Chiến dịch qua mặt Đức Quốc xã của “cha đẻ” tiểu thuyết James Bond

Vào năm 1939, một sĩ quan tình báo Anh vô danh cùng với cấp trên của mình đã phác thảo ra một loạt các ý tưởng về những chiến dịch tình báo chống lại người Đức (Đức Quốc xã, ĐQX).

Nhiều chiến dịch trong số này được thiết kế nhằm khiến cho người Đức lờ mờ tin rằng có một cái gì đó đang sắp sửa diễn ra, trong khi có những kế hoạch khác đã được thay thế sang phương án khác. Những kế hoạch tác chiến như thế được gọi chung bằng cái tên “Trout memo” (Thông điệp cá Hồi, vì câu cá Hồi muốn thành công thì đòi hỏi mồi nhử phải thật ngon).

Âm mưu liên quân Anh – Mỹ

Một trong các tác giả của những kế hoạch tác chiến này là ai? Thiếu tá hải quân Ian Fleming, người đã gặt hái được danh hiệu vang dội sau chiến tranh khi ông là tác giả bộ tiểu thuyết điệp viên thần sầu James Bond. Ngoài ra còn có các sĩ quan tình báo khác tiến hành kế hoạch cũng được mô tả trong bài viết này. Phần cuối năm 1942 và phần đầu năm 1943, cuộc tranh luận đã diễn ra tại trụ sở của quân Đồng Minh nơi các lực lượng của Anh và Mỹ họp để cùng phát động mục tiêu hành binh tiếp theo.

Tác giả vĩ đại người Anh, Ian Fleming (1908 – 1964).
Tác giả vĩ đại người Anh, Ian Fleming (1908 – 1964).

Chiến dịch của họ ở Bắc Phi đã thành công mỹ mãn, và cả họ cũng như đồng minh Liên Xô cùng đang lên kế hoạch bắt đầu tiến vào lục địa Âu Châu già cỗi. Winston Churchill có vẻ rất háo hức khi ông ta muốn tấn công một nơi nào đó ở Địa Trung Hải. Churchill ra các lập luận và những thực tế nhằm chống lại cuộc xâm lăng của người Pháp, và với Churchill cũng sẽ có một hành động tương tự xâm chiếm một chỗ nào đó dọc theo vùng duyên hải Nam Âu.

Chuẩn đô đốc John Godfrey, người cho lưu hành “Thông điệp cá Hồi” đánh lạc hướng Adolf Hitler.
Chuẩn đô đốc John Godfrey, người cho lưu hành “Thông điệp cá Hồi” đánh lạc hướng Adolf Hitler.

Cuộc tranh luận rất sôi nổi với các câu hỏi nổi cộm như: thời gian tiến quân khi nào, thông qua đảo Sicily của Ý hay bán đảo Ban-căng từ phía Hy Lạp? Sicily gần kề Châu Phi, nơi các lực lượng quân Đồng Minh đang sẵn sàng bày binh bố trận. Tiến vào Ý sẽ làm sụp đổ chính phủ của Mussolini, đó cũng là con đường ngắn nhất để đến Đức. Tiến vào bán đảo Ban-căng thông qua ngả Hy Lạp có thể giải phóng một đồng minh cổ đại của Anh, và đồng thời còn cắt đứt nước Đức khỏi nguồn cung dầu hỏa của Rumani.

Còn có một mục tiêu bí mật hơn, đó là nếu các lực lượng đồng minh phương Tây có thể tiến theo hướng Bắc vào Trung Âu trước khi người Liên Xô làm được việc này. Các lập luận trên cả 2 phía đều nghe có vẻ rất kêu, sau rốt chỉ có tiến công qua ngả Sicily của Ý là hay nhất. Trong nhiều khâu chuẩn bị để tiến hành một kế hoạch tấn công, thì việc cần nhất là phải thu thập tin tức tình báo và tung hỏa mù thông tin sai lệch.

Phó đô đốc Louis Mountbatten, sĩ quan chỉ huy của “Thiếu tá hư cấu Martin”.
Phó đô đốc Louis Mountbatten, sĩ quan chỉ huy của “Thiếu tá hư cấu Martin”.

