận xét của ông Macron và nói rằng Ukraine được phép tự vệ miễn là nước này tôn trọng các điều kiện do các quốc gia cung cấp vũ khí - bao gồm cả Mỹ - và luật pháp quốc tế đưa ra.

Chiến sự Ukraine: Bước leo thang mới của phương Tây -0
Khí tài do phương Tây viện trợ cho Ukraine.

Tuyên bố của lãnh đạo Pháp, Đức cho thấy phương Tây đang tiến dần đến bước leo thang nguy hiểm thông qua việc cho phép Ukraine dùng vũ khí phương Tây tấn công lãnh thổ Nga. Mặc dù Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã nhiều lần xin phép các đồng minh sử dụng vũ khí được viện trợ để tấn công bên trong nước Nga, nhưng đây là “lằn ranh đỏ” cực kỳ nguy hiểm mà phương Tây luôn muốn gìn giữ để tránh leo thang xung đột, và xa hơn là tránh làm mất ổn định chiến lược giữa Nga và phương Tây.

Chính vì vậy, các đồng minh phương Tây của Ukraine từ lâu đã giữ chính sách rằng vũ khí viện trợ phải được giới hạn nghiêm ngặt trong việc sử dụng bên trong lãnh thổ Ukraine. Các nhà lãnh đạo phương Tây lo ngại rằng nếu vũ khí của họ được sử dụng để tấn công vào bên trong nước Nga, nó sẽ làm leo thang bạo lực và gây ra một cuộc chiến rộng lớn hơn có sự tham gia của NATO. Vì lo ngại leo thang nên Mỹ, nhà cung cấp vũ khí lớn nhất cho Ukraine, đã cấm Kiev tấn công vào lãnh thổ Nga.

Các lằn ranh đỏ trước đây do các nhà lãnh đạo phương Tây vạch ra để hỗ trợ Ukraine đã bị vượt qua, bao gồm cả việc cung cấp xe tăng, được thỏa thuận vào đầu năm 2023 để giúp Ukraine chọc thủng tuyến phòng thủ của Nga và máy bay chiến đấu F-16, mà các chính phủ châu Âu đã đồng ý trong thỏa thuận mùa hè năm 2023. Theo trang web của Bộ Quốc phòng Pháp, Pháp đã cung cấp cho Ukraine một số lượng tên lửa hành trình SCALP không xác định. Theo Dự án đe dọa tên lửa tại Trung tâm Nghiên cứu chiến lược và quốc tế (CSIS), tên lửa SCALP có tầm bắn lên tới 155 km và mang đầu đạn xuyên phá có sức nổ mạnh 400 kg. Pháp cũng đã cung cấp cho Ukraine nhiều loại vũ khí quân sự, bao gồm cả pháo tự hành Caesar với tầm bắn lên tới 42 km.

Phát biểu trong chuyến thăm cấp nhà nước tới Uzbekistan hôm 28/5, Tổng thống Nga Vladimir Putin tuyên bố Ukraine không thể sử dụng vũ khí tầm xa nếu không có sự hỗ trợ đáng kể của NATO và sự tham gia như vậy của liên minh này có thể gây ra “một cuộc xung đột toàn cầu”, ví dụ như “không thể sử dụng vũ khí chính xác tầm xa nếu không có hoạt động trinh sát trên không gian”. Ông Putin nói: “Việc lựa chọn mục tiêu cuối cùng” hay “sứ mệnh phóng” cho các hệ thống phương Tây cần phải được thực hiện bởi “các chuyên gia có tay nghề cao, những người biết sử dụng dữ liệu trinh sát này”.

Hiện tại, ngoài Pháp và Đức, Ba Lan là nước đã tuyên bố Ukraine có quyền tự do sử dụng vũ khí do họ cung cấp để tấn công lãnh thổ Nga. Nhưng, nhiều nước thành viên khác của EU và NATO không đồng tình với gợi ý của Pháp và Đức.

