"Chỉ nói có mới là đồng thuận"

Dự luật Only “Yes” means Yes (Chỉ nói có mới là đồng thuận) được coi sẽ là cú huých làm thay đổi nền tảng pháp lý cho các phán quyết của tòa án Tây Ban Nha đối với hành vi bạo lực tình dục.

Nội dung dự luật

Only “Yes” Means Yes là một điều luật được một số quốc gia châu Âu chấp thuận để mở rộng định nghĩa về tội hiếp dâm là “tình dục không đồng thuận”, mà không cần chứng minh “cưỡng ép hoặc chống cự, dùng vũ lực hay đe dọa dùng vũ lực”.

Một poster của dự luật được dán nơi công cộng.
Một poster của dự luật được dán nơi công cộng.

Năm 2018, Thụy Điển là quốc gia đầu tiên trên thế giới mở rộng định nghĩa này. Mới đây Tây Ban Nha là quốc gia thứ 12 ở châu Âu thông qua luật quan hệ tình dục không có sự đồng thuận nghĩa là hiếp dâm. Theo luật này, bất kỳ hành vi giao cấu nào mà không có sự đồng ý sẽ bị coi là hiếp dâm, có thể bị phạt tù từ 4 năm đến 10 năm. Bên cạnh đó, các hình thức phạm tội hiếp dâm nặng hơn có thể phải nhận mức án tù cao hơn với tối đa là 15 năm.

Vào tháng 5, Hạ viện Tây Ban Nha thông qua dự luật Đảm bảo tự do tình dục sau hàng loạt chỉ trích về việc xét xử các vụ tấn công tình dục tại nước này.

Dự luật Only “Yes” means Yes không yêu cầu các nạn nhân phải cung cấp bằng chứng cho thấy họ bị bạo lực tình dục hoặc thể chất. Thay vào đó, bất cứ hành vi nào không có sự đồng thuận sẽ bị coi là tấn công tình dục.

Theo đó, Tây Ban Nha sẽ điều chỉnh luật hình sự dựa trên một mô hình lấy sự đồng thuận làm trọng tâm. Và sự đồng thuận này chỉ được công nhận khi một người thể hiện ý chí rõ ràng trước một hành vi tình dục. Sự im lặng hoặc thụ động không được coi là đồng thuận.

Theo luật hiện tại, nạn nhân bị tấn công tình dục buộc phải đưa ra bằng chứng cho thấy hành vi tấn công, đe dọa hoặc chống cự. BBC nhận định điều này cho thấy bóng ma của chế độ gia trưởng vẫn còn tồn tại ở Tây Ban Nha. Trong đó, phụ nữ bị coi là đối tác tình dục thụ động và việc kết tội những kẻ hiếp dâm gần như là không thể.

Tuy nhiên, theo dự luật mới, định nghĩa về bạo lực tình dục ở Tây Ban Nha đã được mở rộng hơn. Hành vi được coi là bạo lực tình dục bao gồm các trường hợp: Cắt bộ phận sinh dục nữ; cưỡng ép kết hôn; quấy rối tình dục và buôn bán người để bóc lột tình dục. Bên cạnh đó, các hành vi bạo lực tình dục được thực hiện trên nền tảng kỹ thuật số, bao gồm phổ biến các hành vi bạo lực tình dục, nội dung khiêu dâm không có sự đồng thuận và tống tiền tình dục thông qua các phương tiện công nghệ, cũng sẽ bị “đặc biệt chú ý”, theo India Express.

Nhưng dự luật cũng gặp phải không ít ý kiến trái chiều. Tờ ABC tại Tây Ban Nha phản biện: “Dự luật này thiết lập giả định nam giới luôn có tội và đảo ngược nghĩa vụ chứng minh tố tụng hình sự. Giờ đây, một người đàn ông phải đưa ra bằng chứng mình vô tội thay vì tòa án chứng minh họ phạm tội. Điều này chưa từng có trong hệ thống pháp luật của chúng ta và mâu thuẫn với các nguyên tắc pháp lý cơ bản nhất”.

Tại sao dự luật này lại cần thiết?