Để thực hiện mục tiêu tình báo, tình báo Anh đã tận dụng lấy các ý tưởng “kỳ quặc” từ thông điệp của Ian Fleming và xây dựng nên cái gọi là “Chiến dịch thịt băm” (“Operation Mincemeat”).

Theo chiến dịch này thì sẽ có một cái xác trôi dạt trên biển ngoài khơi Tây Ban Nha, và thủy triều sẽ đẩy dạt cái xác lên bờ. Tử thi sẽ được cho mặc đồng phục Anh cùng lận theo những kế hoạch giả mạo về cuộc xâm lược đang tiến vào Hy Lạp. Có nguồn tin cho rằng chính phủ phát xít ở Tây Ban Nha trước đó hay chuyển các tin tức tình báo cho phía Đức, vì thế phe chủ “Chiến dịch thịt băm” khấp khởi hy vọng rằng trong ngắn hạn người Đức sẽ đọc các kế hoạch gây nhiễu liên quan đến “cuộc xâm lược Hy Lạp” và phản ứng tức thì. Kế hoạch dàn dựng chi tiết, nhưng không dễ cho ai đó tin theo.

Kỹ nghệ đánh lừa 

Xác chết của một người lính đã được tìm thấy. Thứ hai là một câu chuyện giật gân đã được lan truyền về cái chết của người đàn ông – một câu chuyện ăn khít không có điểm nào sai. Trên tử thi, người ta tìm thấy các túi chứa nhiều tư liệu tình báo gọi là “rác”, đó là những mẩu giấy nhỏ, các bức ảnh, cuống vé.. là những thứ mà nhiều người hay bọc theo.

Cái xác (từ trong ra ngoài) trong một thể trạng khiến người ta tin rằng nạn nhân chết do đuối nước bởi một vụ đắm tàu hay bất ngờ trợt chân rớt xuống biển. Đầu tiên là câu chuyện về cái xác. London cũng như bất kỳ đại đô thị nào, đều có rất nhiều người cùng đinh. Xác người trên bãi biển Tây Ban Nha là một người đàn ông xứ Wales tên là Glyndwr Michel, ông bị chết khi ăn chuột nhiễm độc.

Các sĩ quan trên tàu HMS Seraph, tàu ngầm phục vụ cho “Chiến dịch thịt băm”, trên boong tàu vào tháng 12 năm 1943.
Các sĩ quan trên tàu HMS Seraph, tàu ngầm phục vụ cho “Chiến dịch thịt băm”, trên boong tàu vào tháng 12 năm 1943.

Ngại rằng chất độc có thể lòi ra trong cuộc giải phẫu pháp y, cùng với ý kiến hoài nghi rằng nạn nhân không chết do đuối nước, nên người Anh đã đi một nước cờ cao hơn: Người Công giáo Tây Ban Nha khá khó chịu với việc giải phẫu pháp y.

Qua quan sát và chắc mẩm rằng xác chết trôi lâu ngày trên biển nên giới chức Tây Ban Nha đi đến kết luận rằng nạn nhân chết do đuối nước. Thứ hai là, lượng chất độc diệt chuột rất nhỏ, sau cùng thì phổi của tử thi ứ đầy nước. Bước khó khăn là phải làm sao để chụp chân dung “xác chết” y như thật?

Một sĩ quan Anh được phát hiện có khuôn mặt y hệt với xác chết…ít  nhất là về độ tuổi (nếu xác không bắt đầu phân hủy, nhưng phải làm sao cho xác “sống động” và phải giữ lạnh đủ để làm chậm quá trình phân hủy – nhưng không được làm đông cứng xác vì như thế rất dễ bị phát hiện qua xét nghiệm da tử thi).

Trong kế hoạch tinh vi của tình báo Anh, kẻ bần cùng Glyndwr Michel được “phù phép” để trở thành Đại úy (quyền Thiếu tá) William Martin của Hải quân hoàng gia Anh. Thư từ và ảnh được để trên xác chết nghe như một thiên diễm tình. Có một cách xử lý đặc biệt cho những lá thư này, đó là mực viết trên thư không bị phai mờ khi ngâm trong nước biển, và có thể tồn tại nguyên vẹn suốt một thời gian dài.