Trong khi đó, trước sức ép từ các đồng minh, Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken hôm 29/5 cho biết, Mỹ sẽ tiếp tục “thích ứng và điều chỉnh” sự hỗ trợ của mình dành cho Ukraine. Đây có thể là dấu hiệu về khả năng Mỹ thay đổi chính sách đối với việc Ukraine sử dụng vũ khí viện trợ để tấn công lãnh thổ Nga. Trong khi đó, có nguồn tin cho rằng Mỹ đã cho phép Ukraine dùng vũ khí Mỹ tập kích lãnh thổ Nga, giới hạn ở vùng biên giới. Nhưng, giới chuyên gia cho rằng Ukraine sẽ phải cẩn thận về các loại mục tiêu mà nước này tấn công và cần tránh gây thương vong cho dân thường.

Trong một diễn biến bất ngờ, ngày 26/5, các lực lượng Ukraine đã phát động tấn công bằng thiết bị bay không người lái (drone) vào sâu trong lãnh thổ Nga, mục tiêu là các trạm radar cảnh giới chiến lược của Nga ở Armavir, vùng Krasnodar, và cơ sở gần thành phố Orsk, tỉnh Orenburg, gây ra một số thiệt hại.

Điều này đang khiến giới chức Mỹ lo ngại về khả năng leo thang xung đột nguy hiểm. Giới chuyên gia Mỹ xác định các trạm radar của Nga đặt tại Armavir, vùng Krasnodar, và thành phố Orsk, tỉnh Orenburg, có nhiệm vụ giám sát khu vực Trung Đông và Trung Á, không liên quan đến vùng chiến sự Ukraine. Tuy nhiên, giới chức quân sự Ukraine lại cho rằng các trạm radar ở miền Nam Nga đã được điều chỉnh sang giám sát các hoạt động quân sự ở Ukraine (trong khi Nga còn có ít nhất 3 trạm radar chiến lược đặt ở các vùng phía Bắc có khả năng phủ sóng toàn bộ châu Âu và cả Bắc Mỹ).

Hơn nữa, Ukraine đã sử dụng các loại khí tài do nước này tự sản xuất để thực hiện cuộc tập kích mục tiêu cực kỳ nhạy cảm của Nga càng khiến giới chức Mỹ lo ngại hậu quả từ vụ tấn công gây ra có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự ổn định chiến lược giữa Nga và Mỹ mà Washington đang cố gắng duy trì. Vì bất kỳ hành động tấn công nào nhắm vào các mục tiêu chiến lược nhạy cảm trên đất Nga đều có thể khiến Moscow nghĩ rằng có sự chỉ đạo hoặc đồng ý của Mỹ và phương Tây.

An Châu (Tổng hợp)

Các tin khác

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Từ ngày 1/5, Các tiểu vương quốc Arab Thống Nhất (UAE) thống báo rút khỏi Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) và cơ chế OPEC+. Việc lựa chọn rút khỏi tổ chức sau gần 60 năm là thành viên ở thời điểm này được coi là cú sốc với “cartel dầu mỏ” do Saudi Arabia dẫn đầu bấy lâu nay, và cả với hệ thống cung ứng năng lượng thế giới.

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Những ngày qua, Tổng thống Mỹ liên tục đưa ra nhiều thay đổi bất ngờ trong nỗ lực tháo gỡ bế tắc ở Iran. Sau khi cho rằng Iran vẫn chưa “trả giá đủ lớn”, ngày 5/5, ông đưa ra cái gọi là Dự án Tự do, để giúp các tàu và thủy thủ đoàn bị mắc kẹt thoát khỏi Vịnh Persic, nhưng cũng nhằm làm suy yếu sự kiểm soát của Iran đối với eo biển Hormuz.

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Bình minh ngày 24/2/2022 không chỉ được đánh dấu bằng tiếng xích xe tăng Nga gầm rú vượt qua biên giới Ukraine, mà còn bởi một “cú đánh bồi” lạnh lùng và vô hình trên không gian mạng. Đúng một giờ trước khi phát súng đầu tiên nổ ra, mã độc AcidRain đã âm thầm đánh sập mạng vệ tinh của Viasat, khiến hàng nghìn modem trở thành những khối nhựa vô dụng. Một phần hệ thống liên lạc chỉ huy của Ukraine lập tức tê liệt, 5.800 turbine điện gió ở Đức mất kết nối điều khiển từ xa, hàng chục nghìn thuê bao internet ở Pháp, Hungary, Hy Lạp và Ba Lan mất kết nối. Đó là buổi sáng khiến thế giới hiểu ra: bầu trời thấp không còn là vùng trung lập, mà đã trở thành chiến trường.