Chống bạo lực giới đã được coi trọng hơn trong chương trình nghị sự của Chính phủ Tây Ban Nha. Dự luật Only “Yes” means Yes được phe cánh tả trong chính phủ Tây Ban Nha ủng hộ từ lâu, xuất phát từ sự phẫn nộ sau "vụ án bầy sói" ở Manresa vào năm 2016, khi 5 người đàn ông bị buộc tội cưỡng hiếp tập thể một cô gái 18 tuổi.

Sau khi vụ việc xảy ra, 5 bị can bị kết tội tấn công tình dục thay vì hiếp dâm, vì nạn nhân không thể đưa ra bằng chứng cho thấy hành vi hiếp dâm và sự phản đối rõ ràng. Theo đó, trong một đoạn video về vụ việc do 2 người đàn ông quay lại, nạn nhân không phản đối và im lặng, vì vậy, các thẩm phán đã coi đây là sự đồng thuận.

Bản án này đã châm ngòi cho nhiều cuộc biểu tình ở Tây Ban Nha, họ yêu cầu chính phủ thay đổi luật tương tự các quốc gia châu Âu khác, xác định hiếp dâm là quan hệ tình dục không đồng thuận. Tòa án Tối cao Tây Ban Nha sau đó đã kết án 5 người đàn ông này 15 năm tù về tội hiếp dâm. Mới đây, 2 vụ việc được cáo buộc là hãm hiếp một cô gái 18 tuổi và lạm dụng tình dục 2 bé gái 12 và 13 tuổi lại một lần nữa gây chấn động dư luận Tây Ban Nha.

Dự luật tuyên bố rằng tội phạm hiếp dâm và tấn công tình dục sẽ được xem xét dưới cùng một mục đích và bị xử lý với cùng một mức độ nghiêm ngặt. Trong trường hợp thủ phạm sử dụng một chất gây nghiện, chẳng hạn ma túy hoặc bất kỳ chất hóa học nào, để đạt được sự đồng thuận từ nạn nhân, họ cũng sẽ bị trừng phạt.

Ngoài tăng mức phạt đối với tội phạm, “Only “Yes” means Yes” cũng vạch ra nhiều kế hoạch nhằm thiết lập các trung tâm khủng hoảng hoạt động suốt 24 giờ cho nạn nhân bị tấn công tình dục và gia đình của họ. Theo đó, đến năm 2024, mỗi tỉnh phải có ít nhất một trung tâm xử lý khủng hoảng do bạo lực tình dục. Ngoài ra, các trung tâm chuyên biệt cho nạn nhân là trẻ vị thành niên, bao gồm cả trẻ em trai và trẻ em gái, cũng sẽ được thành lập, với sự tham gia của các chuyên gia pháp lý, giáo dục, y tế và cảnh sát để đảm bảo nạn nhân cảm thấy an toàn.

Trước đó, trong một nỗ lực khác nhằm đẩy mạnh nữ quyền, Chính phủ nước này cũng đề xuất một dự thảo luật nhằm củng cố quyền phá thai và đưa Tây Ban Nha trở thành quốc gia đầu tiên ở châu Âu có chế độ nghỉ phép được hưởng lương (do chính phủ tài trợ) với những phụ nữ là nạn nhân của tội phạm tình dục.

Theo một báo cáo của Tổ chức Ân xá quốc tế, 9 quốc gia trên thế giới đã quy định tình dục đồng thuận trong luật pháp. Các quốc gia này coi quan hệ tình dục không có sự đồng thuận là hành vi hiếp dâm, bao gồm Vương quốc Anh, Ireland, Bỉ, Cyprus, Luxembourg, Iceland, Đức, Thụy Điển và Thụy Sĩ.

Ngoài ra, 3 quốc gia khác bao gồm Áo, Montenegro và Bồ Đào Nha, cũng đã sửa đổi luật để xác định tình dục không đồng thuận là hiếp dâm. Quy định này cũng nằm trong Công ước Istanbul - công ước ngăn chặn và chống lại mọi hành vi bạo lực, bao gồm cả bạo lực gia đình đối với phụ nữ.

Đỗ Tiến

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.