Để thiết lập thời gian cụ thể đi kèm với các kế hoạch “xâm lược Hy Lạp” hư cấu, những cuống vé dành cho các show diễn ở London, các hóa đơn tiền và có cả một tờ biên lai mua chiếc áo sơ mi… hao hao như có nhiều người cùng chung hội. Đồng phục mặc cho xác chết thì thực ra đã được mặc vài ngày trước đó bởi một trong các sĩ quan – người này có ý tưởng muốn làm cho đồng phục có vẻ như bị hư. Các tài liệu lừa đảo cũng có vẻ giống y như thật.

Theo đó, các tài liệu không phải là “chính thức” nhưng nó có dạng như một lá thư từ Phó giám đốc của Ban tham mưu hoàng gia Anh gửi cho người đứng đầu các lực lượng tác chiến quân sự ở Địa Trung Hải: Tướng Anh-Harold Alexander. Còn có các tài liệu quân sự không quan trọng khác được cho vào túi xác chết để đảm bảo “độ xác thực”.

Bức thư siêu đẳng

Bức thư “mật” chứa nhiều thông tin, một số tin nghe rất tầm thường, chẳng hạn như chuyện binh lính Anh đón nhận Huân chương Trái tim tím; nhưng một số tin lại có vẻ rất đáng để tâm như các thông điệp chào hỏi để làm quen. Phần quan trọng nhất của lá thư là nói về các kế hoạch “xâm lược Hy Lạp”. Lá thư “mật” được để trong một phong bì dán kín. Bên trong phong bì có một cái lông mi.      Người Anh tin và hy vọng rằng người Tây Ban Nha sẽ trao phong bì hay “tin mật” cho người Đức, và sau đó với tư cách là một quốc gia trung lập sẽ có hành động trả lại tài sản cho “Thiếu tá Martin”.

Không có lông mi, người Anh sẽ biết đối phương đọc được những “nội dung” gì. Buổi sáng của ngày 30 tháng 4 năm 1943, trên bờ biển của thành phố duyên hải Huelva (phía Tây của Tây Ban Nha), ngư dân phát hiện một xác chết. Cái xác được đem tới Sở hiến binh địa phương. Chỉ trong vòng 1 ngày, người Tây Ban Nha đã lục tung cái xác, họ tiến hành một xét nghiệm sơ bộ và thẩm tra nội dung bên trong cái va li nhỏ được khóa chặt.

Lá thư được lấy ra một cách khéo léo mà không cần phải mở bao thư. Lá thư được mở ra giữa môi của bao thư và xác chết. Nhưng… lông mi rơi ra. Người Anh biết đối phương đã trúng kế. Lập tức các nhà ngoại giao Anh xuất hiện, họ ra sức phản đối việc người Tây Ban Nha đơn phương tiến hành giải phẫu pháp y mà không báo trước, tình hình bị đẩy lên căng thẳng tột độ, và mùi hôi thối từ xác chết thật khủng khiếp.

Bên cạnh sự tôn kính người chết, liệu cái xác đó có được an táng tử tế? Bia mộ của “Thiếu tá Martin” để ở Tây Ban Nha, nhưng đến thập niên 1990, trên bia được cập nhật thêm cái tên Glyndwr Michel. Vào phút cuối, Adolf Hitler đã dính đòn lừa khi tung ra một lượng lớn quân đến cả Hy Lạp và đảo Sardinia. Hitler cho rút 7 sư đoàn từ Mặt trận phương Đông đến Hy Lạp, và phái thêm 10 đơn vị quân đội đến Nam Tư.

Ngay cả sau Chiến dịch Husky, bắt đầu xâm lược Sicily thì Hitler vẫn đinh ninh rằng quân Đồng Minh đang chuẩn bị tấn công Hy Lạp và rút thêm nhiều lính Đức từ Nga về, nơi đây lính Đức đã hao tổn nhiều khí tài, vật lực trong trận Kursk. Kế tung hỏa mù của xứ Wales quả cao tay!