Vịnh Aden lại dậy sóng

Vịnh Aden lại dậy sóng

Một loạt tàu thương mại bị cướp biển khống chế trên vùng biển Somalia và vịnh Aden chỉ trong khoảng 2 tuần, từ cuối tháng 4 đến đầu tháng 5/2026. Đây là tốc độ leo thang chưa từng thấy kể từ thập kỷ trước - thời điểm hành lang hàng hải này trở thành nỗi kinh hoàng của ngành vận tải biển toàn cầu. Điều gì đã kéo “bóng ma hải tặc” trở lại, và tại sao đúng vào lúc này?

Những thông điệp từ nước Anh

Những thông điệp từ nước Anh

Giữa lúc quan hệ Anh - Mỹ đang trải qua thử thách nghiêm trọng, chuyến thăm kéo dài 4 ngày của Quốc vương Charles III tới Washington nhân kỷ niệm 250 năm ngày ký Tuyên ngôn Độc lập đã mang theo nhiều thông điệp quan trọng về “mối quan hệ đặc biệt” giữa hai bên.

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Ngày 21 và 22/4 vừa qua, 4 ứng cử viên cho chức Tổng Thư ký Liên hợp quốc đã trải qua các phiên đối thoại trực tiếp trước Đại Hội đồng - sự kiện được ví như “một trong những cuộc phỏng vấn xin việc khắt khe nhất thế giới”. Cuộc đua thay thế ông Antonio Guterres, người kết thúc nhiệm kỳ ngày 31/12/2026, đang bước vào giai đoạn quyết định.

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Thỏa thuận hòa bình mang tính bước ngoặt năm 2016 giữa Chính phủ Colombia và lực lượng nổi dậy lớn nhất ở Mỹ Latin đã thành công ở một số khía cạnh: Lực lượng vũ trang Cách mạng Colombia (FARC) đồng ý hạ vũ khí và bạo lực từng tàn phá đất nước đã giảm đáng kể.

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Cuộc xung đột diễn ra tại Trung Đông cho thấy mức độ phụ thuộc ngày càng cao của quân đội Mỹ và Israel vào trí tuệ nhân tạo (AI) trong lĩnh vực quân sự, đặc biệt là trong việc xác định mục tiêu và lập kế hoạch tấn công.

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Hormuz bị phong tỏa đẩy chuỗi cung ứng toàn cầu vào thế đảo lộn, khiến các hãng vận tải đổ dồn qua kênh đào Panama và chấp nhận trả phí ưu tiên cao chưa từng có để tránh rủi ro chậm trễ.

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) thông báo, kể từ ngày 1/5, nước này rời khỏi Tổ chức Các quốc gia xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) sau 60 năm là thành viên, giáng một đòn nặng nề vào tổ chức này, trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu đang phải đối mặt với cuộc khủng hoảng nguồn cung lớn nhất lịch sử.

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Chỉ với 12 ngày làm việc, nhưng Kỳ họp thứ Nhất Quốc hội khóa XVI đã thực hiện rất nhiều nhiệm vụ quan trọng: đó là, tập trung kiện toàn bộ máy Nhà nước, bầu các chức danh lãnh đạo cao cấp; kịp thời thể chế hóa nhiều chủ trương, chính sách thành pháp luật để triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng; đồng thời, quyết định các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh và đối ngoại, trong đó có nhiều nhiệm vụ gấp rút, cấp bách; thông qua 9 luật và 31 nghị quyết.

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Cuộc bầu cử đầu tiên của người Gaza sau hơn 2 thập kỷ, diễn ra tại thành phố Deir al-Balah hôm 26/4, đã chứng kiến thắng lợi nghiêng về những ứng viên được cho là có liên hệ với Chính quyền Palestine (PA). Nhưng, đằng sau kết quả ấy vẫn là những câu hỏi thực chất chưa có lời đáp về năng lực quản trị và vai trò của PA trong một cục diện mà họ hầu như bị gạt ra ngoài lề.

