Chiến dịch qua mặt Đức Quốc xã của “cha đẻ” tiểu thuyết James Bond

Vào năm 1939, một sĩ quan tình báo Anh vô danh cùng với cấp trên của mình đã phác thảo ra một loạt các ý tưởng về những chiến dịch tình báo chống lại người Đức (Đức Quốc xã, ĐQX).

Nhiều chiến dịch trong số này được thiết kế nhằm khiến cho người Đức lờ mờ tin rằng có một cái gì đó đang sắp sửa diễn ra, trong khi có những kế hoạch khác đã được thay thế sang phương án khác. Những kế hoạch tác chiến như thế được gọi chung bằng cái tên “Trout memo” (Thông điệp cá Hồi, vì câu cá Hồi muốn thành công thì đòi hỏi mồi nhử phải thật ngon).

Âm mưu liên quân Anh – Mỹ

Một trong các tác giả của những kế hoạch tác chiến này là ai? Thiếu tá hải quân Ian Fleming, người đã gặt hái được danh hiệu vang dội sau chiến tranh khi ông là tác giả bộ tiểu thuyết điệp viên thần sầu James Bond. Ngoài ra còn có các sĩ quan tình báo khác tiến hành kế hoạch cũng được mô tả trong bài viết này. Phần cuối năm 1942 và phần đầu năm 1943, cuộc tranh luận đã diễn ra tại trụ sở của quân Đồng Minh nơi các lực lượng của Anh và Mỹ họp để cùng phát động mục tiêu hành binh tiếp theo.

Tác giả vĩ đại người Anh, Ian Fleming (1908 – 1964).
Tác giả vĩ đại người Anh, Ian Fleming (1908 – 1964).

Chiến dịch của họ ở Bắc Phi đã thành công mỹ mãn, và cả họ cũng như đồng minh Liên Xô cùng đang lên kế hoạch bắt đầu tiến vào lục địa Âu Châu già cỗi. Winston Churchill có vẻ rất háo hức khi ông ta muốn tấn công một nơi nào đó ở Địa Trung Hải. Churchill ra các lập luận và những thực tế nhằm chống lại cuộc xâm lăng của người Pháp, và với Churchill cũng sẽ có một hành động tương tự xâm chiếm một chỗ nào đó dọc theo vùng duyên hải Nam Âu.

Chuẩn đô đốc John Godfrey, người cho lưu hành “Thông điệp cá Hồi” đánh lạc hướng Adolf Hitler.
Chuẩn đô đốc John Godfrey, người cho lưu hành “Thông điệp cá Hồi” đánh lạc hướng Adolf Hitler.

Cuộc tranh luận rất sôi nổi với các câu hỏi nổi cộm như: thời gian tiến quân khi nào, thông qua đảo Sicily của Ý hay bán đảo Ban-căng từ phía Hy Lạp? Sicily gần kề Châu Phi, nơi các lực lượng quân Đồng Minh đang sẵn sàng bày binh bố trận. Tiến vào Ý sẽ làm sụp đổ chính phủ của Mussolini, đó cũng là con đường ngắn nhất để đến Đức. Tiến vào bán đảo Ban-căng thông qua ngả Hy Lạp có thể giải phóng một đồng minh cổ đại của Anh, và đồng thời còn cắt đứt nước Đức khỏi nguồn cung dầu hỏa của Rumani.

Còn có một mục tiêu bí mật hơn, đó là nếu các lực lượng đồng minh phương Tây có thể tiến theo hướng Bắc vào Trung Âu trước khi người Liên Xô làm được việc này. Các lập luận trên cả 2 phía đều nghe có vẻ rất kêu, sau rốt chỉ có tiến công qua ngả Sicily của Ý là hay nhất. Trong nhiều khâu chuẩn bị để tiến hành một kế hoạch tấn công, thì việc cần nhất là phải thu thập tin tức tình báo và tung hỏa mù thông tin sai lệch.

Phó đô đốc Louis Mountbatten, sĩ quan chỉ huy của “Thiếu tá hư cấu Martin”.
Phó đô đốc Louis Mountbatten, sĩ quan chỉ huy của “Thiếu tá hư cấu Martin”.

Để thực hiện mục tiêu tình báo, tình báo Anh đã tận dụng lấy các ý tưởng “kỳ quặc” từ thông điệp của Ian Fleming và xây dựng nên cái gọi là “Chiến dịch thịt băm” (“Operation Mincemeat”).

