Chìa khóa thống nhất đảo Síp nằm trong tay ông Erdogan

Một nỗ lực lịch sử nhằm chấm dứt sự chia cắt đảo quốc Síp đã thật sự diễn ra từ ngày 9-1-2017, với việc hai lãnh đạo của cộng đồng người Síp gốc Thổ Nhĩ Kỳ và gốc Hy Lạp đã gặp nhau để thống nhất việc nối lại đàm phán tái thống nhất trước thềm một hội nghị đa phương về vấn đề này lần đầu tiên được tổ chức với sự bảo trợ của Liên Hiệp Quốc.

Cuộc gặp hôm 9-1 giữa hai ông, Anastasiades (lãnh đạo cộng đồng người Síp gốc Hy Lạp) và Mustafa Akinci (lãnh đạo cộng đồng người Síp gốc Thổ Nhĩ Kỳ) là lần gặp “chung kết”, thực chất đầu tiên sau một tiến trình thương lượng chuẩn bị căng thẳng giữa đại diện hai cộng đồng. Hai ông Anastasiades và Akinci sẽ cùng nhau xem xét bản đồ phân chia vùng đất của hai bên và bàn bạc phương án điều tiết về lãnh thổ một cách chan hòa nhất trước khi giải quyết dứt điểm vấn đề gai góc nhất về an ninh.

Trước các cuộc gặp, tân Tổng Thư ký LHQ Antonio Guterres đã gọi những cuộc gặp diễn ra trong tuần lễ này là “cơ hội lịch sử” cho Síp. Còn ở thủ đô Nicosia, các quan chức cả hai bên vùng đệm (phân cách hai miền của đảo Síp) đều gọi đây là “cơ hội tốt nhất và cuối cùng” để giải quyết những gút mắc gây chia sẽ giữa hai cộng đồng. Giới chuyên gia thì bảo những cuộc đàm phán này là “đoạn kết” cuộc chơi, là “đoạn kết của đoạn kết” - như giáo sư Hubert Faustmann ở Đại học Nicosia nhận xét.

Ngày 12-1, các quốc gia bảo trợ đàm phán tái thống nhất gồm Hy Lạp, Thổ Nhĩ Kỳ và Anh (cựu thực dân bảo hộ đảo Síp) đã gặp nhau để bàn bạc các vấn đề về an ninh và sự hiện diện của quân đội trong một quốc gia liên bang Síp tương lai. Đây là những vấn đề then chốt để đảm bảo không tái diễn sự kiện năm 1974.

Ông Anastasiades và ông Akinci đều thể hiện quyết tâm cho những nỗ lực tái thống nhất đã khiến giới quan sát an tâm, mở ra hy vọng tái thống nhất thật sự. Cả hai đều tỏ ra ôn hòa, bày tỏ mong muốn giải quyết rốt ráo những lấn cấn xung quanh các di sản văn hóa chung ở thành phố Limassol.

Hai nhà lãnh đạo Nicos Anastasiades và Mustafa Akinci tại cuộc gặp hôm 9-1-2017.
Hai nhà lãnh đạo Nicos Anastasiades và Mustafa Akinci tại cuộc gặp hôm 9-1-2017.

Vào thời điểm châu Âu và cả thế giới đang bất ổn chưa từng có trên nhiều phương diện, người ta đang rất cần có một “tin tốt lành” đến từ bất cứ đâu, trong đó có Síp. Từ Washington đến Ankara, mọi người đều nhận thức rằng một thỏa thuận tại Síp sẽ mang lại sự ổn định chung cho một khu vực rộng lớn hơn. Việc người Hy Lạp, người Thổ Nhĩ Kỳ, Thiên Chúa giáo và Hồi giáo cùng nhau hợp tác, chung sống hòa bình ở góc nhỏ đông nam châu Âu sẽ gửi đi một thông điệp mạnh mẽ và là một chỉ dấu cho hy vọng.

Cuối tuần trước, các lãnh đạo Thổ Nhĩ Kỳ và Anh đã cùng nhìn nhận rằng một sự thỏa thuận dàn xếp giữa hai cộng đồng sẽ tạo tiền đề tốt cho năm 2017, trong đó hai bên có thể đạt được một giải pháp nhằm tạo bước chuyển biến làm thay đổi cuộc chơi. Trong một tuyên bố sau cuộc điện đàm giữa Thủ tướng Anh Theresa May và Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan cuối tuần trước, Phố Downing nói rằng cả hai nhà lãnh đạo đều nhìn thấy các cuộc đàm phán sẽ tạo ra “cơ hội đích thực để đảm bảo một tương lai tốt hơn cho Síp và đảm bảo sự ổn định trong khu vực”.

Một động lực khác thúc đẩy tiến trình đàm phán là việc phát hiện các trữ lượng dầu mỏ và khí đốt ở Đông Địa Trung Hải và viễn cảnh tương lai đảo Síp có thể trở thành trung tâm năng lượng từ đó dầu và khí đốt có thể được bơm thẳng vào cung cấp cho châu Âu.

Tuy nhiên, bởi vì các cuộc đàm phán hòa bình từng trồi sụt nhiều lần trước đây, cho nên có nhiều ý kiến cho rằng nếu lần này lại thất bại thì mọi nỗ lực tái thống nhất đảo Síp sẽ sụp đổ hoàn toàn và mãi mãi. Các nhà phân tích đã bày tỏ quan ngại rằng trong trường hợp đàm phán thất bại, Thổ Nhĩ Kỳ có thể sẽ thực hiện động thái thôn tính phần miền bắc Síp, nơi Ankara hiện vẫn đang duy trì lực lượng hơn 40.000 quân kể từ năm 1974.