Nguyễn Thanh Hải

Các tin khác

Kế hoạch an ninh chưa từng có cho World Cup 2026 của người Mỹ

Kế hoạch an ninh chưa từng có cho World Cup 2026 của người Mỹ

Khi trái bóng Trionda chính thức lăn trên sân vào ngày 11/6/2026, World Cup lớn nhất trong lịch sử, trải dài trên 16 thành phố thuộc 3 quốc gia Bắc Mỹ, với 48 đội tuyển và 104 trận đấu đã chính thức khai mạc. Với tư cách là quốc gia chủ nhà chính đăng cai tới 78 trận đấu, nước Mỹ đã chuẩn bị một kế hoạch an ninh lớn chưa từng có để bảo vệ an toàn cho sự kiện lần này.

“Con mắt ma” của CIA trên bầu trời Liên Xô

“Con mắt ma” của CIA trên bầu trời Liên Xô

Trong Chiến tranh lạnh, có những vũ khí không cần khai hỏa vẫn làm rung chuyển thế giới. U-2 là một trường hợp như vậy. Nó không mang bom, không tên lửa, không được thiết kế để giao chiến trên không. Thứ nguy hiểm nhất là máy ảnh, cảm biến và độ cao tưởng như ngoài tầm với của phòng không Liên Xô.

Đại tá tình báo trong vai giám đốc hãng phim

Đại tá tình báo trong vai giám đốc hãng phim

Với tiêu đề Lights, Camera, Covert Action (Ánh sáng, máy quay và hoạt động bí mật) đăng trên tạp chí Lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) trực tuyến Nga, tác giả, Đại tá KGB Stanislav Lekarev đã kể về những năm tháng hoạt động bí mật của ông tại Vương quốc Anh dưới vai giám đốc điều hành hãng phim SovExportFilm những thập niên 70 thế kỷ trước.

Nga ngăn chặn chiến dịch nghe lén điện thoại lớn nhất của tình báo Phương Tây

Nga ngăn chặn chiến dịch nghe lén điện thoại lớn nhất của tình báo Phương Tây

Trong thế kỷ XXI, những bí mật của chúng ta liên tục bị săn lùng bằng các phương tiện điện tử. Vì vậy, yêu cầu thận trọng trong phát ngôn và chia sẻ thông tin ngày càng trở nên cấp thiết. Trao đổi với phóng viên Báo “Luận chứng tuần”, Đại tá Sergey Matveev, chuyên gia an ninh mạng từng công tác tại Cơ quan An ninh Liên bang Nga, đã chia sẻ một số ý kiến về những nguy cơ mà thời đại kỹ thuật số đang đặt ra. Xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc.

Lỗ hổng của nước Anh

Lỗ hổng của nước Anh

Hai lá đơn từ chức được gửi đi gần như đồng thời của hai bộ trưởng đứng đầu lực lượng quân đội Anh hôm 11/6/2026 vừa qua không chỉ bộc lộ những bất đồng trong chính phủ. Nghiêm trọng hơn, nó đã phơi bày một lỗ hổng an ninh nghiêm trọng đe dọa vị thế của Anh trên bản đồ thế giới.

Số phận người phụ nữ ám sát hụt Tổng thống Gerald Ford

Số phận người phụ nữ ám sát hụt Tổng thống Gerald Ford

Ngày 15/1/1976, bồi thẩm đoàn tại Tòa án Liên bang khu vực Bắc California đã kết án tù chung thân đối với Sara Moore. Bản án có thể được xem là quá nghiêm khắc, bởi vì Moore không giết ai, mà chỉ thực hiện một vụ ám sát bất thành. Tuy nhiên, mục tiêu của bà ta là Tổng thống Hoa Kỳ Gerald Ford.

Bí mật về tàu ngầm Mỹ đắt giá nhất Thế chiến II

Bí mật về tàu ngầm Mỹ đắt giá nhất Thế chiến II

Ngày 10/2/1942, tàu ngầm Mỹ US Trout (SS-202) đã đánh chìm hai tàu vận tải của Nhật Bản. Thoạt nhìn, điều này dường như chẳng có gì đặc biệt, bởi trong suốt cuộc chiến ở Thái Bình Dương, có hàng trăm cuộc tấn công tương tự. Tuy nhiên, cuộc tấn công lần này được thực hiện bởi một tàu ngầm đang chở trên khoang một kho báu trị giá hàng triệu USD.