Theo chiến dịch này thì sẽ có một cái xác trôi dạt trên biển ngoài khơi Tây Ban Nha, và thủy triều sẽ đẩy dạt cái xác lên bờ. Tử thi sẽ được cho mặc đồng phục Anh cùng lận theo những kế hoạch giả mạo về cuộc xâm lược đang tiến vào Hy Lạp. Có nguồn tin cho rằng chính phủ phát xít ở Tây Ban Nha trước đó hay chuyển các tin tức tình báo cho phía Đức, vì thế phe chủ “Chiến dịch thịt băm” khấp khởi hy vọng rằng trong ngắn hạn người Đức sẽ đọc các kế hoạch gây nhiễu liên quan đến “cuộc xâm lược Hy Lạp” và phản ứng tức thì. Kế hoạch dàn dựng chi tiết, nhưng không dễ cho ai đó tin theo.

Kỹ nghệ đánh lừa 

Xác chết của một người lính đã được tìm thấy. Thứ hai là một câu chuyện giật gân đã được lan truyền về cái chết của người đàn ông – một câu chuyện ăn khít không có điểm nào sai. Trên tử thi, người ta tìm thấy các túi chứa nhiều tư liệu tình báo gọi là “rác”, đó là những mẩu giấy nhỏ, các bức ảnh, cuống vé.. là những thứ mà nhiều người hay bọc theo.

Cái xác (từ trong ra ngoài) trong một thể trạng khiến người ta tin rằng nạn nhân chết do đuối nước bởi một vụ đắm tàu hay bất ngờ trợt chân rớt xuống biển. Đầu tiên là câu chuyện về cái xác. London cũng như bất kỳ đại đô thị nào, đều có rất nhiều người cùng đinh. Xác người trên bãi biển Tây Ban Nha là một người đàn ông xứ Wales tên là Glyndwr Michel, ông bị chết khi ăn chuột nhiễm độc.

Các sĩ quan trên tàu HMS Seraph, tàu ngầm phục vụ cho “Chiến dịch thịt băm”, trên boong tàu vào tháng 12 năm 1943.
Các sĩ quan trên tàu HMS Seraph, tàu ngầm phục vụ cho “Chiến dịch thịt băm”, trên boong tàu vào tháng 12 năm 1943.

Ngại rằng chất độc có thể lòi ra trong cuộc giải phẫu pháp y, cùng với ý kiến hoài nghi rằng nạn nhân không chết do đuối nước, nên người Anh đã đi một nước cờ cao hơn: Người Công giáo Tây Ban Nha khá khó chịu với việc giải phẫu pháp y.

Qua quan sát và chắc mẩm rằng xác chết trôi lâu ngày trên biển nên giới chức Tây Ban Nha đi đến kết luận rằng nạn nhân chết do đuối nước. Thứ hai là, lượng chất độc diệt chuột rất nhỏ, sau cùng thì phổi của tử thi ứ đầy nước. Bước khó khăn là phải làm sao để chụp chân dung “xác chết” y như thật?

Một sĩ quan Anh được phát hiện có khuôn mặt y hệt với xác chết…ít  nhất là về độ tuổi (nếu xác không bắt đầu phân hủy, nhưng phải làm sao cho xác “sống động” và phải giữ lạnh đủ để làm chậm quá trình phân hủy – nhưng không được làm đông cứng xác vì như thế rất dễ bị phát hiện qua xét nghiệm da tử thi).

Trong kế hoạch tinh vi của tình báo Anh, kẻ bần cùng Glyndwr Michel được “phù phép” để trở thành Đại úy (quyền Thiếu tá) William Martin của Hải quân hoàng gia Anh. Thư từ và ảnh được để trên xác chết nghe như một thiên diễm tình. Có một cách xử lý đặc biệt cho những lá thư này, đó là mực viết trên thư không bị phai mờ khi ngâm trong nước biển, và có thể tồn tại nguyên vẹn suốt một thời gian dài.