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Những chuyến tàu dầu bắt đầu khựng lại ở eo biển Hormuz, khi cuộc xung đột Iran nổ ra đang khiến cả thế giới như nín thở. “Chúng ta đang đối mặt với mối đe dọa an ninh năng lượng lớn nhất trong lịch sử”, ông Fatih Birol, Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), đã thốt lên như vậy và nó không phải là lời nói quá.

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

Liên minh châu Âu (EU) hôm 23/4 đã phê duyệt gói vay 90 tỷ euro để giúp Ukraine đáp ứng các nhu cầu kinh tế và quân sự trong 2 năm, theo tuyên bố của Síp, Chủ tịch luân phiên của EU. Đồng thời, phê duyệt một loạt biện pháp trừng phạt mới đối với Nga.

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu đang ở vị thế vô cùng khó xử trong cuộc xung đột Mỹ/Israel - Iran. Họ vừa không phải là bên ra quyết định có ảnh hưởng đến cuộc chiến, vừa không phải là bên trung gian hòa giải có ảnh hưởng đáng kể. Châu Âu chỉ là bên ngoài cuộc, bất lực trong việc can thiệp và là nạn nhân gánh chịu những tổn thất không ngừng lan rộng.

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

10 năm sau “cuộc ly hôn” thế kỷ, nước Anh vẫn chưa tìm thấy bình yên hậu Brexit. Giữa những hệ lụy kinh tế kéo dài và một nghịch lý là làn sóng mong muốn quay lại EU ngày càng dâng cao trong dư luận, Thủ tướng Keir Starmer đứng trước bài toán nan giải: làm sao để thực hiện lời hứa về một “nước Anh toàn cầu” mà không làm ngơ trước sự đảo chiều tư tưởng của công chúng.

Sự mệt mỏi bắt đầu len lỏi ở Điện Capitol

Sự mệt mỏi bắt đầu len lỏi ở Điện Capitol

Những dấu hiệu mệt mỏi, mất kiên nhẫn đang len lỏi trong hàng ngũ Đảng Cộng hòa trước diễn biến ngày càng khó kiểm soát của cuộc chiến với Iran. Giữa áp lực kinh tế, sức ép cử tri và toan tính chính trị, liệu tín hiệu từ các nghị sĩ có thể thúc đẩy Nhà Trắng tiến nhanh hơn đến thỏa thuận chấm dứt chiến sự?

Mỹ - Iran: Ngừng bắn và những kịch bản

Mỹ - Iran: Ngừng bắn và những kịch bản

Cùng với thỏa thuận ngừng bắn, cả Washington và Tehran đã đưa ra những tuyên bố chiến thắng trái ngược nhau. Kể từ ngày 28/2, ước tính Mỹ và Israel đã thực hiện hơn 13.000 cuộc tấn công vào các mục tiêu tại Iran, ban đầu chủ yếu nhắm vào các đơn vị quân sự, sau đó mở rộng thành 800 cuộc không kích nhằm vào các cơ sở hạ tầng công nghiệp quốc phòng trọng yếu, bao gồm đường sắt, đường bộ và cầu.

Israel - Lebanon: Sự yên tĩnh mong manh

Israel - Lebanon: Sự yên tĩnh mong manh

0 giờ ngày 17/4, lệnh ngừng bắn tạm thời 10 ngày giữa Israel và Lebanon có hiệu lực. Dù rất mong manh nhưng lệnh ngừng bắn được xem là một trong những nỗ lực ngoại giao nhằm chấm dứt chiến tranh, mang lại hòa bình lâu dài cho khu vực Trung Đông.

“Cây cầu Islamabad” và triển vọng hòa bình cuộc xung đột Mỹ - Iran

“Cây cầu Islamabad” và triển vọng hòa bình cuộc xung đột Mỹ - Iran

Trong bối cảnh cuộc khủng hoảng Iran gây ra hiệu ứng khốc liệt với kinh tế thế giới, việc Washington và Tehran cùng chấp nhận thỏa thuận ngừng bắn tạm thời hôm 8/4 là “khoảng thở” quý giá cho toàn cầu. Đứng sau sự kiện này không phải những cường quốc phương Tây hay các nước Vùng Vịnh giàu có, mà là Pakistan - quốc gia đã khéo léo sử dụng vị thế đặc thù để kết nối hai đối thủ.