60 con thuyền trong bóng tối và sai số chết người của tình báo Ottoman

60 con thuyền trong bóng tối và sai số chết người của tình báo Ottoman

Từ Công đồng Trent đến vùng biển Lepanto, tình báo Ottoman thế kỷ XVI từng len qua những lối mà châu Âu ít nghi ngờ nhất: áo giáo sĩ, thương nhân, hải tặc, người cải đạo, tù binh được thả. Nhưng một đế chế có thể thu được rất nhiều tin tức mà vẫn thua, nếu thông tin khi về đến trung tâm quyền lực bị che khuất bởi nỗi sợ nói thật.

Đằng sau vụ bắt giữ nhân sự quốc phòng tại Ba Lan

Đằng sau vụ bắt giữ nhân sự quốc phòng tại Ba Lan

Vụ bắt giữ một nhân sự trong lĩnh vực quốc phòng tại Ba Lan công bố hôm 30/5/2026 đang đặt ra những câu hỏi về mức độ an toàn của thông tin chiến lược, nhất là trong bối cảnh chuỗi cung ứng quân sự ngày càng trở nên nhạy cảm.

“Trạm rửa tiền” của Mafia trong vỏ bọc cửa hàng kem

“Trạm rửa tiền” của Mafia trong vỏ bọc cửa hàng kem

Giữa miền Tây nước Đức, một cửa hàng kem Ý trở thành tâm điểm của chiến dịch truy quét mafia lớn nhất châu Âu. Không phải vì những tiếng súng hay một vụ giết người công khai, mà vì một thứ tinh vi hơn nhiều: dòng tiền mua bán ma túy từ Nam Mỹ được hợp thức hóa qua những doanh nghiệp bề ngoài rất bình thường.

AI và cuộc chiến quyền kiểm soát

AI và cuộc chiến quyền kiểm soát

Một cuộc kiểm thử đối với chatbot AI đã làm dấy lên những lo ngại mới về nguy cơ công nghệ này có thể bị lợi dụng để tiếp cận và phổ biến các tri thức liên quan đến vũ khí sinh học.

Giải mã bí ẩn bức điêu khắc tại trụ sở CIA

Giải mã bí ẩn bức điêu khắc tại trụ sở CIA

Năm 1990, một tác phẩm điêu khắc bí ẩn được dựng lên trong khuôn viên của CIA tại Langley, bang Virginia. Công trình này gồm những tấm đồng khổng lồ được khắc các thông điệp mã hóa mà gần một thập kỷ không ai có thể giải được. Bước đột phá diễn ra ngay trước thềm thiên niên kỷ mới - 3 trong số 4 đoạn văn bản đã được giải mã, nhưng đoạn văn bản thứ 4 mà các chuyên gia coi là chìa khóa để hiểu nội dung toàn bộ tác phẩm, cho đến nay vẫn được giữ bí mật.

Hải quân mỹ trả giá vì sai lầm tình báo

Hải quân mỹ trả giá vì sai lầm tình báo

Ngày 24/4/1945, tàu ngầm U-546 của Đức Quốc xã đã bị đánh chìm trên Đại Tây dương, khiến toàn bộ thủy thủ đoàn bị bắt làm tù binh. Trong quá trình thẩm vấn, họ bị ép trả lời câu hỏi: cuộc tấn công tên lửa của Đức vào lãnh thổ Hoa Kỳ sẽ diễn ra vào lúc nào? Tuy nhiên, các tù binh Đức không thể cung cấp những thông tin được yêu cầu, bởi kế hoạch tấn công tên lửa vào Mỹ chỉ tồn tại trong suy nghĩ của các điệp viên Mỹ.

Thiếu tướng Lê Tiền: Người anh hùng thầm lặng giữa lòng miền Nam kháng chiến

Thiếu tướng Lê Tiền: Người anh hùng thầm lặng giữa lòng miền Nam kháng chiến

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước đầy cam go của dân tộc, có những trận đánh hiển hách được ghi vào sử sách, nhưng cũng có những "trận tuyến thầm lặng" đầy quyết liệt và hiểm nguy. Thiếu tướng Lê Tiền (tên thân mật là Hai Tiền), nguyên Phó Tổng cục trưởng Tổng cục An ninh, với quá trình hoạt động cách mạng và công tác an ninh phong phú chính là biểu tượng của chiến sĩ an ninh trên trận tuyến ấy. Trải qua hơn 50 năm hoạt động cách mạng, ông đã dành trọn những năm tháng thanh xuân gắn bó với mảnh đất phương Nam, đóng góp quan trọng vào sự nghiệp bảo vệ an ninh Tổ quốc.