Để thiết lập thời gian cụ thể đi kèm với các kế hoạch “xâm lược Hy Lạp” hư cấu, những cuống vé dành cho các show diễn ở London, các hóa đơn tiền và có cả một tờ biên lai mua chiếc áo sơ mi… hao hao như có nhiều người cùng chung hội. Đồng phục mặc cho xác chết thì thực ra đã được mặc vài ngày trước đó bởi một trong các sĩ quan – người này có ý tưởng muốn làm cho đồng phục có vẻ như bị hư. Các tài liệu lừa đảo cũng có vẻ giống y như thật.

Theo đó, các tài liệu không phải là “chính thức” nhưng nó có dạng như một lá thư từ Phó giám đốc của Ban tham mưu hoàng gia Anh gửi cho người đứng đầu các lực lượng tác chiến quân sự ở Địa Trung Hải: Tướng Anh-Harold Alexander. Còn có các tài liệu quân sự không quan trọng khác được cho vào túi xác chết để đảm bảo “độ xác thực”.

Bức thư siêu đẳng

Bức thư “mật” chứa nhiều thông tin, một số tin nghe rất tầm thường, chẳng hạn như chuyện binh lính Anh đón nhận Huân chương Trái tim tím; nhưng một số tin lại có vẻ rất đáng để tâm như các thông điệp chào hỏi để làm quen. Phần quan trọng nhất của lá thư là nói về các kế hoạch “xâm lược Hy Lạp”. Lá thư “mật” được để trong một phong bì dán kín. Bên trong phong bì có một cái lông mi.      Người Anh tin và hy vọng rằng người Tây Ban Nha sẽ trao phong bì hay “tin mật” cho người Đức, và sau đó với tư cách là một quốc gia trung lập sẽ có hành động trả lại tài sản cho “Thiếu tá Martin”.

Không có lông mi, người Anh sẽ biết đối phương đọc được những “nội dung” gì. Buổi sáng của ngày 30 tháng 4 năm 1943, trên bờ biển của thành phố duyên hải Huelva (phía Tây của Tây Ban Nha), ngư dân phát hiện một xác chết. Cái xác được đem tới Sở hiến binh địa phương. Chỉ trong vòng 1 ngày, người Tây Ban Nha đã lục tung cái xác, họ tiến hành một xét nghiệm sơ bộ và thẩm tra nội dung bên trong cái va li nhỏ được khóa chặt.

Lá thư được lấy ra một cách khéo léo mà không cần phải mở bao thư. Lá thư được mở ra giữa môi của bao thư và xác chết. Nhưng… lông mi rơi ra. Người Anh biết đối phương đã trúng kế. Lập tức các nhà ngoại giao Anh xuất hiện, họ ra sức phản đối việc người Tây Ban Nha đơn phương tiến hành giải phẫu pháp y mà không báo trước, tình hình bị đẩy lên căng thẳng tột độ, và mùi hôi thối từ xác chết thật khủng khiếp.

Bên cạnh sự tôn kính người chết, liệu cái xác đó có được an táng tử tế? Bia mộ của “Thiếu tá Martin” để ở Tây Ban Nha, nhưng đến thập niên 1990, trên bia được cập nhật thêm cái tên Glyndwr Michel. Vào phút cuối, Adolf Hitler đã dính đòn lừa khi tung ra một lượng lớn quân đến cả Hy Lạp và đảo Sardinia. Hitler cho rút 7 sư đoàn từ Mặt trận phương Đông đến Hy Lạp, và phái thêm 10 đơn vị quân đội đến Nam Tư.

Ngay cả sau Chiến dịch Husky, bắt đầu xâm lược Sicily thì Hitler vẫn đinh ninh rằng quân Đồng Minh đang chuẩn bị tấn công Hy Lạp và rút thêm nhiều lính Đức từ Nga về, nơi đây lính Đức đã hao tổn nhiều khí tài, vật lực trong trận Kursk. Kế tung hỏa mù của xứ Wales quả cao tay!

Nguyễn Thanh Hải

Các tin khác

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Kể từ khi Chiến tranh lạnh kết thúc, khả năng tác chiến chống tàu ngầm của Khối quân sự NATO đã suy yếu đáng kể do việc giảm đầu tư và thay đổi ưu tiên. Tuy nhiên, trước sự gia tăng các cuộc tuần tra bằng tàu ngầm của Nga - đặc biệt là các tàu lớp Borei và Yasen tiên tiến - gần biên giới các nước NATO và ở các vùng biển chiến lược như Biển Baltic, Bắc Cực, Bắc Đại Tây Dương và Địa Trung Hải đã khiến các đồng minh châu Âu lo ngại.