Khi đó, Hy Lạp đã tiến hành một cuộc đảo chính lật đổ nhà lãnh đạo người gốc Thổ Nhĩ Kỳ, buộc Ankara phải đưa quân đội vào miền bắc Síp để ngăn chặn Athens thực hiện âm mưu sáp nhập Síp vào Hy Lạp. Theo quy ước, quốc gia bảo trợ cho Síp có quyền can thiệp quân sự, và Thổ Nhĩ Kỳ hiện không muốn từ bỏ quyền này.

Đối với đảo Síp, việc đàm phán hòa bình từ lâu đã không còn là chuyện dễ dàng, không còn diễn ra trong không khí chan hòa nữa, mà đã trở thành những thời khắc nhọc nhằn của một tiến trình đầy khó khăn, khổ ải nhằm giải cho được mớ bòng bong rối rắm.

Hiện cả hai bên đang khẩn trương làm việc trên tinh thần “không có gì được thỏa thuận cho đến khi mọi việc được đồng ý thông qua”. Giới chức hai bên đều tỏ ra lạc quan một cách thận trọng. Bất kỳ thỏa thuận nào cũng đều phải được đưa ra trưng cầu dân ý ở cả hai cộng đồng, khi đó tính rủi ro sẽ khá cao. Lần cuối cùng một thỏa thuận như thế được đưa ra trưng cầu dân ý là vào năm 2004, trong đó người gốc Thổ Nhĩ Kỳ (thiểu số) ủng hộ, trong khi người gốc Hy Lạp (đa số) thì bác bỏ.

Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan nắm chìa khóa thành công của đàm phán tái thống nhất đảo Síp.
Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan nắm chìa khóa thành công của đàm phán tái thống nhất đảo Síp.

Việc thuyết phục người gốc Thổ Nhĩ Kỳ chấp nhận giao đất để cho khoảng 90.000 người Síp gốc Hy Lạp bị mất nhà cửa trong sự kiện 1974 quay trở về nhà của họ là vấn đề cốt lõi của mọi thỏa thuận. Ngược lại, người Síp gốc Thổ Nhĩ Kỳ, viện dẫn tình trạng bạo lực sắc tộc kể từ sau khi giành độc lập, bảo lưu quan điểm rằng quân đội Thổ Nhĩ Kỳ nên được duy trì trên đảo Síp để bảo vệ họ một khi có xung đột xảy ra, trong khi người Síp gốc Hy Lạp lo ngại rằng quân đội Thổ tiếp tục ở lại trên đảo Síp thì an ninh của họ cũng sẽ không bao giờ được đảm bảo.

Liên minh châu Âu (EU) phản bác rằng việc Síp là thành viên EU đã đủ để bảo đảm an ninh cho người Síp rồi, cho nên các bên không cần phải lo về việc này, nhất là việc quân đội Thổ Nhĩ Kỳ kiếm cớ để duy trì quân số trên đảo Síp.

Cho đến nay, việc đàm phán đều xoay quanh các vấn đề như quản lý điều hành, chia sẻ quyền lực chính trị, kinh tế và EU. Nhưng phần lớn sự thành công của đàm phán được cho là sẽ phụ thuộc vào Tổng thống Erdogan. Cho đến nay, ông Erdogan đã thể hiện quan điểm mềm dẻo, linh hoạt hơn so với các lãnh đạo Thổ Nhĩ Kỳ trước đây, nhưng không ai có thể bảo đảm ông sẽ tạo thuận lợi hơn cho đàm phán, vì Erdogan nổi tiếng là một người khó đoán trước.

Trương Hùng (tổng hợp)

Các tin khác

Cuộc chiến của AI

Cuộc chiến của AI

Tháng 9/2025, các nhà nghiên cứu của Anthropic phát hiện một điều mà giới an ninh mạng từng chỉ hình dung trong các kịch bản tương lai: một nhóm tin tặc định danh là GTG-1002, đã "bẻ khóa" công cụ Claude Code của chính công ty và biến nó thành một tác nhân tự động thực hiện tới 80-90% khối lượng công việc trong một chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào khoảng 30 tổ chức toàn cầu. Đây được Anthropic gọi là "chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên được thực hiện mà không có sự can thiệp đáng kể của con người". Sự kiện này đã trở thành biểu tượng cho một thực tế không thể chối cãi: kỷ nguyên hacker AI không còn là dự báo.

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Từ lời hứa “việc nhẹ, lương cao” trên mạng xã hội đến những cuộc hôn nhân ngoại quốc được vẽ ra bằng viễn cảnh sung túc, tội phạm mua bán người tìm mọi cách đánh vào giấc mơ “đổi đời” của người dân. Tại Cà Mau, phía sau mỗi vụ án được khám phá là một sự thật đau lòng: Khi bước qua ranh giới của sự cả tin, giấc mơ về một tương lai tốt đẹp có thể biến thành những tháng ngày bị bóc lột, giam cầm, bạo hành, thậm chí là tước đoạt mạng sống. Ngăn chặn tội phạm mua bán người, vì thế, không chỉ là cuộc đấu tranh của cơ quan chức năng, mà là cuộc chiến của toàn xã hội.

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.