Nhóm tình báo “Đô đốc” thu thập thông tin mật từ Quốc vương Thụy Điển

Nhóm tình báo “Đô đốc” thu thập thông tin mật từ Quốc vương Thụy Điển

Trong lịch sử tình báo quân sự Nga và Liên Xô, đại tá hải quân Vladimir Stashevsky là một trường hợp đặc biệt. Từng đứng đầu mạng lưới tình báo tại Bắc Âu trong Thế chiến I, ông lại trở thành điệp viên nằm vùng trong Thế chiến II. Sau Cách mạng Tháng 10, giới lưu vong coi ông là người thân Liên Xô, còn chính quyền Xô viết lại nghi ngờ lòng trung thành của ông, vì ông vốn là một sĩ quan Nga hoàng. Bất chấp mọi ngờ vực và biến động, Stashevsky vẫn tiếp tục phục vụ Tổ quốc.

Lặng lẽ chiến dịch Cyber Guardian

Lặng lẽ chiến dịch Cyber Guardian

Ngày 18/7/2025, Bộ trưởng Điều phối An ninh quốc gia Singapore K. Shanmugam lần đầu công khai xác nhận UNC3886, một nhóm tấn công mạng tinh vi, đang nhắm vào hạ tầng trọng yếu của đảo quốc.

Giải mật hồ sơ tình báo 2017 chấn động nước Mỹ

Giải mật hồ sơ tình báo 2017 chấn động nước Mỹ

Cuộc rà soát mới của FBI đối với một số cựu và đương nhiệm sĩ quan CIA đang kéo trở lại tâm điểm một hồ sơ tình báo từng gây tranh luận kéo dài suốt nhiều năm ở Washington: bản đánh giá liên ngành công bố đầu năm 2017 về can thiệp bầu cử Mỹ.

Ukraine thử nghiệm nền tảng AI hỗ trợ tác chiến

Ukraine thử nghiệm nền tảng AI hỗ trợ tác chiến

CEO Palantir Alex Karp tiết lộ Ukraine đang sử dụng các nền tảng AI của công ty để phân tích dữ liệu chiến trường theo thời gian thực, qua đó thay đổi cách người lính phát hiện mục tiêu, xử lý thông tin và tiến hành tác chiến trong chiến tranh hiện đại.

Những đặc điểm chung của các điệp viên Anh hoạt động tại Nga

Những đặc điểm chung của các điệp viên Anh hoạt động tại Nga

Hành vi bất thường và thậm chí mang tính khiêu khích của một nhân viên đại sứ quán Anh đã thu hút sự chú ý của cơ quan An ninh Liên bang Nga (FSB). Kết quả là ông ta đã phải rời khỏi Nga vì bị cáo buộc sử dụng vỏ bọc ngoại giao để hoạt động gián điệp. Vậy, ông ta đã bị phát hiện như thế nào, đang tìm cách gặp ai, thu thập thông tin gì, và tại sao lại hành xử thiếu chuyên nghiệp như vậy?

Cuộc sống hiện tại của điệp viên Mỹ Edward Snowden

Cuộc sống hiện tại của điệp viên Mỹ Edward Snowden

Trong lịch sử thế kỷ XXI, hiếm có nhân vật nào tạo ra làn sóng dư luận mạnh mẽ như Edward Snowden. Với người này, anh là anh hùng đấu tranh vì tự do và quyền con người; với người khác, anh lại là kẻ phản bội tiết lộ bí mật quốc gia. Năm 2013, những tuyên bố gây chấn động của Snowden về chương trình giám sát toàn cầu của tình báo Mỹ đã làm rung chuyển thế giới. Bài viết giới thiệu về cuộc sống hiện tại của Snowden tại nước Nga.