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Cách đây hơn 65 năm, rạng sáng ngày 24/1/1961, một vụ tai nạn máy bay kinh hoàng diễn ra, khiến máy bay ném bom B-52 của Không quân Mỹ (USAF) văng ra hai trái bom nhiệt hạch xuống North Carolina nhưng chưa kích nổ. Sự may mắn tình cờ này đã cứu nước Mỹ khỏi thảm họa “gậy ông đập lưng ông”.

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Khuôn viên Nhà Trắng, Washington D.C., một ngày cuối tháng 7/1921. Trong bức ảnh chụp chính thức hôm đó, một người đàn ông trong lễ phục trắng đứng cạnh một người phụ nữ được báo chí Mỹ khi đó gọi là Công chúa Fatima của Afghanistan và đoàn tùy tùng, ngay sau cuộc tiếp kiến Tổng thống Warren G. Harding. Trên ngực người đàn ông ấy lấp lánh những tấm huân chương. Bức ảnh nhanh chóng xuất hiện trên báo chí Mỹ. Ít lâu sau, một lá thư khiếu nại gửi tới Bộ Ngoại giao Mỹ bắt đầu kéo sập vai diễn ấy. Người đàn ông trong ảnh không giữ bất kỳ chức vụ nào ở bộ trên, mà chỉ là một kẻ giả danh đến từ Brooklyn, chưa học xong trung học.

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Tháng 10/2001, Mỹ cùng các đồng minh mở chiến dịch quân sự tại Afghanistan với mục tiêu truy quét Al-Qaeda và buộc Taliban giao nộp Osama bin Laden. Chỉ trong vài tuần, chính quyền Taliban sụp đổ, Kabul thất thủ. Nhưng chiến thắng đấy không khép lại cuộc chiến. 20 năm sau, khi quân đội Mỹ và NATO rời Afghanistan, Taliban trở lại thủ đô. Từ một chiến dịch chống khủng bố có mục tiêu tương đối rõ, Washington đã bước vào cuộc chiến kéo dài hai thập niên. Vì sao một lực lượng từng bị đánh bật khỏi quyền lực lại có thể trở lại sau 20 năm?

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Đây là cuộc phỏng vấn đặc biệt diễn ra ngày 20/12/2009 giữa Anh hùng, Đại tá KGB Aleksei M. Kozlov với tờ Izvestia của Nga về hoạt động quy mô toàn cầu của “Cục S” hay còn gọi là “Cục tình báo bất hợp pháp” trong thời gian Chiến tranh Lạnh.

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Tháng 5/2026, tờ The New York Times (NYT) khẳng định rằng Israel và Mỹ có kế hoạch thay đổi chế độ tại Iran - và cựu Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad sẽ là người lên lãnh đạo đất nước. Vào thời điểm đó, bài báo nghe có vẻ khá hoang đường. Nhưng mới đây, NYT đã tiến xa hơn nhiều. Trong một bài phóng sự điều tra mới, các nhà báo của NYT đã kể lại câu chuyện về chiến dịch kéo dài nhiều năm của tình báo Israel nhằm tiếp cận ông Ahmadinejad.

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Ngày 17/7/1944 đã xảy ra một thảm họa tồi tệ nhất trên đất Mỹ trong thời kỳ Thế chiến II. Mặc dù các cuộc điều tra không thể xác định được thủ phạm, nhưng rõ ràng một trong những nguyên nhân chính gây ra biến cố đã cướp đi sinh mạng của hàng trăm người này chính là chế độ phân biệt chủng tộc trong Lực lượng Hải quân Mỹ.

Giải mật vũ khí “Vòm Sáng” của Liên Xô

Giải mật vũ khí “Vòm Sáng” của Liên Xô

Vào mùa thu 1988, một máy bay do thám Mỹ phát hiện một hiện tượng độc lạ: “Vòm Sáng” sau khi tên lửa đạn đạo tầm trung SS-20 Saber của Liên Xô (cũ) được phóng đi. Quá trình trên tạo ra cực quang gây tranh cãi trong suốt thập kỷ, thậm chí còn bị nhầm là UFO.

Mỹ đầu tư hàng tỷ USD cho tình báo phát triển AI

Mỹ đầu tư hàng tỷ USD cho tình báo phát triển AI

Theo các quan chức đương nhiệm và cựu quan chức Mỹ, Nhà Trắng đã phê duyệt một đề xuất ngân sách mật trị giá 9 tỷ USD để mua các chip máy tính tiên tiến. Đây là những linh kiện cần thiết để các cơ quan tình báo Mỹ có thể khai thác tối đa tiềm năng của các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) mới nhất.

Cuộc truy lùng “kẻ sát nhân bị quỷ ám”

Cuộc truy lùng “kẻ sát nhân bị quỷ ám”

Suốt gần hai năm, lực lượng điều tra Tây Ban Nha lần theo những dấu vết mong manh từ các hiện trường, rà soát hơn 3.000 hồ sơ và chờ kết quả đối chiếu ADN quốc tế để xác định danh tính kẻ gây ra chuỗi án mạng ở Alicante.

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Mùa hè năm 1950, tại vĩ tuyến 38, đường phân giới giữa hai miền Triều Tiên được thiết lập sau Thế chiến II bất ngờ bùng phát cuộc khủng hoảng chiến lược. Những rạn nứt của trật tự hậu chiến tại Đông Bắc Á hiện rõ, buộc nước Mỹ phải đối diện với thách thức quyền lực của thời Chiến tranh lạnh.

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Ngày 19/6, Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki đã ký quyết định tước Huân chương Đại bàng Trắng trao tặng Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky năm 2023. Đáp lại, ông Zelensky cùng nhiều cựu tổng thống và thành viên chính phủ Ukraine đã gửi trả các huân chương do Ba Lan trao tặng. Xin trân trọng giới thiệu bài trả lời phỏng vấn của Giáo sư Lukasz Tomasz Sroka, chuyên gia về lịch sử Trung và Đông Âu, trên tờ DW, về nguyên nhân căng thẳng giữa Ba Lan - Ukraine.

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Không còn bó hẹp trong hệ thống hồ sơ chính thức, thông tin mật ngày nay có thể hiện diện ngay trong những ghi chép cá nhân tưởng như riêng tư. Vụ việc gần đây cho thấy, khi các “nhật ký công vụ” chứa nội dung nhạy cảm, việc lưu giữ, chia sẻ hoặc bảo quản không đúng quy định đều có thể trở thành nguồn phát sinh rủi ro rò rỉ thông tin.

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

Cuối thập niên 1950, khi Fidel Castro lên nắm quyền ở Cuba, Liên Xô vẫn thận trọng trong việc đánh giá chế độ mới vì hiểu biết còn hạn chế về ban lãnh đạo Cuba và lo ngại ảnh hưởng đến quan hệ với Mỹ. Tuy nhiên, sau Khủng hoảng Caribe đưa thế giới đến bờ vực chiến tranh hạt nhân, Liên Xô nhận ra những hạn chế trong hoạt động tình báo đối với Mỹ. Từ đó, GRU chuyển hướng tăng cường triển khai các lực lượng và phương tiện tình báo vô tuyến điện tử ở Cuba.

Thất bại của những “khung trời hẹp”

Thất bại của những “khung trời hẹp”

9 năm tiêu tốn khoảng 4 tỷ euro mà không một nguyên mẫu nào được chế tạo. Đó là tổng kết của chương trình máy bay chiến đấu thế hệ mới FCAS - dự án quốc phòng tham vọng nhất trong lịch sử châu Âu - khi Pháp và Đức chính thức tuyên bố khai tử nó ngày 8/6/2026. Vì sao siêu dự án này đổ vỡ?

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Bản án đối với Ahmad Abouammo được điều chỉnh một phần về mặt pháp lý. Tuy nhiên, các cáo buộc cốt lõi liên quan đến việc thu thập và chuyển giao dữ liệu người dùng vẫn tiếp tục được duy trì.

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Năm 1946, một nhóm học sinh Liên Xô đã tặng Đại sứ Mỹ tại Liên Xô William Harriman bức phù điêu quốc huy Hoa Kỳ bằng gỗ, biểu tượng của tình hữu nghị giữa hai nước trong Thế chiến II. Được treo trong phòng làm việc của Đại sứ tại Moscow suốt 7 năm, món quà tưởng như vô hại này sau đó được phát hiện là “con ngựa thành Troy”, bên trong chứa một thiết bị nghe lén tinh vi do Liên Xô chế tạo.